Te fundit
Historia e vjetër e myslimanëve dhe të krishterëve që vrasin së bashku
27 Janar 2016, 11:46Dossier
TEMA
Nga Ishaan Tharoor
Më 1683, ushtria e madhe osmane kishte vendosur çadrat para portave të Vjenës. Prej atëherë, për shekuj me radhë, rrethimi dhe beteja vendimtare që u zhvillua është vlerësuar si moment përcaktues në përplasjen e civilizimeve – atëherë forcat e islamit ishin ndalur para dyerve të krishterimit.
Por, nëse i shkojmë më thellë kësaj historie, ky rrëfim bëhet pikë e pesë. Sulmi osman ishte koordinuar me Mbretin e Francës, Luigjin e Gjashtëmbëdhjetë. Dhe mbase më shumë se gjysma e ushtarëve që po kërkonin të pushtonin kryeqytetin austriak ishin edhe vetë të krishterë. Kishte grekë, armenë, hungarezë, bullgarë, rumunë, serbë, të gjithë duke luftuar në krah të arabëve, turqve, kurdëve dhe të tjerëve në radhët osmane.
Një prej figurave kryesore që i ishte bashkuar fushatës turke ishte Imre Thokoly, që ishte i lindur si protestant në atë që tani quhet Sllovaki dhe ishte nacionalit i zëshëm hungarez. Dhjetëra mija fshatarë hungarezë, që ishin të zemëruar me sjelljen grabitqare të Kishës Katolike, dhe dinastia imperiale e Habsburgëve në Vjenë kishte kundërshtuar bajrakun e Thokolyt. Aleanca e tij me osmanët mundësoi marshimin e shpejtë turk drejt kryeqytetit austriak.
Kjo reflektoi, shkruan akademiku britanik, Ian Almond, në librin e tij, «Two Faiths, One Banner: When Myslims Marched With Christians Across Europe’s Battlegrounds» («Dy besime, një flamur: Kur myslimanët marshuan me të krishterët anembanë fushëbetejave të Evropës»), se sa «pak shprehjet si ‹mysliman› dhe ‹i krishterë› përdoren kot për të përshkruar rrjetin e ndërlikuar të mënyrës së ndarjes së marrëdhënieve të pushtetit, aleancave feudale, admirimeve simpatike dhe inateve historike», që formëson historinë evropiane.
Kjo nuancë është zbehur gjatë shekujve, dhe padyshim se nuk u vu në pah vjet kur një tjetër nacionalist hungarez – kryeministri aktual i vendit, Viktor Orban – citoi trashëgiminë e pushtimit osman për të justifikuar mbylljen e kufijve të Hungarisë për refugjatët që po kalonin tranzit.
«Duhet të them se kur vjen puna te bashkëjetesa me bashkësitë myslimane, ne jemi të vetmit që kemi përvojë, sepse kishim mundësitë ta përjetonim këtë për 150 vjet me radhë», deklaroi vjet Orbani para reporterëve, duke iu referuar qartazi periudhës së luftës dhe tmerrit që kishte shkaktuar pushtimi osman në shekullin e gjashtëmbëdhjetë.
Orbani nuk ishte i vetmi që fliste me retorikë të ngjashme dhe historike. Nikoqiri i krerëve të Europës Lindore, duke përfaqësuar qendrën e djathtë, qeveritë nacionaliste, lartësoi deklaratën e Orbanit, duke e përshkruar fluksin e emigrantëve si kërcënim ekzistencial, si «pushtim» të njerëzve, identiteti i të cilëve është krejtësisht i tjetërt me të Europës. Një koalicion i grupeve të aktivistëve të së djathtës ekstreme në rajon, paralajmëruan javën e kaluar se «islami po e pushton Europën» dhe shpallën planet për protesta të përbashkëta.
Pak më larg, në perëndim, prej Francës deri në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, politikanët konservatorë – përfshirë edhe kandidatët presidencialë republikanë – gjithashtu kanë folur për përplasje civilizimesh kur propozuan ndalimin e hyrjes së refugjatëve, ose për më zi, edhe të gjithë myslimanëve.
«Sot, fjalët, si ‹islam› dhe ‹Europë› duket se kanë konsistencën e naftës dhe ujit», shkruan Almond. Por ai shkon edhe më larg, «është fakt se në historinë e Europës, për qindra vite me radhë, myslimanët dhe të krishterët kanë ndarë kultura të përbashkëta, kanë folur gjuhë të përbashkëta, dhe nuk e shihnin domosdoshmërisht njëri-tjetrin si ‹të huaj› ose si ‹tjetri›».
Dëshmia më e errët e kësaj fjalie buron prej fushëbetejës, ku myslimanët dhe të krishterët kishin vdekur krah njëri-tjetrit për shekuj me radhë.
Nuk ishte puna vetëm pse osmanët kishin ushtri shumëkonfesionale. Myslimanët dhe të krishterët luftuan në të gjitha vijat e frontit të betejave në Spanjën mesjetare, ku mbretëria e fundit myslimane u hoq qafe më 1492. «Kompania e Madhe Katalane», një kompani e famshme e veshjes së mercenarëve, kishte punësuar mijëra turq, edhe pasi kishte dhënë para për luftimin e turqve.
Frederiku i Dytë, mbret i shekullit të trembëdhjetë, që u shpall Perandori i Shenjtë Romak, dërgoi mijëra shigjetarë dhe luftëtarë arabë myslimanë gjatë luftërave të tij me fraksionet rivale në Itali, përfshirë edhe ushtritë e papës. Kronistët e kohës dokumentuan praninë në radhët e perandorit të elefantëve që bartnin kasolle me ushtarë myslimanë.
Lufta e Krimesë e mesit të shekullit të nëntëmbëdhjetë, një konflikt që nuk është fort larg kohës së modernitetit tonë, dëshmoi një mishmash të ngjashëm identitetesh dhe besnikërish. Ushtarët algjerianë po luftonin në ushtrinë franceze; myslimanët tatarë ishin në radhët ruse; turli farë të krishterësh – përfshirë kozakë, milici rumune dhe mjekë grekë – ishin vënë në shërbim të osmanëve.
Qëllimi nuk është që të shihet si romantike kjo e kaluar – që në këtë rast ishte e përgjakshme dhe brutale. Por ia vlen të kujtohen të dhënat historike kur mendojmë për ndasitë ideologjike dhe retorikën politike të së sotmes.
«Përzgjedhja strategjike e momentit kur të flitet e kur të heshtet kur vjen puna te dallimet fetare, është mashtrimi më i vjetër në histori», shkruan Almond. Por kjo taktikë është e dobishme po aq edhe në politikë.
“Washington Post”
Përshtati Dialog Plus
Autori shkruan për marrëdhëniet ndërkombëtare në gazetën amerikane “Washigton Post”. Më parë ka qenë redaktor i lartë në “Time”, fillimisht me qëndrim në Hong-Kong dhe pastaj në New York.
16 komente në “Historia e vjetër e myslimanëve dhe të krishterëve që vrasin së bashku”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nje shkrim i bukur per MQ grekofile qe na bejn te “krishterin e paster” pa asnje lloj mekati ne kete forum
Perse te jeni kaq debila te pa sherueshem. Perandoria Otomane ishte nje perandori multi etnike ku e vetmia gje qe i bashkonte (me hir ose me pahir) ishte Islami. Duhet ta kesh ditur o debil i pa shprese se kudo qe sundonte Islami kishte rekrutim me dhune ne Jenicer, kujtoni Skenderbeun.
Kjo tregonse sa e dhunshme ishte ajo Perandori fam keqe, qe sote Koplat e Sulltan Novruzit bashke me Debilat Bark-thare duan te kthejne nepermjet Neo-Otomanizmit.
Lexoje mire teksin ore zullap dhe mos shkruaj percart flitet per mercenare nga te dyja Fete dhe jo per rrembime sic e perkthen ai truri jot si llastik i djegur
O Kar-agjoz fjalen Jenicer e njf gjith bota nga perandoria Otomute, por fjalen Mercenar ku mutin e ke lexuar ne Historin e Perandoris Otomute ????? Kjo fjale nuk ekziztin.
Patrioti i leshit (patriot grekqir)
Mercenari te duket rekrutim me zor ty? Dmth, te gjithe ata grekqira dhe serbiçka qe kane luftuar si mercenare perkrah osmaneve, na qenkan rekrutuar me zor?? Hajde palle hajde, as te justifikoheni nuk dini, ia fusni vetes me komentet tuaja idiote. Zgjidh e merr, ose mercenar, ose i rekrutuar me dhune, jo te dyja bashke se nuk shkojne. Hajvane injorante!
E di qe ju dhemb shume suma e zeze ju grekqirave, se ju kane mesuar prifterinjte se jeni “hyjnore”, “te lashte”, po ja qe e verteta eshte krejt ndryshe. Gjate pushtimit osman, ne Ballkan kryengritjet me te shumta i kane bere keta “turkoshqiptaret”, “sunitet”, “mongolet” shqiptare, jo greçkat bytheca. Ky eshte fakt historik. Kurse ju grekqirat sot mburreni me veprat dhe heronjte e te tjereve.. Plehra aziatike..
Normal qe raste te tilla ka pas me shumice ne ate kohe , Asnje se permend qe dhe Kostandinopojen kur ra ne doren e Osmaneve e tradhetuan te krishteret .Bile krahu me i forte i ushtrise osmane ishin te krishteret ortodoks
Ouuuu, ne sulmin kunder Vjenes ne 1683 ne radhet e osmaneve paska patur edhe greke??? Edhe ne luften e Krimese ne shekullin e 19-te, ne radhet e osmaneve paska patur greke???
Joooooo, s’ka mundesi, kristianoset e lavdishem greke nuk bejne gjera te tilla, jane kristianos, nuk jane turkalvanose, vetem “sunitet” turkoshqiptare jane bashkuar me osmanet, sepse jane me gjak turk, mongole, kurse greket jane “te lashte”, jane kristianos me pak fjale..
Keto jane shpifje per te hedhur balte mbi greket kristianos “te lavdishem”..
ka nje diference te madhe qe eshte e veshtire per trurin tend te vogel.
e para greke ka pasur gjithmone mercenare. duke filluar qe ne kohen e aleksandrit te madh ,dari i madh i persise kishte shume helene te cilet ndihmuan pastaj aleksandrin ne fitoren mbi persopolin.
ne luften e I boterore trafikanti me i madh i armeve ishte nje grek psh etj etj.
por , por , por, por
asnje grek nga keta nuk ktheu besen ne musulman,
asnje grek nga keta nuk e deklaroi veten turk .
Cfare shkruan ore palle kkkk kur na paskan deklaruar veten shqiptaret se jane turq ore semure psiqik ju jeni bere per te ardhur keq prap hani m…megjithese eshte e dekumentuar qe “greket hyjnore” jane rreshtuar ne krah te Sulltanit e turqeve qe i shani aq shume shkerdhata dyfytyresh skutha te poshter tipik grek hale
adi
je nje grekqir i mjere dhe asgje me shume. A m’a shpjegon, ç’hyn feja ne kete mes? Nje mercenar mbetet gjithmone mercenar, pa marre parasysh nderrimin e fese. Pra, grekqirat qe kane qene perkrah osmaneve, paskan qene me te mire se shqiptaret qe kane marre pjese po ne te njejtin krah, vetem sepse nuk paskan nderruar fene?????? Ti je budall apo ben vete?? Pra, vrasjet qe ka bere nje mercenar grek, apo serb, apo çdo lloj i krishteri, nuk quhen, per faktin qe s’paskan nderruar fene?? Ju grekqirat shani arabet dhe turqit, por jeni me kkkk se ata. Dhe me thua mua, “truri jot i vogel”, mjere o mjere ça na ka gjetur me keta aziatiket shqipfolsa…
Nje shkrim jo pak spekullativ. Eshte ndryshe te rekrutosh forca nga vende te tjera e nga religjione te tjera, sic ka ndodhur nder shekuj, per te arritur nje objektiv, ne rastin kon kret- pushtimin e Vjenes, dhe krejt tjeter gje, qe qindra mijera njerez per arsye nga me te ndryshmet te shkojne nga nje shtet ne nje tjeter, me familje, per te jetuar atje pergjithenje, e jo si pjesetare te nje fushate ushtarake te koheve te shkuara, kur mercenarizmi ka qene profesion a vasaliteti kane qene menyre jetese.
TFG-Skataaaa te mori lumi….!!!!! Te shkuara kolotrypides!
Kjo eshte sikur te fshihesh pas gishtit…Pasi dihet shume mire se ushtrite osmane pervec jenicereve te rrembyer e konvertuar me force qe femije detyronin vasalet e tyre te krishtere te dergonin ushtare pervec mercenareve. Se sa te zellshem ishin ushtaret e detyruar te krishtere te luftonin krah callmaxhinjeve muhamedane e tregon fakti i largimit nga fushbetejat si p.sh Hunadi apo Kastrioti etj. Qe ka patur bashkpuntore ose renegate te krishtere kjo nuk eshte ndonje gje e panjohur. Por ka nje fakt, me shumice keta qene fatkeqesisht Shqiptare te konvertuar qe u bene mish per top biles duke derdhur dhe gjakun e vellzerve te tyre Arvanitas pa permendur popujt e tjere ballkanike. Urrejtja gati patologjike qe kane nje pjese e ballkanasve ndaj nesh eshte ne teresine e tij si rezultat i ketij bashkepunmi te shqiptareve besethyer me pushtuesin Osman.
Aqilis, mos ia fut pordhes kot, je ti qe fshihesh pas gishtit. Dihet boterisht se greçkat kane qene kurvat e Portes se larte, edhe kur kane marre pjese ne luftra perkrah osmaneve, e kane bere me deshire, jo me dhune. Te jesh mercenar dhe te jesh i rekrutuar me dhune jane dy gjera te kunderta, mos u mundon te mbulosh mutin me shurre.. Artikulli flet qarte, ne ate beteje ka patur edhe te krishtere, pra edhe grekqira edhe serbiçka. Jeni te lyer me mut, kot e dridhni..
GJITHE PUSHTETI I TAKON ALLAHUT
Ky eshte nje artikull shume i ngaterruar dhe keto qe shkruan ky i ngaterron. Madje ky nuk eshte as historian, vec nje editor majtist qe shkruan sa andej ketej. Sa dobet, madje komentet tek artikull origjinal ne Washington Post e nxorren krejt bllof sa i paditur eshte nga hostoria.