Pse vendbanimi 8000-vjeçar shqiptar po huton shkencëtarët?

24 Dhjetor 2023, 19:11Kulturë TEMA

Pse vendbanimi 8000-vjeçar shqiptar po huton shkencëtarët?

Në fillim të këtij viti, studiuesit zbuluan vendbanimin më të vjetër në Evropë, të gjetur buzë një liqeni, pikërisht në Ohër, afër Linit në Pogradec.

E quajtur si “Perla e Ballkanit” supozohet të jetë 8000 vjet i vjetër.

Është disa qindra vjet më i vjetër se vendbanimet e liqeneve të njohura më parë në rajonet e Mesdheut dhe Alpine,” i tha AFP profesori Albert Hafner i Universitetit të Bernës. “Sipas njohurive tona, është më i vjetri në Evropë”, shtoi ai.

Por ndërsa zbulimi është mbresëlënës, studiuesit shpejt dolën me pyetje të reja rreth vendbanimit. Domethënë, pse është ndërtuar mbi shtylla për të qëndruar mbi sipërfaqen e liqenit dhe pse është i rrethuar me hunj.

Studiuesit vlerësuan se ndoshta ishte i rrethuar nga 100,000 hunj. Secila prej këtyre hunjve u fut në fund të liqenit dhe u përdor si një barrikadë mbrojtëse. Studiuesit vlerësuan se fshati ndoshta kishte 200-500 njerëz, kështu që kjo arritje ndoshta nuk ishte një detyrë e lehtë.

“Për të mbrojtur veten në këtë mënyrë, ata duhej të prisnin pyllin,” tha Hafner. Gjithashtu nuk është e qartë pse një fshat i vogël e ndiente të nevojshme të ndërtonte fortifikime kaq të gjera për t’u mbrojtur.

“Ndërtimi i fshatit të tyre mbi shtylla ishte një detyrë komplekse, shumë e ndërlikuar, shumë e vështirë dhe është e rëndësishme të kuptojmë pse këta njerëz e bënë këtë zgjedhje”, tha Adrian Anastasi nga Instituti Shqiptar i Arkeologjisë.

Vetë liqeni konsiderohet si një nga më të vjetrit në botë dhe ka ekzistuar për më shumë se një milion vjet. Zhytësit profesionistë, eksploruesit dhe arkeologët duhet të marrin masa paraprake për të mos dëmtuar vendin parahistorik.

“Për të kuptuar strukturën e këtij vendi parahistorik pa e dëmtuar atë, ne po bëjmë kërkime shumë të përpikta, duke ecur shumë ngadalë dhe me shumë kujdes”, shtoi Anastasi.

Hafner gjithashtu përsëriti rëndësinë e vendndodhjes sepse analiza e zonës mund të ndihmojë në sigurimin e një pasqyre të kushteve klimatike dhe mjedisore në atë kohë.

“Këto janë vende kyçe prehistorike që janë me interes jo vetëm për rajonin, por edhe për të gjithë Evropën Jugperëndimore,” shtoi ai.

Studiuesit që punojnë në këtë vend kanë gjetur tashmë një shumëllojshmëri farash, bimësh dhe eshtrash të kafshëve të egra dhe shtëpiake. Megjithatë, besohet se do të duhen edhe dy dekada për të kuptuar plotësisht rajonin dhe për të arritur një përfundim përfundimtar për komunitetin, shkruan Unilad. /tesheshi.com/

22 Komente

  1. d
    demokrati

    Po huton?Po frikeson?Nese per shkencetar llogarisni hutaqet e akademise ruse te tiranes, ata si hutaq jane formesuar ne llogoren sllave te antihistorise.Ndersa nje pjese e shkencen europiane eshte e frikesuar sepse nuk kane si ta fshehin me Gjenezen e races se bardhe dhe lloshet memot e paguare sado te gerthasin dhe leshojne lot krokodili nuk e fshehin me te verteten historike.8 vjet jet e panderprere e races shqiptare ne Gadishullin Illyrik dhe Mesdhe.kur raca jone ndertonte ngulmime, te tjeret ishin akoma ne shpella.

    Përgjigjjuni
    1. .
      .

      O Dhimo-krati, mos fluturo me presh, po ku i gjetet ju 8 mij vjet vazhdimesi o derzi, si mund te vertetohet kur nuk ka as nje karakteristik te nje race, sic eshte Gjuha, Alfabeti, Kultura, Feja .. $$$$$$$$ Eshte fakt I pa mohueshem qe ne 500 vjet e fundit u tjetersua 78% e popullsis nga Arbëri ne kolon Ottoman (te ardhur si ushtar pushtues), kolon Sllav, Romak, ... aq shume ndryshuam sa qe dhe ndryshimi i emrit Kombetar (nga Iliri, ne Arberi ne Skipëri) u bë me nje normalitet te cuditshem. $$$$$$$$ Dhe ti o debil me flet per nje thellesi kohore 8 mij vjecare ??? Me flet per nĝujime, shpella ... $$$$$$$$ Kur ti me mburesh per 2 mij hunj, cfar krenarie duhet te ndihejn fqinjet tan Helen per 2.2 mij vjet Alfabet, Dhimo-Kratia, Filozofia, Pantheon, Akropole, Amfiteatre, Bibloteka, Gymnastiria, Olympiada, .... jo vetem te pa tjetersuara deri me sot, por te adoptuara nga te gjitha Kombet e botes. $$$$$$$$ Hahahaaaaa u hutuan, u mahniten, u lebetiten ... shkencetaret me 2 mij hunj, dhe jo me 7 mbrekullit e botes, ku 5 prej tyre ishin Helene (pervec "Kopshteve te varura" te Babilonis dhe Pyramidave, ku dhe fjala Pyramys eshte 100% Helene, shiko Wikipedia, Wiktionary, Etymology ...

      Përgjigjjuni
      1. J
        Janulles me bole kokes

        Evgjit me pike o pasardhes i heleneve te lashte o bythar i pa epur ne kar fallco ik lexo e meso nga Straboni, Homeri, e shume te tjere or kar me zile kush jane pellazget iliret arberit e me pas shqiptaret. Jane ato heronj qe nga Akili e deri te Odisea e Bocaret or loqe fyshkur. Te kam rhene mos u pallo nga prapa se gjineka don kar po ti nuk merr vesh. Mos u shkep me ne qishe se dhespoti e papuja jane dylbera..

        Përgjigjjuni
        1. H
          Historiani

          Xax i zi puno pak me shume me librin e sidomos me ate te Gerqise te 1922 se e ke te shkruar te zezen ne te bardhe per historine e lashte e te patjetersueshme te pellazgo- ilireve. Pasi te lexosh me vemendje do reflektosh e nuk do komentosh me paçavure. Me qe ra fjal çu be me hallven qe i gatuat Erdoganit si dylbera qe i kini? E pelqeu? Ju a zhyti ne bythe si staf se vdisni ju per pak kar turku... Qerrohu more jezit nga ketu e degdizu te vendi i bythareve me emrin Ger qi

          Përgjigjjuni
          1. S
            Samuel

            Te feja e ke ti o kokloqe te qifsha papu dhespot e janulle kancerozin. Te befsha mutin ne koke o jevg grek qire

            Përgjigjjuni
            1. S
              Shqiptari

              Ti qenke pall kari komplet o bythqir grek,po arvsnitasit grek jane o mut qe mburren greket,deri para 100 viteve greqia fliste shqip o palikari,nga njerez si ty sbejm ajer ne

              Përgjigjjuni
            2. M
              Mihali

              Demokrat ke shume te drejte vella.

              Përgjigjjuni
              1. I
                Iliri

                Sakte e bukur shoku, ske cfare shton me.

                Përgjigjjuni
              2. S
                Shteti merrni masa ta mbroni kete perle

                Shteti duhet ta shpalle kete vendbanim ne nje zone te mbrojtur dhe nuk duhet te rrije neutral kundrejt ketij zbulimi te madh. Vini roje, kamera 24 ore qe ta ruhet ky zbulim. Nuk eshte shaka. Eshte nje nga zbulimet me te rendesishme arkeologjike te vendit tone. A e kuptoni qe mbi kete toke (dmth rruzullin tokesor) nuk ka vende te banuara me shume se 3500 vjet te vjetra. Fqinjet tane gjithmone na i kane zhdukur te gjitha provat e ekzistences se qyteterimeve ne tokat tona. Na i kane shkaterruar, vjedhur eliminuar gjithcka. Edhe guret na i kane marre (me shkrimet e te pareve tane) dhe i prezantojne ne vendet dhe muzete e tyre si te tyret. Kini kujdes, mbrojeni kete perle te zbuluar. Deshmon per qyteterimin pellazg dhe vazzhdimesine Ilire. Jemi me te vjetrit ne bote, lere me Ballkanin qe po e po.

                Përgjigjjuni
                1. J
                  Jorgo Filat

                  Kombi shqiptare.histori te moçme e te jashtezakonshme... Krenar qe jam shqiptar

                  Përgjigjjuni
                  1. A
                    AXIOS !

                    jane vendbanime te hershme helene ! Prej aty ka rrenjet edhe i ndrituri Anus’stasios Janullatos !

                    Përgjigjjuni
                    1. P
                      Pargaliu

                      Shko mor pederast lyej sumen me vaj e pallohu me dhespotin ne qishe e lere historine shqiptare se nuk merrni vesh ju bytharet zhabzinj grek qira

                      Përgjigjjuni
                    2. "
                      "BOHOTINA"

                      Dy komentuesit me siper "DEMOKRATI dhe "SHTETI...", komente te mrekullueshme dhe patriotike. U ka folur zemra per kete mrekulli. I mbeshtes ne gjykimin e tyre. Se dikush nga te huajt ka thene: "Kur Berati ishte qytet, Londra ishte fshat dhe NjU Jorku ishte kenete"...

                      Përgjigjjuni
                      1. M
                        Me kembe ne toke

                        Qetesohuni! Ky zbulim ne radhe te pare vlen per njerezimin. Se dyti, ndoshta nga aspekti turistik (po si zor), per Shqiperine. Sa i takon vjetersise se “kombit shiptar”, kjo nuk ka asnje lidhje. Njerezit qe kane gjalluar ne planetin Toke perpara 8000 viteve nuk kane lidhje perkatesie me asnje komb. Vetem me njerezimin. Konceptet politike-historike-gjeografike si “komb”, “shtet” apo “popull” jane jashtezakonisht shume te reja; vetem te 3-400 viteve te fundit. Iliret dhe shqiptaret mund te jene gjenetikisht te afert (kjo eshte hipoteza shkencore me e besueshme) por Iliria nuk ishte nje shtet i vetem dhe aq me pak iliret ishin nje komb. Disa dhjetra shtete ilire ishin madje ne lufte e armiq me njeri tjetrin. Madje disa prej tyre nuk kuptoheshin ndersa flisnin. Dhe kur flasim per iliret jemi te 2000 vjet me pare. Pra mes banoreve buze liqenit dhe fiseve ilire ka nje hapesire prej 6.000 vitesh. Mendoni qe jemi ne vitin 2023 (PK). Jemi krijuar si shtet ne 1912. Tani perfytyroni si mund te jete bota ne 8023!!!

                        Përgjigjjuni
                        1. J
                          Janulles me bole kokes

                          O xax i zi na vendi i bythareve qe ja thone Ger qi ruaj gjineken se ta pallojne shqiptaret qe ke komshinj e leri denglat ketu o evgjito grek qire. Shqipetaret jane pasardhes te pellazgo ilireve e vertetuar shkencerisht dhe nga historianet bythare helene. Ik tani futi i kar fallco me bythe

                          Përgjigjjuni
                        2. t
                          troc

                          Po ja keni lene ne dore Aastasit me siguri do ta lidhe me "qyteterimin e leshte grkqir"

                          Përgjigjjuni
                          1. S
                            Stefani

                            Ne gadishullin ilirik vetem pellazgo iliret kane jetuar e drejtuar ne shekuj. Pra kane te drejte te krenohen shqiptaret o jevgj aziatiko grek qira

                            Përgjigjjuni
                            1. S
                              Sebastiani

                              Ky vend i bekur me emrin Shqiperi cdo cep ka histori mijera vjeçare. Me ne fund e kuptuan i madh e i vogel ne Evrope e bote.

                              Përgjigjjuni
                              1. Mehill Elezi Tirane

                                M Elezi Ne fund shekullin e kaluar, shkrirja e akujve ne alpet e Apeninve , zbulloj nje skelet te njeriut te lashte , Pasi e analizuan rezultoj se mosha e skeletit ishte l5.000 vjet Akademiku italo/amerikan qe drejtoj ekspediten i krahasuan te dhanat e analizave ... genet, kromozonet e skeletit me te racat e sotme Cili qe rezultatit , Ata ishin parardhesit e sqiptarevev te sotem Ishte skeleti i nje bujku E emertuan A R B A N E Rezultatet e studimit u botuan ne Librin POPUJ T RACAT DHE GENET me Autor GJan Luka Cavallo Sforca

                                Përgjigjjuni
                              2. M
                                Met kociu

                                Mqs ke vizituar ti o demo akropolin lexoi pak ata emra te shkruar ne shqip le teflitet greqishtja evjeter e si do te dai hidhemi ne heronjte qe krijuan shtetin grek e shume eshume te tjera ooderdimen i shitur beheadn se .........nuk do dalesh kew

                                Përgjigjjuni
                                1. B
                                  Besnik*

                                  Ky vend siq duket do ju nxjerr kokedhimbje te gjithe Europianeve ,sepse de fakto-de jure ,ne jemi te paret ne Europe andaj ...

                                  Përgjigjjuni
                                  1. l
                                    lani

                                    e degjuat MAKRONIN cfar tha per popullin Shqiptare

                                    Përgjigjjuni

                                    Lini një Përgjigje