Te fundit
Tribunali për Rusinë do të luajë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e së vërtetës historike
10 Korrik 2025, 15:55Bota
TEMA
Nga Andi Hoxhaj
Pavarësisht pengesave, shqyrtimi nga Këshilli i Evropës i “krimit të agresionit” ndaj Ukrainës do të sfidojë ndjeshëm dezinformimin rus
Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, dhe Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit të Evropës, Alain Berset, ranë dakord muajin e kaluar për krijimin e një tribunali të posaçëm për “krimin e agresionit” ndaj Ukrainës.
Megjithatë, kjo nismë ngre pikëpyetje, pasi Gjykata Penale Ndërkombëtare (GJPN) tashmë heton dhe ndjek penalisht krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit dhe gjenocidin — ndaj disa e shohin si të panevojshëm një tribunal të ri, i cili mund të dublon ose minojë përpjekjet ekzistuese.
Por GJPN nuk ka juridiksion për të shqyrtuar “krimin e agresionit” në rastin e Ukrainës, për shkak të kufizimeve ligjore lidhur me anëtarësimin e saj. Prandaj ky tribunal i ri do të plotësojë atë boshllëk. Në fakt, do të ishte vetëm përpjekja e tretë në histori për të ndjekur penalisht një krim agresioni. Deri tani, të vetmet dënime kanë qenë në gjyqet e Nurembergut, ku u gjykuan udhëheqësit nazistë gjermanë, dhe në Tokjo, ku u ndoqën penalisht drejtuesit ushtarakë japonezë në fund të Luftës së Dytë Botërore.
Qëllimi i tribunalit është të ndjekë penalisht figurat kryesore politike dhe ushtarake ruse për rolin e tyre në pushtimin e Ukrainës, dhe këto mund të gjykohen edhe në mungesë. Megjithatë, është shumë e pamundur që presidenti rus të arrestohet dhe të sillet para drejtësisë. Ligjet ndërkombëtare dhe ato kombëtare i garantojnë imunitet liderëve aktualë të shtetit, qeverisë dhe ministrave të jashtëm, duke i mbrojtur ata nga ndjekja penale ndërkombëtare.
Gjithashtu, shumë shtete, përfshirë anëtarë të Këshillit të Evropës, po tregojnë gjithnjë e më shumë shpërfillje ndaj vendimeve të gjykatave ndërkombëtare dhe po shfaqin armiqësi ndaj sundimit të ligjit. Urdhrat e arrestit të lëshuara nga GJPN ndaj presidentit Putin dhe kryeministrit izraelit Binyamin Netanyahu nuk janë zbatuar, edhe kur ata kanë vizituar vende anëtare të kësaj gjykate.
Në çdo marrëveshje paqeje të ardhshme mes Rusisë dhe Ukrainës, ka shumë gjasa që të përfshihet një klauzolë amnistie për shkeljet e ligjit ndërkombëtar. Kjo u sinjalizua në mars, kur administrata Trump tërhoqi SHBA-në nga Qendra Ndërkombëtare për ndjekjen e krimit të agresionit ndaj Ukrainës — një hetim shumëpalësh mbi krimet që pritet të trajtojë tribunali.
Megjithatë, pavarësisht këtyre pengesave ligjore dhe politike, krijimi i tribunalit mbetet me vlerë. Ai ka potencialin të shkojë përtej hetimeve për krime lufte, duke dokumentuar dëmet e shkaktuara nga forcat ruse dhe grupet e tyre të ndërmjetësuara, me qëllimin që në të ardhmen të mund të kërkohen reparacione.
Më e rëndësishmja, tribunali do të luajë një rol vendimtar në përcaktimin e së vërtetës historike për autorët e krimit të agresionit kundër Ukrainës — njësoj si në Nuremberg në vitin 1945 për udhëheqësit nazistë — duke sfiduar dezinformimin dhe pretendimet revizioniste të Rusisë, të cilat përpiqen të justifikojnë veprimet e saj të paligjshme dhe të imponojnë një version të rremë të historisë.
Në një kohë kur marrëveshjet ndërkombëtare, gjykatat dhe vetë rendi ligjor po vihen gjithnjë e më shumë në dyshim, ata që besojnë në rëndësinë e një rendi ndërkombëtar të bazuar në rregulla duhet të angazhohen për mbrojtjen e këtyre institucioneve — nëse dëshirojmë paqe afatgjatë në Evropë dhe më gjerë./ Marrë nga ''The Times''
*Andi Hoxhaj është lektor i së drejtës në King’s College London
1 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Kjo gjukate eshte formuar vetem nga fashistet eEvropes ,cka ben sot Izraeli ne Gaza a nuk eshte kjo nji gjenocid?Rusia nuk dota fillonte luften ne Ukraine neqoftese Ukraina nuk doti bombardonte keto rajone me popullate Rusishfoles pra perendimi e nxiti Ukrainen dhe keshtu e detyruan Rusine qe ti mbron ata ,sa i perket Aeroplanit te rezuar nuk dihet se kush e beri kete pse Amerika nuk i dorezoj provat me fotografi qe trgojne te verteten .