Muzeu historik Hagia Sophia në Stamboll do të kthehet në xhami, një vendim që pritet të shkaktojë polemika.
Presidenti i Turqisë Rexhep, Tajip Erdogan, e bëri të ditur këtë vendim, i cili vjen vetëm pak ditë para zgjedhjeve lokale që mbahen këtë fundjavë.
Hagia Sophia, e njohur si Ayasofya në Turqi, ka qenë më parë kishë dhe xhami.
Për gati 900 vjet – pasi u ndërtua në vitin 537 nga perandori bizantin Justiniani – ndërtesa ka qenë katedrale ortodokse greke. Nga viti 1453 deri në vitin 1931 ajo ishte një nga xhamitë më të mëdha, nën Perandorinë Osmane.
Hagia Sophia u bë një muze në vitin 1934, me dekret të Mustafa Kemal Ataturkut, themeluesi i Turqisë moderne.
Ky status laik lejon që adhuruesit e të gjitha feve të gëzojnë ndërtesën.
Statusi shpesh krijon tensione mes myslimanëve dhe të krishterëve, sepse leximet e Kuranit ose lutjet kolektive nganjëherë mbahen në Agi Sophia.
Por Erdogan tha të mërkurën se kthimi në muze ka qenë një “gabim shumë i madh”.
Turqia mban zgjedhjet lokale këtë të diel, më 31 mars, dhe bërja publike e këtij vendimi mendohet të jetë pjesë e fushatës së Erdoganit për partinë e tij, Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP).
Ndryshimi i statusit do të diskutohet pas zgjedhjeve, tha presidenti turk.
Në vitin 2013, Erdogan tha se nuk do të merrte në shqyrtim ndryshimin e statusit të Hagia Sophia. Por ai tha se “ekziston një kërkesë” nga populli turk, që Hagia Sophia të shndërrohet përsëri në xhami.
Vendimi i Erdoganit rrezikon të zemërojë Greqinë, fqinjin e Turqisë dhe kundërshtarin historik. Kryeministri grek Alexis Tsipras e vizitoi muzeun pas takimit me Erdoganin muajin e kaluar. (TemA TV)
Sa e trishtueshme!
Ikona e masheshtise se perandorise romake te rikthehet ne xhami. Turpi I radhes per Erdon.
E ndertuar ne 532 ad nga perandori Ilir Justinian, te gjithe grand veziret shqiptare te turqise shkonin ne Asia Sofia pasi dilnin nga Topkapi palace.
Ata kryeministra shqiptare ishin te Perandorise Osmane dhe jo te ” turqise” nje koncept qe nuk ekzistonte ne ate kohe.
Mesojini keto gjera se jane teper te rendesishme.
E keni gabim .Ky vendim eshte ne favor te Greqise .Greqia shkak do ti shpalle lufte Turqise e tani i erdhi fati ne dere .Per pun oresh e pushton Turqine se e ka nga eksp shekullire qe gjithmone e ka mposhtur Turqine e Me kete rast te arte rimerr jo vetem katedralen por gjith xhamiat e Turqise do ti ktheje ne kisha ortodokse .
Putin:kjo enderr turku apo turkoshqipfolesi kalon nga ”i gjati” im……………..gezuar ramazonin!
@B.Pamuk,
ne fakt duhet bere shume kujdes me Grekun se kur nxefet del e kerkon lek borxh… falas.
kisha ortodokse po ti hysh me rrenje eshte ilire, dhe vetem shqiptaret mund te identifikohen me te, qofshin muslimane qofshin te krishtere, qofshin te greqise, turqise apo shqiperise. duke pasur parasysh qe me shume se gjysma (flitet per rreth 60%) e popullsise se shtetit grek eshte e mirfillte shqiptare por nuk gezojne asnje te drejte kulturore dhe per me teper mohim te saj, pervetsimi i ortodoksise si kulture “greke” nuk mund te gjeje shpjegim si paradoks perveçse nje ideologi vjedhacake.
Kisha e fameshme e Shen Sofise eshte pasuri kulturore e UNESCO-s dhe cdo gje qe ka te beje me kete kishe duhet te aprovohet nga UNESCO . Kjo eshte pergjigja qe UNESCO I dha Erdoganit per ato qe the dhe qe ne fund te fundit jane propaganda e sulltanit ne prag te zgjedhjeve locale .
Shikoni pak me larg prej hundes. Ne Athine me dekada te tera autoritetet greke nuk mundesojne hapjen e nje xhamie te vetme atje, ku ka 2-300000 muslimane, ndersa ne Stamboll ka mbi 300 kisha dhe ska 20-30000 krishtere!
Sa per komentuesin e dyte, nuk dihet prej kohes antike deri tane Greqia a ka fituar ndonje lufte me nje kundershtar te respektuar. Sultan Abdylhamidi ka fundi i shekullit 19 i ka shpartallu, Ataturku, greket pasi qe kane hyre me ndihmen e perendimoreve ne gjysmen e Anadolise i ka hedhur ne det.
Dhe sot aeroplanet ushtarak Turk kur te duan hyne dhe shetisin ne Greqi.
O Hysni…mesimin e historise mesuesi i fiskultures ta ka dhene??
Nik bytha ceshtja shtrohet se ku e ke mesuar ti historine???
Te gjitha ato qe thote ai jane fakte.
Greqia eshte mund ne cdo lufte .
Dhe Stambolli eshte plot me kisha.
Abdylhamiti i mundi greket rende ne 1892 dhe Athinen e shpetoi perendimi.
Shumica e ushtriae osmane qe mundi neo greket ne 1892 ishte me shqiptare, ishte nje fitore shqiptare.
E ka me ironi.
Jevgjit neo grek as nuk do ekzistonin sot te mos ishte per perendimin.
Perendimi jua krijoi identitetin.
Per kureshti, Abdylhamiti ne 1892 Greqine e.mundi me nje ushtri ky gjysma ishte me trupa Shqiptare.
Katedrale ortodokse po,katedrale ortodokse Greke jo.
Injorantet jane bere gazetare.
Eshte e drejta e Turqise ta beje cte doje,ashtu si dhe Greqia nuk lejon xhamine per qindra mije myslimane ne Aathine.
Jo vetem keshtu por mua as nuk me kane aprovuar nje shkrim te gjate qe bera per kete ceshtje ketu duke pohur se Shen Sofia u ndertua nga nje Perandor Ilir dhe ishte katedrale Ortodokse dhe jo Ortodokse ” greke” sepse kombi neo grek fallco u krijua ne 1831 dhe autoqefalia e kishes greke u morr ne 1835.
Shen Sofia u perket Ortodokseve shqiptare me shume se cdo kujt tjeter
Nqs Agia Sofia i perket Shqiptareve, perse bie dakort me Allbanin, qe thote “te behet Xhami, sepse Greqia ndalon ne Athine ngritjen e Xhamise” ???
###
Jo vetem Ortho-dhoks-izmi eshte merit e Helenizmit por gjithe Krishterizmi.
###
Jezu Krishti kur u takua Greket tha “… erdhi momenti te lavderohet biri i Njeriutt” (“Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο υιός τού ανθρώπου…” (lexojeni Bibla sipas Ioanit, kapitulli 12, rreshti 20-23).
###
Dhe keshtu ndodhi … te 3 Biblat orgjinale u shkruajten ne Greqisht, dhe u shperndan nga apostujt ne gjithe Boten.
Po me Shen Sofine c’pati?
Nje shkrim qesharak! Ne radhe te pare Agia Sofia ishte simbol i Perandorise Romake te Lindjes (Bizantit) dhe jo e Greqise packa se gjuha e folur dhe e shkruar jo vetem ne kete kishe ortodokse, por ne gjithe Konstandinupolin, kryeqytetin e Bizantit, ishte greqishtja! Pra nuk eshte vetem Greqia qe do “zemerohet”, sipas jush, por Italia, vendet perendimore e mbi te gjitha Vatikani.
Ne radhe te dyte, Agia Sofia nuk eshte vetem nje muze “turk”, por mbi te gjitha eshte nje veper arkitekturore me vlera te medha kulturore dhe hiistorike qe eshte nen mbrojtjen e UNESKO-s. Erdogan qe ta te marri nje vendim te tille, duhet me pare te marri leje nga UNESKO!
Ne radhe te trete, Agia Sofia eshte nje thesar i arte per turizmin dhe ekonomine turke. Me miliona turista qe e vizitojne ate cdo vit, mbi 90% e tyre turista nga vende perendimore, mbajne gjalle ekonomine e Stambollit!
Ne radhe te katert, mos harrojme se deklarata Erdogan ishte si nje kunderpergjigje e vendimit Trump per te njohur Jerusalemin kryeqytet te Izraelit si dhe njohjen e Lartesive Golan si territor izraelit.
Atehere, kundra kujt eshte Erdogan, vetem kundra Greqise apo kundra gjithe Perendimit, kunder kristianizmit dhe hebreaizmit, kundra kultures dhe civilizimit te tyre?
Shteti Islamik u sfidua dhe Erdoganit nuk i ngelet asgje tjeter vecse te dali vet si simbol i ideologjise dhe udheheqes i luftes se tyre, ashtu si dikur sulltanet e Perandorise Osmane!
Turq hesapi. Ndaj si qas evropa
Ku eshte komenti im i gjate shpjegues per kete teme?
Do te denoje historia tere jeten ,TURP !
Pse do zemerohet Greqia dhe c’lidhje ka Greqia me Stambollin apo Kostandinopojen e Bizantit!? Perandoria ka qene Romake e Lindjes dhe Kostandini ishte ilir. Greket as e kane ndertuar, as e kane poseduar ndonjehere. Dihet se Greqia nuk ka ekzistuar derisa e bene te tille ne fund te shek. te 19, ne saje te luftes se shqiptareve!
Justinjani ishte ilir qe kur greket e pontit jane ilir qe te zemerohen?
Prandaj gazetaruc i pashkolle nqs me kta tituj po mundohesh te devijosh historine mos e rruj se sta var kush
Keta te pontit nuk jane as “greke” ( edhe pse e veshtire me percaktu cfare eshte grek apo jo) por jevgj dhe osmane te beasimit ortodoka ku gjysma flisnin osmanisht.
Perandoria Bizantine dhe bashke me te Konstandinpolis u pushtua nga Perandoria Osmane.Sot sovraniteti i plote mbi kete kishe-xhami i takon Republikes Turke.Ku hyn Greqia ketu?Greqia fut hundet ne Shqiperi,ne Maqedoni,ne Turqi,ne Qipro etj.Greqia duhet te mbaje vendin e vete,ku aty ku shtrihet nuk ka pasur kurrrre Greqi dhe sot eshte nje shtet artificia dhe gjuhe te sajuar.Historia do triumfoj.
nuk ka faje erdogani fajine e kane vete europianet qe lane keta mongole te bejne si te duan