Te fundit
FOTOT/ Media amerikane hyn brenda bazës së Poliçanit: Ka labirinte ku mund të humbisni
30 Nëntor 2021, 19:30Sociale
TEMA
Mediumi fotografik PetaPixel i ka kushtuar një artikull qytetit të Poliçanit, i cili ka qenë një nga qytetet me fabrikat më të mëdha të armatimit në vend në kohën e regjimit komunist. Në artikull përshkruhet e gjithë fabrika e armatimit në Poliçan si dhe fshehja e saj nga bota e jashtme. Stafi i tabloidit amerikan gjithashtu ka udhëtuar në Shqipëri për të parë pikërisht këtë depo armatimi, ku dhe kanë mundur të shkrepin disa foto. Gjithashtu në shkrim thuhet se për të ndërtuar fabrikën e armatimit janë përdorur pajisjet më të reja në atë kohë të marra nga Franca, por gjithashtu është ngritur pyetja se si një regjim komunist kishte mundësi t’i blinin ato.
Shkrimi i plotë:
Në vitet 1960 dhe 70, qyteti i Poliçanit ishte një nga qendrat më të mëdha dhe më të rëndësishme të armatimit në Shqipëri. Për arsye sigurie, shumica e informacioneve në lidhje me qendrat ishin sekrete dhe vetë qyteti ishte i mbyllur për të huajt. Sot dihet se është ndërtuar për punonjësit e Punës Mekanike të Poliçanit, të specializuar në prodhimin e municioneve të kalibrave të ndryshëm, përfshirë pushkën AK-47 (të njohur në popull si kallashnikov), predha mortajash, sulmuese dhe mbrojtëse. granata, si dhe mina kundër personelit dhe antitank.
Për këtë qëllim u përdorën makineritë më të fundit franceze, ndonëse deri më sot nuk dihet ende sesi autoritetet komuniste arritën ta blejnë atë nga ai vend. Kishte mbi 100 prej tyre, secila e aftë për të prodhuar afro 30,000 fishekë në ditë. Në kulmin e saj, rreth 4,000 njerëz punonin në uzina në tre turne. Megjithatë, në fund të viteve 1990, si rezultat i rënies së regjimit komunist dhe humbjes së aftësisë për të konkurruar në tregun ndërkombëtar të armëve, prodhimi ra. Fabrika ra në vështirësi financiare dhe u mbyll. Në atë kohë, shumica e pajisjeve të prodhimit u bënë të tepërta dhe disa u hoqën, u shitën ose u vodhën.
Kompleksi ushtarak shtrihet në një luginë të vogël, pak larg skajit jugor të qytetit. Rrethohet nga njëra anë me kodra me ullinj dhe rrush, dhe nga ana tjetër me hyrje prej betoni dhe metali në magazinat dhe tunelet nëntokësore. Ka më shumë se 20 ndërtesa industriale të madhësive të ndryshme në terren. Shumica duken të braktisur, me dritare të thyera ose pa dyer apo dritare fare. Asnjë tym nuk del nga asnjë prej oxhaqeve të ndryshkur dhe nuk ka asnjë shenjë të ndonjë aktiviteti jashtë sigurisë. Është e vështirë të imagjinohet se ky vend i qetë dikur kishte një histori kaq shpërthyese. Kjo është ajo që na bëri të vendosim të vizitojmë këtë vend.
Gjetja e hyrjes në tunelet nëntokësore të shpuara në shpatin e malit, ku ndoshta ishte fshehur një nga linjat e prodhimit të municioneve, nuk është një problem i madh. Është më e vështirë të futesh brenda, sepse portat masive prej betoni, 6 metra të larta dhe peshojnë disa tonë, bllokojnë efektivisht hyrjen dhe ruajnë sekretet e tij. Është e pamundur t’i hapësh me forcë.
Pikërisht kur jemi gati të kontrollojmë hyrjen tjetër, vëmendja ime tërhiqet nga katër vrimat e vogla mbi portat. Ne vendosim të shohim nëse mund t’i shtyjmë ato për të hyrë brenda. Duke u mbështetur në menteshat e forta prej çeliku, ngjitem mbi skajin e sipërm të derës së betonit. Menjëherë ndjej një fluks ajri të freskët, që tregon se tuneli i ngushtë pas hapjes është i papenguar. Fatkeqësisht, në fund të tij janë instaluar shufra të trasha çeliku. E njëjta gjë vlen edhe për pasazhin e dytë dhe të tretë. Por hapja e katërt dhe e fundit është e qartë. Ne kemi pasur fat.
Brenda ka një heshtje dërrmuese, e thyer vetëm nga zhurma e hapave tona. Fenerët tanë nuk janë në gjendje të ndriçojnë gjithçka, gjë që vetëm rrit atmosferën e misterit dhe frikës. Ne endemi për një kohë duke kërkuar në dhoma të ndryshme, por nuk gjejmë asgjë. Duket se tuneli është bosh. E ardhmja e lidhur me të është gjithashtu. Nuk ka mbetur asnjë makineri apo gjurmë të tjera të prodhimit të municionit. Kur vendosim të kthehemi në dalje, vëmendja jonë tërhiqet nga një derë e mbështetur pas murit. Kur afrohemi, zbulojmë një vrimë të vogël në murin me tulla pas saj. Dikush duhet ta ketë bllokuar me qëllim. Unë shtyj derën.
Rezulton se dera fshihte një kalim për në më shumë tunele. Kam numëruar të paktën katër prej tyre. Secila është mbi 200 metra e gjatë dhe e ndarë në një salla prodhimi, punëtori dhe magazina më të mëdha dhe disa më të vogla. Ata janë të lidhur me njëri-tjetrin nga korridore më të vogla dhe kalime lidhëse, duke krijuar një labirint kompleks nëntokësor. Këtu mund të humbisni lehtësisht.
Në shkëlqimin e elektrik dore, shfaqen skicat e para të makinerive. Pas gati dy dekadash mospërdorimi dhe mungesë mirëmbajtjeje, shumica e pajisjeve të gërryera ndoshta janë të përshtatshme vetëm për skrap. Mundohem të marr me mend se për çfarë janë përdorur. Presionet dhe ekstruduesit ka shumë të ngjarë të nevojiten për të shtypur dhe formuar predha nga shufra bronzi. Ka predha, plumba, madje edhe gëzhoja të kalibrave të ndryshëm të shtrirë kudo – në dysheme, tavolina, makina.
Tuneli i dytë është i mbushur me daulle të mëdha rrotulluese, ndoshta për trajtim termik, domethënë për kalitjen e metalit të predhave në vetitë e tyre mekanike të kërkuara. Dhoma tjetër ishte vendi ku bëheshin plumbat. Këtu, copa të trasha, cilindrike prej metali rrotulloheshin dhe më pas priheshin në gjatësinë e duhur dhe formoheshin në një prese hidraulike.
Krejt në fund të tunelit, dalloj makinat e klasifikimit që i poziciononin plumbat dhe i transferonin në makineritë që i shtypnin në predha të përgatitura, të mbushura me pluhur. Kjo ndoshta ishte pjesa më e rrezikshme e procesit, pasi një dhomë shtesë e ngjashme me bunkerin ishte ndërtuar pranë makinerive në mënyrë që një punëtor të mund të mbikëqyrte në mënyrë të sigurt prodhimin. Dhe e gjithë kjo u nda nga pjesa tjetër e kompleksit me porta betoni me trashësi dhjetëra centimetra.
Në zonat e magazinimit, ne zbulojmë fuçi të ndryshkur të mbushura me një substancë misterioze të verdhë. E ndriçuar nga elektrik dore, ajo shkëlqen si bora në rrezet e diellit. Pikërisht pranë tij në dysheme shtriheshin thasë letre të lagur, nëpër të cilat shkëlqen materiali gri i errët. Ndoshta baruti ose disa kimikate të tjera të nevojshme për prodhimin e tij.
Në pako vërej etiketa portokalli të zbehura me fjalën EKSPLOZIV, duke paralajmëruar përmbajtjen e rrezikshme. Është më mirë të mos prekni asgjë. Në dhomën tjetër, gjejmë rreth një duzinë arka druri të grumbulluara mjeshtërisht pranë murit. Disa janë të hapura, duke zbuluar përmbajtjen e tyre – plumba. Jemi kaq të zhytur në eksplorimin e këtij vendi mahnitës saqë nuk e vërejmë se kanë kaluar katër orë. Nuk është çudi – në fund të fundit, nuk është çdo ditë që shihni një fabrikë të fshehur municionesh nëntokësore.
Në kthim çorientohemi. Lindin mendime të errëta: çfarë do të ndodhë nëse nuk e gjejmë daljen dhe do të na mbarojnë furnizimet? Telefonat nuk ndihmojnë as sepse muret e betonit janë gjysmë metri të trasha dhe më pas ka disa dhjetëra metra gurë të fortë që bllokojnë efektivisht kontaktin me botën e jashtme. Për fat të mirë, disa objekte të dallueshme që i lamë qëllimisht pas duke hyrë më thellë në tunele, na ndihmojnë të rigjejmë rrugën tonë. Falë tyre, ne gjejmë rrugën tonë për të dalë. Ne jemi të sigurt, por kemi mbetur duke kërkuar më shumë. Duhet të kthehemi këtu përsëri.
23 komente në “FOTOT/ Media amerikane hyn brenda bazës së Poliçanit: Ka labirinte ku mund të humbisni”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
faleminderit qe i treguat bandave thesarin e mbetur pa grabitur
Cfare thesari mer lesh, thjesht hekurishte qe vlejne vetem per skrap.
Detyr mbi detyrat Mbrojtja e Atdheut
Ktheni ne pune e prodhim ato mjete se se per ndryshe vaj medet per ne
Po pra veprat e shokut Enver ishin ato
Shefki Mexhani SH B A
Mos more, u dhjeme fare, na doli ne shesh sekreti ushtarak,
Ne fakt SHBA nuk ka fare baza “sekrete” ushtarake…. Keto jane turpe dhe tregojne qe jemi shtet pa breke dhe vijne na i fusin te gjithe…
Jemi shtet pa ushtri, pa nje avjon, nje distrojer nje kunder ajror, nje radar….
Perse komshnjte i kane te gjitha…..??
U vodh gjith baza ushtarake, u shit per skrap nga krimineli Berisha dhe sot ngrejme dy gishta…..
Futini ne b*the….
ato gishta i ke ne bythe me kohe o remzi. nuk i ndjen si te levizin, apo je mesuar tashti…
pak respekt per ate kohe megjithate kjo e fundit po e humb nocionin nga brezi I ri qe shyqyr Jane aq te zgjuar sa besojne se dine cdo gje por ne fakt nuk dine asgje dhe prandaj kjo bote po shkon ne mut! shkoni shikoni perputhen se filloi!
Si ishte ky muhabeti qe ne nuk kishim ushtri ne kohen e Enverit por thjesht ushtaren skllever qe hanin pilaf me miza? Per kohen Policani kam lexuar qe ka pat oficine moderne ku prodhoheshin armatime me kualitet te larte. Gjithe ajo infrastrukture moderne jo vetem ne makineri por edhe ne burime njerezore u shkaterua. Njerezit u flaken nga puna dhe makinerite u shkateruan. Sot I importojme nga kina dhe gozhde.
Sigurisht qe cdo gje u shkaterrua, pasi keshtu i kerkonin serbet agjentit te tyre Salih Berisha.
Kam patur rastin qe te punoj ne dy projekte te modernizimit te dy uzinave te rpodhimit te tubave prej celiku ne Galaci te Rumanise, qe financoheshin nga BERZH-i me pjesmarrjen e qeverise Italiane dhe asaj angleze.
Ne mos gaboj, keto dy kompani shteterore rumune quheshin ne ate kohe Silko Tub dhe Petro Tub Roman.
Nga disa vizita qe beme ne te dy komplekset, me mbeti ne mendje fakti se te dyja uzinat ishin te ndaluara, por cdo gje ishte sistemuar dhe ruajtur me kujdes. Ne ndryshim me pjesen tjeter te Europes Lindore, tek ne u shkaterruan te tera impiantet industriale, sipas strategjise idjote te “terapise se shokut” qe e permendte shpesh karagjozi i ndjere Gramoz Pashko. Ishte pikerisht kjo teori qe na dergoi te pakten 50 vite mbrapa, kur ne krahasim me te tjeret ishim ne epoken e gurit.
Uzinat i kane emrat pikerisht ashtu dhe ate qe thua e konfirmoj plotesisht. Te pakten deri nga fundi i viteve 90 keto dy uzina furnizonin me tuba celiku, per nafte, gaz deri ne 10 inch, conduit etj, te gjith europen. Pavaresisht se nuk ishin te cilesise me te mire, ato shiteshin dhe njerezit punonin.
Permiresimet teknologjike dhe investimet shkuan atje sepse kishte kush ti zbatonte, ndersa te ne njerezit ishin ne rruge dhe fabrikat ishin shkaterruar.
Fatkeqesisht i njejti mentalitet mbizoteron edhe sot.
Forcat prodhuse ekonomike dhe ushtareke ne shqiperi ne kohen e diktatures arriten nivele te pabesushme.Shqiperia me ne fund pasi u fut ne fazen e ndertimit te pjeseve nderruse gradualisht kaloi ne fazen e ndertimit te makinave.Dhe kejo nuk ishte pak per nje vend si shqiperia.Por per fat te keq nderrimi i sistemeve e hodhi ne ere gjithe kete pasuri kolosale njerezore dhe materjale. E sot cfare jemi????????, cfare bejme , cfare prodhojme…Hic asgje…
aleko, mund te pjerdhesh sa te duash tashti, se atehere te ndalohej. Po edhe atehere qe gjoja prodhoje ku i coje, i fusje neper depo dhe prisnin diten e skadences. Se jo per gje, po ja psh po mos ishin prodhuar kot me kot gjithe ato hekura nuk kishte per te ndodhur edhe Gerdeci. O aleko a te ka shkuar ndonje here mendja qe atehere ishte nje gjoja shtet qe punonte ne boshllek? Mos i pe ti ndonje te mire, vec po ke qene noi bllokmen a bir bllokmeni, se per ndryshe nje ushtar me bythe te palare ishe ne kete vend qe ishte si burg per popullin e vet. E gjitha kjo qe thua ti dhe shoket e tu eshte vec propaganda e asaj kohe e ripertypur dhe e peshtyre perseri, duke perfituar nga fakti qe keta pasardhesit e Enverit sot nuk eshte se kushedi c’po bejne vec po mendojne per bythen e tyre, njelloj si Enveri, po pak si ndryshe, keta te pakten nuk thone “Jeni juve, pa jemi neve” si mashtronte ai gjirokastriti, keta i bien ballit dhe thone secili per vete Zoti per te gjithe. Me nje fjale te dyja palet na i fusin gishtin, po ai deshtaku i gjirokastres e lyente pak me vaj qe te mos te dhimte shume.
aleko-per hir te se vertetes, ne ate kohe ne u perpoqem qe te ndertonim motorra qe per nga niveli eficences linte shume per te desheruar. Ne fakt ato ishin kopje te keqia te motorrave te skodave te vjetra apo zisave kineze, te cilet me te shumten nuk punonin.
Te vetmet makina qe ne ndertuam ne ate kohe ishin disa traktore qe u shiten ne Vietnam dhe Kamboxhia, prandaj qe te kalosh ne delir dhe te thuash ato qe thoni juve, se Shqiperia ne ate kohe paska arritur “nivele te pabesueshme” ekonomike dhe ushtarake, nuk jane aspak te verteta.
Per hir te se vertetes, ne kishim specialiste shume te mire, por drejtimi i centralizuar, mungesa e nje tregu te konsoliduar dhe sidomos trajtimi mizerabel i punonjesve nuk krijonte aspak kushte per te prodhuar me eficence, kosto efektive dhe kualitet te larte.
Mbyllja qe qeveria komuniste i kishte bere vendit, nuk u jepte mundesi specialisteve tane qe te njiheshin me arritjet e vendeve te tjera dhe po keshtu, mungesa e nje tregu te hapur, bente qe industria jone te ishte me teper si dyqan riparimi kepucesh.
Jane shume faktore qe kane ndikuar ne ate nivel prodhimi e cilesish qe kemi patur nen komunizem dhe do duhen nete dimri qe ti analizosh te tera. Ajo qe duhet thene eshte se me ardhjen e demokracise, industria nuk duhej aspak qe te mbullej, por te ruhej e te modernizohej. Edhe perzgjedhja e partnereve pa reputacion dhe shpesh here keqberesish qe erdhen ne vendin tone nen petkun e investitoreve prej qeverive tona te pa-afta bene qe edhe ajo pjese e industrise qe nuk u shkaterrua, te perfundonte ne falimento duke u shitur ne me te shumten per skrap. Nje shembull kuptimplote eshte dhenia e uzines se ferro-kromit ne Elbasan, kompanise se falimentuar italiane Darfo.
Personalisht e kam informuar ne ate kohe ish ministrin Abdul Xhaja per kete kompani, por keto paralajmerime nuk u moren parasysh dhe perfundimi dihet. Darfo qendroi ne Shqiperi persa kohe cmimi i energjise i shitej asaj me 5 cent per kwat ore dhe sapo kjo periudhe mbaroi, ja shiti koncesionin per uzinen nje grupi kinez pa eksperiencen e duhur.
Aleko,
sot prodhojme domate nga lushnja.
Hajt mos u dëshproheni shiqoni përq.hen e big
bother se neve na mbron NATO!
Ia dime per nder Sali rrockes me moton e tij “ta fillojme nga zero””, mund te perdorej per sacme ciftesh apo dicka tjeter..kemi pasur qeveri leshi..
Te fala sateme Sali rrocka..
Sot prodhojmë reality show që ju hëngërt mortja në bythë. Nejse, për atë karin që e ka përkthyer, 6ft janë 1.9m jo 6 metra o trangull… jo po porta për Ciklopin.
AS XHENXHIZKHANI E AS SLLOBODANI…
NJE NGA DESHMITE E RRENIMIT ME THEMEL TE SHTETIT SHQIPTAR DHE MBROJTJES KOMBETARE NGA BANDA E GANGSTEREVE TE SAKEH RAMOLLAH AJATOLLAH MILLOSHIT…
AS XHENXHIZKGANI E AS SLLOBODANI NUK DO IA KISHTE BERE SHQIPERISE ATE QE IA BERI SALIH BERISHA!
E RRENOI DHE ZHBERI MBI 15 HERE NGA THEMELET SHTETIN SHQIPTAR DHE CDO HALLKE KYCE TE TIJ NE 12 VJET SALIKEKRACI !
I mbaj men si sot britmat dhe thirtieth e Saliut me shoke neper mitinjgje. “Prishni, shkaterroni cdo gje komuniste, Demokracia do ti ndeejtoj te reja”.
Ti Az0428 qeke Pacienti nr 428 me Alzheimer.
Icko abili inxinjer, ne fakt edhe une ate po thosha.Nuk thashe se makinerite tona kishin parametrat e makinerive qe prodhnin vendet e zhvilluara, por thashe qe shqiperia gradualisht po futej ne stadin e ndertimit te makinave, por ishte fillestare dhe kerkonte kohe per prefeksionim.Pervoje eshte cdo gje ne kete bote zotri.Kur erdhi demokracia e shumepritur asnje nga keto projekte i coi perpara, perkundrazi shkaterroi gjithcka se vendin e moren ne dore te paaftet zabitet dhe bandite e hajdutet me patente..Duke shkaterruar keshtu punen e dy brezave me produktive ne historine e zhvillimit te vendit.Le te mos harrojme qe Usa ka mbi 20 braza qe punojne pa rreshtur gjithnje ne ngritje , pa shkaterrime , dhe ende ka probleme.Kurse te ne nga themelimi i shtetit para 100 viteve punuan jo me shume se pese a gjashte breza , por duke injoruar dhe shkaterruar punen e brezit paraardhes.POR kurorezimi i ketij stili alla shqipetare u be se fundi ne 97 ten ku pa frik u kthye vendi dekada mbrapa..Dhe pastaj themi pse shecen shqiperia…
aleko, ju arsyetoni linearisht dhe thjesht konstatoni ate qe eventualisht ka ndodhur, gjithmone ashtu si e keni pare ju. Une po ju shtroj nja dy pyetje, thjesht per t’ju bere te mendoni pak ndryshe. Po te mos qe ajo politike izolacioniste qe kerkonte te ndertohej cdo gje “me forcat e veta”, a do te qe e nevojshme te beheshin ato shpenzime, sforcime qe u bene per te “ndertuar maqina”? Cili vend ne bote me potencialet njerezore e territoriale shqiptare nderton maqina? (mund te kete ndonje shembull te rralle, po nuk mjafton per ta rrezuar argumentin)? Me kete nuk dua te justifikoj shkaterrimin qe pasoi, por thjesht dua te them qe derisa ndodhi shkaterrimi nuk eshte se kishim pare ndonje hajer te madh nga “forcat e veta”. Shqiperia eshte vend me potenciale agrare – turistike te mrekullueshme qe po te ishin shfrytezuar ne ate kohe ashtu si duhej, mbase nuk do te kishte nevoje te beheshin ato perpjekje te sforcuara per te arritur ato qe ne menyre natyrale ne mos te padobishme, ishin te panevojshme, per pasoje nuk do te kishte ndodhur as shkaterrimi. Nejse, secili ka pikpamjet e veta, por shpesh ajo qe ndodh eshte argumenti me i pakundeshtueshem, derisa ndodh dicka qe e shkaterron dhe ajo qe shkaterrohet e tregon veten te tepert.
I KEMI HEQUR BREKËT DHE JEMI PËRKULUR DERI POSHTË SI KOMB,POPULL E QEVERI….
NUK LAMË SEKRET PA ZBULUAR TEK TË HUAJT,
KEMI NJË USHTRI AMATORE (PËRSA I PËRKET NUMRIT DHE ARMATIMIT), NUK KEMI FLOTË AJRORE, NUK KEMI FLOTË DETARE, NUK KEMI XHENIO, NUK KEMI AUTOBLINDA,TANKE ,KUNDËRAJRORË ,ME PAK FJALË JEMI PA BREKË NË [email protected]Ë DHE RRECKAMANË USHTARAKISHT, DHE NDËRKOHË QË JEMI PËRTOKË USHTARAKISHT ,JEMI AQ IDIOTË SA TË NXJERRIM NË SHESH ÇDO SEKRET USHTARAK APO SHTETËROR…
TURP–TURP—-TURP—TURP !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!