Te fundit
Të lirë nga Lea Ypi finalist i çmimit prestigjioz
24 Shkurt 2024, 10:35Kulturë
TEMA
Të Lirë, libri hit i Lea Ypit është shpallur finalist në festivalin Openbank Vanity Fair në Spanjë në kategorinë e nonfiction. Kujtojmë se me nëntitullin "të rritesh në fund të historisë" libri eksploron tema të jetës, të lirisë, të familjes pa lënë pas tema politike si diktatura dhe komunizmi. Ngjarjet zhvillohen në Shqipëri ku Lea e rritur tashmë rrëfen përvojën e saj në regjimin e Enver Hoxhës. I çuditshëm për të gjithë dhe jo vetëm për një fëmijë Lea mahnitet dhe nga fakti se një statujë e Stalinit nuk është më atje ku ka qenë gjithmonë. E frikshme kjo statujë megjithatë i kishte ndihur Leas të mbante mend rrugën për tu kthyer në shtëpi nga shkolla. Kujtojmë se në ato vite me turbullira akoma funksiononte një karkas i burokracisë së regjimit. Përgjatë librit ka një habi konstante që buron nga fakti i çudisë fëminore por edhe horrorit të skajshëm që prodhonte një regjim i atillë absurd gjithashtu në fillimet e veta por nga fundi tërësisht teatral. Çensura, autoçensura dhe dhuna ndaj natyrës njerëzore janë tema me të cilat Lea e rritur tregon për Lean e vogël. Kujtojmë se Lea u rrit për tu bërë profesoreshë e filozofisë politike në LSE dhe ky nuk është libri i parë dhe as i vetëm. Ajo ka dhe një trajtesë shumë interesante për I.Kant. A.K.TemA
7 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
E kam lexuar librin në botimin gjermanisht, "Frei". Më pëlqeu por për mua pak çuditshëm që babai i Leas më shumë mërzitej se me shpërbërjen e Jugosllavisë "do të humbë basketbolli" se me fatin e gjysmës së kombit shqiptar nën Jugosllavi që nuk përmenden në libër fare! Dhe babai i saj interesohej fort për politikë!
Nënën nuk ia ka njohur, Zafer Ypin, babanë e saj po, dhe ka qenë zotni burrë. Krahasimi juaj me opinionin e tij për basketbollin jugosllav nuk bën sens.
Gjynah e shkreta. Prindërit e mi i kanë pas njohur prindërit e kësaj; njerëz të shkëlqyer thonë. Por libri i kësaj ishte (ndjesë për shprehjen), karllik nga fillimi deri në fund. Epilogu sidomos e fundoste fare si libër. Më vjen mirë që të paktën gënjehen të huajt sepse ne që i kemi të freskëta si kujtime kohët e Merksizmit, e dimë që janë budallallëqe me okë, ashtu si dimë vuajtjet e atyre që u zhdukën pa faj gjatë atyre viteve. Disave po i gjehet trupi vetëm sot, ndërkohë që Lea vetë është nostalgjike për Stalinin. Epo, të ruajtë Zoti mend thonë që moti, kokërr gruri e shkreta qenka.
"Te lire nga Lea Ypi". Ky eshte titulli qe gazetari i ka vene shkrimit promovues te librit te ri te Lea Ypit. Per shume kush, sigurisht edhe nga une, ky titull eshte pa kuptim, eshte irritues, eshte i parregullt ne shqipen llogjike, edhe nese konsiderojme faktin se titujt pa kuptim jane kthyer tashme ne mode nga redaksite si kurthe per te terhequr sa me shume klikime. Mendimi i pare qe me erdhi ndermend kur e lexova titullin dhe , me tej, permbajtjen e shkrimit qe nxjerr fiasko titullin e tij, ishte peticioni i nje grupi goxha te madh e me emra te nderuar akademikesh dhe intelektualesh kunder ''sharlataneve'' qe cfaqen ne mediat vizive apo te shkruar dhe qe medemek demtojne gjuhen dhe historine tone dhe statusin e tyre ne boten e huaj, qe medemek na bejne qesharake dhe jo serioze ne shkencat qe merren me keto dije. Por nderkaq, keta emra te nderuar te botes sone akademike e intelektuale, ende nuk i kemi pare te bejne ndonje peticion per keto makabritete mbi gjuhen shqipe, si ky titulli me siper dhe qe ne fakt eshte me i paperfilleshmi ne morine e makabriteteve qe ndeshim ne kete fushe dhe qe kane marre qytetari te plote. Ketu dukuri qe nuk ua prishin gjumin akademikeve dhe intelektualeve tane, me gjasa sepse mbeten per konsum te brendshem shqiptar dhe nuk na bejne qesharake tek te huajt, nderkaq po masakrojne gjuhen shqipe. Eshte per tu shenuar se, akademiket dhe intelektualet e ketij peticioni letyre dhe pa precedent ne boten e qyteteruar per te censuruar "sharlatanet'' qe glorifikojne me spjegime, interpretime me baza te dyshimta shkencore per te ngritur ne zenit gjuhen shqipe, historine e shqiptareve dhe territoret e tyre, si edhe kontributet e mendjeve te ndritura te tyre ne zhvillimet boterore, nuk i kemi pare te bejne qefin qeder per ortekun e peshtire te denigrimeve dhe baltosjeve te shqiptareve, historise dhe heronjeve te tyre, perhapjen e tezave se ata jane te ardhur nga stepat e Mongolise dhe Anadollit, se jane sunite te ndyre dhe duhet te kthehen andej nga kane ardhur dhe tua lene vendin grekeve ortodokse qe jane trashegimtaret e Bizantit dhe banoret e vertete te Vorio Epirit. Dhe, te dashur akademike te nderuar dhe ju lexuesit e thjeshte shqiptare, ku mendoni ju se shkruhen keto thagma per shqiptaret? Ne mediat greke e serbe? Ne mediat albanofoge neper bote? Jo dhe jo! Ato shkruhen neper bllogjet shqiptare online dhe te shtypur. Ato zene mbi 50% te komenteve dhe replikave, jane trolle te paguara dhe te orkestruara nga qarqet me reaksionare dhe shoveniste te ortodoksise fondamentaliste greko-sllavo-ortodokse dhe jane pjese integrale e nje agresioni antishqiptar qe synon coptimin e metejshem te Shqiperise se Jugut deri ne Shkumbin. Keto thuhen dhe shkruhen, po e theksoj, ne bllogjet tona, diten per diell dhe jane nje rrezik iminent per integritetin identitar dhe teritorial te shqiptareve. Per me teper, keto jane antiligjore, antikushtetuese dhe te denueshme penalisht per autoret qe i shkruajne, si edhe per botuesit e tyre. A thua se akademiket dhe intelektualet e peticionit te tyre pocaqi nuk i kane pare kete blogje dhe keto poshterime? Nje pjese e ketyre eterve te peticionit jane, me gjase, fajtore pa faj, qenje naive qe genjehen nga zulmi patriotik i shkrimit te perticioneve dhe shkojne pas berihajit, si dikur ata peticionet e ca qelbesirave akademike dhe intelektuale qe shkruanin peticione te dirigjuara nga kryeqelbesira Sali Berisha. Por, une ju garantoj te dashur lexues, se nje pjese e kalbur e peticionisteve tane, jane ne ujera te turbullta, ja kane shitur shpirtin dhe kuleten, rrjetit te sofistikuar qe ortodoksia greko-serbo ka ngritur ne Tirane e ne te gjithe Shqiperine, rrjet qe e financon dhe e dirigjon Erresira e tij Hirrte Janulla. Por do te flas nje here tjeter per shoqatat ortodokse te intelektualeve shqiptare qe ja kane falur shpirtin dhe besuar mireqenjen e tyre favoreve te Janulles. Sot kam vetem nje pyetje per firmetaret e peticionit, eterit shpirteror te shqiptareve: Kush e demton gjuhen, historine dhe stimen e shqiptareve: "'sharlatanet]'' glorifikues te tyre apo uzurpimi dhe cberja e KIshes Autoqefale Shqiptare nga Janulla, perfaqesusit te qarqeve me reaksionare te Kishes Greke, bastioni i fundit i fondamentalizmit ortodoks ne Ballkan, Kollona e peste e agresionit grek ndaj Shqiperise dhe shqiptareve. A keni bythe o akademike e intelektuaale te nenshkruani nje peticion per ta flakur jashte Shqiperise qelbesiren Janulla? Doni te shkulni te keqen tone? Kapeni lisin nga rrenja e jo nga deget! Mos o merrni me Sazan Gurin e Agron Dalipajn. Ata qe i ndjekin e i besojne, me e shumta do ndjehen naivisht krenare per gjuhen, historine dhe etnine e tyre dhe neser mund edhe te rrokin pushken per ti mbrojtur ato. Merruni me Janullen, me botuesit e bllogjeve helmuese antishqiptare qe nese zene vend tek leshkot dhe trushplaret tane, neser do do te jene te paret qe do te brohorasin dhe ngrene flamurin gre, jo veten ne Himarre shqiptare, por edhe tek Katedralja Ortodokse ne Tirane.
Allah akbar,erdogan te ka permjere,moj e mjere.
Ja edhe shëmbulli konkret që ilustron trollet e Hirrësisë së tredhur Janulla. Ky është i zakonshëm në bllogun shqiptar, përhap dasí dhe urrejtje etnike dhe religjioze, nisur nga konflikti me Turqinë prej të cilit grekëqirët e Janullës dhjesin gjak, synon ta transmetoje në Shqipëri këtë konflikt, mundësisht t'i lërë shqiptarët të izoluar në Ballkan përballë Greqisë Jug që jargëzon të gllabërojë Vorio Epirin dhe ta pengojë atë të hyjë në BE. Sikur e ka shkuar Micotaqis me dorën e vet që mban thikën anti shqiptarë dhe ta ketë nomatisur Janulla me helmin e vet. Nuk është vetëm sot, as vetëm këtë javë, as vetëm këtë vit. Ka mbi 20 vjet që këto trolle antishqiptare lulëzojnë pa asnjë kufizim në mediat tona, nën hundën e shërbimeve inteligjente shqiptare, të Presidencës shqiptarë, të qeverisë shqiptarë dhe kryemunistrit shqiptar që bën hajgare çdo ditë me Pod Castin e vet. Dhe këto ndodhin nën hundën e Parliamentit tonë ku një opozitë destructive reaksionare, pasi ka kandiduar agjentin grek Fred Bejleri në Himarrë në bashkveprim me sillogjet greke të Vorio Epirit me objektiv bllokimin e hyrjes së Shqipërisë në BE, tani bllokin edhe punimet e seancave të Kuvendit. I ftoj peticionistet që masturbojnë nga ankthi se sharlatanët tane autodudaktë po tallen me katedrat e tyre impotente e shterpë për të mbrojtur integritetin identitar e territorial shqiptarë, të reflektojnë pikërisht për këto dukurí që ndodhin përditë dhe që janë rreziku real dhe imminent për sigurinë dhe cështjen kombëtare shqiptare. Mbase u ka mbetur ndonjë pikë fuqie apo ndonjë gjethe skrupulli të amendojnë peticionionin e tyre qesharak dhe ta drejtojnë furrinë e tyre akademike mbi armiqtë e vërtetë të kombit shqiptar.
Vjosa.al, respekte!