Te fundit
ANALIZA e "The Guardian": Sistemi i Orbán u thye, por a mund të riparohet një demokraci e helmuar?
13 Prill 2026, 12:40Bota
TEMA
BUDAPEST – Ndërsa pluhuri i zgjedhjeve historike të vitit 2026 po ulet, Hungaria e gjen veten në një udhëkryq ekzistencial. Ngjitja e rrufeshme e Péter Magyar-it, i cili theu hegjemoninë 16-vjeçare të partisë Fidesz, po cilësohet si një "mrekulli politike", por ekspertët paralajmërojnë se lufta e vërtetë sapo ka filluar.
Sipas Szelényi-t, autore e librit "Tainted Democracy" (Demokraci e Njollosur), fitorja e Magyar nuk erdhi rastësisht. Ajo ishte produkt i dy faktorëve kryesorë:
Ezaurimi Ekonomik: Dobësimi i vazhdueshëm i ekonomisë hungareze dhe rritja e kostos së jetesës.
Izolimi Ndërkombëtar: Zemërimi i qytetarëve ndaj qëndrimeve pro-ruse dhe anti-europiane të qeverisë, që e kishin lënë Hungarinë të izoluar në NATO dhe BE.
Sfidat që e presin qeverinë e re janë të paprecedenta. Szelényi, e cila e ka provuar vetë presionin e makinerisë shtetërore si ish-politicane e opozitës, thekson se Magyar nuk ka trashëguar një "shtet normal".
"Orbánizmi ka infiltruar çdo pore: median, ekonominë, gjykatat dhe vetë kulturën politike," shprehet ajo.
Pengesat kryesore për qeverinë e re: Fidesz mbetet në kontroll të fondeve masive dhe aseteve shtetërore përmes fondacioneve private. Një rrjet i gjerë mediash që ende i bindet strukturave të vjetra.
Publiku pret ndryshime të menjëhershme në sundimin e ligjit dhe marrëdhëniet me Brukselin.
Pavarësisht skepticizmit për vështirësitë ligjore dhe morale, një prag vendimtar është kapërcyer. Strategjia e Orbán-it për të përdorur çdo burim shtetëror për mbijetesën e tij politike në fund dështoi nga "ezaurimi". Sistemi u forcua aq shumë sa që në fund u thye nën peshën e vetë rreptësisë së tij.
Pyetja që mbetet pezull mbi Budapestin sot nuk është më nëse Orbán mund të mposhtet, por nëse "rrënojat" politike dhe morale që ai la pas mund të riparohen ndonjëherë plotësisht.
4 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Demokracia eshte helmuar edhe ne Gjermani nga CDU. Pas Orbanit rradhen e ka te bjere CDU bashke me Merz nga pushteti. E djathta e vertete gjermane ka qene historikisht pro shqiptareve pas luftes pare boterore. Pas Merz bien edhe laburistet ne Britani, por ai qe vjen eshte peribret! E ardhmja e BE eshte qasja e Spanjes ndaj Kines, e cila mund te zevendesoje Usa ne NATO.
"por a mund të riparohet një demokraci e helmuar?"?????para 35 vjetësh u shtruan,ndoshta pyetje të ngjashme??"a mund të shëndrohen në vënde demokraitke vëndet e lindjes të dala nga diktaturat komuniste?"!dhe shumë nga këto vënde treguan se mnud të bëhshin!sot nuk kanë ndonjë ndryshim shumë të madh me vëndet e europës që kanë dyfishin,minimumi,të kohës në demokraci!!a mund të rimarrë veten hungaria!?shumë e mundëshme,për të mos thënë se është më e mundëshme që hungaria ti këthehet demokracisë së rifilluar në fillim të viteve '90,dhe shtete si gjermania a franca të shëndrohen në vënde të "orbanizuara"nga AfD dhe lë'pen!demokracia mban brënda saj dhe orbanët,jo vetëm demokratët!!prandaj është një "organizëm në zhvillim"!ndonjëherë dhe sëmuret!!
Sa u sherua ne Shqiperi aq do te sherohet edhe ne Hungari .Jane ne opozite dhe do te veprojne njesoj si ne Shqiperi per te shkateruar çdo nisem te qeveris Hungareze , si po vepron opozita ne Shqiperi . Ne Shqiperi pd duhet te dali jasht sistemit jane kriminela hajdute dhe babale .
Mara, ndryshe nga këtu tek ne, Orbi nuk filloi me "më vodhën votat". Besoj se kaq e kupton. Nuk mendoj se Orbi do shëndrohet në engjëll, por të paktën pranoi humbjen. Vetëm kjo është gjysma e punës.