“Dy burra të dënuar për vrasjen e një aktivisti afro-amerikan dhe avokatit të të drejtave civile, Malcolm X, në vitin 1965 do të shfajësohen”.
Kështu deklaroi të mërkurën e 17 nëntorit zyra e prokurorit të qarkut në Manhattan, duke thënë se do të lëvizë për të “liruar dënimet e gabuara”.
Malcolm X u bë i njohur si zëdhënësi kombëtar i Kombit të Islamit – një grup mysliman afrikano-amerikan që përkrahte separatizmin e zi.
Ai kaloi më shumë se një dekadë me grupin përpara se të zhgënjehej, duke u shkëputur publikisht në vitin 1964 dhe duke moderuar disa nga pikëpamjet e tij të mëparshme mbi ndarjen racore.
Ai u qëllua për vdekje në sallën Audubon Ballroom të New York-ut, ndërsa po përgatitej për të mbajtur një fjalim. Tre anëtarë të Kombit të Islamit u dënuan për të shtënat.
Në vitin 1966, tre të pandehurit u shpallën fajtorë dhe u dënuan me burgim të përjetshëm.
Ende qëndron dënimi i personit të tretë, i cili kishte pranuar vrasjen në momentin e gjykimit.
Lëvizja e prokurorit të qarkut u raportua fillimisht nga gazeta amerikane “New York Times”.
Në një intervistë me Times, Prokurori i Qarkut të Manhattan, Cyrus Vance Jr., kërkoi falje në emër të zbatimit të ligjit.
Ai tha se i kishte lënë në baltë familjet e dy burrave – Muhammad Aziz dhe Khalil Islam.
Të dy burrat kaluan dekada në burg. Aziz, 83 vjeç, u lirua në vitin 1985. Islam-i u lirua në vitin 1987 dhe vdiq në vitin 2009 në moshën 74-vjeçare.
“Kjo tregon të vërtetën se zbatimi i ligjit gjatë historisë shpesh ka dështuar të përmbushë përgjegjësitë e tij”, tha Vance. “Këta njerëz nuk morën drejtësinë që meritonin”.
Një hetim gati dyvjeçar, i kryer së bashku nga Manhattan D.A. dhe avokatët e dy burrave, zbuluan se prokurorët dhe agjencitë e zbatimit të ligjit mbajtën prova kryesore që, po të ishin dorëzuar, ka të ngjarë të kishin çuar në lirimin e dyshes, sipas “Times”.
“Kjo nuk ishte thjesht një anashkalim”, tha Deborah Francois, avokate në zyrën ligjore Shanies. “Ky ishte një produkt i sjelljes së keqe zyrtare dhe të rëndë”.
Disa historianë dhe studiues kanë pohuar se njerëzit e gabuar janë dënuar. Zyra e Vance tha, vitin e kaluar, se do të rishikonte dënimet në këtë rast.(Albanianpost.com)
Aaron Page, left, and Kalyani Thampi inspect the mural by Daniel Galvez titled "Homage to Malcolm X" with their 6 week old son Sury Thampi-Paige at the Malcolm X & Dr. Betty Shabazz Memorial and Educational Center, formerly the Audubon Ballroom, Wednesday, Nov. 17, 2021, in New York. Two of the three men convicted in the assassination of Malcolm X are set to be cleared Thursday, after insisting on their innocence since the 1965 killing. Lawyers and the Innocence Project said Wednesday that a new investigation found authorities withheld evidence favorable to the defense in the trial of Muhammad Aziz, now 83, and the late Khalil Islam. (AP Photo/Mary Altaffer)
Malcolm X, African-American black muslim leader, is shown at JFK International airport in New York City on July 9, 1964, before leaving for Egypt, for the African Nations conference. (AP Photo)
Wilfred X, Malcolm X and Filbert X, from left to right, are shown in October 1963 at the IMA Auditorium in Flint, Mich., while preparing for an appearance by Elijah Muhammad. The event was canceled when detectives refused to leave their weapons outside. (AP Photo)