Historia e pabesueshme e 28 500 rosave plastike që ndihmuan shkencëtarët

10 Janar 2021, 12:56Politika TEMA

Newsbeast

Për shkak të incidenteve të rastësishme apo edhe qesharake janë bërë shumë zbulime shkencore. Ndoshta shembulli më tipik është lindja e konceptit të gravitetit, kur Isac Njuton  dëshmoi rënien e një fryti që nxiti krijimin e ligjit për gravitetin universal.

Dhe tani kjo histori  e lezetshme mund të diskutohet nga historianët, megjithatë, të gjithë e dinë se zbulimi i diçkaje kaq të madhe mund të jetë produkt i një pune të vështirë dhe të mundimshme, por që erdhi nga një aksident si rënia e një molle nga pema.

Një histori e ngjashme është sigurisht “eureka” e famshme që Arkimedi zbuloi forcën e shtytjes.

Shkencëtarët kuptuan në mënyrë të rastësishme për mënyrën se si rrymat lëvizin në oqeane me udhëtimin e gjatë të mijëra rosave të verdha plastike.

Në janar 1992, një fabrike në Hong Kong mori një porosi të madhe për lodra plastike nga ato që fëmijët e vegjël luajnë në vaskat e shtëpive të tyre. Porosia përfshinte 28,800 kastorë të kuq, bretkosa të gjelbërta, breshka blu dhe veçanërisht të preferuarat dhe rosat e famshme të verdha.

Lodrat u paketuan në kuti kartoni dhe u vendosën në qindra  kontejnerë të ngarkuar në anijen Ever Laurel për në Shtetet e Bashkuara. Në veri të Oqeanit Paqësor ra një stuhi dhe shumë prej kontejnerëve u gjetën në det.

Ditë më vonë kartonët filluan të prisheshin dhe lodrat u përhapën kudo. Disa prej tyre filluan një udhëtim që zgjati rreth 25 vite. Rreth 10 muaj pas aksidentit të anijes në Hong Kong, rosat e para u shfaqën në brigjet e Alaskës.

U deshën disa ditë që të gjithë të kuptonin saktësisht se çfarë janë dhe nga vijnë të gjitha këto rosa. Gjëja më e rëndësishme, megjithatë, është se kjo histori në dukje qesharake tërhoqi vëmendjen e disa shkencëtarëve.

Sado e çuditshme mund të tingëllojë, udhëtimi i rosave të verdha plastike zgjati për rreth 25 vite duke përfshirë pothuajse gjysmën e planetit pasi lodrat u gjetën edhe në bregun perëndimor të Europës dhe konkretisht në Mbretërinë e Bashkuar.

Shumë prej tyre janë gjetur të “ngrira” në akullin Arktik, ndërsa të tjerët kanë arritur deri në Skoci. Ata kaluan ngushticën e Beringut në 1995. Më pas arritën në Oqeanin Arktik, ku mbetën të bllokuara në akull për pesë vite.

Në vitin 2001 ata mbërritën në Islandë dhe kaluan pikën ku Titaniku u fundos në Atlantik. Nga dielli dhe uji i detit, rosat dhe kastorët e fundit që u gjetën në një plazh ishin bërë të bardhë, por breshkat dhe bretkosat kishin ruajtur ngjyrën e tyre origjinale.

Kur u bë e njohur historia e rosave, dy oqeanografë nga Seattle, Curtis Ebbesmeyer dhe James Ingraham, filluan të ndiqnin kursin e tyre me qëllimin e qartë për të zbuluar gjithçka që shkencëtarët nuk dinë për lëvizjen e rrymave oqeanike.

Deri atë ditë, oqeanografët po studionin rrymat oqeanike duke përdorur metodën klasike dhe ishte e qartë që rosat e verdha plastike do t’u jepnin atyre një rezultat më të mirë në një eksperiment masiv.

Dhe në fakt studimi i këtij udhëtimi të çuditshëm i rosave plastike i dha shkencëtarëve shumë informacione të reja.

Të dhënat e reja përmirësuan ndjeshëm kërkimin e peshkatarëve në ato ujëra për të gjetur tufa të mëdha peshqish por kryesisht ndihmuan ekipet e kërkim/shpëtimit për të llogaritur rrjedhën e mundshme të njerëzve apo edhe anijeve të vogla që mund të humbasin në det.

Ne kemi njohur gjithmonë 11 rrymat e oqeaneve, dhe veçanërisht të Paqësorit të madh, por derisa  zbuluam rosat ne nuk e dinim se sa kohë duhej për të përfunduar një cikël.

Është e njëjta gjë si të dish se ekziston një planet në sistemin diellor, por nuk mund të thuash sa kohë duhet për të orbituar.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje