Te fundit
DOKUMENTI/ Si u propozua në 1918 që Shqipëria të shpallej Republikë nën mbikqyrjen e SHBA për 25 vite!
25 Janar 2026, 18:30Dossier
TEMA
Në nëntor të vitit 1918, në kulmin e perfundimit të Luftës së Parë Botërore, në
SHBA u botua një tekst që sot duket i
pabesueshem.
Në revisten The Christian Work, William Willard Howard, Sekretar i Fondit të Ndihmes per Ballkanin, propozoi qe Shaperia te shpallej Republike nën drejtimin dhe mbikegyrjen e Shteteve të Bashkuara per 25 vjet.
Artikulli iu dërgua Presidentit Woodrow Wilson nga kryeredaktori Frederick Lynch, si një thirrje per veprim në emër të një populli që, sipas autorit, ishte shkatërruar nga lufterat, pushtimet dhe uria.
Howard e përshkruan Shgipërinë si një vend te rrënuar nga dhuna e ushtrive serbe, greke dhe austro hungareze, me qindra fshatra të shkaterruar dhe një popullsi të rraskapitur nga uria.
Ai flet për një tokë që kishte humbur gjithcka, por që ende mbante gjallë krenarinë dhe identitetin e vet kombëtar.
Në këtë kontekst, ai paraqet një plan radikal: Shqiperia të bëhej një republikë e modeluar sipas sistemit amerikan, me një qeveri vendase, por nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të SHBA.
Sipas tij, Amerika ishte e vetmja fuqi që mund ta bënte këtë pa interesa koloniale, sepse kishte hyrë në luftë
"për parime dhe jo për territore”.
Një pjesë qendrore e vizionit te tij ishte diaspora shgiptare në SHBA, të cilën ai e konsideronte bërthamën e Shqiperisë së re.
Ai shpalos një vizion të qartë për ringritjen ekonomike: rrugë, bujqësi moderne, fabrika, shfrytëzim burimesh natyrore, energji nga ujërat malore dhe industri per eksport.
Në thelb, Shqipëria shihej si një vend me potencial të madh, por që, sipas tij, kishte nevojë per "dorë të fortë" dhe drejtim perëndimor per të dalë nga prapambetja.
Sot, gjuha e këtij dokumenti tingëllon thellesisht kolonialiste dhe paternaliste.
Shgiptarët pershkruhen si të mbetur në
Mesjetë dhe elitat vendase si të paafta.
Megjithatë, teksti mbetet një dëshmi e rrallë historike qe tregon se sa afer ishte Shqipëria një rruge krejt tjetër politike dhe gjeopolitike./AlbanianPost
24 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Na paraqesni o te pacipe (dokumenta e fakte)nj"pushtimin" e Albaniston nga ushtria greke...!!!
https://bijteshqipesinfo.wordpress.com/2018/02/10/28-29-prill-1914-masakra-e-grekeve-ne-hormove-tepelene-2/
25 vite prej 1918... dmth qe pushtimet, lufterat e ekspansioni i komunizmit , eventualisht do ta kishin gjetur Shqiperine me nje mburoje amerikane. Sa vuajtje do te ishin evituar... dhe historia do te ishte krejt tjeter sot.
Pa shifni cfare thote .........Në thelb, Shqipëria shihej si një vend me potencial të madh, por që, sipas tij, kishte nevojë per "dorë të fortë" dhe drejtim perëndimor per të dalë nga prapambetja.Interesant ne fakt se ...............Keshtu jemi edhe sot FIKS, por sot as kemi DORE TE FORTE, kemi njerez qe e perdorin doren e forte kur iu preket pushteti personal por jo per ti vene gjerat ne vendin e tyre , sepse po i vure ato ne vend ato nuk levizin me SEPSE JANE NE VEND , nuk kemi drejtim perendimor , se drejtim perendimor dmth ti besh gjerat sipas modelit te perendimit te pakten tek themelet e shtetit modern , e jo te hidhesh njehere ketej e njehere andej, ndersa sa per prapambetjen autori thote :.......shpalos një vizion të qartë për ringritjen ekonomike: rrugë, bujqësi moderne, fabrika, shfrytëzim burimesh natyrore, energji nga ujërat malore dhe industri per eksport A mund te na thote dikush ku eshte kjo bujqesi moderne me ngastrat qe i punojne me lopate akoma si ate kohe sot pas 36 vitesh demokraci,ku eshte industria per export, ku jane rruget qe cahen e shqyhen ne 6 muaj, ku jane energjia nga ujrat pervec se ajo qe beri xhaxhi ENVER me megahidrocentralet e tij . AUTORI parashikonte 25 vjet tutele amerikane , kaq kohe do ti duhej nje shtei si shqiperia po te kishte administrimin e duhur, kurse sot vazhdon rrumpalla qe kaloi nga modeli i rrumpalles Bardhezi te sales tek rrumpallhaneja me ngjyra e piktorit.Duhet te na vije turp si popull qe edhe pas 100 vjetesh edhe pse kemi kaluar nga epoka e qerres me buaj tek mercedeset kemi mbetur po njelloj
Ti qé vetëm shan, a i ke kthyer sytë nga vetja? Je i tëri një idiot.
Ooo Elis. Po hë vlla. Na thuaj ndonje gjë positive ti, sepse mbas 107 vjetësh, ne prapë ne vend numuro jemi. Tutelen amerikane po presim. Apo ke ndonje variant tjetër zotrote? Po na thuaj edhe ne. Mos na ler të vdesim injorantë, se gjynah, apo jo! Sepse ky miku nga Tennessee më siper, me whiskey, nuk tha ndonje gjë të keqe per Shqipërinë dhe shqipetarët. Ai shau vetëm Sali Rrumpallen dhe banden e tij të 500 vetëve qe shkaterrojne Shqipërinë.
Sikur te ndodhi tani… por skemi aq fat
Duhet te behet tanis republika e 51 SHBA-ve nuk eshte vone
Nano kur doli nga burgu ne 97tha nje gje gjeniale por qe u kalue ne heshtje dhe s;u permend me, qe Shqiperia te behej protektorat i nje shteti te madh e demokratik perendimor per te pakte 150 vite. Natyrisht vetem Britania e madhe dhe SHBA e kishin autoritetin, mundesine dhe ekspertizen per kete protektorat. Kjo do ishte dhe eshte zgjidhja e vetme per Shqiperine. Shqiptaret per fat te keq edhe per aresye historike nuk kane aftesine shtetformuese.
Ndoshta e kane fat femijet tane. 250 vjet them une
Jo, most shpreso. As femijet e femijve tani nuk bëhen sepse ato që kanë emigruar do asimilohen në kulturat perendimore, kurse ato që po lindin dhe rriten ketu, të paktën 80% e tyre i pjellin kafshët dhe edukohen po nga kafshët. Kafsha, kafêsh bën dhe jo neri. Me vjen keq por këtu jemi. Çfarë njeriu do lindi nga ai që shet drogë cdo ditë, po nga ai që të vret me çekiç përse nuk i liron rrugën tënde etc…
Të lumt xhajo fjal me vend
Ja tani e beri KM yn ja dha sazanin dhe zvernecin ça doni me nga jeta. Popull anemik.
Po te na donte Amerika nuk e linte Sali Berishen te shkateronte cdo fabrike e urine ne 92 por dergonte specialiste per nje tranzicion me te bute se cekun e bardhe se dergoi e se dergon as sot e kesaj dite.Lejoi nje ish komunist ti vinte kazmen vendit per tu pasuruar nga shitja per skrap e nje pasurie kombetare. Te pakte te dergonte ndonje Trump biznesi.
Duket sikur na pergatitet terreni per te justifikuar ndonje tradhti kombetare tashme te kryer apo te pritshme.
Shtet.i shba nuk behemi dot se eshte puna e emigranteve, dmth nese dikush hyn ne shqiperine amerikane ka Hyre ne shba etj.
Edhe ne 45 flitej per Danimarken...lloqe pa vlere...Enver e Sali...e shkerdhy...kete vend dhe keq fare.....
Çudi si i ka shpetuar ky fakt Kostë Çekrezit, Krist Dakos dhe se fundmi Har Silaxhiqit????
po kush qe ai dreq që e pengoi të bëhet
Amerika ishte ne depresion per vete ato kohe do na drejtonte dhe ne.... mblidheni mendjen se Shqiperine duhet ta drejtojne vetem shqiptare patriote.... si mund te pretendosh qe nje i huaj te te doje me shume se ne veten tone... ata vetem interesin e vet shikojn.
Ne tja kemi per nder te madh ish presidentit te asj kohe z. Woodro Wilson dhe ti ngreme nje bust gjigant ne mes te Tiranes ku te tregojme me respekt te veante vendimin e tij per te ndaluar hienat europiane te coptonin Shqiperine e vogel ....jo vetem ketij zoterije , por dhe ambasadorit te etehershem ne Mal te zi z George .F.Williams ku i tha presidentit te tehereshem se europianet dun te coptojne Shqiperine e vogel ....ai ishte nismetari , mbasodori ..vec vendimi perfundimtar ishte i presidentit Wilson ....me pak fjale dhe shkurt ne jemi ketu ku jemi , shtet me pamvaresine , me sovranitetin dhe me kufijte tane fale ketyre dy burrave ... Vec ne nuk dim te nderojme , ne dime vetem te nderojme Azem Hajdaret , Sali Berishet dhe gjithe tradhetret e tjere .....Bustin ja beri corape kuqi Kostandinos Miocotakit edhe pse ne Dropull vec per miqte e larget amerikane te asaj kohe nuk i eshte gjetur as vendi dhe as koha ti nderojm e ashtu sic u takon ....me sa duket do ti mbetet qefi europianeve ....shqipot nje jete sahanlepires ....nderoi o zdap se te dhane te drejten te quhesh shtet i pavarur ....o pallosh me atlete te bardha , nderoi zoterinjte amerikane se na ben nderin me te madh te mundur .....MBIJETESEN....si komb dhe si teritor ne mes te cakenjeve helene , serbe , italiane ....
Bravo i nderuar, çka me bo, ne shqiptaret mashtrohemi per nji kokër sheqeri, vujtut ju dhe ne ne ish-yug,, dhe prap se prap u leshun mbas sali trompalles doktorit te Enverit i cili e kishte msue zanatin prej xhaxhit si duhet ti udheheq shqiptaret, tash me Ramen mikjn e netanjahut, na mbroj O Zot i madhnushem nga hijenat tona Amin.
Mundet te na tinformoni se kush e penguin kete project??? Se Enveri ne ate kohe ishte 10vjec dhe familja e Saliut pas vrasjes se priftit ne Puke mbulohej me lecka ne Vicidol.....
Sa mirë do të ishte po të kishte ndodhur,sepse ekonomia dhe gjithçka tjetër do të ishin zhvilluar sipas modelit të kapitalizmit amerikan.Por ne shqiptarët kemi qënë të pafat.Ne kemi qënë plaçkë tregu për kurvën plakë Europë.