Jean-Claude Trichet i alarmuar: BE-ja është një xhuxh mes SHBA-ve dhe Kinës

25 Gusht 2025, 11:26Bota TEMA
Jean-Claude Trichet i alarmuar: BE-ja është një xhuxh mes SHBA-ve

“Bota ka ndryshuar që kur presidenti i Shteteve të Bashkuara vendosi të imponojë ligjin e më të fortit. Mënyra e vetme që ne evropianët të reagojmë është të promovojmë zbatimin e projektit federal, dhe nuk mund të jemi pesimistë për këtë qëllim”.

Kështu ka deklaruar ish-presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Jean-Claude Trichet, i cili shpreh shqetësim për dobësinë politike të Bashkimit Evropian përballë sfidave globale. Në një analizë të fundit, ekonomisti francez dhe paraardhësi i Mario Draghi-t në Bankën Qendrore evropiane, thekson nevojën urgjente për thellimin e integrimit evropian dhe ndërtimin e një federate të vërtetë politike.

Ashtu si Draghi, “me të cilin ndaj përfundimet e raportit, besoj se Evropa duhet të ecë përpara në procesin e integrimit”.

Ai shton se Evropa ndodhet mes dy forcave destabilizuese: “Kemi një autokrat agresiv rus dhe një president amerikan që dëshiron të na braktisë në fatin tonë, megjithatë besoj se pikërisht nga bashkimi i këtyre dy forcave negative do të lindë vendosmëria e Evropës për të realizuar gradualisht projektin e saj afatgjatë, i cili duhet të jetë ai i një federate të vërtetë politike. Do t’ia dalim”.

Ekonomia është paralizuar nga zgjedhjet e Trump-it. Presidenti i Fed-it, Jerome Powell, dha miratimin për një ulje të parë të normave të interesit: A është ky fillimi i një trendi?

“Le të shohim anët pozitive: Powell ka riafirmuar pavarësinë e bankave qendrore duke rezistuar ndaj sulmeve verbale të paprecedenta nga administrata amerikane. Dhe ky është thelbi. Tani ai mendon, duke u bazuar vetëm në të dhëna, veçanërisht ato negative për punësimin që dolën menjëherë pas mbledhjes së fundit të Fed-it, se ka ardhur momenti për një ulje të moderuar të normave në mbledhjen e ardhshme të shtatorit. E kam vlerësuar shumë faktin që Powell konfirmoi synimin për të mbajtur pritshmëritë për inflacionin të ankoruara fort rreth 2% në afat të mesëm. BQE është në të njëjtën linjë. Në mënyrë të qëndrueshme, zhvillimet e ardhshme të politikës monetare do të varen nga të dhëna të reja, të cilat mbeten kryesisht të paparashikueshme për shkak të ndikimit të ardhshëm të vendimeve të administratës aktuale amerikane për tarifat doganore, emigracionin dhe politikën buxhetore”.

Por si mund të mbrohet Evropa nëse aleati historik i kthehet kundër?

“Strategjia e vetme e mundshme është të përshpejtojmë ndërtimin e projektit federal. Ekonomia është thelbësore. Duhet të përfundojmë shpejt tregun unik për bankat dhe kapitalet: BE-ja është një xhuxh financiar krahasuar me Shtetet e Bashkuara dhe Kinën. Nevojitet një treg i vetëm për platformat dixhitale, telekomunikacionin, industrinë e armëve, energjinë dhe sektorë të tjerë. Vetëm me një bashkim të vërtetë mund të financohen investimet që nuk mund të shtyhen më. Tregu unik nuk mjafton, këtë e kemi parë qartë në diskutimet tregtare: partneri amerikan përfiton sidomos nga diplomacia e tij e unifikuar, mbrojtja unike, ekzekutivi i unifikuar. Në të gjitha negociatat, jo vetëm me Shtetet e Bashkuara, “tavani ynë i xhamtë” është se ende nuk jemi bërë një federatë e plotë”.

Në veçanti, për unionin bankar, a do të mjaftonte zgjidhja e pengesës për sigurimin e kursimeve të depozituesve?

“Jo, për fat të keq kjo është e nevojshme, por jo e mjaftueshme. Dhe kjo është e pashpjegueshme kur mendon se në disa sektorë industrialë ia kemi dalë: Airbus ka të njëjtën peshë me Boeing në aviacionin civil, në industrinë e makinave janë realizuar bashkime gjigante. Në financë, përkundrazi, pengesat duken të pakapërcyeshme. Mund të projektojmë zgjidhjet teknike më të sofistikuara për të përfunduar unionin, dhe është absolutisht e nevojshme ta bëjmë këtë, por gjithmonë do të na duhet të kapërcejmë paragjykimet kombëtare, mungesën e besimit të ndërsjellë, rezistencat ndaj bashkimeve që mund të krijonin më në fund grupe evropiane mjaftueshëm të mëdha për të përballuar gjigantët amerikanë dhe kinezë. Përndryshe, do të jemi të dënuar përjetësisht të përjashtohemi nga gara botërore që po zhvillohet mes dy blloqeve të mëdha, Uashingtonit dhe Pekinit. Pika jonë e dobët është që nuk jemi një federatë”.

Realisht, sa shpresa duhet të kemi?

“Nuk jam naiv. Rruga drejt një federate të vërtetë është politikisht e vështirë në të gjitha vendet tona dhe do të jetë e gjatë. Por nuk besoj se Evropa mund të pranojë përgjithmonë të jetë një xhuxh politik që thjesht vështron pasivisht negociatat mes gjigantëve – sot amerikanë, kinezë dhe rusë, nesër India, Pakistani, Brazili, Indonezia e me radhë, të gjitha federata politike. Situata aktuale, në të cilën Evropa neglizhohet nga Shtetet e Bashkuara në negociatat tregtare, përjashtohet nga negociatat për Ukrainën dhe nuk ka rol në Lindjen e Mesme, nuk mund të zgjasë përjetësisht”.

“La Repubblica“

7 Komente

  1. R
    Rruga e Dibres

    Europes i duhet bashkepunim dhe kordinim i PLOTE !! Mbani “parasysh” qe GDP (Prodhim Pergjitheshem Vendor) i SHBA’se per vitin 2024 eshte rreth 25,4 Trilion $ - i BE’se pothuaj 20 Trilion $ dhe i Kines 14,7 Trilion $ ! Pra BE’ja eshte fuqia e dyte Ekonomike ne Bote !! Trumpi e ‘zgjoji” nga “gjumi” ! Rruga e Dibres

    Përgjigjjuni
    1. R
      Rruga e Dibres

      Thjesht nje tjeter info,per ide ....... Per vitin e kaluar GDP (Prodhimi Pergjitheshem Vendor) i Rusise ishte vetem afro 2,5 Trilione Dollare ! Thjesht ekonomia e 8'te ne Bote ! Individualisht tre shtete europiane,Gjermania,Britania e Madhe dhe Franca,jane respektivisht ne vendet e 4'te,6'te dhe 7'te !! Bile edhe Italia qe eshte ekonomia e 10'te ne Bote,eshte vetem pak pas Rusise ! Kuptoni Fuqine Ekonomike te nje Europe "Federate",sikurse me te drejte Jean-Cloude kerkon ............ dhe e pa diskutueshme qe Ekonomia dikton Politiken ! Rruga e Dibres

      Përgjigjjuni
      1. a
        anti25642654censurë

        Rruga e Dibres,shpesh ne flasim për përçarjen mes shqiptarëve!!e bëjmë se e njohim veten më mirë se njohim të tjerët!!por njëlloj si ne është dhe europa!!të gjithë "o mete për vete"pavarsisht se kanë bërë shumë hapa përpara që nga fillimi i bashkpunimit me njëjri tjetrin!!sot ka ardhur koha që europa të mësojë nga përvoja e vetë!!gjat luftës së ftohtë europa u armatos sa nuk kishte ku të shkonte!!por direkt pas mbarimit të saj,ndryshe nga dy superfuqitë(pavarsisht se dhe europa ishte një superfuqi),europa filloi të flinte në dafina!!në një kohë që dy superfuqitë,amerika më pak dhe rusia shumë më tepër,armatoseshin,europa çarmatosej!!amerika nuk prodhoi sa gjatë periudhës së LF,por prodhoi dhe rinovoi makinerinë ushtarake,rusia nën preteksin se nuk kishte fuqi për të shkatërruar materialin ushtarak,i depozitoi në lindjen e largët,dhe me aq sa kishte takta prodhoi e rinovoi gjithnjë e më shumë!!të shpresojmë që dhe ne(europa) të fillojmë të mendojmë me kokë e jo me bythë!!sepse të vjen një hajvan i ngjyrosur në portokalli e të lë si peshku në zall!!

        Përgjigjjuni
        1. !
          !!??

          Këtij debilit cenosuma ora i ka ngel tek armatimi dhe të menduarit me bythë! Po mirë more trap, armatimi do dhe personel ti përdori, ku ti gjejë europa e plakur, kështu si është fragmentizuar!? Prandajë i duhet europës federatizmi i propozuar nga ish presidenti i b.q.europiane

          Përgjigjjuni
          1. a
            anti25642654censurë

            ça të bëj o lal??jot ëmë nuk ngopet vetëm në dhip,e do dhe në bythë,bile shpërthyes!!sa për personel??mo u merakos fare!!e bëj tët ëmë që të pjellë çdo javë!!klloçkë do të ta lë tërë kohën!!ty ta ka fajin jot ëmë!!në vënd që të të mbante me kujdes,i rrinte mëndja tek cari!i re nga duart dhe more shkallët rrakapjekthi!koka xhunga xhunga dhe truri për lesh!!mirë mor robqirë,dem baba dem,sipas teje meqënëse nuk e bëkemi personelin ushtarak,çfarë duhet të bëjmë??ti bëjmë konkurencë me bythë sat ëme?hy idiotët e mutit!

            Përgjigjjuni
      2. M
        Meti

        Sot SHBA nuk eshte me simboli i demokracise ku popujt e gjithe botes shohin shpresen per paqen, drejtesine, mbeshtetjen, perkrahjen dhe stabilitetn nderkombetar. Ne kemi shembullin tone kombetar, ishte SHBA ajo qe i tha Europes "jo ndarje te territorit shqiptar" dhe qe na mbajti gjalle si shtet. Kjo eshte Amerika. Artikulli i ish persidentit te Bankes europiane eshte i fuqishem, Europa duhet te zgjohet e te kuptoje rolin e madh te Europes se bashkuar e te mirestrukturuar. Trumpi i quan maredheniet ndershteerore si maredhenie biznesi. Dhe ky eshte lideri i shtetit amerikan. Se pari demton vete Ameriken, pa le stabilitetin dhe ekuilibrin boteror!

        Përgjigjjuni
        1. a
          anti25642654censurë

          Meti, ke shuë të drejt,përveç kësaj fjalie"Trumpi i quan maredheniet ndershteerore si maredhenie biznesi."!!ky bastard nuk i sheh mardhënejt si tregëti!ky i shfrytëzon ato për të kapur pushtetin e tij!në të njëjtën kohë,në gjysëm fshehtësi po bën pasurimin më të madh të tij e familjes së tij në mënyrë tmerrësisht korruptive!!që të dy këto të dhëna tregojnë rrugëtimin e tij si një diktator!!që në mandatin e parë ai tregoi prirjet e tij,me humbjen patëm një pushim të vogël por që politika nuk e kuptoi!si politika amerikane ashtu dhe ajo botërore!e nënvleftësuan aq shumë sa fitorja e dytë,shumë më e tmerrshme se aksidenti i parë e ka bërë këtë mostër të jetë i një rreziku të jashtëzakonshëm!!nëse putin dhe më pas Xi-ja,shkallët e tyre i ngjitën me një qetësi të maskuar jashtëzakonisht mirë,ky i krijoi dhe po i ngjit me një zhurmë shurdhuese!!dikush mund të thotë"zhurma të tradhëton në raste të tilla",por jo!zhurma të huton!kjo mënyrë si po e bën kjo mostër ka pasur efektin e saj,si në amerikë ashtu dhe në botë!!shumica e aspirantëve për diktatorë i janë bashkuar,po e miklojnë me leverdi ekonomike për familjen e tij dhe po e mbështesin në ngjitjen e tij!e mbështesin thjeshtë për të përfituar ata vetë!!nënvleftësimi duke e quajtur si një "zakon i tij për biznes",vetëm ja lehtëson rrugën e tij!!verpimet që ka bërë,duke spastruar radhët e bashkpuntorëve që e kritikonin,llafet e fëmijve të tij për hyrje në politikë,zgjedhja e bashpuntorëve lepe peqe,futja e gardës nacionale pa asnjë lloj ligji atje ku i thotë mëndja,janë faktet që nesër do fillojnë të na tregojnë se sa gomerë kemi qënë që "nuk i kemi parë"!!

          Përgjigjjuni

        Lini një Përgjigje