Çmimi i dashurisë – A mund ta përforcojë paraja intimitetin?

Na pëlqen të besojmë se dashuria dhe paraja iu përkasin dy botëve të ndryshme, që përjashtojnë njëra-tjetrën. Themi se intimiteti buron nga shpirti, ndërsa paraja e ka vendin në bankë dhe se, ndërsa e para është diçka e pastër, paraja është thjesht transaksionale dhe shpesh e gërryen intimitetin dhe dashurinë. Por, po sikur ky kufi kaq i qartë mes të dyjave të mos ketë ekzistuar ndonjëherë ?

E ftuar në episodin e radhës të Apostrof Podcast, Smoki Musaraj – profesore e asociuar e antropologjisë në Universitetin e Ohajos dhe autore e librit “Tales from Albarado: Ponzi Logics of Accumulation in Postsocialist Albania" - vendos në pikëpyetje pikërisht këtë dallim që shpesh bëjmë mes parasë dhe marrdhënieve njerëzore. E mbështetur tek dekada kërkimi antropologjik – nga teoria i sociologes amerikane Viviana Zelizer rreth “blerjes së intimitetit”, tek vetë puna e saj studimore mbi remitancat dhe vlerën në Shqipërinë post-socialiste – Musaraj na fton të pyesim veten : Kur ekonomia zyrtare nuk arrin të ofrojë siguri për shumicën e njerëzve, a përcillen emocionet dhe detyrimet përmes parasë ?

Ajo na kujton gjithashtu se në shumë kultura, përfshi edhe atë shqiptare, paraja jo vetëm nuk e fshin intimitetin, por ndonjëherë e përforcon atë, duke riformësuar marrëdhëniet njerëzore. Si shembull, ajo përmend remitancat, një nga çështjet që ka studiuar edhe më gjatë në punën e saj kërkimore si antropologe.

"Ka shumë raste, për shembull, që një shkëmbim që bëhet nëpërmjet parasë, nuk e fshin intimitetin, por mund ta përforcojë. Shembulli që jap unë, është ai i remitancave, i dërgesave të parave nga emigrantët. Këto janë dërgesa parash, që shërbejnë edhe si pagesa, por edhe si dhurata dhe dhuratat zakonisht janë dhënie që riformësojnë marrëdhëniet shoqërore."

Ndërsa ekonomitë tona sa vijnë e bëhen më të ndërlikuara e më abstrakte, reflektimi i Musarajt na rikthen tek thelbi emocional i shkëmbimeve dhe ideja, disi e frikshme, se marrëdhëniet tona më të afërta, mund të kenë ndërkaq një çmim, ndonëse jo në vlerë monetare, por në domethënie.

Rama: Në Qeparo, Bashkia ka vendosur çadra falas për të bërë plazh

10:06 Sociale 6 komente

Drafti i Qeverisë, zbulohet vlera e pronave në të gjitha qarqet e vendit. Sa është çmimi i referencës në 24 zonat e Tiranës

09:05 Sociale

Cilësia e jetës, në fshat të moshuarit e gëzojnë pensionin së paku 7.3 vite më shumë se në qytet

07:30 Sociale

Blerjet online dhe dërgesat postare nga jashtë - Çfarë duhet të dini për kufirin e pataksueshëm

22:10 Sociale 6 komente

Shtatë gurore të braktisura në Dajt do të kthehen në zona të gjelbra - Nis projekti për rehabilitimin e “plagëve” në malin simbol të Tiranës

21:40 Sociale 7 komente

Ndryshohet drafti nga versioni i mëparshëm në konsultim publik, rikthehet sigurimi i detyrueshëm i banesave nga tërmetet

20:52 Sociale 1 koment

Rama bën humor, pas aksionit kundër lokaleve: Po këtë në Londër, shqipot e kanë?

19:04 Sociale 23 komente

FOTOT: Greta Thunberg në Tiranë për Palestinën, por në shesh mblidhen veç një grusht njerëzish

18:29 Sociale 109 komente

Vendimi i Qeverisë për hapësirat publike: Ndalohet vendosja e trarëve, rrethimeve apo çdo pengese që janë pjesë e rrugëve të kalimit

18:07 Sociale 2 komente

Në Theth rikthehet qetësia! Jeta në fshatin turistik pas lirimit të hapësirave publike

16:00 Sociale 1 koment