Luan Rama: Kongresi i Drejtshkrimit, ngjarje e rëndësishme për gjuhën dhe  kulturën tonë kombëtare

23 Nëntor 2017, 17:14Kulturë TEMA

Nga Luan Rama

45 vjet më parë, prej 20 deri më 25 nëntor 1972, u mbajt në Tiranë me nismën e Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë dhe me praninë e 87 delegatëve nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi dhe arbëreshët e Italisë, Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, padyshim ngjarja më e rëndësishme e shekullit XX për gjuhën tonë kombëtare pas Kongesit të Manastirit që miratoi alfabetin.

Me Kongesin e Drejtshkrimit, gjuha shqipe mbërriti të ketë standardet e një gjuhe moderne, të unifikuar në normën drejtshkrimore, ashtu sikundër duhet të jetë në fakt gjuha si elementi bazë e padyshim më i rëndësishëm i përveçimit të identitetit tonë kombëtar!

Prandaj, shteti shqiptar në rradhë të parë e mandej e gjithë bota kulturore e akademike shqiptare, por edhe i gjithë kombi yne do të duhej të nderonte në këtë përvjetor, veprën e paçmuar për nga dimensionet e pesha patriotike, kulturore e shkencore të të gjithë delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të cilët ishin përfaqësuesit më të shquar të elitës shkencore e akademike nga gjuhësia, letërsia, historia e mësimdhënia!

Mirëpo, autoritetet shtetërore dhe shkencore të Shqipërisë zgjodhën ta vrasin këtë ngjarje të madhe për kulturën dhe historinë tonë kombëtare me heshtje, më së pari si dëshmi e injorancës së tyre, që i komplekson deri në këtë shkallë, sa të na dëshmojnë se nuk kanë guximin as të flasin e jo më pastaj të ndërmarrin hapa për të realizuar nisma atdhetare e shkencore si Kongesi i Drejtshkrimit!

E megjithatë, pavarësisht injorancës dhe keqdashjes, pavarësisht kompleksit dhe frikës që ajo sjell e që na e dëshmojnë udhëheqësit tanë udhëmbyllës, siç është edhe rasti i qëndrimit të tyre ndaj Kongesit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe në 45-vjetorin e mbajtjes së tij, kodifikimi dhe unifikimi i normës drejtshkrimore të gjuhës shqipe, mbetet një kontribut i vyer atdhetar në rradhë të parë, e mandej edhe shkencor e intelektual jo vetëm për gjuhën tonë si elementi i parë e më i rëndësishëm i identitetit dhe unitetit kombëtar, por edhe me gjerë për shkencat albanologjike, për historinë e kulturën shqiptare!

Ndaj, për jetë nderim e mirënjohje të gjithë atyre që kontribuan 45-vjet më parë në Kongresin e Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të gjuhës tonë për të cilën Ndre Mjedja pati shkruar:

“Geg’ e tosk’ malci, jallia,

Jan’ nji komb, me u da s’duron,

Fund e maj nji a Shqypnia,

E nji gjuh’ t’gjith na bashkon!”

Sipas kësaj filozofie të shprehur me aq largpamësi nga Mjedja, vlerësimi i Kongresit të Drejtshkrimit me realizëm e objektivitet për çfarë kontribuoi në zhvillimin e gjuhës shqipe, e bën të domosdosshme një nismë të atyre përmasave, për të reflektuar gjithë zhvillimet që ka pësuar gjuha jonë e proceset nëpër të cilat ajo ka kaluar në keta 45 vjet, prej Kongresit e tëhu.

Eshtë një sfidë që i takon në rradhë të parë bashkësisë së punëtorëve të gjuhës shqipe, por edhe të gjithë shkencëtarëve e intelektualëve që dinë të kuptojnë rëndësinë që ka përmbushja e sfidave të tilla të mëdha e me interes kombëtar.

Ja cilët ishin delegatët Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe:

Delegatë me titull “Profesor”:

 

Prof. Aleks Buda, Historian në Institutin e Historisë të USHT, Tiranë.

Prof. Androkli Kostallari, Drejtor i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Prof. Bedri Dedja, Zv-Ministër i Arësimit dhe i Kulturës, Tiranë.

Prof. Dhimitër Shuteriqi, Kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve, Tiranë.

Prof. Eqrem Çabej, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Prof. Idriz Ajeti, Dekan i Fakultetit Filozofik, Prishtinë.

Prof. Josif Ferrari, Studjues arbëresh dhe profesor i gjuhës shqipe në Universitetin e Barit, Bari, Itali.

Prof. Mahir Domi, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Prof. Shaban Demiraj, Pedagog i gjuhës shqipe në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Delegatë me titull “Doktor” :

Dr. Petro Janura, Drejtor i Degës së gjuhës shqipe në Universitetin e Shkupit.

Dr. Rexhep Qosja, Drejtor i Institutit Albanologjik, Prishtinë.

Delegatë me titull “Docent”:

Doc. Anastas Dodi, Dekan i Fakultetit të Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Doc. Dalan Shapllo, Pedagog i letërsisë shqiptare në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Doc. Jup Kastrati, Pedagog i gjuhës shqipe në Institutin e Lartë Pedagogjik, Shkodër.

Doc. Munir Reso, Pedagog në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Doc. Stefan Prifti, Gjuhëtar, Tiranë.

Delegatë të tjerë:

Ahmet Kelmendi, Pedagog i gjuhës shqipe në Shkollën e Lartë Pedagogjike, Prishtinë.

Ahmet Limani, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Mamurras.

Ajet Bytyçi, Pedagog i gjuhës shqipe në Shkollën e Lartë Pedagogjike, Prizren.

Ali Abdihoxha, Drejtor i Shtëpisë Botuese “Naim Frashëri”, Tiranë.

Ali Dhrimo, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Bahri Beci, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Bajram Hajrullaj, Pedagog i gjuhës shqipe në Filialen e USHT, Vlorë.

Besim Bokshi, Pedagog i gjuhës shqipe në Shkollën e Lartë Pedagogjike, Gjakovë.

Dhimitër Samara, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Dhori Qiriazi, Shkrimtar, Ersekë.

Drita Garuci, Mësuese e gjuhës dhe e letërsisë shqipe, Shkodër.

Elsa Vakëflliu, Mësuese e gjuhës dhe e letërsisë shqipe, Berat.

Emil Lafe, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Engjëll Angoni, Specialist për gjuhën shqipe në Ministrinë e Arsimit dhe të Kulturës, Tiranë.

Fadil Podgorica, Pedagog i gjuhës shqipe në Institutin e Lartë Pedagogjik, Shkodër.

Fatmir Agalliu, Pedagog i gjuhës shqipe në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Ferdinand Leka, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Gaqo Peci, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Korçë.

Hasan Sazani, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Gjirokastër.

Henrik Lacaj, Pedagog në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Hysen Qosja, Pedagog i gjuhës shqipe në Institutin e Lartë Pedagogjik, Elbasan.

Isa Bajçinca, Pedagog i gjuhës shqipe në Fakultetin Filozofik, Prishtinë.

Ismail Bajra, Drejtor i NGBG “Rilindja”, Prishtinë.

Ismail Doda, Drejtor i shkollës “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”, Ostros (Krajë).

Jani Thomaj, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Jorgji Çerepi, Pedagog i gjuhës shqipe në Filialen e USHT, Durrës.

Jorgji Gjinari, Gjuhëtar pranë Institutit te Gjuhësisë dhe të Letërsisë të të USHT, Tiranë.

Jorgo Bulo, Historian i letërsisë shqiptare në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Koço Bihiku, Zv. Drejtor i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Kolë Ashta, Pedagog i gjuhës shqipe në Institutin e Lartë Pedagogjik, Shkodër.

Kolë Koci, Mësues i Popullit, Tiranë.

Kristaq Shtëmbari, përgjegjës i Kabinetit Pedagogjik, Fier.

Lirak Dodbiba, Gjuhëtar pranë Institutit te Gjuhësisë dhe të Letërsisë të të USHT, Tiranë.

Llazar Siliqi, Shkrimtar, Tiranë.

Luan Dino, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Përmet.

Luigj Franja, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Shkodër.

Lumnie Shehetila, Mësuese e gjuhës dhe e letërsisë shqipe, Elbasan.

Mehmet Çeliku, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Menella Totoni, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Mërkur Alimerko, Drejtor i Shtëpisë Botuese të Librit Shkollor, Tiranë.

Mikel Zavalani, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Korçë.

Mufit Trepça, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Peshkopi.

Naim Bardhi, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Kavajë.

Nesti Bellovoda, Pedagog i gjuhës shqipe në Filialen e USHT, Korçë.

Niko Tanini, Redaktor letrar në gazetën “Zëri i popullit”, Tiranë.

Nikoleta Cikuli, Gjuhëtare në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Osman Myderrizi, Gjuhëtar dhe mësues veteran, Tiranë.

Pashko Geci, Gjuhëtar dhe mësues veteran, Tiranë.

Pjetër Fusha, Mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe, Rubik.

Qemal Haxhihasani, Folklorist në Institutin e Folklorit të USHT, Tiranë.

Remzi Nesimi, Pedagog i gjuhës shqipe në Akademinë Pedagogjike, Shkup.

Remzi Përnaska, Pedagog i gjuhës shqipe në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Sejfedin Sulejmani, Drejtor i Njësisë së bashkuar të punës botuese “Flaka e vëllazërimit”, Shkup.

Shefqet Hoxha, Pedagog i gjuhës shqipe në Filialen e USHT, Kukës.

Sofika Adhami, Mësuese e gjuhës dhe e letërsisë shqipe, Vlorë.

Sofika Morcka , Gjuhëtare në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Spiro Floqi, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Tomor Osmani, Pedagog i gjuhës shqipe në Institutin e Lartë Pedagogjik, Shkodër.

Xhevat Lloshi, Gjuhëtar në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë të USHT, Tiranë.

Ylli Ruli, Pedagog i gjuhës shqipe në Filialen e USHT, Berat.

Zana Daci, Pedagoge e gjuhës shqipe në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të USHT, Tiranë.

Zhaneta Nova, Mësuese e gjuhës dhe e letërsisë shqipe, Gjirokastër.

1 komente në “Luan Rama: Kongresi i Drejtshkrimit, ngjarje e rëndësishme për gjuhën dhe  kulturën tonë kombëtare”

  1. ali vlora says:

    Respekt dhe mirnjohje per keta njerez kapeedanet e gjuhes sone be Shqioeri e diaspore.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje