Kanë kaluar vetëm dy javë nga fillimi i vitit të ri dhe presidenti Donald Trump ka shpallur tashmë se ka marrë kontrollin e Venezuelës, ka përshkallëzuar kërcënimet për të marrë Groenlandën dhe ka mbushur rrugët amerikane me agjentë emigracioni me fytyra të mbuluara.
Dhe kjo pa përfshirë një hetim penal të paprecedentë ndaj Rezervës Federale, një shtyllë e ekonomisë kombëtare që Trump kërkon ta vërë nën vullnetin e tij.
Edhe për një president që ushqehet nga kaosi, Trump po prodhon një nivel tronditës turbulence, ndërsa votuesit përgatiten të japin verdiktin e tyre mbi udhëheqjen e tij në zgjedhjet e ardhshme të ndërmjetme, të cilat do të përcaktojnë kontrollin e Kongresit.
Çdo vendim mbart rreziqe të mëdha, nga mundësia e një bataku jashtë vendit deri te minimi i sistemit financiar amerikan, por Trump ka ecur përpara me një egërsi që ka tronditur edhe disa nga aleatët e tij republikanë.
“Presidenca ka dalë nga shinat,” tha historiania Joanne B. Freeman, profesoreshë në Universitetin Yale. Sipas saj, kjo është diçka “që nuk e kemi parë kurrë në këtë formë”.
Trump duket i papenguar nga pasojat e mundshme. Edhe pse jo gjithmonë i çon gjërat deri në fund, ai duket i vendosur t’i dyfishojë apo trefishojë veprimet e tij sa herë që ka mundësi.
“Për momentin po ndihem mjaft mirë,” tha Trump të martën në Detroit. Fjalimi i tij ishte menduar të rikthente vëmendjen te ekonomia, për të cilën presidenti pretendoi se po ecën përpara me hov, pavarësisht shqetësimeve të vazhdueshme për çmimet e larta.
Megjithatë, ai nuk i rezistoi dot sulmit ndaj Jerome Powell, drejtuesit të Rezervës Federale, i cili i ka rezistuar presionit të Trump për uljen e normave të interesit.
“Ai tipi do të largohet së shpejti,” tha Trump.
Hetimi ndaj Rezervës Federale, një hap i tepruar?
Udhëheqësit republikanë kanë qëndruar pothuajse të gjithë pas Trump gjatë mandatit të tij të dytë të trazuar. Por këtë javë nisën të shfaqen çarje të reja, menjëherë pasi Powell zbuloi të dielën se Rezerva Federale po përballej me një hetim penal lidhur me dëshminë e tij për rinovimin e godinave të bankës qendrore.
Gjatë vitit të kaluar, Departamenti i Drejtësisë ka ndjekur penalisht ish-drejtorin e FBI-së James Comey, prokuroren e përgjithshme të Nju Jorkut Letitia James dhe ish-këshilltarin e sigurisë kombëtare John Bolton, mes kundërshtarëve të tjerë të Trump.
Por goditja ndaj Powell, i cili ndihmon në përcaktimin e politikës monetare të vendit, u duk për disa konservatorë si një hap i tepruar. Moderatorja e Fox Business, Maria Bartiromo, një mbrojtëse e fortë e Trump, u shfaq jashtëzakonisht kritike.
“Duket qartë se shumica në Wall Street nuk duan ta shohin këtë lloj përplasjeje,” tha ajo në emisionin e së hënës. “Presidenti ka argumente shumë të forta, pa dyshim. Por Wall Street nuk do ta shohë këtë lloj hetimi.”
Rezerva Federale luan një rol kyç në ekonomi përmes përcaktimit të normave të interesit, të cilat Trump këmbëngul se duhet të jenë më të ulëta. Megjithatë, cenimi i pavarësisë së institucionit mund të prodhojë efekt të kundërt dhe të rrisë kostot e huamarrjes.
Trump e çon “Amerika e Para” në një drejtim të ri
Në të njëjtën kohë, Trump ka vendosur të zgjerojë rolin e Shteteve të Bashkuara në ndërthurje të ndërlikuara ndërkombëtare – një devijim i dukshëm nga politika e jashtme “Amerika e Para” që ai premtoi gjatë fushatës.
Asnjë veprim nuk ka qenë më domethënës se operacioni ushtarak amerikan në fillim të këtij muaji për të rrëzuar presidentin venezuelian Nicolás Maduro dhe bashkëshorten e tij. Në muajt para sulmit, Trump këmbëngulte shpesh se po e shënjestronte Maduron për rolin e tij në trafikun e drogës. Më pas, ai u orientua shpejt duke e paraqitur këtë lëvizje si një mundësi ekonomike për SHBA-në.
Trump ka thënë se SHBA do të fillojë të kontrollojë shitjen e një pjese të naftës venezueliane dhe deklaroi se vendi i Amerikës së Jugut do të qeveriset nga Uashingtoni. Ai madje postoi edhe një meme ku shpallte veten “president i përkohshëm i Venezuelës”.
Trump ka kërcënuar gjithashtu udhëheqjen e Kubës dhe Iranit, ndërsa ka insistuar se SHBA do të marrë kontrollin e Groenlandës “një mënyrë ose një tjetër”, një qëndrim që ka ngritur pikëpyetje mbi marrëdhëniet me aleatët evropianë. Groenlanda i përket Danimarkës, një vend anëtar i NATO-s.
Bastisjet ndaj emigrantëve mbjellin kaos
Ndërkohë, goditja e Trump ndaj emigracionit ka vazhduar të shkaktojë përplasje në qytetet amerikane. Disa prej tyre kanë qenë vdekjeprurëse, si rasti kur një agjent federal qëlloi për vdekje Renee Good, një nënë 37-vjeçare me tre fëmijë, në Minneapolis.
Zyrtarë të administratës kanë thënë se agjenti i Shërbimit të Emigracionit dhe Doganave veproi në vetëmbrojtje, duke e akuzuar Good se tentoi ta godiste me makinë. Por ky version është kundërshtuar gjerësisht nga autoritetet lokale dhe të tjerë, bazuar në videot që qarkullojnë në internet.
Ngjarja ndodhi pasi Trump dërgoi 2,000 agjentë emigracioni në Minesota, në përgjigje të raportimeve për mashtrime që lidhen me komunitetin somalez të shtetit.
Të martën, Trump tha se administrata po shënjestron “mijëra vrasës të dënuar, trafikantë droge dhe të varur, përdhunues, të liruar të dhunshëm dhe të arratisur nga burgjet, persona të rrezikshëm nga institucione mendore të huaja dhe azile të çmendurish, si dhe kriminelë të tjerë vdekjeprurës tepër të rrezikshëm për t’u përmendur”.
Veprimet e administratës Trump kanë krijuar “kaos, konfuzion dhe pasiguri”, tha kryebashkiaku i Cleveland-it, Justin Bibb, i cili drejton Shoqatën e Kryebashkiakëve Demokratë.
“Ka shumë pasiguri në gjithë qytetin tim tani. Bastisjet e ICE në Minneapolis kanë tronditur ndjeshëm ndërgjegjen e shumë banorëve të mi dhe ne po bëjmë gjithçka që mundemi për të qetësuar shqetësimet dhe frikën,” tha Bibb. “Por njerëzit nuk ndihen sikur bota po bëhet më e mirë. Njerëzit nuk ndihen sikur ekonomia po përmirësohet.”
Zgjedhjet e ndërmjetme, një provë politike
Votuesit në të gjithë vendin do të kenë mundësinë e radhës për të shprehur mendimin e tyre për udhëheqjen e Trump në kutitë e votimit këtë nëntor, kur republikanët shpresojnë të ruajnë kontrollin e Kongresit për dy vitet e fundit të presidencës së tij.
Zyrtarët e fushatës demokrate në Uashington janë përqendruar kryesisht te ekonomia në mesazhet e tyre të hershme politike. Shumica e votuesve mbajnë një vlerësim dukshëm negativ për këtë çështje, pavarësisht vlerësimit optimist të Trump këtë javë.
Vetëm 31% e të rriturve amerikanë miratojnë mënyrën se si presidenti po e menaxhon ekonominë, sipas një sondazhi të dhjetorit nga Qendra AP–NORC për Kërkime të Çështjeve Publike. Ky është niveli më i ulët i miratimit ekonomik që Trump ka regjistruar në një sondazh AP–NORC gjatë mandatit të tij të parë ose të dytë.
“Vizita e Donald Trump në Miçigan vë në qendër të vëmendjes, në mënyrë të pakëndshme, dështimin e tij dhe të republikanëve të Dhomës për të adresuar krizën e përballueshmërisë,” tha deputetja Suzan DelBene, e cila drejton krahun elektoral të demokratëve në Dhomën e Përfaqësuesve.
Por disa aktivistë janë të zhgënjyer që udhëheqja e partisë së tyre nuk po përqendrohet më shumë te kapjet e paprecedenta të pushtetit nga Trump.
Ezra Levin, bashkëthemelues i grupit progresist Indivisible, tha se pret që veprimet e Trump të përkeqësohen teksa mandati i tij i dytë dhe i fundit i afrohet fundit.
“Ata që në fund të vitit të kaluar mendonin se ai do të shndërrohej në një ‘rosë çalë’ tipike dhe do të zvarritej drejt një humbjeje në zgjedhjet e ndërmjetme, kanë një kuadër kuptimi për këtë moment që është rrënjësisht i vjetëruar,” tha Levin. “Autoritarët nuk heqin dorë vullnetarisht nga pushteti. Kur dobësohen dhe ngushtohen, ata reagojnë me sulm.”
Trump ka këmbëngulur vazhdimisht se po bën vetëm atë për të cilën votuesit e zgjodhën, dhe aleatët e tij në Uashington mbeten kryesisht të bashkuar pas tij.
Zëdhënësja e Komitetit Kombëtar Republikan, Kiersten Pels, parashikoi se votuesit do ta shpërblejnë partinë këtë vit.
“Votuesit e zgjodhën presidentin Trump për të vënë jetët e amerikanëve në radhë të parë – dhe kjo është pikërisht ajo që ai po bën,” tha ajo. “Presidenti Trump po e bën vendin tonë më të sigurt dhe populli amerikan do ta kujtojë këtë në nëntor.”/AP
Lini një Përgjigje