Iliaz Vrioni, pasardhës i një dere të vjetër beratase, ishte vetëm 30 vjeç kur më 28 nëntor 1912 firmosi Aktin e Pavarësisë, duke hyrë në radhën e themeluesve të shtetit shqiptar. Në vitet që pasuan, ai shërbeu si anëtar i Pleqësisë, kryeministër, ministër i Jashtëm dhe përfaqësues i Shqipërisë në Francë, duke e çuar zërin e vendit deri në Lidhjen e Kombeve. Vrioni ndërroi jetë më 17 mars 1932 në Paris, ku u nderua me kortezh ushtarak dhe flamurin shqiptar mbi arkivol, por në vitin 1946, regjimi komunist lejoi turmat të dhunonin varrin e tij në Berat dhe t’i hidhnin eshtrat në lumin Osum. Fati i tij, nga nderimi te poshtërimi, mbetet një pasqyrë e historisë së trazuar të shtetit shqiptar.
Shkoi ne Osum ti bej shoqeri Shen Kozmait te Arvanitasve qe bejleret e turqizuar e hodhen ne lume.
Kjo eshte njera nga mijera genjeshtra te prodhuara dhe te perhapura me shume pasion nga llumi i shoqerise shqiptare. Edhe gazeta e Mero Morrit radhitet nder tribunat kryesore te mashtrimeve 35 vjecare, ashtu sic eshte edhe mashtrimi tjeter se ehstrat e Ate Gjergj Fishtes u hodhen ne lume dikur, megjithese ato qene rivarrosur ne Varrezat e Rrmajit ne Shkoder.
Por cfare pavaresia, ju dhjefsha trute te lindura te mykura: Iljazi
Baba Rrahimondi me tanga: qafirat e mi sunite a shiite,se shpejti do te ndertojme nje monument m'bektosh state me bazurretin e birazerit Iliaz,prane monumentit te birazerit Atatürk Kamal.
Je njeri apo çfarë je? Natyrisht, prej gjakut mund të jesh shqiptar, por dashuri për këtë vënd nuk ndjen. Ju vendosim fenë para atdheut, por edhe këtë e bëni mbi bazën e urrejtjes, gjë që feja kurrë nuk e predikon. Nisur nga kjo unë them se ti edhe fetar nuk je, ti as vet nuk di çfarë je dhe çfarë kërkon. Iliaz Vrioni është patriot shqiptar, ka firmosur deklaratën e Pavarësisë së Shqipërisë dhe ka shërbyer me ndershmëri e devocion deri edhe kryeministër e ministër i punëve të jashtme të atdheut tonë. Ju pse e urreni? Pse është mysliman? Ç'njeri do të isha unë po t'ju urreja juve pse jeni ortodoks? Atëherë ku qëndron ndryshimi midis një radikali mysliman dhe një radikali ortodoks siç jeni ju? Dhe në fund fare, dreqi e mori, mos ndoshta je ndonjë punonjës i stafit të Temas, që për sa më shumë klikime dhe komente i shkruan këto budallallëqe i porositur nga drejtuesit e saj?
i nderuar Xhezo, ky dhe 2-3shoket e tij ketu kane me shume se 10 vjet qe vjellin vrer kunder shqiptareve, jane kamikaze te kishes greke qe edhe Merua duket se i perdor se i sjellin klikime ne gazete. Mos u merr me ta
Aaahha, fiks . Te gjith bejleret e agallaret dolen per pavaresi gjoja kur iku turqia per te ruajtur pronat e falura nga osmanet.
Nuk e di çfare ka bere Iljaz Vrioni si politikan apo çfare e mpleksi me Zogun, por qe te rrisesh nje djale fisnik e te kulturuar si Jusuf Vrioni tregon se ke vlerat e duhura. Njerezve me vlera nuk u duhen hedhur kockat ne lume.
Iljaz Vrioni e hodhi firmen me 28 Nentor te 1912, por deshtoi, apo nuk e mori mundimin te organizonte parine e Beratit ato dite Nentori qe te ngrinte flamurin ne qender te qytetit. Ku ishte Iljazi ato dite? Te shaloje kalin e te shkoje ne Vlore si bej nuk ishte e veshtire. Trim do ta bente akti i ngritjes se flamurit ne Berat. Kush e dha urdherin e denimit me vdekje per Kostandin Gjorgen nga radhet e parise se Beratit? Mund ta pranojme qe per kete urdher Iljaz Vrioni nuk ishte ne dijeni?! Berati deshtoi me turp dhe nuk e lejoi ngritjen e flamurit me 28 nentor. Firmen a pavresise se Beratit ato dite e hodhi pinjolli i Vokopoles, Kostandin Gjorga. Ai u dergua nga Ismail Qemali me detyre qe te ngrinte flamurin ne Berat. Kostandini studionte per farmacist ne Stamboll dhe kishte kohe qe ishte bashkuar me misionin e Ismail Qemalit per shpalljen e pavaresise. Kostandini njoftoi Ismail Beun per situaten ne Berat. "Ngrije flamurin ku te mundesh, mjafton qe te jete brenda territorit te Beratit." Kostandini hodhi syte nga vendlindja, Vokopola. Me ndihmen e mesuesit te fashatit, Llambi Dhaskali dhe priftit te fshatit, Jakov Ikonomi, Kostandini shpalosi me 30 Nentor 1912 flamurin ne ballkonin e shkolles ku diten mesohej greqisht a naten shqip. "Nga sot e tutje ky flamur do valvitet ne kete shkolle. Dhe nga sot e tutje ne kete shkolle do te mesohet vetem shqip." Keto ishin fjalet e Kostandinit para bashkefshatareve te tij vokopolare. Me vone Jakov Ikonomi filloi te mbante meshen ne kish vetem ne gjuhen shqipe. Ata dite te bekuar te Shen Andreas Kostandini firmosi dhe vulosi para bashkefshatareve te tij ndjenjen e dashurise per kombin shqipetare, te dashurise per gjuhen shqipe dhe te besimit fetare ne gjuhen e nenes, ne gjuhen shqipe. Keshtu, firma e pavaresise per Beratin mban emrin e pinjollit te Vokopoles, Kostandin Gjorges. Dhe kjo firme u shkrua me gjak nga Vokopolaret. Pas muaj me vone pas shpalljes se pavaresise, kur qeveria e Ismail Qemalit ishte e dobet, nje dite te bukur me diell, nje grup bashibozukesh te armatosur, te cilet nuk e honepsin dot firmen e pavaresise qe hodhi Kostandin Gjorga me 30 Nentor, u dynden me egersi ne Vokopole. Lagja e fshatit ku ndodhej shtepia e Kostandin Gjorges u dogj nga themelet. 13 te vrare, midis tyre dhe gra, u vrane brenda disa oreve ate dite ne Vokopole. Nje kasaphane e vertete po shkruhej ate dite ne Vokopole. Dhe per kete kasaphane Berati heshti dhe kurre nuk u prononcua dhe kurre nuk shprehu qofte dhe nje ngushullim per familjet e viktimave. Iljazi e hodhi firmen ne Vlore me 28 Nentor, sigurisht u kthye ne Berat perseri. Ai e mesoi se cfare ndodhi ne Vokopole ne pranveren e 1913 dhe viktimat e shkaktuara nga ajo kasaphane. Por kurre nuk e shkeli token e Vokopoles te lare me gjakun e 13 te vrareve. Ai, si pinjoll i degjuar i Beratit duhet te vinte e te perulej me trup para vokopolareve, te cilet e paguan shume shtrenjte ngritjen e flamurit per te mos lene Beratin me turp. Sot, ju pasardhes te pinjollve te Beratit duhet qe cdo 30 Nentor te vini ne Vokopole dhe ta peruleni para asaj pplake te vogel mermeri me emrat e atyre qe nen drejtimin e Kostandin Gjorges ngriten flamurin. Firma e paversise per Beratin eshte e skalitur aty, ne ate pllake to vogel, por qe ka shume per te treguar. Jam krenare per pinjollet e Vokopoles qe nderuan Beratin dhe tere Shqiperine. Kurre nuk do te shuhen emrat e tyre! Lavdi 28 Nentorit te kombit shqipetare! Lavdi 30 Nentorit te Vokopoles!
thjesht BRAVO
Turku Iliaz dha urdhrin e ekzekutimit te kristianit Konstantin...
Na cate bythen me shkrime per lloj lloj mostre qe na i paraqisni si patriote te medhenj ; njeri sot fliste per xhelal staravecken e vjeter e te riun njeri me mut nga tjetri e ky jetu tani per iljaz vrionin qe ishte mbytur ne lume se vuante nga trute e kokes. Ik ore qiuni me gjithe keta mute plehra e celbesira.
Turp per temen .Kryartikulli i saj do ishte pavarsia e shqiperise qe erdhi nga lufterat shekullore te patrioteve tane nga te gjitha trevat .Ismail beu bashke me shoket e tij si diplomat cfrytezoi momentin e volitshem Ajo eshte frut i gjithe patrioteve nga veriu,korca e jugu mysliman dhe te krishtere .Kush e mohon ate eshte antishqiptar dhe i shitur /Shqiperia do jete e pavarur ne shekuj dhe nuk mund ta shesin politikanet pas 1991 qe nuk jane gje tjeter vec tradhtare te kombit te veshur me kostume moderneMe respekt perkulemi para gjithe patrioteve qe luftuan me pushke e me pene Rrofte shqiperia e lire nga vermoshi deri ne ksamil dhe me te gjitha trevat e saj!
Rroft PPSh qe sbythi grekofilet
Dhe sarhosh Iliaz Vrioni, Dehet siç e do zakoni, Thërret “Rroftë Napoleoni!, Kështu tha dhe Ksenofoni.”. Fan Noli
Turmat në 1946 as nuk e dinin kush ishte Iliazi. Ndoshta për ta ishte vetëm një bej. Vrionasit tradhëtuan Ali Pashë Tepelenën dhe Sulltani i shpërbleu me toka, tituj e ofiqe.
WW2 vendosni per eshtrat e cdo kujt! Vendimin varej: c'ane zgjodhe ne lufte?