Te fundit
Si e humbi Ahmed al-Sharaa kontrollin e jugut të Sirisë?
19 Korrik 2025, 19:16Bota
TEMA
Qeveria siriane ka paralajmëruar se do të ripozicionojë forcat e saj në jug të vendit për të rimarrë kontrollin pas ditësh dhune sektare në provincën e Sweidës, një krizë që rrezikon të kthehet në sfidën më serioze të presidencës së sapo nisur të Ahmed al-Sharaa.
Përplasjet nisën javën e kaluar, kur një grabitje në autostradën që lidh Damaskun me Sweidën shkaktoi një valë dhune hakmarrëse mes klaneve beduine sunite dhe ushtrisë druze. Situata u përshkallëzua më tej kur forcat qeveritare, të dërguara për herë të parë në këtë krahinë që nga rrëzimi i Bashar al-Assadit tetë muaj më parë, u përplasën me ushtritë druze. Organizatat e të drejtave të njeriut raportojnë për qindra të vrarë, përfshirë civilë, ndërsa të gjitha palët janë akuzuar për mizori, përfshirë ekzekutime të menjëhershme.
Nga ana tjetër, Izraeli ndërhyri duke kryer një seri sulmesh ndaj forcave siriane, madje edhe mbi Ministrinë e Mbrojtjes në Damask, duke pretenduar se po mbronte komunitetin druz dhe duke kërkuar tërheqjen e forcave të Sharaa-s nga Sweida. SHBA ka ndërhyrë për të negociuar një marrëveshje që të shmanget një përshkallëzim më i madh.
Pas përplasjeve të përgjakshme mes beduinëve dhe druzëve që vijuan deri të premten, qeveria siriane e cila një ditë më parë kishte deklaruar tërheqjen nga Sweida njoftoi se po përgatitet të rikthehet për të vendosur rendin.
Kjo krizë ka vënë në pah brishtësinë e Sirisë vetëm tetë muaj pas ofensivës rebele që solli rrëzimin e Assadit dhe fundin e një lufte civile 14-vjeçare. Sharaa përballet tani me dilemën: ose të heqë dorë nga ambiciet për të unifikuar vendin, duke lënë jugun në duart e grupeve lokale, ose të rrezikojë një përballje më të ashpër me Izraelin.
Për momentin, Izraeli ka pranuar të lejojë hyrjen e forcave qeveritare në Sweida për 48 orë, “për shkak të paqëndrueshmërisë së vazhdueshme”, sipas një zyrtari izraelit.
Druzët, një komunitet arabo-folës me rreth 1 milion anëtarë të shpërndarë në Liban, Siri, Jordani dhe Izrael, kanë pasur historikisht një marrëdhënie të tensionuar me qeveritë qendrore. Ata ruajtën njëfarë autonomie nën sundimin e Assadit, duke mbajtur ushtritë e tyre të armatosura në këmbim të mos përfshirjes në luftën kundër regjimit.
Rënia e Assadit u përshëndet nga një pjesë e druzëve, por komuniteti mbeti i ndarë ndaj Sharaa-s, për shkak të së kaluarës së tij si udhëheqës i një grupi rebel të lidhur me islamistët, të akuzuar për masakra ndaj druzëve gjatë luftës civile.
Druzët nuk kanë pranuar ende të integrohen në institucionet e reja shtetërore dhe kanë refuzuar praninë e forcave të sigurisë në Sweida. Në prill pati një përplasje mes ushtrive druze dhe forcave të sigurisë që u mbyll me një marrëveshje të brishtë për dorëzimin e armëve, por autoritetet shtetërore u sollën ashpër, duke kërkuar më shumë armë sesa ishte rënë dakord dhe duke përdorur retorikë sektare, çka e përkeqësoi krizën.
Kjo ka shtyrë një pjesë të druzëve që më parë hezitonin të bashkëpunonin me Izraelin, të afrohen me Tel Avivin. Izraeli ka shfrytëzuar vakumin e krijuar pas rënies së Assadit për të marrë territore përgjatë kufirit dhe për të goditur objektiva ushtarake siriane, duke kërkuar gjithashtu që jugu i Sirisë të çarmatoset plotësisht.
Hikmat al-Hijri, një lider i rëndësishëm druz i afërt me Izraelin, ka shtuar thirrjet për më shumë autonomi për Sweidën ide që më parë konsideroheshin margjinale, por tani po gjejnë mbështetje më të gjerë.
Situata është përkeqësuar më tej pas ngjarjeve të fundit, me dokumentime të shtëpive të djegura, trupave të vrarë në rrugë dhe akte poshtërimi ndaj burrave druz, si rruajtja e detyruar e mustaqeve, një shenjë nderi në kulturën e tyre. Presidenti Sharaa pranoi publikisht se janë kryer shkelje dhe premtoi hetime, por besueshmëria e tij tek pakicat është tronditur.
Kjo krizë vjen pasi në mars ndodhën përplasje të ngjashme në bregdet, ku forcat qeveritare u përleshën me mbështetës të Assadit, duke shkaktuar gjithashtu viktima civile.
Ka frikë se ngjarjet në jug mund të çojnë në ndarje të mëtejshme sektare. Disa grupe sunite siriane kanë kërkuar tashmë bojkot ekonomik dhe bllokadë ndaj Sweidës.
Ndërkohë, edhe komunitetet e tjera, si kurdët në verilindje, po ngurrojnë të bashkëpunojnë me qeverinë e Sharaa-s për integrimin e rajoneve autonome.
“Ky është momenti më i rrezikshëm për tranzicionin sirian. Si do ta menaxhojë këtë situatë Sharaa, do të përcaktojë fatin e presidencës së tij”, tha Malik al-Abdeh, një analist sirian në Londër.
Një zyrtar sirian e përmblodhi situatën në këtë mënyrë: Ky vend ishte kaq pranë suksesit. Tani gjithçka rrezikon të dalë jashtë kontrollit nga ky episod i tmerrshëm.
4 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Siria eshte nje shtet artificial! Ajo zone banohet nga popuj me etni te ndryshme dhe fe te ndryshme. Nese do ekzistoje ne vazhdim nje shtet me emrin Siri, e vetmja mundesi eshte qe ai te jete nje shtet federal, ku secili komunitet te kete autonomine e tij. Pra kurdet, druzet, kristianet, alavitet, assirianet dhe arabet te jene komunitete autonome territorialisht dhe administrativisht, secili te administroje punet e veta. Kjo eshte e vetmja menyre qe Siria te vazhdoje te jete shtet. Nese islamistet arabe do perpiqen te vene nen sundim komunitetet e tjera, ai shtet do shperbehet perfundimisht. Keshtu edhe Druzet (qe vetem ne Siri jane rreth 6-700 mije) ose do kene autonomine e tyre, ose do kerkojne bashkimin me Izraelin. Lidhjet e druzeve me hebrenjte jane shume te lashta. Druzet jane nje popullsi qe flet arabisht, por e shkeputur nga Islami qe ne shek 11, me nje fe te veten te vecante dhe me lidhje te shumta me hebrenjte. Ata kane mbeshtetjen edhe te komunitetit druz ne Izrael dhe jane nen mbrojtjen e Izraelit. Mbas ngjarjeve te terrorit gjenocidal kunder Druzeve (njesoj si Hamasi kunder hebrenjve ne 7 tetor 2023) duket se shperberja e Sirise tashme eshte vendosur, qofte e menjehershme, qofte graduale me faza-faza! Te gjitha etnite dhe komunitetet qe banojne atje tashme po perpiqen te fitojne hapesirat e tyre. Gjithe ceshtja eshte qe islamisteve arabe tu jepet sa me pak hapesire dhe territor, ne menyre qe entiteti qe ata do mund te krijojne te jete sa me i pavijueshem dhe te shkaterrohet perseri ne kohen e ardhshme te afert. Keshtu pra ka filluar de-kolonizimi, de-arabizimi dhe de-islamizimi i Lindjes se Mesme. Arabet dhe feja e tyre e ndyre duhet te kthehen ne Arabi dhe te terhiqen nga gjithe zonat e tjera qe ata kane kolonizuar prej shek VII-te e ne vazhdim! Krijimi i Izraelit te 1948-s eshte vetem fillimi, eshte vetem pararoja e civilizimit, e ketij procesi te de-arabizimit dhe de-islamizimit, eshte rikthimi ne histori i popujve autoktone te kesaj pjese te botes. Hebrenjte u ringjallen dhe tashme jane forca me e fuqishme ne rajon. Hebrenjte, nje nga popujt me te lashet dhe me te dokumentuar ne historine e botes. De-kolonizimi, de-arabizimi dhe de-islamizimi i Izraelit eshte tashme nje proces i pandalshem. Kjo filloi te ndihmoje dhe ne vazhdim do i ndihmoje edhe me shume popujt e tjere autoktone ne Lindjen e Mesme, qe jane ende nen sundimin e kolonizatoreve arabe. Natyrisht pritet se shpejti krijimi i Kurdistanit te Pavarur, ku kurdet (pasardhesit e Mideve te lashte) tashme kane realizuar de-arabizimin e dy zonave autonome kurde ne Irak dhe Siri. Pas kurdeve me siguri do jete rradha e fenikasve (Libanezet e sotem), qe jane popullsia e krishtere ne Liban dhe ne Sirine bregdetare. Me shume mundesi fenikasit do rringjallen ne histori, ashtu si Fenix-i.Te gjithe te krishteret ne Liban pavaresisht se flasin arabisht (se jane te arabizuar) e quajne veten fenikas dhe thone se nuk janeo arabe. Ka shume mundesi qe zona Kristiane dhe zona Alevite e Sirise se sotme (zona bregdetare e detit Mesdhe) te bashkohet me Libine dhe te krijohet nje entitet Fenikas, ku madje te rilinde edhe gjuha e lashte fenikase (e cila eshte e ruajtur tashme vetem ne shkrime te shenjta dhe eshte e ngjashme me hebraishten dhe aramaishten). Me pas e ka rradhen Egjypti i madh, nje nga vendet me te famshme te historise boterore, qe sot vazhdon eshte nen kolonizimin arab. Por aty vazhdon jeton popullsia e lashte autoktone egjyptine, jane KOPTET, nje popullsi kristiane me rreth 15-20 milione banore. Koptet nuk jane arabe, jane popullsi krejtesisht e ndryshme, jane afrikano-veriore dhe kane gjuhen e tyre kopte (egjiptianishten e lashte, qe shkruhet me shkronja fenikase-helene) e cila perdoret si gjuhe funksionimi ne kishat e krishtera kopte! Do vijne me tej me rradhe Assirianet, popullsia e lashte e Sirise dhe Irakut, qe dikur kane patur nje nga Perandorite me te medha ne historine e njerezimit. Edhe kjo nje popullsi e krishtere, qe flet gjuhen e saj te lashte assyriane (aramaike), por qe sot eshte katandisur ne rreth 1 milion banore, e ndodhur ne zonat afer kurdeve ne Siri dhe Irak. Madje ne Irak kane krijuar edhe zonen e tyre autonome. Ata e kane gjuhen e tyre te gjalle dhe te perditshme, por jane zvogeluar si numer popullsie per shkak te gjenocideve ne shekuj qe kane bere arabet dhe turqit kunder tyre. Por ata ekzistojene dhe kane nje diaspore ne Evrope (sidomos ne France) dhe ne Amerike, shume te fuqishme! Ringjallja e tyre eshte plotesisht e mundur. Jane ekzistete edhe Aramejte, qe flasin ghjuhen e lshte aramaike (ashtu si assirianet), qe jetojen ne Siri dhe ne Jordani. Jordania eshte nje shtet fallco, qe historikisht ka qene e banuar prej 5 nga 12 fiset e Izraelit. Arabet Hashemite kane ardhur veten ne vitin 1922 me ndihmen e britanikeve dhe krijuan nje shtet te cuditshem arab aty, me emrin e nje lumi (Jordan). Pastaj vine edhe te famshmit, ata qe i kemi degjuar me qindra here ne rrefenjat historike, jane Babilonasit, ne Irakun e sotem. Edhe ata ekzitojne, po po mos u cudisni aspak. Kane gjuhen e tyre dhe kulturen e tyre, jane kristiane edhe ata, pavaresisht se jane katandisur ne minoritet ne atdheun e tyre, ne Babilonine e lashte, per shkak te kolonializmit arab. Por kohet po ndryshojne. Jane edhe Sumeret e lashte ne Irakun e sotem!!! Te mos flasim per Perset e Famshem, qe sot jane nen sundimin e Islamit ne Iran, nga klika a ajatullave dhe mullave te piset! De-kolonializimi dhe de-arabizimi i Izraelit, ju ka dhene mundesi te gjithe popujve autoktone te Lindjes se Mesme qe te shkunden dhe te dalin nga pluhuri i harreses! Kjo do vazhdoje te ndodhe edhe ne Afriken veriore, ku popujt autoktone aty si amazinet dhe berberet ne Marok, ne Libi, ne Tunizi e Algjeri tashme kane filluar te zgjohen. Edhe ata popuj megjithese jane arabizuar dhe islamizuar, ne shume pjese i kane ruajtur gjuhet e tyre etnike, madje ka edhe popullsi qe jane kristiane apo te feve te lashta qe nuk e kane pranuar Islamin dhe i kane shpetuar arabizimit. Keto berthama te mbijetuara te ketyre popujve te lashte,me siguri jane pika e nisjes per clirimin e popujve autoktone te Afrikes se Veriut nga kolonializmi arab. De-arabizimi dhe de-islamizimi i Lindjes se Mesme do jete nje nga fitoret me te medha te Njerezimit per Qyteterim dhe Perparim, ne gjithe historine Boterore. Kjo ka filluar te ndodhe ... Shpresojme qe Rilindja e Shqiptarise te sjelle edhe ajo de-sllavizimin dhe de-grekezimin e Gadishullit Illirik!!!
"Rroftë Shqiptaria..". Arsyetim i çuditshëm por me logjikë, shpresoj të ndodhë ashtu si e ke përshkruar ti..
E llogjikshmja, gjithmone ne fillim duket e cuditshme!
Jo nuk e humbi kontrollin por nuk ja mbajti te perballet me Izraelin ,ne fund ata dote ikin ne kufi me Turqine por edhe atje doti gjeje Izraeli .