Te fundit
Radio Televizioni Publik Italian (RAI) do të flasë shqip
10 Tetor 2023, 17:57Sociale
TEMA
Radio Televizioni Publik Italian ka vendosur të ofrojë programacion në gjuhën shqipe të arbëreshëve. Kjo falë miratimit të rezolutës nga Parlamenti Italian, përkatësisht nga Komisioni i Mbikëqyrjes së Shërbimit Publik, e cila në mesin e disa gjuhëve të pakicave etnike në Itali ka përfshirë edhe atë shqipe.
Ky propozim u prezantua nga senatori i “Forza Italia”-s, Maurizio Gasparri, e cila garanton që për pesë vjet e ardhshme, Radio Televizioni Italian të ofrojë program për arbëreshët që gjinden në Kalabri, Basilicata, Puglia, Molise, Campania, Abruzzo e Sicili.
Kërkesa është dorëzuar zyrtarisht në Parlamentin Italian më 7 shtator 2023 nga Lëvizja Federative e Pakicave Gjuhësore Kalabria e Re së bashku me një grup profesorësh nga Universiteti i Kalabrisë, Palermos e nga kryetarë bashkishë të disa komunave arbëreshe.
Kjo është hera e parë që RAI harton një kontratë të tillë pas mbi 20 vite kur në Itali ka hyrë në fuqi ligji 482 i vitit 1999 në mbrojtje të pakicave gjuhësore e historike në Itali.
“RAI, nënvizon rezoluta në nenin 9 të kontratës së shërbimit për të mbështetur integrimin, mbrojtjen dhe valorizimin e pakicave gjuhësore, kërkohet garantimi i prodhimit dhe shpërndarjes së transmetimeve radiotelevizive, si dhe përmbajtjeve audiovizive, në gjermanisht dhe latinisht për provincën autonome.
Rajoni i Bolzanos, në gjuhën ladine për provincën autonome të Trentos, në sardineze për rajonin autonom të Sardenjës, në frëngjisht për rajonin autonom të Valle d’Aosta, në Friuliano dhe Sllovenisht për rajonin autonom Friuli-Venezia Giulia dhe në gjuhën shqipe për rajonin e Kalabrisë”, thuhet në rezolutë.
RAI me këtë rezolutë obligohet të ofrojë cilësi teknike si dhe të garantojë digjitalizimin e arkivave audiovizive, të cilat më vonë do të shndërrohen në literaturë referuese në institucione arsimore dhe shoqata kombëtare.
21 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
"Digjitalizim" i pidhit të satom, o çeçen muti. Mëso të flasësh shqip ose kthehu nga ato shpellat nga ke ardhur.
Ne gjuhen standarde shqipe "digjitalizim" thuhet dhe jo me xh. "Agjenda" dhe jo me xh. Shqipja standarde njeh emrin "maqine" dhe jo makine. "Mashinist" treni dhe jo makinist.
Uallah akbar do festojme te gjithe bajromin.
Çfarë gjuhe standarde thua, o jabanxhi? Ky është shëmbull i qartë i një shqiptimi të keq të importuar nga koqevarët analfabetë. Se do të imponosh ti analfabetizmin është tjetër punë pastaj.
Nje faleminderit te pafund per ligjvenesit e nje kombi te qyteteruar!Se mos i ze inati dhe jorgot mor aman!
Lajm i mire. Ky eshte perendimi. Respektohet e drejta e pakicave per rujtjen e gjuhes dhe kultures se tyre.
Nuk e di sa mund te jete Greqia ne Perendimin qe thua o Piro.
O shpellare te Temes, po ju kur do te mesoni te shkruani ne gjuhen shqipe? Ja disa nga gabimet e juaja: pesë vjet e ardhshme, programacion, valorizimin, obligohet, digjitalizimin...
Po ti qe i thua te tjereve shpellar ,ku ben pjese
Të drejtë ka kritiku. Nëse s'do të jesh shpellar mëso shqipen siç duhet.
Tani do behen xheloz jorgot dhe sulejmanet dhe do lejojn gjuhen shqipe per arvanitet dhe arnautet
Rrofte Ed Rama
Bravo Italia...Ky eshte leksion qytetarie! Kane zgjedhur kurajon ne vend të frikes,duke konsideruar vlerë e pasuri gjuhet e pakicave,dhe jo kercenim sic behet ne Greqi Serbi e Maqedoni.
Prit tani kur te hapin dhe grekët televizionin e tyre për gjuhën shqipe????
Krahasoje me Greqine...ne BE....ska lidhje fare, ........
"Programacion" apo "program"?
Cila, Programím.
Po per greket e jugu te Italise nuk ka program televiziv.....apo korrak shpellash te Anadollit....varu kkkk..pune jevgjish.....
'Rai 3 regionale" (rajonal) per Kalabrine, do kete disa ora gjatë 24h qe do tranzmetoje ne shqipen arbereshe, dhe jo shqipen tironçe te shqiptareve qoftexhinjve te lali erit. Sa per informacion, ne bashkite arbereshe, ne kalabri, eshte kusht gjuha shqipe arberesh per nenpunesin shteteror, pasi atje shqipja arbereshe flitet paralelisht me italishten. Italia ka dekada qe rrespekton pakicat.....kjo e tv Rai3 eshte thjesht nje zbukurim me shume i kultures se thellë Italjane. Arbereshet te krahasuar me 90% te Shqiptar-leshëve me benc evo a bmw-ra, eshte si te krahasosh poetin me pijanecin.
Dialekti I Arberesheve eshte I Jugut te shqipwrise nga dhe emigruan , Cameria dhe Laberia .Dhe kostumet dhe kenget Jane te Jugut , e nuk kane daulle cifteli , nuk thone xhit ki bo or tej
Nqs nuk jam gabim, Arbereshet e perdorin daullen edhe defin si pjese e veglave muzikore te tyre.