Tajvani do të ndërtojë një sistem mbrojtjeje ajrore në formë kupole për t’u mbrojtur nga “kërcënimet armiqësore”, njoftoi Presidenti William Lai një ditë pasi qeveria e tij paralajmëroi se Kina po rrit aftësinë e saj për të sulmuar ishullin.
Lai nuk e përmendi Kinën me emër – por Pekini prej kohësh e ka pretenduar Tajvanin e vetëqeverisur si të vetin dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta marrë atë.
Lai tha gjithashtu se ekzistonte një “nevojë e qartë” për të rritur shpenzimet – një referencë e mundshme për rritjen e inkursioneve kineze në ujërat dhe hapësirën ajrore të Tajvanit, duke përfshirë stërvitje ushtarake që simulojnë një pushtim.
Por mbrojtja është bërë një temë polarizuese në Tajvan, i cili mbetet i ndarë në lidhje me mënyrën se si qeveria duhet t’i përgjigjet kërcënimit kinez.
Kundërshtarët e Lait e akuzojnë atë se po përdor frikën e një pushtimi kinez për të forcuar mbështetjen e tij dhe kërkojnë më shumë diplomaci me Pekinin.
Por ministria e mbrojtjes e Tajvanit ka thënë se Kina mund t’i shndërrojë papritur stërvitjet ushtarake në sulme të vërteta për ta zënë Tajvanin në befasi.
Ishulli do të rrisë shpenzimet e mbrojtjes në më shumë se 3% të produktit të brendshëm bruto vitin e ardhshëm dhe deri në 5% deri në vitin 2030, tha Lai të premten, duke folur me rastin e Ditës Kombëtare.
Megjithatë, kjo mund të jetë sfiduese, pasi një legjislaturë e kontrolluar nga opozita ka bllokuar disa projektligje shpenzimesh këtë vit.
Burime të paidentifikuara që folën me agjencinë e lajmeve Reuters e krahasuan të ashtuquajturin Tajvan ose “Kupola T” të sapo shpallur me rrjetin Kupola e Hekurt të Izraelit, i cili mund të kapë një gamë armësh me rreze të shkurtër veprimi dhe të veprojë në të gjitha llojet e motit.
Aftësitë e Kupolës së Hekurt kanë qenë veçanërisht të dukshme që kur lufta e Izraelit me Hamasin filloi në tetor 2023. Mburoja ka kapur mijëra raketa të lëshuara nga Hamasi dhe grupe të tjera militante, të tilla si Hezbollahu gjatë dy viteve të fundit.
E pajisur me “mbrojtje shumështresore, zbulim të nivelit të lartë dhe përgjim efektiv”, Kupola T e Tajvanit do të “endë një rrjet sigurie” për të mbrojtur qytetarët, tha Lai.
Pekini nuk i është përgjigjur njoftimit.
Ndërsa Kupola T tregon përkushtimin e Tajvanit ndaj vetëmbrojtjes, zbatimi i saj do të jetë sfidues, thonë analistët.
“Nëse sistemi modelohet sipas sistemit të Izraelit, do të kërkojë një buxhet të madh. Nuk do të jetë e lehtë”, tha shkencëtari politik Hung-Jen Wang i Universitetit Kombëtar Cheng Kung.
“Ndërtimi i Kupolës T nuk do të ndodhë shpejt”, tha Dennis Weng i Universitetit Shtetëror Sam Houston, duke shtuar se njoftimi i Lai kishte një “qëllim promovues”.
Do të duhet më shumë kohë se pjesa e mbetur e mandatit të Lai për të ndërtuar kupolën, shtoi ai, gjë që sugjeron se mesazhi “i drejtohet qartë SHBA-ve”.
Edhe pse SHBA-së i kërkohet me ligj të armatosë Tajvanin në rast të një sulmi, administrata e Presidentit Donald Trump i ka kërkuar ishullit të bëjë më shumë për të mbrojtur veten.
Në fjalimin e tij të premten, Lai i bëri thirrje gjithashtu Kinës të “demonstrojë përgjegjësinë që i takon një fuqie të madhe” duke hequr dorë nga përdorimi i forcës dhe shtrëngimit në Ngushticën e Tajvanit.
“Duke parë prapa në Luftën e Dytë Botërore, shohim se kaq shumë njerëz përjetuan vuajtjet e luftës dhe dhimbjen e pushtimit. Ne duhet të mësojmë nga këto mësime dhe të sigurohemi që tragjeditë e historisë të mos përsëriten kurrë”, shtoi ai.
I kritikuar nga Pekini si “separatist”, Lai ka marrë një qëndrim më të fuqishëm kundër Kinës krahasuar me paraardhësen e tij, Tsai Ing-wen, duke përfshirë investimet në ushtrinë e Tajvanit.
Në korrik, ajo mbajti përsëritjen më të madhe dhe më të gjatë të një stërvitjeje ushtarake vjetore, që synonte përgatitjen e popullsisë për një pushtim të mundshëm dhe shfaqjen publikisht të mbrojtjes së ishullit.
Lini një Përgjigje