Te fundit
Djali i Mehmet Shehut: Ja pse Enver Hoxha nuk e dënoi Ismail Kadarenë
14 Shkurt 2016, 08:57Kulturë
TEMA
Bashkim Shehu e njihte më shumë se shumë të tjerë Pallatin e Ëndrrave. Shumë njerëz që e rrethonin, hynin e dilnin në të…
Gjatë eksperiencave të ndryshme jetësore, do të mësonte ta lexonte ndryshe “Pallatin e Ëndrrave” të Kadaresë. Në konferencën “leximi dhe interpretimi”, mbajtur dje në Bibliotekën Kombëtare, shkrimtari dhe përkthyesi Bashkim Shehu do të sillte për të pranishmit një përsiatje rreth “Pallatit të Ëndrrave”.
Shehu ofroi së pari një historik të këtij “romani-përbindësh”, siç e quan ai, si doli për së pari, si u hesht në fillim rreth tij e si shpërthyen anatemat pas goditjes së kryeministrit të asaj kohe, Mehmet Shehut, me djalin e të cilit (pra, me atë vetë, Bashkim Shehun), ai kishte lidhje miqësie.
Shehu e pranon se arsyet pse Kadare nuk u dënua lidhen, nga njëra anë, me njohjen e tij ndërkombëtare dhe “refuzimin” nga ana e udhëheqjes komuniste për t’i dhënë Perëndimit një Solzhenicin të ri, dhe, nga ana tjetër, sepse Enver Hoxha e kishte “zgjedhur” për të lartësuar emrin e tij përmes një vepre madhore. Vetë ai e kishte talentin, raporton Panorama.
Ai zbulon alegoritë që fsheh Pallati i Ëndrrave, aludimin për Shqipërinë komuniste dhe më ngushtësisht me ndërtesën e Komitetit Qendror të PPSHsë. Në fund të fjalës së tij Shehu do të shprehej se kishte qenë një ndër njerëzit e parë që kishte lexuar veprën, qysh në dorëshkrim, në vitin 1980, më pas në vitin 1989, teksa ishte në internim, sapo kishte dalë nga burgu e do të futej sërish aty. E më pas në kushte lirie.
Pra, tri lexime në rrethana të ndryshme dhe pas eksperiencave të ndryshme jetësore. “Do të ishte interesante të mësonim se si të rinjtë e sotëm, që nuk i kanë jetuar ato rrethana (në komunizëm) arrijnë të shohin dimensionin universal të veprës në rrethanat e tanishme”, tha Shehu, duke ua propozuar këtë lloj leximi pedagogëve për studentët e tyre.
20 komente në “Djali i Mehmet Shehut: Ja pse Enver Hoxha nuk e dënoi Ismail Kadarenë”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Po fol o Skender Shkrimtar-Perkthyes Mavria, pse e likuidoi dhe e vrau Mehmetin me shkolle italiane dhe ruse Enver Pederasti pa shkolle dhe pa arsim? Po fole more Mavri njehere se Kukumjacka e Kuqe Rudina Xhunga beri nje inteviste muzikore ne Vision Plus me Nexhmije Hoxhen qe urdheroi direkt Sillon e saj per t’i futur nje plumb pas koke babait tuaj, bashkepuntor i Enverit ne te gjithe krimet e tij monstruoze ndaj popullit dhe vecanerisht ndaj intelektualeve properendimore dhe kjo Kukumjacke e Kuqe Rudina Xhunga e paraqitit Nexhmijen sikur te ishte Nene Tereza dhe ANTIKRISHTIN Enver Hoxha sikur te ishte SHTETI ai qe kishte bere krimet dhe jo burri i saj katil, sadist dhe gjakatar pa shkolle dhe pa arsim. Po pyete Cenon, bodigardin e Mehmetit qe e hante goten erakise me dhembe more Bashkim Mavria se po flasin te tjeret ne vendin tend dhe te Skenderit qe dini vetem te shkruani vepra letrare por asnjehere nuk dini te tregoni te VERTETEN.
E ka thene dhe e ka shkruar o trap se c’ishte i jati por duhet te lexosh!
Ky eshte Bashkimi. Skenderi ka vrare veten…
Edhe ti me duket ia fute kot! Skenderi dhe Bashkimi jetojne, Vladimiri ka vrare veten me korrent! Apo jo!
INTELEKTUALI! Vertet qenke rrote mulliri.Komenti qe bene ti tregon se je nje injorant,gomar nga ata te nartes se Vlores.Ti mut komentues flete me gojen e qelbur te Sali Berishesa.Ti kerkon te japash ment, kur ti nuk ke per vehte.Pis.
Cudi,cdo gomari i pelqen te shkruaj me pseudonimin Intelektuali.
Personalisht kam kete interpretim :
Se pari: Hoxha druante ta godiste Kadarene per faktin se ai ishte i njohur ne djepin e kultures dhe civilizmit si Franca e cila ka ndjeshmeri karshi
letrarve, ndoshta me teper se kombet e tjera perendimore.
Se dyti: Ne kohen e izolimit te madh te vendit tone dhe te frikes se funksjonarve, elita poltike e kohes kishte nje dritare me klinikat e Frances, si me te besushme per te korigjuar problemet me shendetin qofte persa i takon zemres apo dhe operimeve etj. Ne te kundert Franca do reagonte fort.
Se treti: Hoxha njihej ne perendim si nje diktator gjakatar dhe ne se do godiste Kadarene, ai do te humbiste shume ne syte e Frances, dhe ate pak kredibilitet qe kish (Nga Franca i vinte L’Monde etj literature). Lejonte te cfaqeshin ne Shqiperi kryesisht filma Francez apo perktheheshin libra te letersise Frenge.
Se katerti: Diktatori Hoxha ishte i njohur nga poltika botrore dhe psikoanaliza si nje personalitet me shume fytyra. ( Multipel personality)
Kujtoni ketu takimin me Kadarene ne shtepine e tij kur ai hiqej si nje babaxhane apo mikrpites i embel.
Franca djep i kultures dhe qyteterimit???
Djepi i kultures jane zonat e para te qyteterimit ne Mesopotami dhe me pas ne Romen e lashte, dhe perpara Romes ne Iliri e Peloponez te sjelle nga fiset ilirike te quajtur Dore. Vete Roma u udhehoq per 200 vite nga perandoret Ilire.
France eshte qendra e degjenerimit boteror. Tradhetite bashkeshortore jane masive dhe mese normale, seksi masiv para marteses eshte normal, pasja e shume dashnoreve eshte normal, te qenit gay eshte normal, prostitucioni masiv eshte normal, perzierja rraciale eshte normale, lidhje seksuale me jo te bardhe eshte normale etj etj.
Francezet jetonin ne balte dhe morra deri para nje shkulli. mos ja fut kot ketu!
Sa me shume kohe kalon aq me shumedo degjojme.
Intelektual, duhet te pranoshme ne fund, se tere Elita e asaj kobe, pra IseKadarja me tere Bijte e Bashkepunetoret e Bllokut me shokunMehmet brenda, ishin kunder sbokut Enver! Vetem te pushkatuarit dhe shqiptardt ishin me diktatufen!
Po si s’kane nje cike turp te turperohen, xhanem?!
cuni i I MEHMETIT ESHTE I VETMI…QE TREGON REALITETIN ??DHE BRAVO … E FALENDEROJ DHE E BESOJ PER ATO QE TEGON … ENVERI VRAU SHUME GAZETARE DHE I INTERNOI KOT … PASTAJ E PA QE KADAREJA KISHTE MIQ ME MINISTRA NE FRANCE ..FRANCOIS MITERRANT QE ISHTE SOCIAL KOMUNIST … DHE KESHTU NUK DONTE TE ……….SOCIALISTET ? E FRANCES …. DHE PASTAJ … KUSH DO TJA BENTE BIOGRAFINE ME RRENA … ME PERRALLA … GEZIM KULLUFI …. SE PEDRO MARKON E ELIMINOI NGA GJELOZIA …DHE SHUME INTILIGENTA TE TJERE I FUTI NE NURG ..DHE NEXHMIJA QE E MBAN VETEN PER NENE TEREZA ..HA H HA … VETEM SE TEREZA JETONTE NE MIZERJE NE MES TE VARFERVE …NDERSA SHTRIGA E ENVERIT …JETONTE ME PALLATE MODERNE ..ME PISHINA …NE DAJT ..NE VLORE ..NE SHENGJIN …POR E ZGJUARA NUK KA TRU TA KUPTOJE DIFERENCEN ..
albano
Sa eshte bilanci i te vrarve ne kohen e Enverit,dhe bilanci i shkatrrimit te kombit mbas 1992 deri sot,me ti tregu shifrat Enveri ka qene HERO,po jeni shum pak qe mund ta vlersoni ne shqipri,se perpos vjedhjeve dhe shkatrrimeve ju nuk dini sen tjetr.
ala me Kohen e pordhes po merren kta!?
gjindja po kan kokat e njeri tjetrit tash,po ha njeriu njeriun,po vrasin njeri tjetrin sikurse me qen n xhunglat afrikane ku kafsha han kafshen perdit me rrojt,e kta po merren me endrra n pordh te kohes se stalin maocedunit!!!!!
“Intelektuali” Eshte fatkeqesi ta e quash vehten tende Intelektual kur akoma edhe sot kerkon shpjegim nga Bashkimi qe pse u Vtevra Mehmet Kryerimineli.Ne qoftese antishqiptari Enver shkerdhata jepte urdhera apo mendime per kundershtaret e tij Mehmet Kryekrimineli ishte Koburja e Enverit,ishte xhellati I ketij populli .Ka vrare me duart e tija me qindar shqiptar dhe me urdher te tije me mijera shqiptar sidomos Intelektualet Ballukun,Kellezin,Theodhosin etj. qe ishin edhe bashkepunetor te tij ne lufte.Ky ishte qelbesira Mehmet Shehu qe ti kerkon ta e riabilitosh.Persa I perket vdekjes se tij Nuk ka se si te genjej apo mashtroj Bashkimi se gjoja Kryekriminelin Mehmet na e paskan pas vrare dikushi?Mehmet qelbesira vetvrau vehten e tij sic ka shkruajtur edhe Barleti per Sulltanin qe shkuli mjekrren e tij kur mesoj se Skenderbeu u largua nga fronti I luftes kunder Hungarezeve.Mehmet Qelbesira dhe krimili e nuhati se Enveri po mbante afre Ramiz Aline qe do te thonte se Ramizi do te ishte oasardhesi I Enverit por Mehmet karrieristi se bashku me dashnoren e Dushan Mugoshes jo vetem nuk mund ta e pranonin ate por u hodhen ne sulm te hapur per marrjen e pushtetit me force.Ai nuk pati sukses se e tradhetoj Kadri Hazbiu sepse edhe Hazbiu e dinte shum mire se me marrjen e pushtetit Mehmet qelbesira ai ne mos burg e pushkatin do te largohej me force nga byroja politike dhe per kete dyshin qe pati Hazbiu nuk e perkrahu Mhmet qelbesiren dhe pastajmehmet muti nuk kishte rruge tjeter por te vriste vehten e tij>Te kerkosh se kush e vrau Shehun eshte skizofreni qe e ka burimin vetem ne Mallakaster,atje kur dikur hante pula gur dhe njerezit quheshin Majmune me bisht.
Bashkim: Nuk me Intereson, se si “Hja Hodhi” kADAREJA pa u Denuar::aTE e dime edhe pa Komentin tende
Nuk na Thua “Troch” SI NE mALLAKASTER Kush e Vrau Mehmet Shehun????????Jo pse jeni Djali i Tije
por pse jeni nje nga Deshmitaret Kyc te Ngjarjes::Ato qe shkruani ju se “E vRAU Diktatura”..jane Llafe Koti
A eshte e Vertet se Babain tuaj e Vrau Fiqiret Shehu, Nena juaj se ju “Premtua” NJE Jete e Qete pas “Vetevrasjes” SE mEHMETIT??????
Asnje nga ne nuk e dime te verteten e historise ne paragjykojme te tjeret nga historite e shkruara nga gazetare qe nuk kane etiken e te shkruarit.Te gjithe flasin sipsas interesave famijare apo ideve qe perfaqesojne. Ismail kadare mund te jete shkrimtar imadh per letrsine boterore por kurre nje shkrimtar qe i shkruajti vendit te tij . Se po te ishte do rrinte ne Shqiperi e jo ne France . Edhe ai si te gjithe shkruan ” E dua shqiperine , por dua te jetoj larg nga Shqiperia. Per mua eshte nje shkrimtar medioker.Persa i perket per ate qe thote Bashkim Shehu i biri i ish nje kryeministri te kohes se humbur nuk mund te flase keq per babane etij sido sikur te ishte ai personalitet apo kriminel . Ne fund te fundit i ka sherbyer nje sistemi qe sot nuk ka shume ndryshime me te sotmen . Perkundrazi sot nuk e dime nga se te vjen e keqja , kurse me perpara e dinim ” mos fol ” mos fol partine ” mos bej politike” ejt vetem puno. Me vjen keq qe sot gazetaret mirren akoma me te shkuaren dhe ju komentues i kunderviheni njeri tjetrit thjesht per motivi ideali apo partie . Ne vend qe te komentoni se si ky popull te dale nga kjo varferi qe e ka kapur si nje virus qe nga Veriu e deri ne Jug se si shqiptaret nuk arrijne te kalojne muajin dhe nuk kane asnje perpektive per jeten e per femijte e tyre komentoni mendimin e Bashkim Shehut per Ismail Kadarene qe nuk i intereson askujt nga ne sotper sot ndoshta me vone
Si kerkoni te flase hapur Bashkim Shehu kur ende Partia e Punes eshte ne pushtet e transformuar ne pluralizem partiak dhe trashegon cilesi me te egra vrastare se ato te kohes se socializmit . Bashkim Shehu ka informacion dhe e ka njohur transformimin punist me mire nga te gjithe ndaj ka shume vetepermbajtje , ndryshe nese do te kalonte ne akuze do te gjendej i vetem dhe teper i rrezikuar per jeten e tij . Nuk ju mjaftojne gjithe keto vrasje qe kane ndodhur ne keto vite per shkak te politikes per ta kuptuar gjendjen ku jetojme . Pushtetet dhe media jane ne sherbim te tyre , asgje s’ka ndryshuar pervec formes .
Nuk ka me hipokrit se keta vemje, qe vazhdojne e jetojne te konsumojne ende historine e tyre te kaluar, histori e zhytur nen poshtersine e luftes te familjeve te tyre per pushtet e sundim. Hic mos u habisni kur thuhet se kane qene nje fole neperkash qe luftonin njeri tjetrin e nuk linin njeri te ngrinte koke mbi llumin qe i kishin hedhur mbi koke popullit te ngrate. Na hiqet sikur kushedi sec eshte ky bastard qe ne kohe te vet te shumzonte me zero. Pa le na tregon edhe Kadarene, sikur nuk kemi jetuar ketu por ne mars. Te vjen keq qe ka qene ne burg, por ate ta kerkoj te familja dhe te formimi i tij familjar. Rrace per turp e per faqe te zeze!
Mehmeti shehu ka qene komuniste ka vrare me shume dhe se enveri, po dhe ka luftuare ne luften nacional clirimtare. Po kame kerkuar dhe nuk kame gjeture azgje nga lufta ne spanje mduket se kaluftuar 3 vjete ne luften e spanjes dhe nga 11 te vullnetaret shqiptare vetem mehmeti eshte kthyer i gjalle. Per kete kohe ka na nje shkrime se ku ka luftuare dhe si shpetoje gjalle.
Propozim për 80 Vjetorin e I. Kadaresë
Si fillim vjen një urim nga zemra për Kadarenë, edhe njqind vjet plotë bereqet!
Asnjë nga tre arsyet e këtij artikulli nuk e argumenton mosdënimin e shkrimtarit tonë të madh Ismail Kadare nga Enver Hoxha. E para, njohjen ndërkombëtare të veprave të Kadaresë e bëri vetë regjimi (si për botime të tjera) për nivelin e tyre të lartë ideor, shkencor dhe letraro-artistik duke u kujdesur për përkthimin, botimin dhe shpërndarjen e tyre në të gjithë botën ku kishte ambasada shqiptare ose miq të Shqipërisë dhe këta ishin të shumtë. E dyta, Enver Hoxha nuk kishte arsye pse të merakosej për nevojat e Perëndimit për të siguruar Solzhenicinë të tjerë. Dhe e treta, kur doli libri “Dimri i Madh” emri i Enver Hoxhës ishte lartësuar me arritjet e jashtëzakonshme historike në industrializimin e vendit dhe me rolin dhe autoritetin e Shqipërisë në rajon dhe në botë në favor të paqes përfshirë konferencën e Moskës, Pashalimanin dhe daljen nga Traktati i Varshavës etj. Veprat e Kadaresë janë të frymëzuara nga ky realitet, ashtu siç jetonte populli, në valën e punës e të rritjes për të dy. Ato janë perla të një epoke plotë sakrifica të pranuara për ta bërë Shqipërinë një shtet të zhvilluar e të pavarur, siç u bë dhe u respektua nga bota.
Fakti që disa vepra mund të interpretohen në dy mënyra apo më shumë tregon pasqyrimin e karakterit universal të shtetit e të pushtetit në jetë dhe në letërsi. Ato janë njëlloj në të gjitha regjimet, dallohen vetëm nga fakti se kujt i shërbejnë me demokracinë dhe kë luftojnë me diktaturën.
Ndërsa nuk kishte asnjë arsye pse ta dënonte Kadarenë, Enver Hoxha kishte shumë arsye për ta promovuar atë, qoftë edhe për një libër të vetëm të Kadaresë që nuk e heq dot nga dora, që të jep krenari të ligjshme si pasardhës i një populli të lashtë me një histori të papërkulur, gjuhë dhe kulturë të pamposhtur nga ajo e pushtuesit, që ka mbijetuar e ka mbrritur në kohët moderne, një libër që përcjellë inteligjence shumë shekullore shprehur me dashuri dhe art sa magjepës për heroiken aq dhe stigmatizues për keqbërësin, një penë dinjitoze në vazhdën e treashëgimisë sonë kulturore.
Realiteti gjithmonë ka shumë pamje dhe Kadare i pa ato, ca më heret e ca më vonë, po askush, aq më pak ata që i peshojnë veprat letrare për klasifikime e çmime, nuk kanë të drejtë ta akuzojnë atë si shkrimtar oborri që i bëri elozhe pushtetit në fuqi apo vetë Enver Hoxhës sepse kjo do të ishte një gënjeshtër e madhe, një mashtrim dhe zgjidhet lehtë me një propozim: Kush akuzon për elozhe gjyqit mund t’i drejtohet që shpirtin ta qetësojë. Por që të mos turpërohet lapsin të marrë në dorë dhe në veprat e Ismail Kadaresë elozhet fantazëm të kërkojë, dhe t’i trumbetojë kur të zbulojë qoftë edhe një epitet, një figurë letrare, një frazë, një paragraf, aktivitet, opinion apo konkluzion që të mos jetë i vërtetë me gjithë përmasat letrare që merr. Dhe vetë Ismail Kadare e di këtë, ndryshe do t’u kishte vënë flakën atyre, por ato nuk kanë elozhe, ato kanë vetëm frymëzim demokratik popullor për çdo popull dhe lexohen me ëndje në mbarë botën.
Kush mban kapele kur sheh apo gjykon Kadaren duhet ta heqi atë e ta marrë shtruar se në këtë rast nuk kishte rëndësi çfarë ngjyre kishte pushteti, për sa kohë që pati mbështetjen e një populli të tërë në luftën për çlirim dhe në paqe për rindërtim e begatim. Ai që do të kuptojë dhe do të ketë kurajo letraro-artistke për të shkruar epilogun e asaj kohe deri në në vitin 1990, tashmë historike, do ta pasurojë letërsinë me disa tragjedi moderne të luajtura në kurriz të një populli të vogël me zemër të madhe. Kasandra.
Për biografi apo letërsi?!
(Pas leximit të gjithë artikullit.)
Sa mund t’i përshtatet ky shkrim me ide të stisura e të shplara 80 Vjetorit të Kadaresë!? E para, autori i këtij shkrimi as nuk e ka parë e as nuk e ka idenë si punohej në godinën e KQ të PPSH-s që bënë krahasime absurde. Ishte kërkesë e regjimit të kritikoheshin të metat, gabimet e shkeljet, e të përmirësoheshin ato në jetë dhe në letërsi e arte. Kjo na sjellë tek pika e dytë-regjimi nuk kishte frikë nga askush edhe për asgjë. Ndalimi i “Pashallarëve të kuq” i I.Kadaresë e tregon këtë. Ndërsa tek rasti i “Pallatit të ëndrrave” nuk është fjala për një pallat metaforik, por për një pallat real dikur diku që të shihej dallimi midis pushtetit shtypës që na mbajti 500 vjet në robëri dhe pushtetit popullor që gëzonte mbështetjen e plotë të popullit. Kështu është kuptuar dhe nuk ësht kundërshtuar nga njerëzit. Sa vepra të shquara letrare lexojmë e filma të fuqishëm perëndimor shohim shumica për kohën e shkuar që nga koha e skllavërisë dhe askush nuk i akuzon ato për “aludime, e qëllime të ngërthyer fshehurazi” kundër shteteve e shoqërisë së sotme.
Interpretimi i “Pallatit të ëndrrave” për të kapur në “gabim” Kadarenë na çon tek pika e tretë, tek mbledhja jashtë kohe e vitit 1982 ku R. Alia që kishte për detyrë të sqaronte shkrimtarin dhe pjesëmarrësit e mbledhjes, i kërcënoi ata në emër të Partisë nga pozita të paqarta, me një parullë që e kishim dëgjuar për njerëz që përdornin postin për veprime kundër pushtetit. Ky kërcënim duket si i lidhur me veprimet nën rrogoz për të bërë të pakënaqur sa më shumë njerëz, me pushtet ose jo, që i kapnin në gabime ordinere, (përveç atyre që e pësonin nga xhelozia karrieriste) dhe i dënonin me rrënjë e me bisht, për t’i pasur më vonë edhe si mbështetës të tyre, siç e pamë kur dolën nga burgu ose internimi e që shpërblehen mirë për vuajtjet e tyre edhe sot se janë edhe të shkolluar. Sipas kësaj logjike e pune me qëllime të ngërthyera fshehurazi, po të përdorim shprehjen e autorit, njerëzit duhej të jetonin me frikë dhe të pranonin çdo bashkëpunim dhe Kadareja, letrarët e artistët nuk bënin përjashtim.
Nëse ishte fjala për një monument letrar përjetësues, ai , “Dimri i Madh”, ishte bërë i përbotshëm tashmë. Nuk vlen si argument.
Vetëm e vërteta, pena e tij e artë dhe aftësia gjeniale e shkrimtarit tonë të madh Kadare për të sjellë para publikut tonë dhe atij botëror vepra letrare magnetike dhe udhërrëfyese jo vetëm nga përvoja historike e vendit tonë, por edhe e vendeve të tjerë në kohë të ndryshme, duke filluar që nga Greqia e lashtë, e nderojnë përvjetorin jubile të Kadaresë. Kasandra.
Ore ketij i iku familja e gjithe,ky ka hall se mos i rrezikohej Kadareja.Gjalle eshte Kadareja o Bashkim!Eshte mire.Ate nate qe u arrestove ti me vellezerit,me mamane,Kadareja ishte per nje darke cift tek Sokoli dhe Liljana.Ka qene perpara se ta bente rruge Sali Berisha me Lilin.Keta komentatoret e kompletuar japin arsye shume te thella,me solzenjicin e me shume fantazira.Po e ke ndjekur ndonjehere tet ate per gjah?Skilja e ben folene me dy vrima,ndonjehere me tre.Kadareja ishte nga ato me tre vrima.Edhe Romm,kur po jepte shpirt naten e thikave te gjata,therriste:-Adolfi,cfare i keni bere Adolfit!?