Ne priremi të mendojmë për pamjen tonë si të ndarë nga ajo që jemi. Por rezulton se tiparet fizike si lartësia ose atraktiviteti mund të formësojnë personalitetet tona, sjelljet, madje edhe politikat.

Shkolla me konvikt në përgjithsi janë një ambjent i përsosur për këdo që është i interesuar në mënyrën se si “mbijetesa e më të fortit” funksionon midis njerëzve. Në një shtëpi konvikt të 50 djemve të hutuar, të gjithë përdorin strategji të ndryshme për të shmangur izolimin dhe ngacmimin, për të formuar koalicione, për të fituar popullaritet.

Pastaj ka një pakicë të djemve më të mëdhenj se mesatarja, madhësia e tyre e madhe do të thotë se kanë shumë pak arsye për t’u shqetësuar. Këta nxënës kanë besim të kuptueshëm – personalitetet e tyre të hapura dhe të sigurta duket se reflektohen në fizikun e tyre.

A është kjo korrespondencë ndërmjet trupit dhe karakterit një lidhje korrekte, apo personaliteti i tyre u përgjigjet fizikut? Një teori pohon se mund të jetë kjo e fundit. E njohur si “kalibrimi fakultativ i personalitetit”, është ideja që personalitetet tona zhvillohen në një mënyrë që i përshtatet më mirë tipareve të tjera gjenetike që kemi marrë, përfshirë madhësinë, forcën dhe atraktivitetin tonë.

Dëshmitë që mbështesin kalibrimin fakultativ të personalitetit po rriten – jo vetëm në aspektin se si ndikon pamja e jashtme në tiparet tona të personalitetit, por edhe në qasjet tona për gjetjen e partnerëve romantikë dhe bindjeve tona politike. (Vlen të përmendet se teoria mbetet e kujdesshme falë një varësie të deritanishme të të dhënave kryesisht korresponduese dhe të paqëndrueshme, dhe sepse ka shpjegime alternative për gjetjet, të tilla si tiparet e personalitetit tonë që mund të formësojnë trupin tonë).

Merrni parasysh ekstraversionin e tipareve, që përfshin jo vetëm të qenët më i shoqërueshëm, por edhe më aventurier dhe i gatshëm për të marrë rreziqe. Në evolucion, do të kishte kuptim strategjik nëse njerëzit më të fortë, më të aftë fizikisht, shfrytëzonin përparësitë e tyre trupore duke qenë më ekstrovertë.

Kjo është pikërisht ajo që është gjetur në disa hulumtime. Një studim nga Universiteti Gjerman i Göttingenit raportoi kohët e fundit se nga më shumë se 200 burra, ata që ishin fizikisht më të fortë dhe që kishin më shumë trupa “macho”, duke përfshirë gjoksin e madh dhe bicepset, gjithashtu ishin të prirur për të qenë ekstrovertë, veçanërisht në kuptimin e qenies më fizikisht aktive. E njëjta lidhje forcë-ekstroverte nuk u gjet në mesin e grave në studim.

Hulumtime të tjera kanë gjetur se burrat fizikisht më të frikshëm gjithashtu priren të jenë më të prirur ndaj agresionit dhe më pak neurotik (më pak të frikësuar dhe të shqetësuar). Përsëri, kjo ka kuptim nëse e shihni personalitetin si një strategji adaptuese. Nëse jeni fizikisht i dobët, atëherë duke qenë i kujdesshëm ndaj rrezikut ka gjasa të zgjasni jetëgjatësinë tuaj. Por nëse jeni fizikisht i frikshëm, mund të përballoni të jeni më shumë një marrës rreziku.

Ka paralele intriguese ndaj këtyre ideve midis studiuesve së sjelljes tek kafshët. Këta studiues kanë vënë re se si në shumë lloje, “personaliteti” i kafshës (tendenca e tyre drejt guximit apo ndrojtjes) ndryshon përshtatshëm në përgjigje të gjendjes së tyre trupore – për shembull, një studim tregoi se merimangat më të mëdha ishin më agresive në fytyrë përpara një grabitqari sesa në pjesët më të vogla të trupit.

Është e dukshme se shumë hulumtime njerëzore mbi lidhjen ndërmjet forcës fizike dhe ekstraversionit apo agresivitetit janë përqendruar tek burrat. Kjo është për shkak se, sipas teorisë së evolucionit, forca fizike dhe aftësia luftuese është më shumë një pasuri për burrat që duhet të konkurrojnë me njëri-tjetrin për rolin e bashkëshortit. Një studim nga Universiteti i Kalifornisë, Santa Barbara përqendrohej si tek burrat ashtu edhe tek gratë dhe gjeti lidhjen e zakonshme mes fuqisë fizike dhe tipareve ekstroverte, por lidhja ishte dukshëm më e fuqishme midis meshkujve.

I njëjti studim mati atraktivitetin e pjesëmarrësve, një tjetër atribut fizik që mundet, në teori, të ketë dobi për të zhvilluar një stil të personalizuar ekstrovert. Rezultatet treguan se për gratë sa për burrat, atraktiviteti më i madh priret të shkojë krah për krah me të qenit më ekstrovert – duke sugjeruar kështu që disa nga këto dinamika të tipit të personalitetit të trupit mund të bëjnë sens edhe për gratë.

“Gjetjet e pranishme tregojnë se një fraksion i habitshëm i variatetit ndërmjet personave më të hapur mund të parashikohet nga forca fizike dhe atraktiviteti fizik”, shkroi hulumtuesit.

Për më tepër, gjetjet e tyre nuk mund të shpjegohen tërësisht nga dallimet në një gjen kyç që lidhet me funksionin androgen (që ka gjasa të ndikojë në forcën, atraktivitetin dhe aspektet e personalitetit). Kjo e forcoi idenë se atributet fizike rrisin tiparet ekstroverte, më shumë sesa ato të personalitetit, të cilat thjesht pasqyrojnë efektet e përbashkëta gjenetike.

Ky model i gjetjeve është në përputhje me idenë se në mesin e paraardhësve tanë meshkuj, ata në gjendje më të mirë fizike kishin më shumë sukses riprodhues duke u angazhuar në më shumë seks të rastësishëm dhe se një strategji e tillë seksuale që atëherë ka evoluar si një përgjigje për të qenë fizikisht i aftë. “Gjetjet e tanishme mbështesin hipotezën se meshkujt më të fortë dhe më tërheqës kanë më shumë partnerë seksualë” shkroi hulumtuesit.

Sa të thella janë lidhjet ndërmjet pamjes se si dukesh dhe kush je në të vërtetë? Për burrat, edhe pikëpamjet politike mund të implikohen. Në një studim të botuar këtë vit, një çift i shkencëtarëve politikë raportoi prova nga 12 vende, përfshirë SHBA, Danimarkën dhe Venezuelën, duke sugjeruar që burrat më të fortë dhe më muskulorë kishin më shumë gjasa të ishin kundër egalitarizmit politik. Arsyetimi është se në të kaluarën tonë stërgjyshore, burra të tillë kishin më shumë gjasa të lulëzonin në një shoqëri ku të gjithë ishin për vete. Gjetjet për gratë ishin të përziera, me disa studime që gjetën forcë të ndërlidhur me një miratim më të madh të egalitarizmit dhe të tjerëve që tregonin modelin e kundërt.

“Ashtu si fuqia fizike formon sjelljen e konflikteve të kafshëve të tjera në fushat që janë të rëndësishme për ta (p.sh., konkurrenca në çiftëzim dhe territoriale), forca fizike duket të formësojë sjelljen e kafshës politike në këtë fushë të konfliktit kyç”, shkruan hulumtuesit.

Shpesh mendojmë për personalitetet dhe besimet tona, duke reflektuar thelbin e asaj se kush jemi ne – nëse jemi të turpshëm ose të larguar, flirtues ose partnerë të përkushtuar, me krahun e majtë apo të djathtë. Dhe ne dëshirojmë të mendojmë se këto tipare rrjedhin nga burimet cerebrale, morale apo edhe shpirtërore.

Ideja që këto aspekte të vetes, në vend të kësaj, të paktën pjesërisht, të pasqyrojnë një përshtatje strategjike me madhësinë fizike dhe pamjen mbetet për momentin një teori e diskutueshme. Por është e tillë që, si një shtëpi konvikt mbushur me fëmijë të zjarrtë, siguron një kujtesë të përulur të rrënjëve tona animaliste.(BBC, përgatiti në shqip për TemA: Diona Çeço.)

2 komente në “Si na formon pamja e jashtme personalitetin”

Njutoni says:

22 Qershor, 2019 17:02 te 5:02 pm

Po dihet ajo gjo .
Thjesht.
Kush ka fuqin bo ligjin.
Bashkimi bi fuqin.
Bashkimi esht mbledhja e njedive,rezultati esht shumica.
Ktu e ka edhe thelbin demokracija. Te shumica,te bashkimi i njesive,te fuqija,te forca.
Pra kush osht shumic ka fuqin forcen dhe merito t prij n pushtet.
Te individet.
Kush nga shumic muskujsh,qe vjen nga shumica e mases trupore,qe vjen nga gjatsija,fiziku…pesha…ai ben ligjin mbi xhuxhin kock e lekur.
Prandaj n amerik mafjozet bejn xhim dhe muskuj qe t jua q.. ropt t tjerve.
Edhe mafjozet,kur shofin se kan perball nanji kundershtar me muskuj ,bejn diplomaci bisedime..
Mjer kush esht i dobt.

Përgjigjjuni
uskania says:

22 Qershor, 2019 19:10 te 7:10 pm

Një përkthim SKANDALOZ!

Përgjigjjuni