Te fundit
Ditë ankthi në Iran mes spekulimeve në rritje për sulme amerikane
27 Shkurt 2026, 22:05Bota
TEMA
Shumica e njerëzve në Iran po kalojnë netë pa gjumë dhe ditë të mbushura me ankth, mes spekulimeve të vazhdueshme se Shtetet e Bashkuara mund të jenë pranë nisjes së sulmeve ushtarake.
Disa të rinj veçanërisht po kontrollojnë në mënyrë obsesive platformat e gjurmimit të avionëve dhe anijeve – disa të trembur nga një ndërhyrje e jashtme dhe të tjerë duke shpresuar heshturazi ose hapur që kjo të ndodhtë, pas shtypjes së dhunshme të protestave anti-regjim më shumë se 50 ditë më parë.
Për shumëkënd, shpresat se presioni i jashtëm mund të ndryshojë ekuilibrat u zbehën kur presidenti amerikan Donald Trump – i cili më parë kishte inkurajuar demonstruesit të “vazhdonin protestat” dhe kishte premtuar se “ndihma është rrugës” – u duk se u orientua më tepër drejt një angazhimi diplomatik.
Bilanci njerëzor i trazirave mbetet thellësisht i debatuar. Organizata për të drejtat e njeriut HRANA, me seli në SHBA, raporton 7,007 persona të vrarë, me mijëra raste të tjera ende në hetim – një shifër shumë më e lartë se ajo zyrtare e Iranit prej 3,117 viktimash, duke nxjerrë në pah mungesën e transparencës rreth goditjes ndaj protestave.
Ekspertë të OKB-së, përfshirë raportuesen speciale për të drejtat e njeriut në Iran, Mai Sato, theksojnë se kufizimet e internetit dhe ndalimet masive e bëjnë “të pamundur përcaktimin e shkallës reale të shtypjes së dhunshme” në këtë fazë.
Me përfundimin këtë javë në Gjenevë të raundit të tretë të negociatave SHBA-Iran pa një marrëveshje përfundimtare, por me disa shenja të zbehta përparimi, Irani po hyn sërish në një fazë pasigurie të thellë.
Shumë iranianë druhen se dështimi i bisedimeve mund të sjellë pasoja katastrofike. Disa analistë paralajmërojnë se udhëheqësit iranianë kanë lënë të kuptohet më parë se do të rrezikonin “një luftë rajonale” në vend që të bënin lëshime. Disa vëzhgues të inteligjencës sugjerojnë se Republika Islamike mund të adoptojë një qëndrim “të çmendur” nëse përballet ushtarakisht, duke kërcënuar se do të lërë pas “tokë të djegur” në vend që të lejojë një rënie pa kundërshtim.
Këto shqetësime përforcohen nga raportet për represion të vazhdueshëm të brendshëm. Mai Sato ka paralajmëruar për rritjen e presionit ndaj avokatëve të të drejtave të njeriut dhe thotë se arrestimet, frikësimet dhe mbikëqyrja kanë vazhduar edhe pasi vala kryesore e protestave është zbehur – duke kontribuar në atë që ajo e quan një nga periudhat më të errëta të të drejtave të njeriut në historinë e fundit të Iranit. Thirrjet e saj të përsëritura për “transparencë dhe llogaridhënie” pasqyrojnë alarmin në rritje në arenën ndërkombëtare.
Në kanalet pro-qeveritare në rrjetet sociale dominojnë dy narrativa konkurruese.
Një kamp shpreh optimizëm të kujdesshëm, duke shpresuar se negociatat do të parandalojnë një konflikt tjetër dhe duke evokuar kujtimet e luftës tetëvjeçare Iran-Irak dhe përshkallëzimit 12-ditor me Izraelin, i cili la më shumë se 1,200 të vdekur dhe mbi 6,000 të plagosur në Iran. Në Izrael, 28 persona u vranë dhe dhjetëra të tjerë u plagosën gjatë përplasjeve.
Kampi tjetër përqafon një narrativë apokaliptike, duke këmbëngulur se një përplasje e plotë mes “të mirës dhe të keqes” është e pashmangshme, pavarësisht diplomacisë.
Ndërkohë, mediat shtetërore kanë shtuar ndjeshëm transmetimet që shfaqin kapacitetet raketore – një taktikë e njohur në periudha tensioni të lartë.
Në planin ekonomik, vendi po hyn në sezonin që zakonisht është më i ngarkuari për blerje përpara Noëruz-it – Vitit të Ri Persian – por atmosfera nuk është si zakonisht.
Me Iranin që vuan nën sanksionet amerikane dhe me inflacionin që ka kaluar 62%, tregu është paralizuar nga pasiguria. Tregtarët raportojnë mungesë klientësh, ndërsa investitorët duken hezitues, duke shtyrë vendime të mëdha që tani duken më shumë si baste sesa si zgjedhje strategjike.
Një tjetër prirje e dukshme në rrjetet sociale është përgatitja për emergjenca: njerëzit po grumbullojnë ushqime të konservuara, elektrikë dore dhe shishe uji, duke përgatitur çanta emergjence.
Ndërsa disa figura të opozitës e paraqesin mundësinë e një ndërhyrjeje amerikane si një goditje të synuar, të tjerë paralajmërojnë për rrezikun e një operacioni ushtarak më të gjerë dhe më shkatërrues.
Ndjenja e pasigurisë nuk kufizohet vetëm në Iran. Disa vende u kanë këshilluar qytetarëve të tyre të largohen – dhe ndërsa tensionet rajonale përshkallëzohen, raundi i ardhshëm i bisedimeve duket me peshë ekzistenciale.
Për miliona njerëz brenda Iranit, javët në vijim premtojnë pak qartësi – vetëm shpresën se diplomacia do të mbizotërojë para se frika të kthehet në realitet.
Pa një rrugë të qartë për dalje nga kriza, peizazhi emocional në Iran formësohet nga lodhja, polarizimi shoqëror dhe vigjilenca e shtuar.
Ndërsa afrohet raundi tjetër i bisedimeve, publiku lëkundet mes shpresave të zbehta për diplomaci dhe ndërgjegjësimit të mprehtë se ngjarje përtej kontrollit të tyre mund ta riformësojnë të ardhmen brenda natës.
Për shumëkënd, Irani duket se po qëndron pezull në një limbo të tensionuar, ku gjithçka – dhe asgjë – mund të ndryshojë njëherësh. /BBC
1 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Amerika mund tē nis sulm ushtarak ndaj çdo shteti, por justifikimi do tē ishte mēse i nevojshēm.Do organizohen protesta pēr fundin e sulmeve.