Te fundit
Të kuptosh lojën fundore të Rusisë
20 Gusht 2025, 10:10Bota
TEMA
Nga Carl Bildt
Shumë veta mbetën pa fjalë kur ministri i Jashtëm rus, Sergey Lavrov, zbarkoi në Anchorage, Alaska, për samitin Trump-Putin, i veshur me një bluzë me shkronjat CCCP – akronimi cirilik për Bashkimin Sovjetik. Natyrisht, kjo nuk ishte rastësi.
Por çfarë shpresonte të përcillte Lavrov?
Me sa duket, mesazhi i tij i synuar ishte se Rusia e sotme është po aq e madhe dhe e fuqishme sa dikur ishte BSSR; se Vladimir Putin ka rikthyer statusin e vendit të tij si një superfuqi që meriton respekt global.
Nostalgjia për epokën e Luftës së Ftohtë – kur Bashkimi Sovjetik dhe Shtetet e Bashkuara ishin dy superfuqitë e vetme në botë – ka pushtuar Kremlinin që kur perandoria sovjetike u shpërbë.
Vetë Lavrov është më shumë një krijesë e së kaluarës. Megjithëse flet rrjedhshëm gjuhën e diplomacisë shumëpalëshe (për shkak të një postimi të mëparshëm në Kombet e Bashkuara në New York), prirja e tij për ngacmim ka rrënjë të dallueshme sovjetike.
Ai duket i sinqertë në besimin e tij se gjërat ishin më mirë kur ekzistonte BSSR. Udhëtimet e tij të shpeshta në Phenian (Koreja e Veriut) në vitet e fundit nuk mund të kenë qenë të këndshme. Kur u paraqit një samit me presidentin e SHBA-ve në atë që dikur ishte territor rus, ai u sigurua të merrte me vete bluzën e tij të vjetër.
Mesazhi nuk do të jetë pritur mirë në vendet që dikur ishin të mbyllura pas Perdes së Hekurt. Ministri i Jashtëm rus ka konfirmuar frikën më të keqe të estonezëve, letonezëve dhe lituanezëve në lidhje me qëllimin e vërtetë të Putinit, si dhe ka shkaktuar shqetësim në të gjithë Kaukazin Jugor dhe Azinë Qendrore. Këto vende e kujtojnë Bashkimin Sovjetik jo si një perandori të shkëlqyer, por si një burg.
Në fakt, ishte pakënaqësia midis jo-rusëve që më në fund shkaktoi rënien e BSSR-së.
Ndërsa shtypja politike u lehtësua pas përpjekjeve të Mikhail Gorbaçovit për të reformuar sistemin sovjetik në kalbje në vitet 1980, u bë e pamundur të pajtoheshin aspiratat e këtyre kombësive me sistemin e përqendruar në Kremlin. Bashkimi Sovjetik duhej të merrte fund që popujt e tij të ishin të lirë.
E njëjta gjë vlente edhe për Rusinë. Boris Yeltsin ngriti flamurin rus, jo atë sovjetik, sepse ai parashikoi një të ardhme në të cilën vendi i tij kishte hequr dorë nga barrët e perandorisë. Ai donte një Rusi të sunduar nga rusët dhe ky qëllim nuk mund të ndiqej brenda një grupi kompleks dhe të kushtueshëm strukturash perandorake.
Bashkimi Sovjetik ishte e kaluara, ndërsa Rusia, Ukraina dhe të gjitha republikat e tjera sovjetike që kërkonin pavarësinë ishin e ardhmja.
Nuk ishte një vizion i paarsyeshëm. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, pati një marrëveshje të menjëhershme për të respektuar kufijtë e vjetër midis ish-republikave, për të parandaluar konflikte të reja.
Kur Rusia iu përgjigj me brutalitet ekstrem përpjekjes së Çeçenisë për të shpallur pavarësinë, pjesa tjetër e botës respektoi pretendimin e Kremlinit se enklava e shkëputur shtrihet brenda kufijve rusë.
Pas kësaj, nuk kishte asnjë arsye pse Rusia dhe Ukraina – dhe të gjitha kombet e tjera të ish-robëruara të Bashkimit Sovjetik – të mos mund të jetonin në harmoni. Sigurisht, gjithmonë do të kishte njëfarë konkurrence, ndoshta edhe rivalitet të fortë; por këto dinamika mund të kishin qenë të shëndetshme. Si fqinjë të mirë, të gjitha këto vende mund të ishin bërë partnerë të mirë – siç e gjen në Evropën Perëndimore.
Por nuk ndodhi kështu. Nostalgjia perandorake filloi të rikthehej në Kremlin. I kërcënuar nga zhvillimet demokratike në shumë ish-shtete sovjetike, regjimi i Putinit u bë gjithnjë e më autoritar. Me kalimin e kohës, një Ukrainë më demokratike dhe liberalizuese filloi të shihej jo si partner, por si një rrezik për regjimin joliberal dhe antidemokratik të Rusisë.
Putini filloi ta përshkruante Ukrainën si “anti-Rusi”, edhe pse ukrainasit nuk përfaqësonin kurrë një qëndrim të tillë. Ata thjesht donin që Ukraina të ishte Ukrainë.
Nuk është çudi që pulovra e Lavrovit do të merrej si kërcënim në çdo vend ku dikur ishin instaluar regjime satelitore sovjetike.
Por duhet të shihet edhe si një kërcënim për vetë Rusinë. Nëse Kremlini vazhdon të motivohet nga nostalgjia perandorake, Rusia nuk do të jetë kurrë në gjendje të jetë Rusia.
Shkatërrimi dhe përpjekja për të pushtuar Ukrainën do ta rëndojë atë për breza. Projekti perandorak i Kremlinit në gulçim mund të mbështetet nëse Kina e sheh Rusinë si një satelit të dobishëm (ajo ka lëndë të para dhe energji, si dhe një vend të përhershëm në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, por jo shumë më tepër).
Por do të ketë hequr dorë nga një e ardhme si një shtet-komb modern relativisht paqësor dhe i begatë – një qëllim që ishte plotësisht brenda mundësive të saj për ta arritur.
Bashkimi Sovjetik ishte një dështim i madh. Ai u shfaq në vitin 1922 duke premtuar një të ardhme të re të ndritur për njerëzimin, por kur u shemb shtatë dekada më vonë, vendet perëndimore u detyruan të dërgonin ndihmë humanitare emergjente me aeroplanë.
Në kulmin e BSSR-së, Nikita Hrushovi mburrej se do ta “varroste” Perëndimin; në fakt, po hapte varrin e vet. Ne të gjithë duhet ta falënderojmë Lavrovin që na kujtoi këtë trashëgimi të ndyrë.
Nostalgjia që ai kanalizoi në Alaska është një kërcënim për shumë njerëz, përfshirë rusët e zakonshëm.
*Ish-kryeministër dhe ministër i Jashtëm i Suedisë
Project Syndicate, 2025
6 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Se ka veshur me koke te vet!? Jo bluze, por dhe per breket qe do veshin vendos Putin! Rusia eshte diktature e eger.
Mire sipas këtij Kari Bile, B.S ishte burg popujsh dhe nëse vazhdonte rusia sipas planit Europian dhe Elcin, rusia do ishte shtet komb i begat, pralla për injorant të dobishëm!! Shëmbull është ish jugosllavia, jo vetëm qe i futën në luftë dhe armiqësi republikat, po sot janë me keq se kur ishin bashkë! Po B. Europian çfarë është në vetvete, kur një shtet ve veton dhe penalizon tjetrin, mos vall është demokratike!? Jo burgë po paraburgim! E zgjata si shumë, fundi i perandoris europiane është i afërt!
kar a gjoz,idiot!!rusia filloi të njëjtën rrugë që filluan tërë shtetet që ishin nën BRSS,ose rusinë e fshehur pas sovjetëve!!këtu përfshijmë dhe kinën!!të gjitha shtetet që përbënin "lindjen" kina ishin më të dobët ekonomikisht se BRSS ose "rusia"!sot,pasi rusia mori ndihma prej 142 mld $ në 12 vjet nga perëndimi,është vëndi i fundit në të gjithë grupin!me rritjen më minimale që mund të ketë një shtet normal(europian)!deri në '90ën rusia kishte një prodhim 3 herë më të madh,dhe po aq të ardhura për frymë,se kina!sot??të gjitha vëndet,duke filluar nga balltikët,polonia dhe deri tek rumania,janë shumë shumë më lart se rusia!!kina ka një prodhim 10 herë më të madh se rusia,një mirqënje 5 herë më të lartë se rusia!e njëjta gjë me vëndet balltike e gjithë të tjerët që ishin nën BRSS!!përse rusia sot është thjeshtë një vënd afrikan,lëkurbardhë,ose "albin",të prodhon vetëm minerale pa i përpunuar??ke harruar se rusinë e quajnë pompë nafte e asgjë më tepër??kina nga një vënd agrar,i prapambetur,është bërë vëndi me një industri që ngadalë,ngadalë po i afrohet amerikës,bile dhe europës!!si ta merr mëndja o bir kurve ka ndodhur kjo??përse rusia në vënd që të shkonte drejtë përparimit,është këthyer drejt bujkrobërisë muzhikërore??ps:të më falësh për tërë këto pikpyetje që të kam shtruar!do të të bëjë truri masë,prandaj për të të qetësuar po të qi nënën dhe këtë herë!do ti jap bakshish vetëm e vetëm të qetësoj ty!!
O Karl mbete kar tere jeten je kthyer ne euro idiotin me te pa fytyre
Atdheu ...je një injorant tipik i shumicës së komentuesve ( po jo Atdheu ose Mëmëdheu) po ti që ke këtë nickname . Po kuptove gjë ti nga ky shkrim ,unë do vete të kap një ari.Mësuat alfabetin ,bëtë filloren dhe ju duket se u bëtë shkencëtarë dhe të vlerësoni gazetarët e huaj.
një nga të këqijat e alfabetizimit të popullsisë,sidomos i detyrueshmi,është se dhe budallenjtë mësojnë të shkruajnë!!hadheu është tipiku i idiotit që është detyruar të mësojë shkrim e këndim!!