"Kishin piketuar ndërtimin e kolonive në zona kënetore, pa konflikte"! Atdheu i dytë në Shqipëri dhe tërheqja e Gestapos, e vërteta e shpëtimit të hebrenjve

31 Janar 2021, 08:50Politika TEMA

“Hebrenjtë, e vërteta e shpëtimit”. Dokumentari me fakte dhe dokumente për historinë e shpëtimit të hebrenjve në Shqipëri u transmetua me abc!

Por çfarë përmban ky dokumentar që do të jetë në dy pjesë, e dyta javën tjetër? Rrefehet autori i abcstory, gazetari Ferdinant Dervishi!

Për shpëtimin e hebrenjve në Shqipëri ka pasur shumë libra dhe filma dokumentarë. Por si vjen i konceptuar ky dokumentar iu ri?

“Për shpëtimin e hebrenjve në Shqipëri janë bërë shumë libra dhe dokumentarë, por unë vendosa të merrem me këtë temë, menjëherë pasi gjeta një numër të konsiderueshëm dokumentesh që vërtetojnë historinë e tyre. Nuk do të jetë me një seri, por me dy ose më shumë.

Dokumentari vjen përmes dokumenteve në shqip që i përkasin disa periudhave – kohës së Zogut, pushtimit italian dhe ndërrimit i pushteteve, kohës kur vijnë gjermanët dhe bëjnë një shtet me autonomi të kontrolluar. Kemi edhe disa dokumente të pas çlirimit, se ç’farë bë me ata, ku përfunduan etj.

Ndër pjesët më interesante më është dukur fakti që është dëgjuar shpesh të flitet se hebrenjtë kanë dashur ta bëjnë Shqipërinë një atdhe të dytë të tyre.

Është një histori e viteve ’20-’30 të shekullit të kaluar. Interesant është fakti që ata kanë parë terrenin shqiptar dhe kanë piketuar për të vendosur kolonitë zona që nuk kanë pasur pronësi, që të mos kishin konflikt me banorët.

Këto zona ishin këneta, madje kishte plane për do të ndërtuar edhe një hidrocentral në zonën e Shkodrës. E gjitha kjo ndodhi sepse ata vunë re që në Shqipëri nuk kishte urrejtje as urrejtje fetare, as raciste”.

Por si mbijetuan hebrenjtë gjatë luftës së dytë botërore dhe e kujt ishte merita?

“Merita ka qenë e gjithkujt. Gjatë kohës së Italisë vetë Jakomoni, i dërguari i Mbretit Italian, në disa raste i ka ndihmuar hebrenjtë. Por të gjithë i kanë ndihmuar. Marrim një shembull.  Dihet se Berati është një nga vendet ku u shpëtuan më shumë hebrenj. Kur pushtohet Shqipëria, italianët urdhëruan të bëheshin listat e hebrenjve.

Por dokumenti që unë kam thotë se në Berat thuhet nuk ka asnjë hebre. Në realitet atje mund të kishte mbi një mijë. Ka edhe një histori të tjera mjaft interesante. Ata janë ruajtur edhe nga kleri. Vinçens Prendushi, që komunistët më pas e vranë, sipas këtij dokumenti konvertoi një hebre në fenë katolike për ta shpëtuar.

Por momenti kulmor është kur gjermanët pushtojnë Shqipërinë. Bëjnë një qeveri gjysmë të kontrolluar dhe u kërkojnë tre gjëra.

Njëra ishte për arin shqiptar të bllokuar në Romë, e dyta kodikët e Beratit dhe e fundit, listat e hebrenjve. Patër Anton Harapi, edhe ky një klerik, kundërshton në mënyrë të prerë: Përderisa kemi rënë dakord për pavarësi relative, atëherë nuk duhet të ndërhyni në punët tona të Brendshme.

Po në vitin 1943, Heinrich Myler, kreu i Gestapos në Gjermani, në një bisedë me një funksionar të lartë të Ministrisë së Jashtme kanë rënë dakord që hë për hë në Shqipëri të mos e prekin historinë e hebrenjve, për shkakun se shqiptarët, janë shumë të ndjeshëm”.

30 komente në ““Kishin piketuar ndërtimin e kolonive në zona kënetore, pa konflikte”! Atdheu i dytë në Shqipëri dhe tërheqja e Gestapos, e vërteta e shpëtimit të hebrenjve”

  1. shoku says:

    NUk e kam pare dokumentarin ,por sipas shkrimit del se Shqiptaret ,te c’do niveli shoqeror ,me pushtet apo pa pushtet kane mbrojtur hebrenjte. Per te mbrojtur ata ,sidomos nga gjermani ,jane bere edhe sakrifica ,deri edhe ne pushkatime,pa rrahjet e trturat ishin si thote populli ” Buke me djathe ” Po nuk e di zoti Ferdinant,a e ke pyetur akademikun Fuga ,sepse ai thot: Me vjen te ve duart ne koke e te u uluris, kur thone se ne kemi mbrojtur hebrenjte” Me maskarallek nuk ka. Kete e pranojne vet hebrenjte e na jane shume mirnjohes.,por akademiku Fuga nuk na e pranon .

    1. E verteta says:

      Ju a ha mendja mor delirante dhe mashtrues qe kjo gje eshte e vertete?Eshte nje mit i krijuar pa asnje baze.E pame ne 1944 e ne vazhdim kur shqipot spiunonin vellain e vet,gruaja-burrin,babai-femijet ose anasjelltas,lere pastaj fqinjet,shoket etj.Pse nuk ka mbetur asnje hebre sot ketu?Para 1990 ka patur shume familje por sot nuk ka asnje hebre ne Shqiperine “e lumtur” dhe te “beses”.Gjithe mostrat qe copetuan popullin e vet ne menyren me makabre do kishin ndjeshmeri per nje hebrenjte?Jane perralla te shpifura.Nuk ndodh transformimi i nje populli per 1 vit apo 5 vite, eshte e rrenjosur dhuna,padituria,satrapizmi lindor arabo-aziatik gje qe ndikon qe cdo sistem apo e keqe behet dhe me e erret dhe e keqe dmth tonizohet disa fish.Shembuj:komunizmi ketu ishte disa fish me i keq se ne vendet e tjera,kjo rrumpalle kapitaluzmi disa here me cnjerezor dhe antivlere apo dhune nga vendet e tjera ish komuniste

      1. Sqepari says:

        Zoti Fuga, nga ju buron kjo urrejtje? Tjetra pyetje qe pason eshte: pse nuk i merr ilacet?

      2. armand says:

        Kush je ti qe s’ke as kurajon te flasesh me emrin tend por fshihesh mbas se “vertetes” ?
        Jane fakte historike qe Jane nxjerre ne drite prej atyre qe u shpetuan dhe Jo prej shqiptareve. Te ish per shqiptaret keto fakte historike do ishin mbuluar prej pluhurit te historise te favorizuar nga jashtqitjet shqipfolese , ku beni pjese edhe ju.

      3. Tirana-Free says:

        @@”E Verteta”…qe je nje Bastarde i Ndyre(Fuga)…i Paguar nga Borderote Serde apo Greke….
        Te Shpetoshe nje Jete akoma edhe te Veteme eshte shume kur shikojme qe jemi ne KUshtet e Luftes….Hebrenje i Shpetoj BESA_Shqipetare,qe kerkojne ta Perdhosin “Akademik-Leshi ” si Fuga apo edhe ndonje tjeter…
        @@Refik Veseli ne Tirane ka Shpetua Hebrej,pa pasur asnje synim Personal…dhe sot me Berlin te Gjermanise, nje Shkolle mbane Emrin e Refik Veselit nga Tirana…shembulli me i thjeshte…
        @@Ata qe kane Shpetua(Strehuar) Hebrenjte jane Heronje te vertet,kur dihet se GJermanet, Interrnonin gjithe Familjen….
        NJerez Antishqipetare si Fuga,qe do nje Furkace ne bythet,duhet te “Seleksjonohen”….seleksjonim te tipit te Gestapos..qe ti vine mente Bastardit Fuga and&Co…
        Respekt per ata qe ndihmuan ne Strehimin e Hebrejeve..Mbetet nje Vlere madhore e Gjysherve tane..lol

    2. Nuk kuptoj says:

      Po mire e pati Artani. Se shqiptare ka edhe ne Kosove.
      Mirepo atje hebrenjte u spiunuan tek gjermanet dhe u masakruan.
      Lexojeni historine.

    3. u dhime duke qesh says:

      Rrofte fashizmi dhe kolaboracionistet e fashizmit praaaaaaaaaaa!!!! ? ? ?
      (se po te lexosh shkrimin e mesiperm kete thote, se hebrenjte i shpetuan fashistet (Ducja dhe Jakomoni, madje edhe Henrich Myler) dhe kolaboracionistet e fashizmit (Vincens Prenushi, Anton Harapi …))
      Po kush mutin i perndiqte dhe vriste hebrejte dreqi e mori, se s’po marrim vesh!? Komunistet? Po hebrejte ishin vete komuniste ne shumice dermuese!!! Ehhhh c’na gjeti, sado te perpiqet robi qe te beje nje sy qorr e nje vesh shurdh, prape genjeshtra eshte aq e trashe sa s’ka bythe ku te rrije!
      O PALLOSHA, HEBRENJTE PERNDIQESHIN NGA FASHIZMI DHE KOLABORACIONISTET E TYRE dhe kjo s’ka piken e dyshimit ne histori! Qe afermendsh do te thote se hebrenjte u ndihmuan nga anti-fashistet dhe anti-kolaboracionistet (pra nga komunistet, nacionalclirimtaret dhe populli qe ishte perkrah tyre)! Te gjitha te tjerat jane propagande, jane shurre per te mbuluar mutin. Kush nuk kupton as kaq gje eshte PALL CARI! ? ? ?

  2. pitu says:

    ata i shpetoi ducja i cili nuk kishte gje me racat por me idete te ishte per shqipetaret shqipefoles e treguan me komunizmin sa te pameshirshen ishin edhe sot nuk ke nje shkolle vllahe edhe tani po tha kerkojne nje gje ne dim ti zhdukim si banditet e droges qe nuk po lene njeritjetrin

    1. Na hengsh nje moot pitu pa kombesi, mbetje pushtuese!

  3. armand says:

    Mos se do na merzitesh academiun Fuga . Ai eshte poliglot dhe mendimi i tij Universal s’mund te kundershtohet as me fakte reale .

  4. Taulant says:

    Nuk mund te benin gje Gjermanet.
    Mos te harrojm se edhe 20mije Italian qe mbeten mbas kapitullimit te Italis ne 1943 dhe pushtimit te Shqiperis prej Gjermanve nuk u preken.
    Shqiptaret i mbajten Italianet fshehur neper bodrume stalla por edhe shtepi te tyre .
    Keto jane fakte .
    Ne vendet e tjera dorezimi tek Gjermanet ishte gratis edhe me kenge.

    1. Popa says:

      Gjermanet kishin respekt per Shqiptaret dhe vet Hitleri personalisht.

      Biles Shqiperia u shpall shtet ” neutral”.

      Italianet u shpetuan ose me sakte i mbajten Shqiptaret qe gjermanet mos ti merrnin dhe armatosnin dhe Shqiptaret i mbajten si sherbetore ne shtepite e tyre per 3 vite.

      Ishte edhe ne interesin e Shqiptareve kjo gje.

      Gjermanet po te donin i kishin marr hebrenjte ne Shqiperi po nuk donin.

  5. mik says:

    Artikull kot. Nuk merret vesh asgje. E lagu se lagu.
    Duket si nje perkthim i keq.

  6. Genti says:

    O più o ptu i felliqur lexo libra o trap, hebrenjt i shpetuan shqipetaret se te ishte per italiane i kishin cuar ne Auschwitz. Ducja neri ligjet racial qe ne 1937 dhe me von filloi ti mbyllte ne geto si ajo e Romes ku soy ka nje muze dhe me mbrapa I deportoi. Keto Jan merita te popullit Shqipetarve qe I njeh vota o ndyresir i felliqur 300€ qe ndron emer or è minute.

  7. Turi says:

    O po ska dashur gjermani thuajbte merrej me mbledhjen e aq pak cifutve sa ishin ne shqiperi thuaj. Se po te donte kush do e ndalonte?

    1. opa opa says:

      … jot’eme …

  8. Din says:

    Qe ky rrote Dervishi thote se qeveria naziste paska udhezua qe te mos preken izralitet ne Shqeperi se jane shume te ndjeshem e demek i prishnin pune shqiptaret hajde hajvan po si ta ze goja e flet gjithefare maskaradheqes,amos ashte gja edhe ky me ate hajnin e dosjeve ne ministrine e mbrenshme qe na konventruan demokrat per dy ore

  9. shoku says:

    Te kesh urrejtje ndaj ish- pushtetit te komunisteve, nuk do te thote se ke te drejte te mohosh vlerat e nje populli te tere si Shqiptaret,per te cilin kane folur e shkruar shume te huaj me ze e pesh ne bote. Ne c’do sitem e c’do popull ka patur spiunet etij, e do te vazhdojne t’i kene ,sepse eshte nje leve qe mban nje shtete ne kembe. Une personalisht jam i bindur se populli im ka qene e eshte i beses, ka patur eka dhembshuri per njeriun. Kete mendim ma perforcone sepse kam degjuar xhaxhan tim, miqte emi , qe tregoojne se si jane shpetuar hebrenje e ushtare italian. I kane veshur si gra, i kane fshehur nen mullaret e kashtes e shume raste te tjera. sa per spiuna sot kemi me bollek. Pse dizkonspirimi i nje aksioni te policise a nuk eshte spiun ai qe jep njoftimin para aksionit. Po pse ata qe bejne prita e vrasin njerez ,nuk marrin te dhena nga spiunet ,te cilet paguhen per te treguar levizjet e x apo y. Po ai djali nga Fieri qe nuk e beri dy edhe pse ishte ftohte u hodh ne Gjanice e shpetoi dy jete femijesh, perse e beri per tu dukur? Jo,jo e beri se iu dhimbsen femijet edhe pse nuk i njihte. Valle kjo nuk eshte nje virtyte i ketij populli? E ka plot raste. Ndaj per inate personale ndaj sistemit te kaluar dhe vet Enver Hoxhes te shkelmojme virtyte qe na i kane vleresuar edhe Bota.

    1. mik says:

      Mendoj qe populli shqiptar pse ka qene i beses dhe i virtytit ka arrit ti mbijetoje te gjithe atyre trysnive te pushtuesve per 20 shekuj.
      Pushtimi Otoman e ka thy deri diku kete popull, por komunizmi per nje kohe historike teper te shkurt e ka shkaterru ne themel si qenje njerzore, duke e transformu ne njeriune “ri ” ( kafshe ), pasojat e se ciles i shohim edhe sot. Ky komunizem, ka bere nje transformim kaq rrenjesor, sa edhe sot nuk e kuptojme demin qe ky sistem i ka ba shpirtit dhe psikikes tone. Nje Zot e di se kur e marrim vedin.
      Nqs nuk kam te drejte, krahasoni vlersimet e para komunizmit qe jan ba per popullin tone, me ato mbas komunizmit !! A nuk te duket sikur nuk eshte fjala per te njejtin popull ?

      1. ca po thua says:

        Mik kokfik
        o injorant klasik!
        Po si mor rrot Cari e paska shkaterruar komunizmi popullin shqiptar!? Po kur komunistet erdhen ne pushtet ne 1945-n shqiptaret ishin 1 milion banore dhe 95% analfabet, ndersa kur komunistet e lane pushtetin ne 1990-n shqiptaret ishin 4 milin banore dhe 100% te arsimuar (edhe jevgjitet e kishin te detyruar shkollen 8 vjecare)! Sot pas 30 vitesh, shqiptaret jane vetem 2 milion banore dhe 70% jane analfabet funksionale (si puna jote) qe dine te lexojne, por nuk kuptojne ato qe lexojne! Pallosha si puna jote KURRE nuk do e marrin veten, sepse kane lindur debila dhe te tille do vdesin!
        O mik kokfik
        o injorant klasik!

  10. trendafili Permetit says:

    Desha te beja nje koment te sinqerte, por pasi lexova te tjeret, ëhë, e lashë . Respekt vetem per disa komentues serioz dhe logjikë, ne menyre te veçante komentuesin me pseudonim “shoku”. Shkrimi autorit, po te jete dhe dokumentari keshtu, nuk ja vlen fare. Sallate ruse si kudo.

  11. emigranti says:

    Na paska ndihmuar fati.
    Po te kishin vendosur venbbanime ne Shqiperi do ta kishim pesuar me keq se palestinezet.

    1. uhahahaaaaaa says:

      Sa klase shkolle ke ti idiot islamik ?

  12. m says:

    po pse, çfarë janë trojet shqiptare, mall pa zot që të ngrihen koloni çifute?
    tjetër gjë mikpritja, tjetër pushtimi i truallit.

    1. i cudituri says:

      Per nje ut qe ti se ve
      fjala mut behe m!
      Si ka mundesi te jete njeriu kaq deficent dhe koktrash!? Me siguri je arratisur nga kopshti zoologjik!

  13. Erdogan says:

    Pse ty kujton se nuk je Palestine o Emigrante?
    Vete marreveshha e Trapit ne Washington ndermjet “Kosoves dhe Serbise” u be’ per Cifutet.
    Hodhen dhe nje cike kriipe ne ate gjelle per te drejtat r martesave te Byth…..ve ne ata qe qijne ne Bythe.
    Dhe kjo ishte e planifikuar me rrezimin e Albin Kurtit.
    Grenelli ishte misionari i Trapit.
    Missioni per Kosoven mbaroi,sic mbaroi me mashtrimin e Kurdheve.
    Tani jane Serbet,se keta jane ne te forte,sic eshte Turqia qe ne cdo cmim duan ta armatosin me nendetse dhe arme.

    1. u dhime duke qesh says:

      O Pisoglendi Erdokar, vere vath ne vesh : Shqiperi-Kosove do behen si Izraeli dhe Serbi-Graqia do behen si Palestin-arabet! Kete po bejne amerikanet.
      Kuptove o trupeshk ?
      Apo ti vazhdon pi ilace te skaduara ? ? ? ?
      RROFTE MIQESIA SHQIPTARO-IZRAELITE!!!

  14. Leonidha says:

    Shqiptaret nuk kane qene sic jane sot. Teper besimtare dhe tolerante. Komunizmi me ndalimin e fese e shkaterroi brumin shqiptar. Te mos hartojme qe te gjitha vendet perreth nesh jane bere me ndihmen e te tjereve. Vec Shqiperia eshte bere nga njerezit e vet. Pavaresisht se jemi si jemi , jemi vetvetja. Greket i beri europa, Princi Otto. Serbet dhe bullgaret i beri rusia. Jam besimplote qe tharmi shqiptar do rilind perseri. HEBRENJTE e pranojne vete qe jane ndihmuar nga shqiptaret. Ska asnje diskutim. Se di pse akademiku Fuga nuk eshte i qarte. Nuk duhet te hulumtoje ne ere. Thjesht te pyesi akademine izraelite dhe ata do e sqarojne. Nuk eshte hera e pare qe shqiptaret tregohen bujar me te huajt ose mes veti se hebrenjte ishin gjithashtu shtetas shqiptare. Kriza e refugjafeve kosovare mahniti boten: shqiptaret hapen dyert e shtepive per vellezerit. Aktualisht shqiptaret jane kaq tolerante sa kalon cdo lloj parashikimi. Orthodokset pranojne ne krye nje Grek dhe e respektojne ne kulm, pavaresisht se nuk e lejon statuti i kishes, pavaresisht se kisha greke ka bere nje mije te zeza ndaj nesh si popull. Katoliket jane martirizuar shume ne komunizem dhe prape kane falur. Myslymanet tolerante sa festojne bashke me te krishteret. Nuk di ku ndodh kjo gje nen kete diell. Ne kemi nje mangesi: nuk e njohim mire vetveten dhe te vlerave tona. Te jesh ne rrugen e drejte sic ishin shqiptaret ne ate kohe qe ndihmuan hebrenjte, kur
    shumica ishin ne rrugen e shtrember, eshte virtyt i larte. Aty duken vlerat ne momente te veshtira.

    1. eeeeeeeeeeeeeeej says:

      Torrollak, zhdukja e feve, e ngjizi perfundimisht kombin shqiptar! Eshte merite historike e komunisteve dhe e heroit kombetar Enver Hoxhes. Kur te kuptosh kete, atehere dil para pasqyres dhe peshty ate qe do shohesh perballe, o torrollak …
      Fete gjithmone kane sjelle percarje dhe nenshtrim shpirteror!
      TORROLLAK.

  15. american16al says:

    Artikulli eshte sh i mire dhe tregon vitutet e popullit shqipetare si paqedashes dhe jo ekstremiat fetar.
    Sa per komentet e qellimeshme keqadashese ose te papergjegjeshme nuk ja var njeri,…..

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje