Katër të panjohura shkencore për kryqëzimin

28 Mars 2018, 11:19Sociale TEMA

Ekzitenca e Krishtit vazhdon të mbetet një debat dhe zyrtarisht nuk pranohet jashtë rretheve fetare edhe pse ka të dhëna që e mbështesin, (p.sh historiani Flavio Josefo e përmend si një njeri real), nuk janë përpunuar mjaftueshëm.

Duke pranuar se ka ekzistuar dhe ashtu siç tregojnë evangjelistët u kryqëzua. Çfarë dimë me saktësi për vdekjen e tij? A u gozhdua me të vërtetë?

Vdiq nga hemorragjia apo i asfiskuar? Ja disa të dhëna historiografike dhe shkencore se si mund të ketë qenë vdekja e Jezusit.

Në cilën datë ka ndodhur?

Kristianët e festojnë vdekjen e tij në Javën e Shenjtë, por dihet se data varion çdo vit.

A është e mundur të llogaritet në cilën ditë konkrete vdiq Jezusi?

Janë bërë shumë përpjekje dhe janë marrë shumë data, por hipoteza më e arsyeshme bazohet tek Bibla e Xhonit që thotë se Krishti vdiq një të premte të Pashkës me hënë të plotë.

Meqë gjatë qeverisjes së Pont Pilatit ka patur vetëm dy të hëna Pashke me këto karakteristika, këto mund të na japin datat e mundshme, atë të 7 prillit të vitit 30 që do të thotë se ka vdekur në moshën 33 vjeçare dhe data tjetër 7 prill i vitit 33, çka do të thotë se vdiq 39.

Vdiq me të vërtetë në kryq?

Edhe në këtë çështje nuk ka unanimitet. Edhe pse është e sigurt se romakët përdornin këtë formë ekzekutimi duket se as në tekstet origjinale të Biblës nuk sqarohet realisht kjo formë e vdekjes.

Sipas një studimi të realizuar në vitin 2015 nga filologu dhe teologu suedez, Gunnar Samuelsson ideja e kryqëzimit u përfshi në përkthimet e mëvonshme. Duket se në tekstet origjinale i referohen një forme të vdekjes në pezull.

Si ishte kryqi ku supozohet se ka vdekur?

Romakët kishin dy modele kryqesh për ekzekutime: kryqi i thjeshtë dhe kryqi kompakt.

Meqë sipas Biblës thuhet se Jezusi mbajti deri në Golgota instrumentin e tij të vdekjes mendohet se ka qenë i llojit të dytë.

Kjo do të thotë që në vendin e ekzekutimit ka qenë vendosur trungu kryesor, ku më pas ngrihej druri që do të varej i dënuari.

Si vdiq Jezusi?

Tradicionalisht është besuar se të ekzekutuarit vdisnin në kryq nga asfiksia, por eksperimentet e kryera në vitin 1980 treguan se nuk ishte kështu. Sipas kërkuesve vdekja nuk vinte vetëm nga një shkak.

Mund të provokohej nga një shok kardiak, ose nga ndonjë sepsis nga infektimi i plagëve.

Mund t’i shtohen faktorë si dehidrimi, nxehtësia që pa dyshim kanë kontribuar për të përshpejtuar vdekjen e të dënuarit. (Burimi: “quo.es” – bota.al)

10 komente në “Katër të panjohura shkencore për kryqëzimin”

  1. krishterim fe idhujtare says:

    Kush ju tha ju qe Vdiqe Jezusi?

    1. I brendshem says:

      Jesusi vdiq shkoi ne parajse dhe qiu ne bythe Muhamedin qe po stervitej te dergohej ne toke.Kjo eshte nga burim i sigurt.

  2. +Pandelimon says:

    Nuk eshte ceshtja ne cfare lloj kryqi apo nga se vdiq Jezusi. Pyetja eshte PSE vdiq Jezusi? Perpos hulumtimeve tuaja te ketij artikulli copy/paste dhe me pas google translate, mund te lexoni dhe te kulturoheni qe te dhenat per ekzistencen e Jezu Krishtit jane te pamohueshme, historikisht e kane faktuar romaket, judenjte edhe me pas historianet greke (ata te lashtet)
    Rregulloni edhe veprimet aritmetike, ne 7 Prill te vitit 30, ishte 33 vjec…dhe ne 7 Prill te vitit 33 ishte 39 vjec ??!!

    Tung!

    1. loku says:

      Nuk Ka Aryse pse te Vdes nje Person per Mekatet e Njerezeve nuk denohet Biri pse ka Bere Vrasje Babai.

    2. Orthodoiks says:

      Ne Fakt eshte nje Liber tjeter qe e fakton egsistencen e Mesias. madje e mbron nga shpifjet Hebrenjve qe thoshin per Jezusin duke i thene Femije i jashte ligjshem.

  3. Kevin says:

    Kristianet nuk festojn e krishtit por ringjalljen e tij.

    Studjo vete njeher pastaj shkruaj artikull per tu dhen mend te tjerve.
    Injorant

  4. Vezhguesi says:

    E para perkthejeni mire.Ju e keni marre nga dikush tjeter, por te pakten redaktojeni pak ? )
    E dyta edhe pse origjinali ka bere gabime matematikore ju mund t’i rregulloni, si psh “nese vdiq ne 7 Prill te vitit 30 ishte 33 vjec, e nese vdiq ne 7 Prill te vitit 33 ishte 39 vjec???!?!?!?!?”.
    Se treti nuk ka nje Bibel te Xhonit, por ungjilli sipas Gjonit (Xhonit). E ketu nuk permendet gje per henen e plote. Arrestimi u be naten e se enjtes duke u gdhire e premte, por hena s’permendet gjekundi. ?!?!?
    Se katerti artikulli eshte shume ne ajer (s’ka shume mbeshtetje se mbi c’studime eshte mbeshtetur, pervec nje emri). Duke pare titullin qe i eshte vene “Kater te panjohura shkencore”, nuk eshte shkruar me kujdesin e duhur shkencor. ?

    Sido qe te jete, duket qe artikulli e pranon si fakt se Krishti eshte kryqezuar dhe ka vdekur!

  5. Vëzhguesi says:

    As kërkund dhe askush nuk ka folur historikish për Jezusin.Shkrimet fetare nuk quhen.
    Nqs duhet të bëhen sado pak të besueshëm ndjekësit dhe admiruesit e tij apo të
    fesë që mbart emrin e tij, atëhere duhet të rregullojnë pjesën e lindjes së tij që bën pjesë
    në përrallat e parahistorisë dhe ky variant gjendet edhe në legjenda të popujve të tjerë
    të lashtë. Është qesharake që të mendohet se lindi duke futur frymën e shenjtë në trupin
    e Maries nga ana e zotit.
    Dhe do bëjnë mirë klerikët të “kërkojnë e të gjejnë” eshtrat e tij, që ndjekësit të kenë
    megjithë mend një arsye për të vizituar varrin e tij dhe jo ta bëjnë këtë duke parë një varr bosh.
    Së fundi, saktësoni datë e lindjes dhe të vdekjes sepse ka shumë paqartësi.

    1. IKTHUS says:

      Eshte teresisht i gabuar dhe tmerrsisht i keqinformuar pretendimi se ‘as kerkund dhe askush nuk ka folur historikisht per Jezusin’. Meqe ‘shkrimet fetare nuk quhen’, po te te prezantoj me burime referencash jo te krishtera per Jezusin te cilat datojne ne shekujt e pare dhe te dyte pas Krishtit (ose eres se re nese keshtu preferon).
      1. Flavius Josephus, historian hebre — Ai shkroi nje histori te Judaizmit (veper letrare hsitorike) rreth vitit 93 pas Krishtit. Ne te gjejme nje reference per Jakobin, vellane e ‘Jezusit — te ashtuquajtur Krisht’.
      2. Takiti (Tacitus), politikan romak me detyre nga me te lartat ne administraten perandorake ne fillimin e shek. II pas Krishtit — Nga ai mesojme se Jezusi u kryqezua gjate kohes kur Ponc Pilati ishte prefekti romak i Judese (26-36 pas Krishtit) dhe Tiberi perandor (14-37 pas Krishtit). Keto data perkojne me se miri me referencat kohore qe parashtrojne ungjijte (e di qe ti nuk i quan fare ato, por shume historiane ateiste i konsiderojne ungjijte burime besnike historike qe vlejne per t’u marre ne konsiderate seriozisht).
      3. Plini (Pliny), bashkekohes i Takitit dhe guvernator ne rajonet veriore te Turqise se sotme — Ai tregon se ne territorin e tij te ‘Krishteret adhuronin Krishtin si Perendi’. Te dy, Takiti dhe Plini, nuk i donin te Krishteret — Plini i quante kokeforte (shprehimisht ‘kokederra’) ndersa Takiti e quante fene e tyre nje ‘spersticion destruktiv‘.
      Ne fakt, gjate antikitetit te hershem, nuk verejme kurre te vihet ne dyshim egzistenca e Jezusit si nje figure reale historike. Perkundrazi, gjejme referenca te shumta ku Jezusi quhet nje femije jolegjitim (kopil me fjale popullore) i Maries dhe magjistar (ne skrimet me te hershme te rabineve hebrenj), ose te perbuzej si nje mashtures nga paganet (sariristi Lucian dhe filozofi Celsus).
      Teoria e Jezusit si nje mit eshte teper e vone ne histori dhe krejtesisht pa peshe ne qarqet serioze te hsitorianeve. Dy nga kundershtuesit me te zjarrte te kesaj teorie dhe qe kane shkruar mbase me shume nga te gjithe rreth kesaj teme jane historianet Maurice Casey dhe Bart Ehrman — te dy ateiste.
      Te keshilloj t’i lexosh e po ashtu te rifreskosh njohurite rreth kesaj teme e cila ka njohur nje rritje mjaft domethenese persa i perket studimeve shkencore dhe literatures se botuar ne keto vitet e fundit. Klishete super te vjeteruara e atavizmat e regjimit popullor qe na servireshin dikur si te verteta qe ndriconin mendjen e njeriut te ri nuk pijne uje me. Mbajtja gjalle dhe avokatia e tyre jane jo vetem fatkeqesi por te bejne komplet te pabesueshem.
      Keto po e mbyll se u zgjata ca. Meghithate, jam i hapur per diskutim konstruktiv te metejshem rreth kesaj teme nese deshiron.
      Te uroj gjithe te mirat dhe gezuar Pashken. Krishti me te vertete u ringjall!!!

    2. Vezhguesi i vemendshem says:

      Eshte teresisht i gabuar dhe tmerrsisht i keqinformuar pretendimi se ‘as kerkund dhe askush nuk ka folur historikisht per Jezusin’. Meqe ‘shkrimet fetare nuk quhen’, po te te prezantoj me burime referencash jo te krishtera per Jezusin te cilat datojne ne shekujt e pare dhe te dyte pas Krishtit (ose eres se re nese keshtu preferon).
      1. Flavius Josephus, historian hebre — Ai shkroi nje histori te Judaizmit (veper letrare hsitorike) rreth vitit 93 pas Krishtit. Ne te gjejme nje reference per Jakobin, vellane e ‘Jezusit — te ashtuquajtur Krisht’.
      2. Takiti (Tacitus), politikan romak me detyre nga me te lartat ne administraten perandorake ne fillimin e shek. II pas Krishtit — Nga ai mesojme se Jezusi u kryqezua gjate kohes kur Ponc Pilati ishte prefekti romak i Judese (26-36 pas Krishtit) dhe Tiberi perandor (14-37 pas Krishtit).
      3. Plini (Pliny), bashkekohes i Takitit dhe guvernator ne rajonet veriore te Turqise se sotme — Ai tregon se ne territorin e tij te Krishteret adhuronin Krishtin si Perendi. Te dy, Takiti dhe Plini, nuk i donin te Krishteret — Plini i quante kokeforte (shprehimisht ‘kokederra’) ndersa Takiti e quante fene e tyre nje ‘spersticion destruktiv ‘.
      Ne fakt, gjate antikitetit te hershem, nuk verejme kurre te vihet ne dyshim egzistenca e Jezusit si nje figure reale historike. Perkundrazi, gjejme referenca te shumta ku Jezusi quhet nje femije jolegjitim (kopil me fjale popullore) i Maries dhe magjistar (ne shkrimet me te hershme te rabineve hebrenj), ose te perbuzej si nje mashtures nga paganet (satiristi Lucian dhe filozofi Celsus), por asnje here nuk gjejme debate rreth temes se egzistences apo jo te Tij.
      Teoria e Jezusit si nje mit eshte teper e vone ne histori dhe krejtesisht pa peshe ne qarqet serioze te historianeve. Dy nga kundershtuesit me te zjarrte te kesaj teorie dhe qe kane shkruar mbase me shume nga te gjithe rreth kesaj teme jane historianet Maurice Casey dhe Bart Ehrman — te dy nuk jane te krishtere. Te keshilloj t’i lexosh e po ashtu te rifreskosh njohurite rreth kesaj teme e cila ka njohur nje rritje mjaft domethenese persa i perket volumit te studimeve shkencore dhe literatures se botuar ne keto vitet e fundit.
      Klishete e atavizmat e kohes se pushtetit popullor qe na servireshin si te verteta qe ndriconin mendjen e njeriut te ri nuk pijne uje me. Mbajtja gjalle dhe avokatia e tyre te bejne thejsht joserioz dhe te pabesueshem, te mos them qesharak.
      Jam i hapur per diskutim konstruktiv te metejshem rreth kesaj teme. Te uroj ty dhe familjes tende gjithe te mirat dhe gezuar Pashken. Bazuar ne vertetesine e fakteve te shumta historike rreth Tij, Krishti me te vertete u ringjall!!!

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje