Mynihu, fjalor historik për shqipen, që nga “Meshari” deri më sot

30 Prill 2018, 20:14Kulturë TEMA

Fjalori historik i shqipes, është një nga projektet që Departamenti i Gjuhës Shqipe në Universitetin e Mynihut në bashkëpunim me Institutin e Gjuhësisë në Shqipëri ka në plan të sjellë në lëmin e shqipes. Fjalori, do të pasqyrojë lëndën leksikore që nga “Meshari” i Gjon Buzukut deri në fillim të shekullit XX.

Shqipja ka nevojë për një fjalor historik, ka punuar profesor Kol Ashta të autorëve të vjetër, është në projekt me departamentin e Gjuhës Shqipe në Universitetin e Mynihut ku punon profesor Bardhyl Demiraj dhe në bashkëpunim me institutin tonë do hartohet fjalori historik i shqipes. Çdo të thotë një fjalor historik dhe hetimologjik?

 Fjalori hetimologjik kërkon burimin e fjalës, ndërsa ai historik ka të bëjë me çastin kur ka hyrë fjala në përdorim, ose regjistrimi i fjalës.

Ky fjalor do të filloj të pasqyrojë lëndën leksikore që nga “Meshari” i Gjon Buzukut deri në fillim të shekullit XX, prandaj quhet edhe fjalor hisorikë.

Ky ka rëndësi të jashtëzakonshme për arsye se shikon se si është pasqyruar shqipja, se cilat fjalë kanë pasur dënduri të madhe, të cilës sferë duke u kushtëzuar edhe nga veprat.

Kur ka lindur dhe kur është pasuruar leksiku detyrorë i shqipes, leksiku që lidhet me botën kulturore, mentale me botën etj“, u shpreh Valter Memisha, drejtor Institutit të Gjuhësisë.

Vetëm pak kohë më parë, botimeve për gjuhën shqipe i është shtuar Fjalori Etimologjik i Shqipes nga Kolec Topalli, por ende gjuhës sonë i mungon një fjalor historik i këtyre përmasave.

6 komente në “Mynihu, fjalor historik për shqipen, që nga “Meshari” deri më sot”

  1. ALb-Nakba dhe 2025 says:

    Shume bukur por se pari te mesohet shqipja ne Shqiperi se brezat e rinj sdo dine te lexojne apo kuptojne kete fjalor, me rendesi kombetare , letrare dhe kulturore, vecanerisht ata te 27 vjeteve te fundit qe po ngaterrojne shqipen me anglishten. Perfshi ketu edhe ata te ditur , shkolluar jashte shtetit, qe dallohen per “performancen” e tyre.

    Eshte skandal dhe turp qe qeveria e sotme nuk po e merr seriozisht nivelin e dobet te shqipes ne shkolla dhe jashte saj.

    Te gjithe jemi deshmitare te komenteve qe i drejtohen Kryeministrit Rama ku ai shpesh e humb durimin kur lexon shkrimet e injoranteve por ne vend qe ta shikoje si problem kombetar dhe serioz shkon dhe tallet me shqipen e tyre sikur e kane ata fajin qe nuk kane mesuar shkrim e kendim ne shkollat e trasheguara nga sistemi Salinian e Azemian dhe vazhduar me besnikeri nga ky i Ramutit.

  2. tfgs1 says:

    saktesoni se c’shkruani[se eshte cmenduri]: etimologjik dhe hetimologjik nuk jane e njejta gje……….ua hoqet trurin suniteve,mgjs nuk i lidh gje me gjuhen apo mesharin e G.Bouzouki!

    1. Al says:

      E nxorre dordomusin nga zorra ti? Ik e fshihu ne guvat e Anadollit o bouzouki I ktij temit!

  3. besa says:

    etimologjik jo ‘hetimologjik’,
    fjalor historik jo fjalor ‘historikë’.
    Te pakten kur flisni per gjuhen shqipe te jeni korrekt me drejtshkrimin.
    Injoranca nuk ka brire o Mero, vendos ndonje qe di shqip per keto pune.

  4. Haka Tekizoti says:

    Nëse do jetë e plotë dhe shteruese atëherë do jetë një vepër e mrekullueshme me vlera themelore e monumentale. Me kënaqësi, urime e mbarësi!

  5. Pellazgos says:

    Zoti ALB-Nakba,fjala e “huaj” perfomanca te prishi pune ty,kur pothuajse vetem ne comentin tend 80% te fjaleve qe ke perdorur jane te huaja dhe te marra ne shekullin e 19te nga fjaloret e gjuheve te huaja?
    Ke shkruar
    1Shume-mucho,spanj
    Pak-poco ital
    Bukur”buatiful ang
    Mesok-matheno greq
    Rinj-e re,re-volution
    Kuptojne,kuptoj-kapito ital
    Letrare,leter-letter ang
    Kulturore,kulture-culture angl
    Edhe-and angl
    Shkolle-Skolio greq
    Shtetit,shtet-state angl
    Eshte-este spanji
    Fund-fine ital
    Skandal-scandal angl
    Qeveria e sotme- Qivernisi i simerini, sot,simera greq
    Seriozisht-serious angl
    Nivel-nivel angl
    Komente-coment angl
    Drejtohem,drejt-straight angl
    Krye-minister-minister angl
    Durim-duration angl
    Shkrim-scrive angl ose ital
    Injoranteve-ignorant angl,vjen nga agnos greq.
    Shikoj-syry-see you,ju shikoj angl
    Problem-problem vjen nga greqishtja pro -vlima,
    Kendim,kendoj-kantare ital
    Sistem-sistem angl.
    Po ku ka patur gluhe (glossa) shqipe para (prima apo prin greq) o faqezinj.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje