Te fundit
Nga Gaza në Ukrainë e deri në Iran, premtimi i Trumpit ‘paqebërës’ shembet
16 Qershor 2025, 11:49Bota
TEMA
Nga Joseph Gedeon
Në fjalimin e tij inaugurues këtë janar, Donald Trump deklaroi se trashëgimia e tij më krenare do të ishte ajo e “një paqebërësi dhe unifikuesi”, duke u zotuar se fuqia e SHBA-ve do të “ndalonte të gjitha luftërat dhe do të sillte një frymë të re uniteti në një botë që ka qenë e zemëruar, e dhunshme dhe krejtësisht e paparashikueshme”.
Pesë muaj më vonë, presidenca e tij e dytë po dëshmon shpërbërjen spektakolare të asaj aspirate të lartë.
Një president që u zotua t’i jepte fund konflikteve globale – përfshirë një që tha se do ta zgjidhte brenda 24 orëve të para – në vend të kësaj ka udhëhequr përshkallëzimin e tyre – së fundmi konfliktin në spirale midis Izraelit dhe Iranit.
Kronologjia e konfliktit të fundit sugjeron një shkëputje të fortë midis aspiratave të Trumpit dhe realitetit: vala e sulmeve ajrore izraelite erdhi vetëm disa orë pasi Trump i kërkoi Izraelit të mos sulmonte Iranin.
Marco Rubio, sekretari i Shtetit i Trump, u përpoq ta përshkruante sulmin izraelit si “unilateral”, duke theksuar se SHBA-të “nuk ishin të përfshira në sulme kundër Iranit” – vetëm që Trump të këmbëngulte më pas se kishte qenë i informuar mirë për planet e Izraelit – dhe të paralajmëronte se sulmet e mëtejshme do të ishin “edhe më brutale”.
I dërguari i Trump në Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, i cili është shfaqur si negociatori kryesor diplomatik i Trump në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, thuhet se ende planifikon të shkojë në Oman këtë fundjavë për bisedime mbi programin bërthamor të Teheranit, por dukej e pamundur që iranianët të merrnin pjesë.
Agjenda e ngatërruar e paqes e Trump ishte tashmë e çrregullt shumë kohë para sulmeve të së enjtes.
Armëpushimi në Gaza, të cilin administrata e tij ndihmoi të ndërmjetësonte, u shemb brenda disa javësh, me Izraelin që rifilloi bombardimet masive dhe vendosi një bllokadë totale tremujore mbi ndihmën humanitare në territor, ku numri i të vdekurve tani ka tejkaluar të paktën 55 mijë.
Në Ukrainë – një konflikt për të cilin Trump dikur mburrej se do ta përfundonte ditën e parë të kthimit në detyrë – forcat ruse kanë vazhduar me një ofensivë verore, duke hyrë në rajonin e Dnipropetrovsk për herë të parë në tre vjet dhe duke grumbulluar më shumë forca – dëshmi se Putini nuk ka interes në ofertat e paqes të Trump dhe synon ta zgjerojë më tej luftën.
Ndërkohë, njoftimi i papritur i Trump për një armëpushim midis Indisë dhe Pakistanit u prit me tërbim në New Delhi, ku zyrtarët mohuan pretendimet e tij për ndërmjetësimin e marrëveshjes.
Dhe ndërsa Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, pranoi në Kongres se Pentagoni ka zhvilluar plane emergjente për të pushtuar ushtarakisht Groenlandën dhe Panamanë, është e paqartë se si pushtimi territorial përshtatet në përkufizimin e Trump për paqebërjen.
Mandati i tij i parë nuk i dha fund asnjë lufte, pothuajse shkaktoi konflikt me Iranin dhe pa arritjen e tij të “paqes” – marrëveshjet e Abrahamit – të normalizonte marrëdhëniet midis Izraelit dhe vendeve që nuk po e luftonin atë gjithsesi.
Një pjesë e apelit të Trump për votuesit ishte pikërisht një premtim për të shmangur ndërhyrjet e huaja. Në tribunat e festës së inaugurimit, mbështetësit i thanë gazetës Guardian se si e vlerësonin përmbajtjen e tij në vendosjen ushtarake dhe favorizonin qasjen e tij “Amerika e para”, e cila i jepte përparësi shqetësimeve të brendshme mbi ndihmën dhe ndërhyrjen ndërkombëtare. Dhe ekziston një argument se për Trump paqja nuk është mungesë konflikti, por më tepër distancë e Washingtonit prej tij.
Ekziston një interpretim potencialisht optimist për sulmet e fundit në Iran. Alex Vatanka, drejtori i Iranit nga Instituti i Lindjes së Mesme në Washington, sugjeroi që sulmi i Izraelit mund të jetë një rrezik i llogaritur për të tronditur Iranin dhe për ta futur në negociata serioze. Teoria thotë se Izraeli e bindi Trumpin të lejonte sulme të kufizuara që do ta bënin presion Teheranin pa shkaktuar ndryshim regjimi, duke përdorur në thelb veprime ushtarake për të rinisur diplomacinë e bllokuar. Të premten, Trump sugjeroi që sulmi ndaj Iranit mund të ketë përmirësuar edhe shanset për një marrëveshje bërthamore.
“Kjo nuk ka gjasa ta rikthejë Iranin në tryezën e negociatave”, tha Andrew Borene, drejtor ekzekutiv i sigurisë globale në Flashpoint dhe një ish-oficer i stafit në zyrën e drejtorit të inteligjencës kombëtare të SHBA-ve. “Kjo shënon hapjen e një pike tjetër të nxehtë që po zgjerohet me shpejtësi brenda kontekstit global të një lufte të re të ftohtë hibride, një që do të zhvillohet si në terren ashtu edhe në cepat më të errët të internetit”.
Nëse kjo strategji do të ketë sukses varet tërësisht nga përgjigja e Iranit. Regjimi mund të kthehet në negociata i ndrequr, ose të braktisë plotësisht diplomacinë dhe të ndjekë armët bërthamore në mënyrë më agresive. Treguesit e hershëm sugjerojnë se Teherani mund të mos jetë në një humor pajtues pasi u bombarduan objektet e tij dhe u vranë udhëheqësit.
Por edhe nëse leximet më optimiste rezultojnë të sakta, kjo nuk e ndryshon realitetin më të gjerë: çdo konflikt i madh që Trump trashëgoi ose premtoi të zgjidhë është intensifikuar gjatë mandatit të tij.
Trump premtoi të ishte një paqebërës. Në vend të kësaj, ai po menaxhon luftëra të shumta, ndërsa iniciativat e tij diplomatike dështojnë në kohë reale. Nga Gaza në Ukrainë e deri në Iran, bota duket më e paqëndrueshme dhe e rrezikshme sesa kur ai bëri betimin e tij pesë muaj më parë.
3 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
BOTA SE KA MARE BESH AKOMA QE VLLADO ESHTE PRESIDENT I FUQISE ME TE MADHE NE BOTE ,KONFEDERATES RUSO AMERIKANE... .... ..TRAPI THJESHT NJE KONE E TIJ......
Epo nuk ka si te jetë ndryshe ? Si mund te jetë paqeberes nje racist , narcist , delirant , nje matrapaz qe e sheh realpolitiken ne bote si treg per te perfituar ?! Trampi eshte nje idiot e njeri i keq .
Kush e qi kete karagjozin? Ky ham ham genjen e mashtron debilat e tij po nje njeri me tru se qi fare