Te fundit
Përkujtimi i 80-vjetorit të Shqipërisë: Sprovë për antifashizmin pluralist shqiptar
5 Maj 2024, 19:11Blog
TEMA
Nga Florjan ÇULLHAJ
Ndërsa Shqipëria i afrohet 80-vjetorit të çlirimit të saj nga fashizmi, qeveria socialiste përballet me një sprovë vendimtare të pluralizmit. A do t’i shtrijë ajo ngjarjet përkujtimore për të nderuar jo vetëm partizanët e Lëvizjes Nacionalçlirimtare, por edhe anëtarët e Ballit Kombëtar, Legalistët dhe nacionalistët të pa rreshtuar me asnjë grupim,që sakrifikuan jetën gjatë luftës? Kjo pyetje rezonon thellë në një vend që ende po përballet me narrativat historike që kanë ndarë njerëzit e tij për dekada.
Qasja aktuale e qeverisë ndaj përkujtimeve historike fokusohet kryesisht te partizanët që luftuan nën flamurin komunist gjatë Luftës së Dytë Botërore. Këta partizanë njihen zyrtarisht si heronj që çliruan Shqipërinë nga pushtuesit e huaj. Megjithatë, ka shumë grupe të tjera, si Balli Kombëtar, Legalistët dhe fraksionet e ndryshme nacionaliste, të cilat luajtën një rol të rëndësishëm gjatë luftës. Këto grupe shpesh kishin vizione të ndryshme për të ardhmen e Shqipërisë, duke filluar nga restaurimi monarkik deri te ruajtja e strukturave demokratike të paraluftës.
Kritikët argumentojnë se një përkujtim vërtet gjithëpërfshirës do të përfshinte njohjen e kontributeve të të gjitha këtyre grupeve. Studiuesi Dr. Hubert Neuwirth thekson se ‘njohja e diversitetit të rezistencës kundër fashizmit pasqyron një kuptim të pjekur të së kaluarës së shqiptarëve. Ndihmon në shërimin e plagëve të vjetra dhe ndërtimin e një identiteti kombëtar koheziv”.
Qeveria, megjithatë, përballet me presion të konsiderueshëm nga shumë qarqe. Disa shoqata veteranësh dhe grupe të krahut të majtë kundërshtojnë me forcë zgjerimin e fushës së përkujtimit. Ata argumentojnë se shumë nga grupet jopartiake kanë bashkëpunuar me forcat e Boshtit në momente të ndryshme të luftës, gjë që, siç thonë ata, i skualifikon ata nga nderimi i dëshmorëve të çlirimit.
Nga ana tjetër, familjarët dhe mbështetësit e luftëtarëve të rezistencës jopartiake argumentojnë se paraardhësit e tyre luftuan me guxim për lirinë e Shqipërisë dhe meritojnë njohje. Sipas Neuwirth, anëtar të Ballit Kombëtar, Legalitetit edhe të tjerë luftëtarë, të cilët sakrifikuan gjithçka për lirinë e Shqipërisë etnike, duhet të përkujtohen si udhëheqës tërezistencës jokomuniste.
Vendimi i qeverisë socialiste do të ndikohet edhe nga konsideratat politike bashkëkohore. Përqafimi i një qasjeje pluraliste mund të kënaqë partnerët ndërkombëtarë dhe organizatat e të drejtave të njeriut që mbrojnë një pamje më gjithëpërfshirëse të historisë. Për më tepër, ajo gjithashtu mund të qetësojë një pjesë të tensionit të brendshëm politik duke njohur kontributin e grupeve që tradicionalisht shihen si kundërshtarë nga fraksionet socialiste dhe komuniste.
Në fjalimin e 75 vjetorit të çlirimit Kryeministri Rama la të kuptohet për një qasje të mundshme gjithëpërfshirëse. ‘Qëllimi ynë është të promovojmë unitetin dhe respektin për çdo individ që kontribuoi në çlirimin e kombit tonë, pavarësisht nga përkatësia e tyre politike… të vërtetat janë pak më komplekse, kur vjen puna në figura të caktuara e për çështje të caktuara dhe është mirë që sot ne t’i ndajmë ato me sa mundemi, që të mos ua trashëgojmë brezave të tjerë, asgjë nga e keqja që regjimi komunist futi në historinë e shkruar nga fitimtaret.”Deklarata të tilla sugjerojnë një ndryshim të mundshëm në narrativën kryesore të qeverisë, ndoshta duke u prirur drejt shtrirjes më të gjerë përkujtimit.
Në anën tjetër, roli i mediave në formësimin e opinionit publik për këtë çështje nuk mund të nënvlerësohet. Mbulimi priret të jetë i polarizuar, me publikimet e krahut të majtë që theksojnë rolin e partizanëve dhe mediat e krahut të djathtë që mbrojnë njohjen më të gjerë. Kjo dikotomi nxjerr në pah ndarjen e vazhdueshme ideologjike në shoqërinë shqiptare lidhur me kujtesën e saj historike.
80-vjetori përfaqëson një mundësi unike për Shqipërinë për të ripërcaktuar identitetin dhe narrativën e saj historike. Nëse qeveria zgjedh të përkujtojë të gjitha grupet, ajo mund të shënojë një hap të rëndësishëm drejt pajtimit të së kaluarës së saj të ndarë dhe promovimit të një të ardhmeje më të bashkuar. Megjithatë, një vendim i tillë nuk është pa rrezik dhe do të kërkojë shqyrtim të kujdesshëm të fakteve historike dhe klimës aktuale socio-politike. Ndërsa Shqipëria gjendet në këtë udhëkryq, zgjedhjet e bëra do të kenë jehonë edhe përtej përvjetorit, duke formuar potencialisht rrugën e vendit drejt pluralizmit autentik dhe unitetit kombëtar.
8 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Pallavra pluraliste. Uniteti arrihet jo duke i përkëdhelur e duke u hequr barrën e tradhtisë bashkëpunëtorëve të pushtueve, por duke pranuar ata të vërtetën. Pasardhësit e tradhtarëve, për të mos lënë dyshime se nesër mund të bëhen edhe ata tradhtarë të Atdheut duhet të japin prova që e urrejnë tradhtinë, duke e dëshmuar këtë me njohjen e tradhtisë së parardhësve të tyre. Kaq e thjeshtë është çështja, s'ka nevojë të na thonë kështu tha ai e kështu tha ky. E vërteta nuk është asnjëherë e ngatërruar siç duan ta paraqesin ata që duan ta shesin tradhtinë për patriotizëm.
1. Per cilat "struktura demokratike të paraluftës" e keni fjalen Zoti Cullhaj? Per strukturat diktatoriale te Mbretit Zog? 2. Meqe ke marre penen dhe shkruan, pse nuk permend ne kete hartim emrat konkrete te deshmoreve jo komuniste te vrare nga pushtuesit fashiste dhe naziste? Po te jap vetem nje shembull qe perkujtohet nga rrethet demokratike ameriakne dhe europiane: "Skënder Muço (1904–1944) was an Albanian lawyer and leader of Balli Kombëtar, one of the most important resistance organizations in Albania during World War II. Along with Musine Kokalari Muço founded the first Socialdemocratic Party of Albania in 1943. In 1944 he was ambushed by German troops near Vlorë and executed three days later."
Ose, afrimi me i duhur: Ta harrojme vella vrasjen qe ndodhi nga 1943 - 1944 dhe qe u be mbulesa kryesore e PPSH kunder opozites jo komuniste. PKSH u formua dhe ndihmua nga jugoslavet, dhe me pas sovjetiket (serbet dhe ruset) Kur qeveria angleze, i premtoi Greqise vorio epirin, ne kembim te perdorimit te ishujve kunder nazisteve ne 1940 - 41, athere normal qe nacionalistet shqiptare te merrnin armet kunder zgjedhjes se nje fuqie si anglia. E verteta eshte qe udheheqesit e ballit kombetar nuk paten vizionin dhe durimin e duhur per te perballur situaten ku vendi ishte ne fund vere 1943. Mithat Frasheri, Ali Kelcyra etc, e humben mbeshtetjen e popullit, sepse ishte e thjeshte per komunistet te shumfishonin propaganden kundra ballit ne keto momente. Krahu ushtarak i udhehequr nga xhelal staravecka etc, u tregua shume i nxituar dhe i papergatitur per luften civile, se ajo ndodhi. Vrasja e mustafa matohitit apo figurave te tjera qysh ne fillim, solli edhe mos mbeshtetjen nga populli, dhe cfare ndodhi me pas. Beteja ne tenden e qypit, ishte e para dhe vendimtare, ku forcat balliste u shkaterruan pa kthim, brigada e pare, pushoi se egsistuari si njesi luftarake, me mehmet shehun, nje nga te paktet qe shpetoi, dhe forcat alpine gjermane qe mbeten pas kesaj beteje, nuk kishin interes te vazhdonin nje lufte, qe nuk ishte ne vije me strategjine e tyre! Ne tani e kemi te lehte te zgjehim, dhe te themi, balli duhet te kishta kontaktuar amerikanet, dhe ta perdorte komunitetin shqiptar ne usa per mbeshtetje me arme dhe njerez, ne menyre qe te afronte pjesen e popullit qe nuk ishte me pksh ende. Por ne diten e sotme, zoti historian, me mire mos ti hyjme depatit, se cfare ndodhi, ndodhi, dhe ne i kemi lene "plakun ne shejtnin e vet" sic thote Migjeni!
Shko mor trap pirdhu ! Per c'fare u dashkan nderuar ballistet dhe legalistet,per bashkepunimin me pushtuesit !! Kjo qe kerkohet nga keta pinjolle te bashkepuntoreve nazi-fashiste tek ne,nuk ka bere vaki ne ashnje vend tjeter ne Europe.Ne France dhe Itali jane perndjekur edhe femrat,vetem pse kane shkuar me gjermanet,duke u qethnin edhe koken tulle !
Kishin vizione te ndryshme per te ardhmen e Shqiperise , por kishin dhe nje vizion te vetem per fashizmin: te ishin me te qe neser ai tu jepte nje cope te pushtetit si vitet 1939-1944. Kush ishte ne pushtet keto vite?! Dhe perse Greqia mban ligj lufte me Shqiperine edhe sot? Pergjigju kesaj pyetje dhe pastaj kerko te drejten qe s'eshte pasqyruar lufta e legalisteve (perfaqesuesi tyre vodhi floririn dhe iku nga syte kembet), lufta e ballisteve , dhe atyre te tjereve si Xhafer Deves me shoke. U bastardua populli shqiptar fare dhe kane ngele shqiptare te vertete ca emigrante qe nga 1940 e ketej por jashte kufijeve kombtar. Ngrihen kembet dhe i bien kokes sot kur femija i tregon arat e malit babait!!
Hartime te bera me copy/paste ndaj nuk kuptohet çthote ky derdimeni qe e ka surratin si majmun kenete...
Paskan vershuar patriotet turcelinj tek tema,si cullhaj apo xhufi dhe kane mprehur shpatat e sulltanit,kunder fashizmit italian,qe me disa vite qe qendroi ketu beri ndertime,qe nuk konkurohen dhe sot e. kesaj dite,duke sjelle dhe kulturen perendimore. Ne te kundert halldupi i tyre osman,qe la mbas kete rasat helmues,xhami dhe tru te mykura musllumane.
Historinë nuk e bëjnë qeveritë, zoti historian! Nuk ke pse e kërkon nga qeveria dhe Rama të bëjë "pajtimin" apo pranimin dhe faljen e ballistëve e zogistëve, se nuk i takon si detyrë. Ata kanë bërë KRIME, e kupton? KRIME ndaj popullit dhe Atdheut! Tani kërkojnë falje, pafajësi, tolerancë?! Nuk është ky vështrim prej historiani, por prej kompromisaxhiu, prej pacifisti dhe interesaxhiu. Historia është gjë tjetër.