Friedman: Unë jam vajza që Hitleri e kishte frikë

29 Janar 2026, 08:40Bota TEMA
Friedman: Unë jam vajza që Hitleri e kishte frikë

Në Bundestag, Tova Friedman, një e mbijetuar e kampit të përqendrimit të Auschwitz-it, u bëri thirrje deputetëve të Bundestagut: “Mos lejoni që antisemitizmi të rritet përsëri.”

Me fjalë prekëse, e mbijetuara e Auschwitz-it, Tova Friedman, përkujtoifundin e Holokaustit 81 vjet më parë në një ceremoni përkujtimore në Bundestag. “Unë jam vajza që Hitleri e kishte frikë”, tha 87-vjeçarja. Motoja e Adolf Hitlerit ishte që të mos mbetej asnjë dëshmitar. Tani ajo flet në emër të gjashtë milionë njerëzve, zërat e të cilëve i heshtën.

“Mos lejoni që antisemitizmi të rritet përsëri”, kërkoi Friedman-i mes duartrokitjeve të deputetëve të Bundestagut. Duhet të bëhen përpjekje përmes politikës, arsimit dhe mbrojtjes së qytetarëve hebrenj. “Le të na shtyjë përgjegjësia drejt veprimit. Dhe le të sigurohemi që thënia ‘Kurrë më’ të mos jetë vetëm një slogan, por një angazhim i përhershëm.”

“Kur urrejtja bëhet normale”

Në të njëjtën kohë, Friedman-i, e cila, së bashku me nipin e saj, e përkujton Holokaustin në video të shkurtra në TikTok, theksoi vlerësimin e saj për angazhimin e vazhdueshëm të Gjermanisë në luftën kundër antisemitizmit. “Gjermania e kupton, ndoshta më shumë se çdo vend tjetër, se çfarë ndodh kur urrejtja normalizohet dhe përgjegjësia braktiset.” Gjermanët kanë një përgjegjësi të veçantë për të luftuar urrejtjen ndaj hebrenjve. Kjo vlen në shkolla dhe universitete, në vendin e punës, në internet, në shoqata dhe midis miqve.

Gruaja hebreje, e lindur pranë Danzigut, kërkoi me forcë që dëshmia e të mbijetuarve të merret seriozisht. Sipas Friedman-it, plagët e vjetra nuk duhen rihapur, por duhet shmangur “humbja e kujtesës”. Sepse historia ka treguar se harresa është e rrezikshme. Falë faktit që dëshmitarët mbijetuan, e vërteta ende ka një zë. Por numri i të mbijetuarve që ende mund të dëshmojnë po zvogëlohet.

Sado e pamundur të dukej, ajo dhe nëna e saj mbijetuan Auschwitzin, kampin më të madh të përqendrimit nazist, ku u vranë më shumë se një milion njerëz, shumica prej tyre hebrenj. “Kur u larguam nga Auschwitzi, duke mbajtur duart, ajo më pëshpëriti: ‘Mbaje mend’. Që atëherë, e kam kujtuar çdo ditë.”

Nazistët vranë 150 anëtarë të familjes së nënës së saj. Babai i saj u kthye nga kampi i përqendrimit Dachau i thyer fizikisht dhe emocionalisht. “Ai mezi fliste për këtë.” Tani ajo ia kushton kohën informimit të të tjerëve për atë që ndodhi atëherë, veçanërisht brezit të ri, tha Friedman, e cila tani jeton në SHBA. “Do të vazhdoj ta bëj këtë derisa të vdes.”

Çdo vit, në Ditën e Përkujtimit të Holokaustit, më 27 janar, Bundestagu u bën homazh viktimave dhe të mbijetuarve të krimeve naziste. Në këtë ditë dimri të vitit 1945, u çlirua kampi i shfarosjes së Aushvicit në Poloninë e pushtuar nga nazistët. Vitin e kaluar, i mbijetuari i Holokaustit, Roman Schwarzman, nga Ukraina, iu drejtua deputetëve të parlamentit në Berlin dhe ishte gjithashtu i pranishëm në këtë ceremoni përkujtimore./DW

6 Komente

  1. T
    T

    Sipas.kesaj quhesh antisemitist po te mbrosh te drejtat e.palestinezeve te.pafajshme? Vrasjet e.femijve e pleqve te.pambrojtur eshte.anti semitizem? Ather I bie.qe dhe Hotleri pak u ka bere cifuteve, duhej ti bente.me.shume?? Ather dhe.putini pak u ka bere ukrainasve, me shume.duhet ti bej??

    Përgjigjjuni
    1. T
      Tovi Fiel

      7 tetori është dita e 280-të e vitit në kalendarin Gregorian. Është, e 281-ta, ditë, kur viti, është i brishtë. Mbeten edhe 2 040 cikle sahati pas kësaj dite.

      Përgjigjjuni
    2. J
      Jo Hakmarje

      Po pse kush po i uren Cifutet ? Cifutet jane me te pasur it ne gjithe BOTEN sidomos ata qe jetojne ne Amerike , jane forcuar ekonomikisht prandaj Po i shkelin me kembe te drejta e popullit Palestineze sa i quajne Plasteline” ? Zonja , duke njohur vuajtjet persekutimet dhe mbijetesen qe ka shpetuar gjalle , duhet te jete me e ndjeshme per ate qe Po i behet nje populli te tere Palestinez , duke i mohuar edhe si zoter te asaj toke ? I del detyre tju beje thirje zoterinjeve Izraelit Kryeministrit Ntanjau qe kerkon te beje ate qe beri Hitleri 81 vite me pare me popullin Palestinez , ate pasuri qe ka vene ta perdore per humanizem e paqe zhvillim dhe jo per te vrare njeres te pafajshem se nuk ja u kan borxh ne rast se duhet te hakmeren me historine e te pareve te tyre ????

      Përgjigjjuni
      1. a
        a

        Bullshit !

        Përgjigjjuni
        1. A
          Aven Detav

          All content on this website, https://saturday-october-seven.com/; is available, for non-commercial use in news reporting, educational or research purposes, subject to proper attribution and compliance with applicable copyright laws. All the pictures and videos were taken from publicly accessible sources. If you find any content that you would like to report for any reason, or if you have new content that you think is relevant to the website, feel free to contact them at: [email protected] - via, email. Hamas’s crimes against humanity are a fact. They are backed up by the evidence collected and compiled here. Do not fall for Hamas’s disinformation and media distortion. Extreme viewer discretion is advised. These videos should not be seen by children or by anyone not mentally prepared to witness the graphic reality of Hamas atrocities.

          Përgjigjjuni

          Lini një Përgjigje