Tajvani do të ndërtojë kupolë mbrojtëse ajrore kundër 'kërcënimeve armiqësore'

11 Tetor 2025, 21:50Bota TEMA
Tajvani do të ndërtojë kupolë mbrojtëse ajrore

Tajvani do të ndërtojë një sistem mbrojtjeje ajrore në formë kupole për t’u mbrojtur nga “kërcënimet armiqësore”, njoftoi Presidenti William Lai një ditë pasi qeveria e tij paralajmëroi se Kina po rrit aftësinë e saj për të sulmuar ishullin.

Lai nuk e përmendi Kinën me emër – por Pekini prej kohësh e ka pretenduar Tajvanin e vetëqeverisur si të vetin dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta marrë atë.

Lai tha gjithashtu se ekzistonte një “nevojë e qartë” për të rritur shpenzimet – një referencë e mundshme për rritjen e inkursioneve kineze në ujërat dhe hapësirën ajrore të Tajvanit, duke përfshirë stërvitje ushtarake që simulojnë një pushtim.

Por mbrojtja është bërë një temë polarizuese në Tajvan, i cili mbetet i ndarë në lidhje me mënyrën se si qeveria duhet t’i përgjigjet kërcënimit kinez.

Kundërshtarët e Lait e akuzojnë atë se po përdor frikën e një pushtimi kinez për të forcuar mbështetjen e tij dhe kërkojnë më shumë diplomaci me Pekinin.

Por ministria e mbrojtjes e Tajvanit ka thënë se Kina mund t’i shndërrojë papritur stërvitjet ushtarake në sulme të vërteta për ta zënë Tajvanin në befasi.

Ishulli do të rrisë shpenzimet e mbrojtjes në më shumë se 3% të produktit të brendshëm bruto vitin e ardhshëm dhe deri në 5% deri në vitin 2030, tha Lai të premten, duke folur me rastin e Ditës Kombëtare.

Megjithatë, kjo mund të jetë sfiduese, pasi një legjislaturë e kontrolluar nga opozita ka bllokuar disa projektligje shpenzimesh këtë vit.

Burime të paidentifikuara që folën me agjencinë e lajmeve Reuters e krahasuan të ashtuquajturin Tajvan ose “Kupola T” të sapo shpallur me rrjetin Kupola e Hekurt të Izraelit, i cili mund të kapë një gamë armësh me rreze të shkurtër veprimi dhe të veprojë në të gjitha llojet e motit.

Aftësitë e Kupolës së Hekurt kanë qenë veçanërisht të dukshme që kur lufta e Izraelit me Hamasin filloi në tetor 2023. Mburoja ka kapur mijëra raketa të lëshuara nga Hamasi dhe grupe të tjera militante, të tilla si Hezbollahu gjatë dy viteve të fundit.

E pajisur me “mbrojtje shumështresore, zbulim të nivelit të lartë dhe përgjim efektiv”, Kupola T e Tajvanit do të “endë një rrjet sigurie” për të mbrojtur qytetarët, tha Lai.

Pekini nuk i është përgjigjur njoftimit.

Ndërsa Kupola T tregon përkushtimin e Tajvanit ndaj vetëmbrojtjes, zbatimi i saj do të jetë sfidues, thonë analistët.

“Nëse sistemi modelohet sipas sistemit të Izraelit, do të kërkojë një buxhet të madh. Nuk do të jetë e lehtë”, tha shkencëtari politik Hung-Jen Wang i Universitetit Kombëtar Cheng Kung.

“Ndërtimi i Kupolës T nuk do të ndodhë shpejt”, tha Dennis Weng i Universitetit Shtetëror Sam Houston, duke shtuar se njoftimi i Lai kishte një “qëllim promovues”.

Do të duhet më shumë kohë se pjesa e mbetur e mandatit të Lai për të ndërtuar kupolën, shtoi ai, gjë që sugjeron se mesazhi “i drejtohet qartë SHBA-ve”.

Edhe pse SHBA-së i kërkohet me ligj të armatosë Tajvanin në rast të një sulmi, administrata e Presidentit Donald Trump i ka kërkuar ishullit të bëjë më shumë për të mbrojtur veten.

Në fjalimin e tij të premten, Lai i bëri thirrje gjithashtu Kinës të “demonstrojë përgjegjësinë që i takon një fuqie të madhe” duke hequr dorë nga përdorimi i forcës dhe shtrëngimit në Ngushticën e Tajvanit.

“Duke parë prapa në Luftën e Dytë Botërore, shohim se kaq shumë njerëz përjetuan vuajtjet e luftës dhe dhimbjen e pushtimit. Ne duhet të mësojmë nga këto mësime dhe të sigurohemi që tragjeditë e historisë të mos përsëriten kurrë”, shtoi ai.

I kritikuar nga Pekini si “separatist”, Lai ka marrë një qëndrim më të fuqishëm kundër Kinës krahasuar me paraardhësen e tij, Tsai Ing-wen, duke përfshirë investimet në ushtrinë e Tajvanit.

Në korrik, ajo mbajti përsëritjen më të madhe dhe më të gjatë të një stërvitjeje ushtarake vjetore, që synonte përgatitjen e popullsisë për një pushtim të mundshëm dhe shfaqjen publikisht të mbrojtjes së ishullit.

Lini një Përgjigje