Te fundit
Katër pika të rëndësishme nga takimi Trump-Erdogan
25 Shtator 2025, 21:50Bota
TEMA
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka pritur homologun e tij turk, Recep Tayyip Erdogan, në Shtëpinë e Bardhë për herë të parë që nga viti 2019.
Në një konferencë të shkurtër për shtyp në Zyrën Ovale të enjten, të dy udhëheqësit u dhanë gazetarëve një pamje paraprake të çështjeve të ndryshme që do të diskutonin pas dyerve të mbyllura, duke përfshirë shitjen e pajisjeve ushtarake, tregtinë dhe konfliktet globale.
“Ai është një njeri shumë i respektuar. Ai është shumë i respektuar në vendin e tij dhe në të gjithë Evropën dhe në të gjithë botën ku e njohin”, tha Trump, duke i bërë shenjë Erdoganit. “Është një nder ta kemi atë”.
Ndërsa Trump ka ruajtur marrëdhënie miqësore me Erdoganin, lidhjet midis dy vendeve të tyre janë përballur me tendosje vitet e fundit, veçanërisht si rezultat i tregtisë së vazhdueshme të Turqisë me Rusinë.
Megjithatë, të dy udhëheqësit u përpoqën ta paraqisnin marrëdhënien e tyre në një dritë pozitive në takimin e së enjtes, i cili u pasua nga një drekë e përbashkët.
“Kemi pasur një marrëdhënie shumë të mirë për një kohë të gjatë”, tha Trump, duke shtuar më vonë: “Ky është një njeri i ashpër. Ky është një djalë me shumë opinione. Zakonisht nuk më pëlqejnë njerëzit me opinione, por gjithmonë më pëlqen ky”.
Erdogani, nga ana e tij, tha se ishte “shumë i kënaqur” që po kthehej në Shtëpinë e Bardhë dhe se shpresonte t’i çonte marrëdhëniet Turqi-SHBA në “një nivel shumë të ndryshëm” gjatë mandatit të dytë të Trump si president.
Këtu janë disa nga çështjet kryesore që dyshja trajtoi në konferencën e tyre të gjerë për shtyp:
“Afër një marrëveshjeje” për Gazën
Takimi i së enjtes në Zyrën Ovale vjen disa ditë pasi Erdogan dhe Trump folën në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ku disa udhëheqës botërorë nxitën njohjen e shtetësisë palestineze.
Vetë Trump u takua me udhëheqës arabë dhe myslimanë në margjinat e asamblesë.
Megjithëse kanë dalë pak detaje rreth takimit margjinal, zyrtarët e Trump thuhet se paraqitën propozimin e tyre për t’i dhënë fund luftës së Izraelit në Gaza.
Kjo luftë ka vrarë të paktën 65 mijë e 502 palestinezë dhe ka plagosur 167 mijë e 376 të tjerë që nga fillimi i saj në tetor 2023. Një komision i pavarur i OKB-së në fillim të këtij muaji akuzoi Izraelin për kryerjen e krimit të gjenocidit në territor.
Të enjten, kur u pyet për negociatat e kësaj jave, Trump përsëriti se kishte pasur “një takim shumë të shkëlqyer me përfaqësuesit e vendeve më të fuqishme në Lindjen e Mesme”. Ai shtoi se SHBA-të ishin “afër një marrëveshjeje” për t’i dhënë fund luftës.
“Mendoj se mund ta arrijmë këtë”, tha Trump. “Shpresoj se mund ta arrijmë. Shumë njerëz po vdesin, por ne duam pengjet mbrapsht”.
Trump theksoi se kthimi i robërve izraelitë të mbajtur në Gaza – si të gjallët ashtu edhe trupat e të ndjerëve – ishte një kusht i domosdoshëm për arritjen e një armëpushimi.
Hapi tjetër, shpjegoi ai, ishte të fliste me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe të theksonte se të gjitha palët e përfshira duan që lufta të përfundojë.
“Unë besoj në përpjekjet për paqe që po udhëheq Trump”, shtoi Erdogan.
Udhëheqësi turk kishte qenë midis pjesëmarrësve në takim, së bashku me përfaqësues nga Katari, Egjipti, Indonezia, Jordania, Pakistani, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Trump i thotë Putinit se është koha të ndalet në Ukrainë
Trump është zotuar gjithashtu vazhdimisht të ndalojë pushtimin rus të Ukrainës, i cili filloi në shkurt të vitit 2022 dhe ka rezultuar në një luftë që po zhvillohet ngadalë.
Por në fjalimet e shkurtra të së enjtes duke iu drejtuar luftës, Trump e kritikoi shkurtimisht Erdoganin për tregtinë e vazhdueshme të vendit të tij me Rusinë.
“Do të doja që ai të ndalonte blerjen e naftës nga Rusia ndërsa Rusia vazhdon këtë tërbim kundër Ukrainës”, tha Trump.
Më parë këtë javë, Trump bëri bujë kur postoi në mediat sociale se beson që Ukraina mund të rifitojë të gjithë territorin që Rusia ka pushtuar që nga fillimi i pushtimit.
Ishte një kthesë e papritur për presidentin amerikan, administrata e të cilit ka pohuar prej kohësh se Ukraina do të duhej të lëshonte territorin e pushtuar për të arritur paqen.
Në konferencën për shtyp të së enjtes, Trump gjithashtu e kritikoi Presidentin rus Vladimir Putin për vazhdimin e luftës në Ukrainë, duke e quajtur atë “një humbje të tillë të jetës njerëzore”.
“Rusia ka shpenzuar miliona e miliona dollarë në bomba, raketa, municione dhe jetë – jetët e tyre. Dhe ata praktikisht nuk kanë fituar asnjë tokë”, tha Trump. “Mendoj se është koha të ndalemi, me të vërtetë mendoj”.
Marrëveshje tregtare dhe sanksione
Një nga elementët më të pritur të takimit të së enjtes ishte perspektiva që SHBA-të të mund të rifillonin tregtinë e avionëve ushtarakë me Turqinë.
Në vitin 2019, gjatë mandatit të parë të Trump si president, SHBA-të e hoqën Turqinë nga një program që e pa Washingtonin të shiste avionë luftarakë të sofistikuar F-35 tek aleatët.
SHBA-të shprehën frikë në atë kohë se përdorimi i teknologjisë ruse nga Turkiye mund të rezultonte në mbledhjen e të dhënave ushtarake amerikane.
Por të enjten, Trump la të kuptohej se mund të heqë sanksionet kundër shitjes së avionëve të tillë tek Turqia nëse takimi i tij me Erdoganin shkonte mirë.
“E di që ai dëshiron F-35 dhe e ka dashur këtë”, tha Trump për Erdoganin. “Dhe ne po flasim për këtë shumë seriozisht”.
Dyshja gjithashtu planifikoi të diskutonte shitjen e avionëve luftarakë F-16. SHBA-të kishin miratuar shitjen e F-16 tek Turqia në janar 2024 pasi parlamenti turk ratifikoi anëtarësimin e Suedisë në NATO.
Kur u pyet nëse ishte i gatshëm të bënte një marrëveshje për të shitur edhe F-35, Trump tha për Erdoganin: “Mendoj se ai do të ketë sukses në blerjen e gjërave që dëshiron të blejë”.
Trump tha gjithashtu se mund të heqë sanksionet kundër industrive të mbrojtjes së Turqisë “shumë shpejt”, duke shtuar: “Nëse kemi një takim të mirë, pothuajse menjëherë”.
“Njoftim i madh” që vjen për Sirinë
Në konferencën për shtyp të së enjtes, Trump mori kohë për të lavdëruar edhe Erdoganin për përpjekjet e qeverisë së tij në Sirinë e shkatërruar nga lufta.
Ai gjithashtu la të kuptohej se do të bënte një “njoftim të madh” më vonë gjatë ditës për Sirinë, por nuk dha hollësira.
Siria ishte përballur me një luftë civile gati 14-vjeçare deri në dhjetorin e kaluar, kur një ofensivë rebele rrëzoi qeverinë e ish-Presidentit Bashar al-Assad.
Që nga rënia e qeverisë së al-Assad, administrata Trump ka filluar të heqë sanksionet kundër Sirisë që ishin hartuar për të adresuar shkeljet e të drejtave të njeriut nën ish-presidentin.
Në takimin e së enjtes, Trump ia atribuoi Erdoganit hapjen e rrugës për lehtësimin e sanksioneve në Siri. Ai gjithashtu vlerësoi Erdoganin për rolin e tij në largimin e al-Asadit.
“Mendoj se Presidenti Erdogan është përgjegjës për Sirinë, për luftën e suksesshme në çlirimin e Sirisë nga ish-udhëheqësi i saj”, tha Trump. “Mendoj se ky njeri është përgjegjës. Ai nuk e merr përgjegjësinë, por në fakt është një arritje e madhe”.
Trump shtoi: “I hoqa sanksionet në mënyrë që t’i lija të merrnin frymë, sepse ato sanksione ishin shumë të forta”.
Korrespondentja e Al Jazeera-s, Kimberly Halkett, e përshkroi takimin e së enjtes si “vërtet për optikën e udhëheqësit turk”, duke vënë në dukje se Erdogan ishte i ngrirë nga Uashingtoni për katër vitet e fundit dhe tani po bën një lloj fitoreje.
1 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
paska marrë një kopje të hanëme eminesë erdo për përkëthyese??me siguri që hanëme emineja nuk i besonte ndonjë burri a më keq ndonjë gruaje me fuston!!erdo irritohet gjithnjë kur ka përballë,afër ndonjë grua me flokë të pambuluar!!emine hankoja e heq shaminë vetëm të enten në darkë,të premten e kanë pushim!