Te fundit
DOSSIER: “Shqipëria që duam” nën Italinë Fashiste, ja çfarë i ndodhi kamarieres italiane në Tiranë pasi fyu shqiptarët
30 Shtator 2018, 14:14Politika
TEMA
Vitet e fundit, një sërë dokumentash arkivore të dalë në media, prej tyre dhe sosh nga Artan Lame, tregojnë se kohërat e luftës, nën Fashizëm apo Nazizëm, nuk kanë qenë krejt ashtu siç janë ndërtuar në përfytyrimin tonë, sidomos prej narrativës së historiografisë komuniste.
Fjala vjen, atmosfera në Tiranë në muajt e parë pas pushtimit nga Italia Fashiste ka qenë krejt tjetër, falë dhe një situate të mirë ekonomike, ku gati-gati shoqëria shqiptare po jetonte një farë bumi. Kjo sepse administrata e pushtuesit, ku kishte shumë shqiptarë, madje dominohej prej këtyre të fundit, ishte shumë e ndjeshme ndaj çdo aspekti social, pasi tentonte t’i mbyllte rrugën çdo lloj pakënaqësie. Dhe këtu del në pah cilësia e shtetit në shërbim të qytetarit.
Si ilustrim të kësaj, kemi zgjedhur një korrespodencë të verës së vitit 1939, ku dëshmohet një ngjarje me të vërtetë e rrallë. Në Minsitrinë e Brendshme, asokohe ishte ngritur një zyrë e posaçme që quhej Inspektoria e Administratës, e cila kishte detyrë të inspektonte shkelje që viheshin re në gjithë veprimtarinë e administratës shtetërore e më gjerë.
Kryeinspektori i kësja zyre, Kol Rodhe, njoftonte përmes një shkrese ngjarjen e një të shtune mbrëma në një prej lokaleve të kryeqytetit, ku ai bashkë me një mikun e tij kishin porositur një ujë mineral, por që pas shërbimit jo korrekt të kamarieres ata kishin bërë kritikat e tyre, duke ‘nxitur’ më tej pronaren e lokalit, një italiane të quajtur Marçela, për të shpërthyer në ofendime ndaj shqiptarëve që sipas saj nuk ishin hiç xhentilë.
Kjo ngjarje në “Bar Savoja”, raportohej nga kryeinspektori Kol Rodhe, i cili i kërkonte Zyrës Sekrete në Ministrinë e Brendshme që të bënte hetime e t’i tërhiqnin vëmendjen pronares, e cila me gjuhën e saj kishte fyer rëndë shqiptarët.
Kjo shkresë e Kol Rodhes kishte ngritur në këmbë instancat përgjegjëse. Vetë ministri i Brendshëm, Maliq Bushati kishte njoftuar për këtë problematikë Prefekturën e Tiranës, ku Marçela ishin thirrur e kritikuar për qëndrimin e saj. Ishte prefekti i Tiranës Zejnel Prodani ai që njoftonte se: “zonja Marçela Giannina u thirr dhe u porosit me u sjell mirë me të gjithë klientët e saj”.
Përtej kësaj ngjarje që as mund të përfytyrohet në ditët e sotme, kjo korrespodencë zyrtare dëshmon mes të tjerash edhe mirëfunksionimin e zyrave të shtetit në atë kohë, të cilat i koordinonin punët në mënyrë perfekte brenda një kohe krejt të shkurtër deri në zgjidhjen e problemit të ngritur.
Më poshtë i sjellim të plota dokumentet e zbardhura të kësaj korrespodence bashkë me faksimilet e dokumenteve
Mbretnija Shqiptare
Ministria e Punëve të Mbrendshme
Inspektoria e Adminsitratës
Tiranë 10.7 1939
Nr.15 –IV-Res
Ministrisë së Punëve të Mbrendshme
Zyrës Sekrete
Tiranë
Kemi nderin të sjellim në dijeni t’asaj P.T. Ministrije sa ma poshtë:
Të shtunën mbrama , me 8 të K.M. dhe në orën 19:30, titullari i këtij institucioni duke u shoqëruar me një mikun e vet, shkuam në “Bar Savoja” të këtij qyteti dhe muarr vend në një tavolinë , jashtë lokalit, ku porositëm dy pije, njerën ujë mineral. Garsonia e lokalit në vend të një minerale, solli një ordinare dhe të ndytë.
Për këtë servisje, miku ynë thirri garsonen dhe i foli italisht, që nuk asht ujë minerale kjo që serviri. Aty pranë nesh ishin shumë grupe oficerësh italianë, garsonia në fjalë shkoi dhe bani çashtje tek patronesha e Bar Savojas, e cila, e hidhëruar, filloi e po bërtiste me za të lartë tue thanë se shqiptarët kështu janë, nuk janë zhentile, tue përsëritur sa e sa herë këtë frazë para oficerëvet italianë.
Pas kësaj ndodhine të hidhun, u habitne, se si pati kurajon ajo të fyejë keqas shqiptarët me ato fjalë të vrazhta.
Patronia në fjalë qenkësh një e quajtun Marçela, italiane, e cila ka mase 4 vjet që ka ardh këtu në Tiranë dhe njifet prej gjithëve. Për sjelljet e saj asht dbuar para kohesh dhe masandej asht kthyer prapë tue u marrë me profesione gjithfarësh.
Pra për t’ju pre hovin një gruaje të tillë që atakon aq keqas, publikisht shqiptarët, prej të cilëve ka ba jetesë kaq vjet pa as ma të voglën pengesë, lutemi të merren masat e duhuna që të paktën të mos guxojë të çvilloje një propagandë të tillë midis vllaznisë që ekziston.
Inspektori i Administratës
Kol Rodhe
Mretnija shqiptare
Ministria e Mbrendshme
Zyra Sekrete
Nr.294
Tiranë më 12.7.1939
Prefekturës Tiranë
Ju dërgojmë këtu ngjitun, kopjen e raportit nr.15-Res datë, 10.7.39 të inspektorit të administratës Z. Kol Rodhe, në lutje që t’vehet në dijeni komanda e karabinierisë, me qëllim që ta këshillojë zonjushën Marçela për tu sjellun pak ma mirë me klientët që frekuentojnë barin e saj.
Ministri
M.B (Maliq Bushati)
Prefektura Mbretnore e Tiranës
Tiranë , më 8.IX.1939
Ministrisë së Punëve të Mbrendshme
Zyrës sekrete
Tiranë
Përgjigje urdhnit nr.294 Res. datë 12.7.939-XVII.
Komanda e grupit të Ç.RR. na njofton se zonja Marcela Giannina u thirr dhe u porosit me u sjell mirë me të gjithë klientët e saj.
Prefekti Zejnel Prodani(tesheshi)
33 komente në “DOSSIER: “Shqipëria që duam” nën Italinë Fashiste, ja çfarë i ndodhi kamarieres italiane në Tiranë pasi fyu shqiptarët”
Lini një Përgjigje
1 Komente
-
ミニ ラブドール あなたにとって合理的な完全な強いセックス人形を購入する方法は？なぜ崇拝人形があなたのすべての性的フェチを満足させることができるのかあなたのセックス人形と性交するクラフトは愛の人形を説明しました-かつては触れられなかった、現在は男性への避難所
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Eh sa marçela i derguam Italise pas ‘90-ës ?
Ne filmat e kinostudios gjithmone Lefter Lefteri po pi xhin tonik per qejf ne kafene me nje pakete diamant pas bythe kur vjen Kanan Tafili dhe e ben si kullese makaronash. Pra, cilesia e sherbimit ne kafenete fashiste nuk eshte mohuar ndonjehere nga „hienat kamuniste“ qe rishkruan historine duke lene jashte „trimerite“ e Maliqit dhe Kol Rrodhes ?
Fale Allahut qe ka artikuj te tille qe bij kurvash si puna jote te beje komente te kota dhe opa vlere, dhe sidomos te ekzagjeruar…. marcelat qe derguam ne kane shkuar para 20 vitesh dhe kan ik ato kohe … nuk e kuptoj se cfare do te thuash ti me kete koment???
Se bastarde si puna jote kam pare disa ne kete gazet qe komentojne kot me kot??
Ata erdhen me arme e aviona dhe vrane njerezit tane qe diten e pare, duke rrezuar nje qeveri legjitime. Kurse keta u ankokan se paska share shqiptaret ne nje kafene. Hajde idiotesi, hajde. Ai te vret, ti ankohesh pse te shau. C’pune ka shqiptari te shkoje e te pije ne nje klub me pronare nje italiane, ku po pinin edhe ushtarake italiane, nga ata qe jane urdheruar edhe vrasin? Sepse armet italianet nuk i moren me vete per turizem, per te vrare shqiptare i moren. E keta llapin per drejtesi. Apo ishte ndonje shqipo b*lepires i italianeve ai qe u ankua? Ptuuu, gomere!!!
“Del ne pah cilesia e shtetit te asaj kohe”?
Hahahaa….!
Po pse jeni kaq te pjerdhur more ju “teshesh-teleshi.com” dhe pse jeni kaq te politizuar ju te gazetes Tema qe te na e paraqisni nje proteste pas nje incidenti personal te kryeinspektorit te zyres perkatese te administratetes se pushtimit, pra me teper nje hakmarrje personale ndaj sedres se kryeinspektorit ndaj kamarieres/pronares italiane, si nje shembull te funksionimit perfekt ne sherbim te qytetareve te asaj administrate.
Ju lutem, mos u beni kaq qesharake!
interesant ,por sa fyerje kane pesuar shqipatert nga Italianet ne ushtrine kufitare qe ishte e perbashket -Italo-shqiptare ,ku ushtaret shqiptare ofendoheshin dhe denoheshin per hiç mos gje,nga kaporalet e fashizmit.Paska bere zbulim te madh ky Artan Lame ,ketu ne qender te Tiranes ,por me tej cfare behej…
Rama po mundohet deri diku qe te realizoj funksionimin e institucioneve shteterore me njerez jo partiak, megjithate duhet kohe pasi shqiperia u zaptu ne menyre kafsherore per shume vjet nga familja Berisha
Shum i zoti ky maliqi
Prostituta Artan Lame le të rëmojë dhe do na çudisë edhe më shumë , me generozitetin e pushtuesve nazistë !
Pika Artanit dhe shtypit të degjeneruar shqipëtar !
Shqiperi , hap sytë , po të varrosin përsëgjalli , pa u ndier , pa e kuptuar .
Artan Lame s’është vetem . Më i degjeneruar , më i kalbur se Lame , është Edvin Rrama me kukullat e tij !
Nuk po përmend këtu gangsterret e partisë fashiste- demokratike të alabakut Berrisha- bajate puna e tyre !
GLORIFIKIMI I FASHIZMIT ESHTE PROPAGANDE FASHISTE !
Ndalohet dhe denohet me ligj ne Bazes te vendim eve te Konferences se Jaltes !
Vdekje fashizmit !
Liri popullit !
GLORIFIKIMI I FASHIZMIT ESHTE PROPAGANDE FASHISTE !
Ndalohet dhe denohet me ligj ne baze te vendim eve te Konferences se Jaltes Rousvelt- Stalin- Churchill!
Vetem fashiste nga koka dhe antishqiptare nga mendja lavderojne fashizmin !
Rrofte Vllaznia Sllavo Mongolo Komuniste…Rrofte Dushan Mugosha e Miladin Popoviçi…Poshte Imperalizmi Anglo-Amerikan…Jete t’gjate Planit t’Katovices dhe sherbyesve t’saj si Ramizi Saliu Fatosi Edushi Iliri Lulushi Erjoni ETC
Mos!,
Na bone me dhi o mavri..
Sa poshte ka ra katuni mediatik.
Palacolleku i radhes i Artan Lames. Nuk qenkan keq popujt edhe nen pushtime te huajsh. Ekstremisht idiot dhe i pa vlere
O MERE ,PO NA TREGO NJEHERE ,HISTORINE E MATO GRUDES,.SE NE LIBRAT ,APO FILMA ,DELE PUNA SI PAKE E NGATRRUAR.
KUSHE ESHTE I MIRI MATO GRUDA ,APO AGUSHI.?????????????????CFARE ESHTE KJO HISTORI .
QE E BETE LESHE E LI.
Tani do na dalin te na thone per dashamiresine e patroneve italiane, sidomos ata te burimeve natyrore (naftes, bakrit etj), qe u jepnin rroga te majme, madje shperblime, argateve vendas. Per perzemersine e ushtareve, qe ndanin buken e veshmbathjet me fshataret anembane territoriteve te pushtuara.
Pika qe s’u bie!
Keta jane bashkepunetore, ne mos me te rrezikshem se ata qe kerkojne te fshijne kujtesen historike te asaj periudhe, te gdhendur sidomos ne filma, letersi etj.
*
turp ti besh elozhe diktatures fashiste apo b\punetoreve te tyre
Vlerësoj analizën racionale dhe sintezën në komentet e mësipërme të cilat veçojnë me qartësi sporadiken banale, pa vlerë domethënëse prej asaj që përbën thelbësoren në raportet pushtues – popull i pushtuar.
Po të arrihej kështu në konkluzion, sikurse gazetarët dhe historianët e kallëpit të mësipërm, atëherë le kujtojmë se në çdo njësi shitjeje e shërbimesh në kohën e Enverit kishte LIBËR VËREJTJESH për cilësinë dhe etikën e shërbimit dhe ato lexoheshin me vëmendje!
Tani, në këtë demokracinë tonë anarkiste nuk ka të tilla gjëra, por shërbimi në shumë markete e lokale është ku e ku më i mirë!
JU qe kerkoni ti servirni njerezve mutin per mjalt , keni nje difekt te vogl ne genjeshtren tuaj , kur thoni qe koli rodhe i dergon nje shkres ku shkruhet MRETNIA SHQIPTARE dhe data esht 10/07/1939 ,por ju harroni qe mretnia ne kte dat kishte 3 muj e 3 dit qe i kishte kthyer kembet na dielli , se kishte po kaq koh qe mbreti bashk me arin e shtetit SHQIPTAR kishin ikur si cuba per gjith naten per greqi dhe normalisht SHQIPERIA ne kte dit kur rrodhja shkruante shkres SHQIPERIA kishte 3 muaj e 3 dit qe ishte pushtuar nga ITALIA FASHISTE , pra kjo ishte qeveri kuislinge , nuk ishte qeveria zogut , mos genjeni kur nuk dini as te genjeni se naj shpifet , naj servirni sapunin per djath ,ajo qeveri ne kte koh kontrollohej nga ITALIANET.e kontrollonte façizmi. mos genje kot o gazetar shtet ne kte vend vetem dy burra kan ber gjat gjith historis qe njohim ne ;skenderbeu mas menyres se kohes kur jetonte ;dhe ENVER HOXHA ; te tjeret jan mashtrus hajdut batakçinj dhe kan qen ne kohen e zogjit dakort ,
O qija motren, pse nuk po thoni qe e gjithe Shqiperia e liee?eshte kot, me mire te shpallim likuidimin e ndermarrjes, e nxjerrim shtetin ne ankand ose ja falim Italise dhe u themi falemnderit per 7 prillin, na falni qe ju pritem me plumba.
Cdo here qe tregohet se si funksionon shteti ,kelyshet komuniste terbohen se kjo tregon jo kapacitetin e tyre per kete pune .
Por te pakten, kishin kapacitet te te shkaperdhenin tet’eme, nga dole edhe ti, dobic!!!
ajo marcela paska patur shume fat ,qe ata bura pine uje mineral ,e skishin pire ndonje dopjo rraki dellinje,hahaha jeni shume idiote shteti shqiptar nen sundimin italian , keto qe thoni jane si shakate e kripura te duces, uuu ju shplafte
Cfare eshte facizmi z. prefekt? Ja u thom une! Facizmi qe thoni ju, si t’ja u them une, eshte si ajo hallva me shum cecel!
Fashizmi ishte nje nga sistemet me te mira qe ka prodhuar historia perendimore. Gabimi i tij ishte thjesht bashkimi ne nazistet hitleriane. Nqs nuk do te ishin bashkuar do te ishin si regjimi i Frankos ne Spanje. Sigurisht ne Shqiperi ishin pushtues. Megjithate ben mjaft edhe per Shqiperine. Po per Italine, do ta kerkojne e sdo ta gjejne. Diktature ishte po aspak aq e tmerrshme sa ajo komuniste.
Perversiteti fizik dhe shpirterteror mundet te coje deri aty sa te dalesh kunder gjithe botes per vleresimin e fashizmit.Ose mundet.qe Artani.te kete gjak nga.familha Cano.
Klienti ka gjithmone te drejte..??
fashistat italkryqmuta nuk ishin pushtues ata kane ardh per te miren tone me arm ne dore se harrova me lule, va fankulo italiani di merda edhe kta plehrat qe i paraqesin si te mire te kpusin qafen prej ktu te shkedhehen atje si e kan zanat me qelb boten.
E djallose,Lame.
Te gjithe ketu tallin bythen ose shajne sa mundin.
Po shikoni thelbin e shkrimit dhe mos u merrni me politike.
Eshte e vertete qe italia erdhi me arme ne Shqiperi, por mendoni pak, lexoni historine.
E para Zogu nuk ishte mbret por nje njeri i serbeve qe e vune si mbret kukull per qellimet e veta.
Italia eshte shteti pasardhes i Perandorise Romake, ku rreth 20 perandore ishin me nacionalitet Shqiptar, nder ta edhe Jul Cezari, Kostandinet, Justinusi tj.
Pra lind pyetja a beri mire Italia qe erdhi ne shqiperi apo jo?
Sigurisht qe po beri shume mire, se ndergjegjesoi Shqiptaret per historine e tyre.
Le te mos harrojme qe solli edhe nje kulture qytetare, u ndertuan Rruge, ministri, spitale, shkolla, fabrika, Kinema, Teatro, Stadiume, solli Elektricitet, Radion te degjonin Shqipetaret lajme apo muzike. U ngriten linja urabane qe quheshin SATA ( Sherbimi Automobilistike Transportit Albania), U ngriten shkolla profesionale, ku shqiptaret per here te pare mesuan te punojne si Xhenerike , apo motoriste, elektroute etj. Ju hap mundesia te shkojne e te studiojne neper bote si studente me parate e shtetit. Nji nga keta ishte edhe vete dulla qe me parate e shtetit shqiptar sigurisht te kontrolluar nga Italia e Musolinit perpara pushtimit ne 1939 ( Financa e shtetit Shqiptar kontrollohej nga banka e Romes, ku edhe floriri qe morren anglezet, Hitleri e morri per ta ruajtur nga kjo banke) qe me vone dilte e shante Fashizmin.
U hodh e gjithe Shqiperia ne Planimetri, te gjithe kete e bene inxhinieret italiane dhe vete shteti i dulles ne baze te ketyre dokumentave vazhdoi te punonte. U hapen kanale ujitese , u hapen miniera ku Shqiperia filloi te exportonte minerale se tjeter gje nuk kishte cfare te exportonte, u ndertuan liqene per reservimin e ujit, u ngriten kantieret detare per transport me te gjithe boten, filluan punimet arkeologjike per te ruajtur kulturen shqiptare.
U hap front lufte me greqine e kurves per pronat e shqiptareve atje.
U largua serbi nga tokat Shqiptare etj.
Pra a mund te me thoni se kush ishte i mire fashizmi apo kuvat komuniste te serbise, greqise e rusise.
Por ne shqiptaret si te pabese qe jemi dhe e luftojme ate qe na ben mire e duam ata qe na vjedhin dhe vrasin, e na mohojne identitetin sic ishte turku me myslimanizem, grekun, ruset, serbet. etj. Ne i behemi ure bile ngrihemi dhe vrasim njeri tjetrin per keta. Kete beri enveri kete po beni edhe ju ketu qe po shani fashizmin.
Une nuk jam idealist dhe as me intereson fashizmi apo komunzmi, por jam realist qe ve ne peshe dhe shikoj kush me ka bere mire dhe kush keq.
Kete duhet te beni e lerinin sharjet e ofendimet. Mendoni e veproni si evropiane
Kujt i sherben nje artikull i tille? Perse eshte shkruar, dhe botuar? Kush eshte mesazhi? Kush e ka autorizuar? Perse vazhdojme te shohim shpesh ne shtyp artikull te tille qe glorifikojne pushtuesin? Te tilla shkrime kemi pare dhe per turqit, apo gjermanet. Nuk eshte thjesht mosnjohje historie. E shoh si perpjekje per te disinformuar te pa-informuarit, sidomos brezin e ri. Fatkeqesia eshte qe pervec ketyre komenteve te shendosha te njerezve te arsimuar qe e kuptojne kete loje, asnje gje nuk behet per te parandaluar te tilla “shkrime” dashakeqe me qellime te caktuara.
Nuk na i ka fain fashizmi se populli shqiptar e priti me buqeta lulesh Viktor Emanueli por na i ka bythqiret orientale,që gjithmonë luftojnë për pushtetin!!