Te fundit
A ka ndonjë shans që me të vërtetë shqipja të jetë "gjuha mëmë" e gjuhëve të tjera?
13 Shtator 2020, 20:39Kulturë
TEMA
Nga Bashkim Kopliku
Ka shumë persona, sidomos këto 20 vjetët e fundit, që e mbështesin këtë teori. Por, edhe në kohën e komunizmit, fjalët e ngjashme mes disa gjuhëve me burim indoevropian, pat pasur tendenca t’i konsideronin të prejardhura nga shqipja, dhe jo të prejardhura nga një gjuhë X (baza indoevropiane), nga të citat fjalët kishin kaluar te shumë gjuhë indoevropoane, si italishtja, gjermanishtja, greqishtja, serbishja et. dhe edhe në shqipen.
Unë jam i bindur, se kanë të drejtë historianët e botës dhe ata shqiptarë (si Çabej, Topalli etj. që sot po anatemohen si tradhëtarë), që thonë se shqipja është një degë nga gjuhët indoevropiane etj., dhe jo origjina e çdo gjuhe indoevropiane. Një variant të qëndrimit të historisë botërore, mund mund ta lexoni në linkun: https://sq.wikipedia.org/wiki/Gjuh%C3%ABt_indo-evropiane .
Konstatoj se nuk paraqiten fare prova për t’iu kundërvënë historianëve të gjithë botës.
Nuk mund të rrëzohet puna e qindra apo mijëra historianëve të botës, duke i sharë se ata qenkan mashtrues, e i binden jo rregullave bazë të shkencës së tyre, historisë, por urdhërave “antishqiptare”, që ardhëkan nga diku….
Eksperieca me historinë e shkruar në regjimet diktatoriale, komuniste, naziste etj., ka vërtetuar mashtrime pafund, nga pseudohistorianët, por jo në shtetet demokratike, perendimore.
Hipotezat e shumë vetëve, që ka ca kohë që shtjellojnë tezën se shqipja është burimi i të gjitha gjuhëve në botë, e jo se shqipja është një degë, si shumë të tjera, e trungut të gjuhëve indoevropiane, është një kudërvënie e historisë që mësohet kudo në Botë.
Nuk mund të hidhet poshtë Bota, me fjalë para njerëzve që nuk janë specialistë të historisë etj…
Tezat e atyre që kanë dalë kundër gjithë botës, ata duhet t’i mbrojnë në konfereca shkencore, e jo me njëritjetrim, me kolegët e tyre që paraqesin po këto teza, por me historianët e botës apo shqiptarë, të cilëve u kundërvihen.
Mos ta bëjmë si te
ajo barceleta:
“Fjala Amerika vjen nga shqipja, se kur filluan të shkojnë emigrantët në Amerikë, udhëtimi zgjaste disa javë, e në anije hypeshin edhe kafshë të gjalla, si rikat, pulat etj., për t’u ushqyer gjithë ato ditë rrugë.
Te shkallët e anijeve rrinte një marinar që drejtonte njerëzit që të sistemoheshin në anije, simbas shpendëve që kishin. Marinari bënte pyetjen:
“A me rika, a pa rika?”.
Prandaj mbeti fjala Amerika…..
Pra kujdes me çfarë besojmë e çfarë themi…në të kundërt, ne shqiptarët do të bëhemi qesharakë”
Postimi më lart vjen si reagim imi ndaj një incidenti që më ngjaua pra disa orësh, që po e sqaroj në vijim
Kam komentuar me kritikë ndaj një postim që më ka ardhur në fb, nga shumë drejtime, e që mban emrin e “studiuesit z. Kolë Marku”. Nuk kam pasur asnjë reagim nga autori….
Por, për çudi, pas disa postimesh, komenti im u hoq nga fb nga autoritetet e fb, pra praktikisht U ÇENSUROVA, pa m’u dhënë ndonjë arsye konkrete. U ankova në fb, e të shohim reagimin e tyre….
Ndërkohë, ju postova komentin tim kritik, ate të “censuruarin”, meqë dëshiroj t’i them mendimet e mia, nuk e duroj censurën, pavarësisht nga kush vjen!!
https://sq.wikipedia.org/wiki/Gjuh%C3%ABt_indo-evropiane?fbclid=IwAR3XRQP1Z54wsllqwWtYXsP3JTP-__F6MuzRlxa8CihKJxXLUd68-lkCbCw
41 komente në “A ka ndonjë shans që me të vërtetë shqipja të jetë “gjuha mëmë” e gjuhëve të tjera?”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nuk kishe ndonje gje tjeter per te bere ? Pse trajton ceshtje kaq te medha qe nuk i kupton dot . Ik shaj Berishen e pi ndonje kafe .
…ose hapni “linkun” ???!!!
Gjuha shqipe-dege me vehte e gjuheve indo-evropiane
Mjafton te marresh disa njohuri fillestare gjuhesore dhe do mesosh se te gjitha gjuhet evropiane futen ne nje grup gjuhesor,te quajtur indo-evropiane. Te gjitha gjuhet indo-evropiane kane te njejtin burim,pra te njejten gjuhe burimore te quajtur nga gjuhetaret sanskritisht (gjuha-meme).Gjuha shqipe eshte nje dege e vecante e grupit indo-evropian,po ashtu edhe gjuha greke,po ashtu edhe gjuhet gjermanike (gjermanisht,anglisht,danisht,hollandisht..),po ashtu gjuhet latine (italisht,frengjisht,spanjisht,portugalisht…),po ashtu gjuhet sllave (rusisht,bullgarisht,cekisht kroatisht…). Nuk futen ne gjuhet indoevropiane hungarishtja,turqishtja dhe finlandishtja. Te gjitha gjuhet indoevropiane,duke patur nje burim te perbashket eshte afermendsh qe kane fjale me shumice, qe kane te njejten rrenje,thjesht kane marre forma apo trajta te ndryshme duke percaktuar keshtu edhe formimin e gjuheve te ndryshme. Nga kjo eshte fare e thjeshte qe nje njeri me 2 gram tru dhe 2 gram njohuri, te kuptoje se perse ka fjale te ngjashme ne gjuhe te ndryshme evropiane. Ka shume fjale, po ja psh te permendim : nate-notte-night-nixta-noch! Nje injorant do perpiqet ne ndonje menyre te tregoje se kjo fjale eshte psh greqisht domosdo dhe te gjitha gjuhet e tjera e kane marre nga greqishtja ? Kjo fjale ka te njejten rrenje nga gjuha-meme,por ne trajta te ndryshme,prej nga percakton gjuhet e ndryshme,qe jane krijime te mevonshme! Kur shkojme te trajtat e fjaleve ne gjuhe te ndryshme (pasi rrenja eshte e perbashket per te gjitha gjuhet indoevropiane) aty fillon gjuhesia punen e saj dhe percakton se kush trajte (jo rrenje,se ajo eshte njesoj per te gjitha),pra kush trajte eshte me e vjeter dhe eshte formuar me ne lashtesi (prej nga kuptohet edhe kush popull qe perdor kete apo ate gjuhe, eshte i formuar me ne lashtesi). Te jene te sigurte te gjithe ata qe enden brekdhjere neper keto shkrime ketej e andej,se gjuha shqipe eshte ajo qe percaktohet se ka TRAJTAT ME TE LASHTA te fjaleve,nga vete profesionistet gjuhetare,fjale qe jane me afer gjuhes burimore (gjuhes-meme), por jo se shqipja eshte vete gjuha burimore. Nje nga treguesit (por jo vetem) eshte shkurtesia e fjaleve. Sa me e shkurter te jete fjala aq me ne lashtesi eshte krijuar dhe ai popull qe e perdor fjalen ne ate trajte eshte me i lashte se nje popull tjeter qe e perdor ne nje trajte me te zgjatur!
Le te bejme nje krahasim fare te thjeshte :
at (shqip)
p-at-er (latin)
p-at-eras (greqisht)
f-at-her (ang)
at-iec (rusisht)
Ati im qe je ne qiell thuaju gomereve te mos pellasin ?
Mire i ke kthy pergjigje ktij boles ish deputet ish zv kryemister ish minister. Cfare injoranti. E kemi bere ne shkolle o debil ku bie gjuha shqipe ska nevoje te hapin wiki qe eshte open source.
O gjuhetar Boçari! Nuk thuhet “kush trajte”, “kush popull”. “Kush” perdoret ne njejes vetem per njerezit dhe pa emer prapa. Pra eshte peremer pyetes. P.sh. Kush erdhi? dhe jo: Kush burre erdhi? Ne rastin tend duhej: “cila trajte”, “cili popull”.
Joel pordha, qe s’kishe gje tjeter te shkruash pervecse brockulla grindavecesh. Une nuk jam gjuhetar dhe nuk kam shkruar si gjuhetar. E shkruajta qe ne fillim se kam njohurite baze te gjuhes, ashtu sic duhet ti kete cdo njeri normal i shkolluar, ndoshta dicka me shume! Ti meqe po na ben “gjuhetarin”, qe rremon gjilperen ne kashte, ki parasysh se :
– emri yt shkruhet me shkronje te madhe “J” dhe mbiemri yt (nese eshte) apo emri i qytetit shkruhet me shkronje te madhe “Sh”.
Nuk e kuptoj pse kalon ne fyerje. E sa per njohurite baze te gjuhes duket qe nuk i ke sepse ato qe kam shkruar mesohen qysh ne fillore. Megjithate, ngushellohu se nuk je vetem. Ka shume gazetare, foles te radiotelevizionit, deputete, ministra etj. qe e perdorin gabim peremrin pyetes “Kush?”. Nuk e kam shkruar per t’u grindur sepse kuptohet se je dakord edhe ti vete per kete gabim. E sa per emrin me shkronje te madhe, besoj se e kupton, se nuk eshte emri im. Eshte pseudonim. Dhe pseudonimet shkruhen si te duash.
Mjaft u justifikove o grindavec analfabet! Qe emrat e pervetshem shkruhen me shkronje te madhe, kete e meson qe ne klase te pare. E mos e ngushello fare vetveten …
Habitesh me njohurite e Shqiptareve per gjuhet e Botes! Otiec shkruhet ne Rusisht por lexohet atiec! Pastaj Gjuha Shqipe eshte gjuha nga kane ardhur te gjitha gjuhet e tjera! Gallata Shqiptare me gjysem analfabete!
Cili ishte qellimi i dy rreshtave te tu?
??
Kur njerzit flasin e thone se shqipja eshte e para nuk kane faj sepse: Nje studiues francez ne pemen e gjuheve ,ne rrenje vendos gjuhen armene dhe pak me siper shqipen.Greqishten e vendos te treten dhe latinishten te katerten,gjuhet gjermanike e me rradhe.Njerzit e thjeshte por dhe te shkolluarit jashte ketij profili nuk mund te jene kompetent.Prandaj ne flasim cfare degjojme.Meqense gjuha duke u formuar me shekuj ndryshon dhe sejcili grup,fise etj formojne gjuhen e tyre. Si konkluzion une qe nuk jam kompetent do thoja se gjuhet u formuan pak a shume te plota njesoj tek te gjithe popujt sejcili me ate qe krijoi.Ketu nuk flasim pastaj per kohet e vona me pushtime e kolonizime qe pasuan ndryshime.
“KRUSHKAMADHI I HOLLE E I GJATE
RRI NE ZANAT QE TE DHA YT ATE–( GJERGJ FISHTA)
O Kopliku,pse merresh me probleme qe nuk i nje apo nuk i kupton…Ne qe jemi diplomuar para viteve 80 te per gjuhe dhe letersi, kurre nuk keni marre nje leksion nga te medhenjte Cabej,Demiraj,Domi,Kostallari dhe profesoret e tjere jashtezakoneshem ku gjuha shqipe te konsiderohej si ,,gjuha meme ,,Gjithcka trajtohej ne menyre shkencore.Gjithmone theksohej se ,,shqipja eshte nje gjuhe e familjes indoeuropiane,,
Sot me ,,lirine,, per te thene gjitha dhe asgje, nuk e vlen ti kthesh pergjigje cdo te padituri qe merr persiper ,zbulime,,te medha.
Pse shqetesoheni nese Shqipja ka qene “mema e gjuheve tye tjera”?
Gjuhe indo-europiane nuk ka patur ndonjehere; as ndonje popullate qe ta kete folur ate. Pema gjuhesore indo-europiane eshte model i shkencetareve te gjuhes ne shekullin XIX per t’i lidhur gjuhet e ndryshme, ashtu si njihen. Te ajo pemë SHQIPJA eshte me e vjetra dhe si e tillë, si ne jetën njerezore te ciles i perket, i ka lindur, i ka rritur, ushqyer, u ka dhene mesim e frymezim tan gjuheve te tjera te mevonshme.
Doli dhe nje hale tjeter o zot……Sa hale madhe paska qene kjo Shqiperi….Po pse o hale Çabejane cfar do te gjeje ty te pretendosh Memesine e gjuhes shqipe,kur Serb GrekDhe dreqi vet e pretendojne,kush po te perdjek ty o hale,ne qofte se ti nuk e ndjen vehten Shqiptar nuk ka problem por te ngresh Çabejin Topallin , Omarin dhe te tjere qe ne cojne ne huazime 90%…….A e njeh o Hale madh Petro Zhein me dishepujt e tij ??? Te pakten 50 % e shqiptarve flasin nje gjuhe te huaj dhe cdo dite shohin reflektimet dhe shpjegimet e fjaleve te huaja qe shpjegohen ne Shqipen tone……Gjergj Leka piktori ka thene nje gje te madhe:Qe Bota nuk e kupton se flet SHQIP
Ore, ketu dalin lloj-lloj te krisurish, po ky koqja qenka lloj i ri
Amerika= ha merr ik,
Duket qe kjo teme eshte jasht kapacitetit te autorit. Nuk ecet me e lagu se lagu !!
Autori i ketij shkrimi nuk ka lompetence te kritikoje apo te mbeshtese qofte Çabejn, Topallin apo cilin do tjeter me kompetence ne kete fushe.
Autori jep nje mendim simbas logjikes se tij rreth vjetersise se gjuhes shqipe. Çdo njeri ka mendimin e vet. A do te thote kjo qe gazeta duhet te botoje opinionin e gjithkuj pa kompetence mbi kete teme ?
Gjuha Shqipe, nga shume specialiste kompetente te huaj eshte klasifiku si nje gjuhe e vjeter. Ka plot shembuj per kete, ashtu siç ka plot shembuj per te kunderten e saj.
Se kuptoj, duke mos qene specialist dhe kompetent i kesaj fushe, pse Bashkim Kopliku duhet te marre anen e kundert ?!!
PS : Kam lexuar dikeu nje thanje te Maksimilian Lambertz ( linguist austriak dhe persinaliteti me i madh i Albanologjise ) :
” Historia e vertete e njerzimit, do shkruhet vetem atehere kur shqipetaret te marrin pjese me shkrimet e tyre “.
A me rika a pa rika, apo Ha merr dhe ik?
Në këtë fushë qenke injorant.! Lexo, studio dhe pastaj fol. Kol Marku po flet me fakte dhe nuk është i vetmi. Lexo shkencetarin Dhimiter Pilika, mikun e Mirush Kutelit. Nermin Vlora ka zbërthyer shkrimet në gurët me të lashtë të Botes etj…… etj
Ky po natrego se demokracija osht e mir.
Kurse Bill Gates tha qe jeta nuk esht e mir,nenkupto,demokracija s osht e mir..
Persa i perket shqipes si vjetersir,permbahu ke thenija,ku ka ze s esht pa gje .
Dakort, mund te diskutojme,, por me dukesh shume i thjeshtezuar mendimi yt me muabete kafenesh te tipit “A. Merr. Dhe ik… Ndersa une do te te keshilloja te lexoje disa autore te tjere si Robert D’angely, Ferdinand Schevill, Edvin Jackues,, apo Metiu Aref e Aristidh Kola etj, etj qe (keta te fundit) nuk jane me pak shqiptare se ty………. keshtu kot per kuriozitet
Nje gabim ne fund ….nuk eshte Gjergj Leka por GAZMEND LEKA ……..
Gjuha nuk është si vera, sa më e vjetër, aq më e mirë. Frengjishtja e Spanjishtja janë shumë të reja në krahasim me latinishten prej së cilës janë degëzuar, fillimisht si dialekte. Mirëpo shikoni se në ç’nivele i kanë ngritur shkencëtarët e artistët francezë, spanjollë e latinoamerikanë këto dy gjuhë! Të shikojmë ta nderojmë e ta ngremë lartë shqipen që kemi, pa rrahur gjoks e pa kukuritur maje plehut për vjetërsinë e saj. Gjuha nuk është një formulë hyjnore e zbritur nga qielli për ndonjë popull të zgjedhur, për t’ia shpërndarë atë me bujari gjithë botës. Ato që kanë vlerë janë kulturat materiale të zhvilluara në hapësira të veçanta të favorshme e pjellore, siç ishin ato rreth lumenjve të mëdhenj si Nili, Tigri e Eufrati, Danubi e Volga, që u dhanë emërtimet e para, qoftë veglave të punës, si rrota horizantale e poçarëve, apo si rrota vertikale e karrocave, qoftë koncepteve abstrakte religjioze e filozofike, që erdhën pas zbulimit më të madh teknologjik të kuajve si mjete transporti dhe pas shkrimit me kunja të sumerëve apo shkrimeve akoma më të vjetra të kulturës danubiane. Ato që thuhen për pellazgët e për shqipen si gjuhë kozmike janë përralla dhe jo shkencë. Si të tilla, na turpërojnë para botës si një mbretëri e kiçit dhe e kulturës para-shkencore.
Ka nje sulm koheve te fundit pas territ te gjate per ti mohuar Shqipes vendin e saj. Kopliku beson tek Topalli, pse jo ai para se te largohej nga kjo bote si latin me ndergjegje te plote nuk mund te pajtohej kurrsesi se Shqipja eshte primordiale dhe latinishtja qe pasuese e saj, hodhi dhe ai pjesen e tij te baltes dhe Akademia e Shkencave per turpin e saj e noterizoi si arrtihje te shkences albanologjike. Pse duhet te besojme Cabejn dhe jo De Raden, Aristidh Kolian? Banalitet mjeran ky i Koplikut, humor policor i nje inxhinieri qe arritjen me te madhe si minister rendi ka varjen e dy krimineleve ne nje shesh publik.
Koplik meqense fjales Amerike ja gjete ethimologjine kerko te zberthesh EUREKA dhe do te kuptosh pse lobi grek beri edhe film per te banalizuar te verteten e forces deskprituese te shqipes. Shqipja nuk eshte dege,eshte rrenja.
Po ethimologji cfare do te thote ?!!!!
E thime, E thyme,E thyer, zoteria juaj.
TI JE NJE.COPE MUT QE KA TALLUR BYTHEN BERISHA TER JETEN ME TY MBYLLE HALENE LERI EKSPERTET TE FLASIN O BUREE PA BURERI O LEGEN MATERNITETI
Spiun!
O të hëngërt mortja derdimen. Kallkan, xhezve, tigan apo këto të rejat okazion garsoniere etj etj. Historia gjithmonë përsërit veten. Gjithmonë që të dukemi të zgjuar përdorim fjalë të huaja që më vonë bëhen fjalë Shqiptare dhe dalin pijanecët si puna jote me teori të mëdha. Më trap është ai që të lë ty të shkruash teori të tilla. P
Eshte nje fenomen I vecante dhe shume I rradhe ne nivel boterore se si klasa politike dhe intelektuale e shqiperise ne pergjithesi eshte vene ne sherbim te cdo rryme dhe levizje antishqipetare . Skenderbeu ishte serb , shqipja seshte e vecante, greket meritojne te gjithe shqiperine , ushtrija dhe armatimi I saj sna duhet asgje sepse eshte e dalur nga moda dhe eshte vetem per injorantet. Cdo dy turiste qe vendosin te rrijne me teper se dy muaj ne shqiperi kane te drejte te deklarohen si minoritet . Keto jane perrallat dhe frytet e intelektualeve dhe politikaneve te tiranes zyrtare antishqipetare .
Mirë per gjuhën o Kopliku se as për politikë su bere ke ndonjë gjë për të thënë për detin mes nesh dhe Greqise për atë që bëri Berisha me Lulin ktu po na dil.
Zoteria ndoshta nuk ka te drejte, por mendimin e vet e paraqet me perulesi. Po keta qe ofendojne, cfare i shtyn ne banalitet, Kultura?
Fatkeqsisht kombi yne ka qene kombi me i dobet ne planet qe nuk ka pasur guximin te mbroje dhe te faktoje vjetersine e shqipes.Ndersa fqinjet tane hipokrite ,megjihtese kane ardhur njeri nga AZIA(greket) dhe tjetri shume vone nga Irani (serbet) kane punuar fort dhe kane krijuar mite nga hici gjoja per lashtesine e tyre.Duhet vetem pak logjike dhe nxjerrja ne drite e fakteve te fshehura ose te pervetesuara prej armiqve tane per te vertetuar lashtesine e kombit tone.A duhet shume tru te kuptosh qe nje femije kur lind ajo qe e ka me te lehte te artikuloje jane fjalet njerrokeshe? E pra,gjuha shqipe kete e ka ,sidomos gegerishtja.Jane me mijera fjale njerrokeshe te gjerave baze qe perdorim cdo dite si psh ; UJ ,BUK ,LUM,DRIT,HAN,DJELL,JET,SHPIRT,HA,PI,RRI,MARR,JAP,TOK,DET,MAL e shume e shume fjale te tjera te cilat fqinjet tane i kane dy ose me shume rrokeshe.Kush don ta shohe kete fakt e kupton ,te tjeret le te brockullisin dhe te pervetesojne kulturen dhe traditen tone sepse fatkeqsisht jemi nje komb drejt zhdukjes fale antishqiptareve qe e udheheqin ate pas Ismail Qemalit.RAMUTI duhet ta kishte hequr me kohe portretin e te madhit Ismail Qemali se e ofendon dhe e poshteron sepse nuk ka asnje lidhje me te.
Vetem me nje fjali te vetme shikohet injoranca e trashesise dhjamore te ketij personi . Amerike e merr si fjale shkencore nga thashethemet e injorances. Ketij debili shekullor duhet ti behet nje elektroshok 100 wolt per te ardhur ne fjalet e vete grekeve humaniste qe shprehen qe greqia u krijua nga arvanitasit. Kjo Greqi qe e gjithe injoranca boterore e mban si embleme te kultures ku dikur fiset Ilire benin luftera midis tyre per te dominuar rajonin. Turp qe i lejohet nje matufi te botoje reciklazhe idioteske pa baza shkencore dhe mediokre.
Studimet ne fushen e Albanologjise dhe te gjuhesise,per disa dekada bene hapa te medhenj shkencor duke plotesuar nje humnere te madhe qe kishin krijuar shekujt per shkak te mungeses se nje shteti shqiptar,te pushtimeve te gjata shekullore dhe te prapsmbatjes se thelle.
Por per fat te keq mor,Bashkim,pas ardhjes ne pushtet te komunisteve te konvertuar ne demokrate,çdo gje mori fund
Akademia e shkencave,Institutet studimore dhe tere instutucionet e tjera shkencore,Sali Berisha,qeveria ku ti ishe zv/kryeminister i shkrite,shkencetaret dhe studiuesit i flaket ne rruge dhe ne Akademine e Shkencave çuat militante,njerez nga rruga duke e ndyrur ate instituvion.
Sot keto sektore te shkences jane krejt formale.
Persa i takon problemit te origjines se shqipes,jane marre studiues vendas dhe te huaj.Ato fillojne qysh me Leke Matrengen,Budin,Bogdanin,Bardhin,Vellezerit Frasheri,Çajupi,Mitkon,Kristoforidhin,Noli,Sotir Pecin,Mjeda,Xhuvani,e me shkencetaret tane te nderuar ,te madhin Çabej,Demiraj,Domi,Kostallari,Thomai,Haxhihasani,Lafe,Dodi,Çeliku,Ajeti,Pernaska,Kastrati e deri te profesor Topalli.
Tere albanologet e huaj nga Gustav Majer,Hani,Pederseni,Milan Shuflai,Lambarci e te tjere kane dhene kontribut dhe pranojne lashtesine,nga me te vjetrat ne trungun e gjuheve indieuropiane.
Me te dy teorite,qofte ajo e rrestheve Koncentrike,qofte ajo e Trungut Indoeuropian,shqipja ze nje vend te veçante bashke me greqishten,si dy nga me te vjetrat.Kjo gjuhe,ndonese vendi iu nenshtrua pushtimeve te gjata,qysh nga dyndja e etfuskeve,grekeve ne Ballkan,me pas romaket,fiset barbare,avaret,sllavet,kryqezatat,franket,perseri sllavet,osmanet,dhe kjo gjuhe rezistoi.Tere gjuhet e tjera,vete latinishtja e imponuar,Dalmatishtja,Trakishtja,Dakomuzishtja,Vllahishtja nuk arriten te mbijetojne po u asimiluan bashke,shqipja mbijetoi dhe nuk arriti te shuhet,ashtu si populli i saj.Kjo tregon se kemi qene shume dhe se gjuha ka arritur tu beje balle invazionit shekullor te gjuheve te huaja.Ajo arriti te ruaj strukturat gramatikore,rasat,lakimet,vetat,kohet,menurat,zgjedhimet,sistemin fonetik,ate fjaleformues,leksikun aktiv dhe sulmin e leksikut te gjuheve te huaja.Shume pak kane ndikuar gjuhet e pushtuesit dhe kjo ndihet ne te folmen e shqiptareve ne ish Jugosllavi si ne shquarsine e emrave,ne kohet e perbera te foljes dhe ne leksikun aktiv.Por ne asnje rast nuk jane tronditur bedenat e gjuhes,kategorite granatikore.
Tashme jane rrezuar nga Çabej teorite e Waigandit dhe e autoreve te tjere per prejardhjen e shqipes.
Sot jane me te medha mundesite per te bere studime te thelluara dhe tejet skencore.Ka nevoje per fonde,ngritje te institucioneve,pergatitje e shkencetareve te rinje.Ata duhet te mesojne gjuhet e ballkanit,sidomos greqishten e vjeter,latinishten,sllavishten,turqishten,trakishten,vllahishten dhe te kene njohuri per etruskishten.Ka djem dhe vajza pasionante qe punojne ne keto fusha,po duhet mbeshtetje nga shteti dhe bizneset.Ata kane nevoje per shkencat e albanologjise,te historise,arkeologjise,arkivave,muzeologjise,shkencave kompiuterike dhe antropologjike.Nje shtet serioz duhet te kujdeset per te kaluaren historike,te tashmen dhe te ardhmen
Persa i takon problemit te shqipes si gjuha meme e gjuheve indoeuropiane,ketu duhet kujdes,pasi dihet qe nga ferra e vogel del dhe lepur i madh,por shqipja nuk eshte ndonje gjuhe e madhe dhe me peshe ne keto familje te medha qe te kete kontribuar ne zhvillimin e ketyre gjuheve.Duhen studime shkencore te thelluara dhe te dokumentuara dhe pastaj te kalohet nga hipotezat ne fakte shkencore.
Dakort me komentet e ”Marko Bocarit” dhe ”shqiptari”. Profesor Eqerem Cabej thoshte se qe nje gjuhe te konsiderohej e pasur duhet te kete 500 fjale njerrokeshe. Gjuha shqipe ka mbi 1500 te tilla!
Studimet ne fushen e Albanologjise dhe te gjuhesise,per disa dekada bene hapa te medhenj shkencor duke plotesuar nje humnere te madhe qe kishin krijuar shekujt per shkak te mungeses se nje shteti shqiptar,te pushtimeve te gjata shekullore dhe te prapsmbatjes se thelle.
Por per fat te keq mor,Bashkim,pas ardhjes ne pushtet te komunisteve te konvertuar ne demokrate,çdo gje mori fund
Akademia e shkencave,Institutet studimore dhe tere instutucionet e tjera shkencore,Sali Berisha,qeveria ku ti ishe zv/kryeminister i shkrite,shkencetaret dhe studiuesit i flaket ne rruge dhe ne Akademine e Shkencave çuat militante,njerez nga rruga duke e ndyrur ate instituvion.
Sot keto sektore te shkences jane krejt formale.
Persa i takon problemit te origjines se shqipes,jane marre studiues vendas dhe te huaj.Ato fillojne qysh me Leke Matrengen,Budin,Bogdanin,Bardhin,Vellezerit Frasheri,Çajupi,Mitkon,Kristoforidhin,Noli,Sotir Pecin,Mjeda,Xhuvani,e me shkencetaret tane te nderuar ,te madhin Çabej,Demiraj,Domi,Kostallari,Thomai,Haxhihasani,Lafe,Dodi,Çeliku,Ajeti,Pernaska,Kastrati e deri te profesor Topalli.
Tere albanologet e huaj nga Gustav Majer,Hani,Pederseni,Milan Shuflai,Lambarci e te tjere kane dhene kontribut dhe pranojne lashtesine,nga me te vjetrat ne trungun e gjuheve indieuropiane.
Me te dy teorite,qofte ajo e rrestheve Koncentrike,qofte ajo e Trungut Indoeuropian,shqipja ze nje vend te veçante bashke me greqishten,si dy nga me te vjetrat.Kjo gjuhe,ndonese vendi iu nenshtrua pushtimeve te gjata,qysh nga dyndja e etfuskeve,grekeve ne Ballkan,me pas romaket,fiset barbare,avaret,sllavet,kryqezatat,franket,perseri sllavet,osmanet,dhe kjo gjuhe rezistoi.Tere gjuhet e tjera,vete latinishtja e imponuar,Dalmatishtja,Trakishtja,Dakomuzishtja,Vllahishtja nuk arriten te mbijetojne po u asimiluan bashke,shqipja mbijetoi dhe nuk arriti te shuhet,ashtu si populli i saj.Kjo tregon se kemi qene shume dhe se gjuha ka arritur tu beje balle invazionit shekullor te gjuheve te huaja
Tashme jane rrezuar nga Çabej teorite e Waigandit dhe e autoreve te tjere per prejardhjen e shqipes.
Sot jane me te medha mundesite per te bere studime te thelluara dhe tejet skencore.Ka nevoje per fonde,ngritje te institucioneve,pergatitje e shkencetareve te rinje.
Meqe jane dy persona”shqiptari”,po bej nje tjeter nderhyrje.
Problemi i gjenezes se shqipes nuk mund te zgjidhet ne komentet qe behen nga individe te kategorive te ndryshme,me arsim,formim,njohuri dhe kapacitete te ndryshme profesionale.Nuk gjykoj asnje syresh qe perfshihet ne kete dikutim,qofte dhe z.Kopliku,i cili ka formim tjeter universitare,por si shqiptar patriot qe eshte,ndonese jashte profilit,shtron nje teze per diskutim,
Ne kete debat jane perfshire prej mese dy shekujsh,gjuhetare vendas dhe te huaj dhe ka nje mori botimesh,ideshe,hamendesishe,faktesh dhe provash te cilat nuk kane mundur te japin nje difinicion te qarte per gjenezen dhe prejardhjen e shqipes.Ka nje sere faktoresh qe e veshtiresojne kete problem dhe ne radhe te pare ,dokumentimi i vone i shqipes.Ka dhe gjuhe te tjera qe jane dokumentuar me vone se shqipja,si Rumanishtja,Finlandishtja etj,por ato kane avancuar be jete drejtim sepse kane gjetur dokumente te shumta te shkruara te cilat kane bere te mundur studimin e thelluar krahasues
Nese do nisemi nga etimologjia e fjaleve,kjo eshte nje nga provat qe sherben per studimin,por qe ky studim te jete shkencor,nuk mjafton.Nje gjuhe evoluon,zhvillohet dhe persoset mbi bazen e disa rregullave dhe ligjesive.Kuptohet qe leksiku(teresia e fjaleve qe ka nje gjuhe)eshte nje baze e mire qe sherben per studimin.Por jane elemente te tjere me te rendesishem qe percaktojne evoluimin,ndryshimet dhe progresin qe ka bere gjuha
Se pari jane kategorite granatikore,shtyllat dhe themelet e ne gjuhe qe perdoren ne tekniken krahasive te nje familje gjuhesh si(gjini,numer,rase,lakim,trajte,menyre,kohe,vete,zgjedhim e
Se dyti.jane problemet e fonetikes,ku dallojne,numeri i fonemave,zanoret,bashketingelloretf,diftongjet,grupbashketingelloret,zanoret e gjatata dhe te shkurtra,grykoret,bashktingelloret te zeshme,te shurdheta,tingelluese,grykore,dhembore,buzore etj
Jane te rendesishme menyrat e fjaleformimit,me parashtesa,prapashtrsa,te perbera,kompozitat etj
Lloji i fjaleve,te pareme,nje ap dy rrokshe,te prejardhura dhe te perbera.
Rol te madh ne gjuhesine krahasive luan leksiku,fjalet autoktone,te huazuara,shtresimet e leksikut,ai aktiv dhe pasiv,fjalet e huazuara,sepse gjuha i ka dyert e hapura per fjalet e huaja qe futen vazhdimisht ne leksik,
Nje rol te madh luan toponomastika qoftte ajo e ngulitur qofte ajo e levizshme,shiko emrat e fshatrave dhe vendeve me origjine sllave apo greke.
Edhe emrat e njerezve kane vlere,ndonese ato levizin,modifikohen,pershtaten dhe harrohen.
Rol te madh ne pasurimin dhe evoluimin e nje gjuhe luan perparimi dhe zhvillimi teknologjik,komunikimi dhe marredheniet me boten,zhvillimi i teknologjise shkences,arsimit dhe jetes ne pergjithesi,
Ka dhe mjaft elemente te tjere per tu futur ne boten e gjuhesise krahasive dhe per te nxjerre perfundime
Kopliku hap nje debat,qe nuk eshte per rrjetet sociake,por per fushen e gjuhetareve,albanologeve dhe shkences.
Kjo i ngjan historisë që ka ndodhur në familjen time ,ku një nip 23 vjeçar pretendoi se gjyshi , i vdekur në 1970 ,ishte pronë e tij sepse kishin më shumë germa të përbashkëta në emër me të. Ishte aq i bindut sa deshi ti drejtohej gjykatës të merrte pronat e tij. Shqipëria eshte vendi Ku triumfon absurditeti .