Te fundit
A duhet Shqipëria të pastrojë dhe të bëjë funksionale 168.000 bunkerët dhe tunelet?
19 Qershor 2025, 08:52Blog
TEMA
Nga Kreshnik Spahiu
Shqipëria nuk është e rrezikuar direkt nga lufta Iran–Izrael, por indirekt ndoshta po.
Shqipëria është fizikisht shumë larg nga Lindja e Mesme dhe nuk ka kufij me asnjë nga vendet e përfshira në konflikt.
Shqipëria nuk ka ndonjë rol ushtarak aktiv në konfliktin Izrael–Iran dhe nuk është pjesë e përplasjeve të drejtpërdrejta.
Si vend anëtar i NATO-s, Shqipëria ka një lloj mbrojtjeje kolektive, që ndihmon në shmangien e kërcënimeve të drejtpërdrejta ushtarake.
Pse ka njëfarë rreziku indirekt?
Shqipëria strehon anëtarë të organizatës opozitare iraniane MEK (Mojahedinët e Popullit), që shihet si armike nga regjimi i Iranit. Kjo e ka futur vendin në një lloj “radari” të Iranit – më shumë në aspektin kibernetik dhe propagandistik sesa ushtarak.
Shqipëria ka qenë më parë shënjestër e sulmeve kibernetike nga Irani (në vitin 2022), pas tensioneve për strehimin e MEK. Kjo është një fushë ku Irani ka vepruar në mënyrë aktive edhe ndaj vendeve më të vogla që lidhen me interesat e tij.
Nëse konflikti Iran–Izrael përshkallëzohet në një luftë më të gjerë rajonale, mund të ndikojë në:
• çmimet e naftës dhe gazit (gjë që ndikon edhe Shqipërinë);
• rrjedhje refugjatësh apo kriza globale;
• tensione në Bosnje, Kosovë apo Ballkan
Shqipëria nuk është në vijën e parë të rrezikut nga lufta Iran–Izrael, por ka një ndjeshmëri të kufizuar, kryesisht për shkak të:
• lidhjes me MEK,
• sulmeve kibernetike të së kaluarës,
• varësisë ekonomike nga tregjet globale dhe sigurisë energjetike.
A duhet qeveria të bëjë gati bunkerët për efekt sigurisë kombëtare?
Ndoshta jo të gjithë bunkerët dhe tunelet duhet të restaurohen apo bëhen funksionale, por një pjesë e tyre.
Bunkerët janë simbol i një periudhe unike të historisë shqiptare. Mund të shndërrohen në muze, qendra edukative, ose pika turistike që tregojnë realitetin e izolimit gjatë diktaturës. Ato mund të rikthehen në rast një lufte ajrore dhe bombardimesh.
Turizëm alternativ – Në vende si Gjermania apo Çekia, bunkerët e vjetër janë kthyer në atraksione turistike. Edhe Shqipëria mund të zhvillojë këtë sektor për të tërhequr turistë të interesuar për historinë ushtarake apo të Luftës së Ftohtë.
Funksione praktike moderne – Disa tunele mund të përshtaten si strehime emergjente, magazina publike, qendra rinore, ose hapësira për art dhe kulturë urbane.
Shumë vende në Europe po i rivitalizojne bunkerët në Finlandë, Gjermani etj
Në fakt kostoja e pastrimit dhe mirëmbajtjes së mijëra bunkerëve është shumë e lartë dhe jo e justifikueshme për një vend me prioritet më të madh në infrastrukturë, shëndetësi, dhe arsim.
• Shumë prej tyre janë të paaksesueshëm, në zona malore, të degraduar dhe pa ndonjë vlerë reale funksionale.
• Rreziku mjedisor ose ndotja mund të jetë i lartë në disa prej tyre nëse nuk trajtohen siç duhet.
Shqipërisë i duhet një projekt kombëtar për:
• inventarizimin e bunkerëve dhe tuneleve;
• klasifikimin sipas vlerës historike, vendndodhjes dhe potencialit funksional;
• zhvillimin e zgjedhur të atyre me potencial ushtarak, ekonomik, turistik ose social.
Shqipëria nuk ka nevojë t’i funksionalizojë të 168.000 bunkerët, por duhet disa ti zhvillojë me qëllim mbrojtje apo luftarak dhe pjesa tjetër efekt historik, turistik dhe praktik. Kjo është një mënyrë për të respektuar të kaluarën, por edhe për ta përdorur atë në të ardhmen.
3 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Me urdher te serbis Salih bin laden i shkatrroi te gjitha armatime te ushtrise,policie,bujqesis dhe cdo gje qe e kishim ndertuar me gjak dhe djerse. Ky armik i shqipetareve duhet te varet ne litar
Shqiptaret dhe politika ktyre 30 vjetve ti kerkojn falje partis punes , ish ushtarakve dhe ne qe i ndertuam kto qendra zjarri nje her si per fillim , se dyti nese e duan koken shqiptaret , nese duan nje mbrojtie te fort ushtria shqiptare tja hy me llap atyre bunkerve , dhe bunkartin ta mbylli se funksionuari si muze per ti treguar botes se kta qe jan sot ne politik jan me te mir se ata qe kan qen dhe tja kthej mbrojties vendit , ne xhdo qytet te shqiperis PPSHja ka len strehime atomike per ter popullsin e qyteteve , pastroini rregulloini ajrosien dhe ktheini ne funksional per mbrojtien e popullates , boll u tallet me punen e baballarve tuaj dhe punen e brezit para jush , se ndejten pa buk per te ndertuar kto objekte mbrojtse , kurr nuk mund te thuash qe luft zdo ket me , si than ne fillimvitet 90 kta politikanet tan te talentuar e qesharak , ja lufta esht ne prag , prisni dhe do shikoni militarizimin e serbis dhe greqis , jeni bythzbuluar , nato nuk ka cilin te ndimoj me par , jemi ne qe ruajm shtepin ton as kerkush tjeter , mos e mbani veten ju mjeshtrit e tallavas me te zgjuar se te paret tuaj , i thoni boterisht pardon brezit te art te sakrifices per talljet ofendimet dhe poshtrimin qe i keni ber , dhe restauroni çfar ju lan baballaret tuaj , nese doni te egzistoni gjithmon , ka ardh koha vrima miut 1000 grosh , do nderrohet nje vil me nje bunker , lum ai qe e ka ne baçe .
Bunkeret shqiptar dolen te kote qysh ne kohen kur ishte gjalle Enveri. Ne nje repart artilerie, nje ushtar tejet i pregatitur i tha komandantit. Bunkeret i kane bere por e kane frengjine pak "si" te madhe(!). Pse i thote Komandanti. Sepse une jame ne gjendje nje nder tre predha te topit, ne nje distance 12 km larg, ta fus brenda ne frangji. Fjale me armiqsore nuk kishte per kohen. Fjala thene para ushtareve u ba buje pasi ushtari ishte ardhur ne nje repart special nga nje familje me biografi te keqe. Kjo nxiti, e fjala vesh me vesh arriti deri tek Enver Hoxha. Enveri i kekoi regjimentit mendimin. Shefi i sigurimit te regjimentit nje njeri me emrin Rauf kerkoi ta arrestonin dhe varnin si agjent te U.D.B.-se. Komandanti i regjimentit, nje njeri me emrin Mihallaq dha mendimin se ky duhej te provohej dhe dekorohej se ishte nje aset ne rast se e fuste predhen ne frangji. Dy mendimet shkuan tek Enveri. Enveri per te kuptuar gjendjen reale, ku ishte Shqiperia ne rast sulmi mbeshteti idene e komandantit te regjimentit me nje ndryshim: ushtari te mos konsiderohej aset por te vihej nen regjimin e ndjekjes nga sigurimi. Ju dha topi 75mm-tersh, tre predhat dhe caktua bunkeri. Predha e pare ra 50 metra para, devijance 5metra ne te djathte. Predha e dyte si me magji u fute ne frangji. Predha e tret serish ne frangji e nga bunkeri dilte flake e tym i zi. Komandanti Mihallaqi qe ishte i shqetsuar per fatin e ushtarit mori guxim, kaloi mbi top dhe e perqafoi ushtarin, Raufi u nxi si ti kishte rene bloza. Nga kjo dite thone qe Enveri qe kishte vrare Beqirin qe i tha: ne rast se na sulmon bota te kalojme ne lufte partizane, nderroi mendim dhe filloi te gjente alibine te eleminonte me nje truke tejet feminor Mehmetin qe i kishte dhene iden e BUNKERVE. Kurse Revizionistine pregatiti per trazhgimtar, ndersa Jagon e torturoi qe ti paguante jo vetem gabimet e ministris se tij por t'i merrte me vete dhe sekretet e torturimeve te armiqve qe Enveri ja kishte urdheruar goje me goje. Epilog: Ushtarin e pyeten se si e kishte arritur kete aftesi. Ai tregoi: kolidimi ne distance i armes pas hedhjes se predhes se pare. E pas kesaj ai ngeli nen regjimin e ndjekjes nga sigurimi.