THE GUARDIAN: Gjakmarrja hedh hije të gjatë mbi shpresat për një Shqipëri moderne

5 Korrik 2011, 16:32Sociale TEMA

Nga Piotr Smolar*

Askush nuk do e dijë kurrë se si nisi, dhe në një mënyrë mosmarrëveshja fillestare nuk ka më rëndësi tani që gjaku është derdhur. Por Ismeti (nuk është emri i tij real) është akoma. Së shpejti ai do jetë 16 vjeç, çka është një problem. Duke u bërë një i rritur ai do marrë përsipër barrën e trashëgimisë familjare dhe përgjegjësitë për të. Ai duket i pashqetësuar ndërsa i afrohet portës së shkollës në një fshat pak kilometra larg Shkodrës, qytetit kryesor në veriperëndim të Shqipërisë. Por përpara se të nisë historinë e tij, ai distancohet pak nga shikimi i fëmijëve të tjerë.

Ismet sheh poshtë ndërsa flet: “Unë nuk jam i sigurt se ç’të them. Po fajësohem për diçka që nuk e kam bërë,” fillon ai. Problemet e tij janë për shkak të babait. Në korrik të vitit 2001, ky i fundit u përfshi në një mosmarrëveshje me dy vëllezër në një fshat fqinj, një histori konfuze për tokën, të cilën dyshohet se e ka shkelur babai i tij.

Nuk ka pasur ndonjë mosmarrëveshje të mëparshme mes dy familjeve, por ofendimet e kërcënimet degjeneruan në dhunë. Pas vrasjes së dy vëllezërve, babai i Ismetit u fsheh në male për dy vjet. I gjykuar në mungesë, ai u dënua me burgim të përjetshëm dhe më pas u arrestua. Drejtësia e shtetit e ka thënë fjalën e saj, por jo drejtësia private. Për dhjetë vitet e fundit familja e dy vëllezërve ka kërkuar hakmarrje.

Shqipëria, e cila shpreson t’i pranohet aplikimi i saj për anëtarësim në BE, ka bërë një ndarje radikale me të kaluarën e saj komuniste. Por gjakmarrja, një nga zakonet e rrënjosura më thellë, është ende shumë e gjallë, duke kërkuar hakmarrje sy për sy në një spirale të pafund pikëllimi. Vetëm një fyerje ose ndonjë shkele në moralin martesor mund të justifikojnë gjakmarrjen. Kodi i lashtë i Kanunit, i cili ka qeverisur jetën rurale në Shqipëri për pesë shekull, ende ka ndikim, sidomos në veriun malor.

Ky sistem kompleks ligjesh zakonore dikur rregullonte çdo aspekt të jetës: trashëgiminë, tregtinë, martesën e krimet. “Kanuni ka mbijetuar për kaq shumë kohë sepse kjo është një mënyrë për ruajtjen e identitetit kulturor dhe ligjor,” thotë shkrimtari Besnik Mustafaj. Në kryeqytetin Tiranë, antropologu Nebi Bardhoshi e përshkruan si “një formë të opozitës ndaj çdo forme të ligjit shtetëror, jo vetëm ligjit otoman”. “Kanuni lidhet me fenë e gjakut, në të cilën gjakmarrja është vetëm një aspekt,” shton ai. “Ligji bazohet në dy shtylla kryesore” trajtim të drejtë mes njerëzve dhe reciprocitet”.

Sistemi nuk ofron gjë për përshkallëzimet e pafundme. Në të kundërtën, që në fillim është lënë hapësirë për ndërmjetësim me anë të këshillit të të moshuarve. Disa anëtarëve të fisit mund tu jepet një premtim për siguri (besa). Por tradita është tharur tutje dhe ajo që ka mbetur është veëm ideja e hakmarrjes. “Pas vrasjes, thotë gjyshi i Ismetit, Kalteri, u ngjita tek shtëpia e dy vëllezërve dy herë. U thashë se nuk kishte asnjë problem mes nesh e familjes së tyre. U përpoqa të negocioja, por ata as nuk u ulën, ashtu siç e kërkon zakoni”.

Kalteri na mirëpret në shtëpinë e familjes ku jeton me gruan e tij dhe Inën, nënën e Ismetit. Shtëpia është e vogël, por e mbajtur mirë. “Ismeti bëhet 16 vjeç në janar dhe i duhet të nisë shkollën e mesme në një fshat tjetër,” thotë Ina. “Nuk dua ta marr përsipër këtë rrezik. Duam ta dërgojmë jashtë vendit”.

Çdo gjë ka ndryshuar në Shqipëri që pas rënies së regjimit komunist. Krimi i organizuar ka krijuar fortesë dhe trafiku njerëzor ka lulëzuar falë dhe martesave me shkuesi, që kanë shkaktuar më shumë grindje familjare. Mbi të gjitha mosmarrëveshjet e shumta të dhunshme janë përqendruar në pronësinë e tokës. Pavarësisht nga përmasat relativisht të vogla të vendit, autoriteti i qeverisë është sfiduar rëndë. Në vitin 1998, kryengritja e llotarive, një konflikt në kufijtë e luftës civile shpërtheu pasi rënies së skemave të ndryshme piramidale financiare. Në kaosin që pasoi armët ranë në duart e njerëzve dhe një sistem i vjetër patriarkal u ringjall. Në mungesë të zbatimit të ligjit, familjet iu rikthyen Kanunit.

Kodi Penal shqiptarët i referohet gjakmarrjes si një vrasje me paramendim, por gjykatat akoma nuk dihen se si të merren me këtë sistem paralel të drejtësisë. “Familjet ndjejnë se kanë të drejtë për të marrë gjak,” thotë Përparim Kulluri, prokuror në Shkodër. “Ne kemi parë raste kur të afërmit e viktimës kanë dhënë dëshmi për të pastruar të akuzuarin në mënyrë që ta vendosin vetë në vend drejtësinë”.

Në vitin 2006, Liliana Luani, një mësuese në qytet, ngriti një OJQ që të kujdesej për fëmijët që vuajnë nga pasojat e Kanunit. Me rritjen e numrit të atyre që lënë fshatin për të parë për punë në qytet, shumë të rinj i përkasin familjeve që janë në gjak. Luani di 120 raste në dhe rreth Shkodrës. Organizata e saj siguron mësim në mënyrë që fëmijët të mund të mësojnë në shtëpi.

Teorikisht, sipas rregullave të Kanunit, fëmijët nuk mund të preken. “Por rregullat e vjetra janë zhdukur që pas rënies së komunizmit,” thotë Luani. “Konfliktet e vjetra janë rishfaqur, të reja kanë nisur, kryesisht të lidhura me të drejtën e pronës. Ka pasur një rast në Shkodër kur një burrë u përpoq të vriste një 3 vjeçar”.

Sipas Komitetit Kombëtar të Pajtimit, rreth 1650 familje jetojnë të izoluara brenda shtëpive të tyre. “Shifra është rritur me nga 200 në vitin 2010 e 2009 për shkak se familjet janë rikthyer në Shqipëri pasi nuk kanë mundur të marrin azil në një vend perëndimor,” thotë kryetari i Komitetit, Gjin Marku.

Është shumë e vështirë që të gjesh ndonjë statistikë të fortë për të vlerësuar shkallën e problemit. Në një raport në shkurt të vitit 2010, Këshilli për të Drejtat e Njeriut në OKB thotë se numri i gjakmarrjeve ka rënë ndjeshëm në pesë vitet e fundit, por pranon se statistikat zyrtare nuk janë të plota. Komiteti thotë se në vitin 2010 ka pasur 95 të vdekur, 75 në vitin 2009 dhe 9870 që nga viti 1990. Kryeministri Sali Berisha i sheh gjërat ndryshe. I lindur në Tropojë, ai mendon se Kanuni ka meritat e tij. “Ai ka vepruar si një pengesë shumë e fuqishme duke imponuar një vetëkontroll të pabesueshëm. Ka shumë pak raste të gjakmarrjes, një provë se shteti ligjor mbizotëron,” thotë Berisha. “Kur erdha në pushtet në vitin 2005 kishte 1800 të burgosur, tani ka 5 mijë”.

Të dhëna të tilla me siguri që janë mashtruese. OJQ-të, të ndihmuara nga të moshuarit e fshatrave, janë organet e vetme që po bëjnë përpjekje për të ndërmjetësuar mosmarrëveshjet. Pajtimi në mes të dy familjeve është një proces kompleks, në përputhje me rregulla të rrepta, që mund të zgjasë me vite.

Sa më lart të shkosh në mal, aq më pas kthehesh në të shkuarën. Sa më shumë që të helmojë brezin e ardhshëm shpirti i gjakmarrjes, aq më shumë Kanuni humbet kuptimin e tij fillestar.

 

*Artikulli fillestar është botuar në Le Monde

 

33 komente në “THE GUARDIAN: Gjakmarrja hedh hije të gjatë mbi shpresat për një Shqipëri moderne”

  1. anticensurë says:

    gjakmarrja është problemi më i vogël që ka shqipëria!

    1. AdrianGJ says:

      Zoteri e keni gabim sepse gjakmarrja eshte nje nga problemet me te medha. Kjo sepse do te thote qe ne shqiptaret akoma nuk e kemi ate kulturen (nese mund te quhet e tille) te faljes dhe te tolerance. Kulturen a dialogut dhe diskutimit te mirffillte. Dhe kjo eshte dicka qe manifestohete edhe ne situaten politike qe ne kemi ne vend….

      Nje shembull i thjeshte eshte ne Angli nese dy persona (anglez) zihen dhe per momenting rrihen ata ndoshta pas pak mund te pijne nje birr bashke. Por nese njeri nga keta dy persona jane shqiptare te shumten e rasteve kjo nuk do te ndodh kurre dhe nuk to te mbaroje me aq – ata to thirre shokune apo kushririn per ndihme nese ndihen te humbur.

      Ne keto bloge shohe qe shumica e komentuasve ja vene fajine qeverise. Po qeveria i ka fajete e veta por edhe qytetaret (njerezit) ka nje role te madhe qe duhet te luajne ne kete mes. Perpara se te kerkojme nga qeveria apo nga te tjeret, ne te gjithe duhet te jemi te sinqerte ne vetveten tone se ne po e japim kontributin tone pozitive.

      1. zana19 says:

        ky harroi o AdrianGj se jane vrare 10,000 vete ne Shqiperi keto njezet vjet vetem nga hakmarrja( shifer e marre ne nje artikull botuar nja dy jave me pare per hamarrjen)

      2. une them says:

        njerezia ne fund te fundit, perbehet nga individ. kurse shteti eshte istituncion.
        dhe anglezet sado popull me shume kultur e tradita, por problemin e huliganve e zgjidhi shteti. pastaj e dime mire, se si e vuri ne vij diktatura kete problem.

    2. tefta alikaj says:

      GJAKMARRJA ESHTE THEMELI I TE GJITHA PROBLEMEVE TE SHQIPERISE SE SOTME ;KJO CON QE SHTETI TE MOS FUNKSIONOJE JURIDIKISHT;SHTETI DHE I GJITHE POPULLI JANE TE PA MBROJTUR

  2. Kujtimi says:

    Punen e gjakmarrjes,Saliu eshte mire te ia lere ne dore zj.Josefina.Ajo eshte vertet burrneshe,qe ka nen komande nje qind e katerdhet burra.Nje mik nga Korca me thoshte: “Qyshse erdhi ne Korce Josefina dhe mbajti nje fjalim te rendesishem programatik me pedagoget e Universitetit F.Noli,ne gjithe zonen nuk ka pasur asnje rast gjakmarrje,bile edhe ato te vjetrat qe nga koha e diktatures komuniste u pajtuan dhe ky problem eshte mbyllur nje here e mire”.Ajo eshte grua me poptence.A nuk e ka thene faqe te gjitheve ne ekranet e televizioneve(bile jo nje here) :” Vetem nje gabim ka ba Sala,…qe nuk ju ka dhan nga nji plumb ballit ju kamunisteve (Pra i bie qe Saliu te vriste dhe veten me pas) “. Jane vete kreret e shtetit qe mbjellin dhune e urrejtje,nxitin e thellojne sa me shume percarjet ne popull,duke e cuar deri ne zgrip,sepse keshtu e kane me te lehte te sundojne,prandaj nuk i ha fare meraku per kete plage te rende shekullore te popullit tone.Cfar beri tjeter,pervec zbatimit te ligjit,regjimi komunist qe e kishte mbyllur ate plage ? Duhet te jesh vertet shqiptar,me te mirat e te keqiat e tij,qe te mund ta shpetosh gjakun e shqiptarit,se joshqiptaret nuk ndiejne asnje dhimbje.

  3. Rani says:

    Eshte per tu çuditur se asnje gazetar i rregullt nuk ka bere nje shkrim per qeverine e ketij vendi te korruptuar dhe te mbaruar per te nxjerre shkaqet e shumices se fenomeneve shqiptare qe jane pasoje e nje çoroditje shteterore dhe nje mungese totale te shtetit. Fukaralleku, injoranca, papunesia fakti qe s’ke ku te ankohesh per nje padrejtesi jane perberesit kryesore te ketij fenomeni.

  4. sorge says:

    Bota e ‘QYTETERUAR” na solli gjithe ato te mira,qe nuk i kishim ne kohen e diktatures se ENVER HOXHES!!!Gjithkush ka te drejte te te VRASE E TE TE VJEDHE!!!Droga dhe prostitucioni LULUZON HAPUR!!!GJAKMARRJA LULEZON NE TE GJITHE SHQIPERINE,AQ SA STRATEGU I KRIMIT SALI BERISHA,KA 20 VJET,QE NUK KA THENE NJE FJALE KUNDER GJAKUT!!!Shqiptaret jane PERCARE NDER VEDI AQ SA TA HANE TE GJALLE NJERI TJETRIN!!!DEGJONI KRYEMINISTRIN BANDIT SE SI I ULURIN OPOZITES:SYTE I SHKELQEJNE SI TE GJASRPRIT,GOJA LESHON JARGE SI TE CMENDURIT,FJALET NUK I NUMERON,KUR SHAN ME LIBER SHTEPIJE!!!NUK KAM PARE ASNJE RRUGAC TE SHAJE KESHTU,SE DO TA HANTE PLUMBIN BALLIT NE VEND!!!KY ESHTE SHTETI YNE MAFIOZ!!!KJO ESHTE DEMOKRACIA KAPITALISTE!!!Dhe shajne KOMUNIZMIN per KRIME!!!Haaaa!!Po,A KA REGJIM ME KRIMINAL SE KY I SOTMI???KURRRE!!!

    1. preng sherri says:

      nuk ka kohe per te vendos ligje as kunder gjakmarrjes as kunder prostitucionit.Nuk ka kohe fare DOKTOR MORTJA:
      ne kemi ekonomine me te lulezuar ne bote dhe nuk mund ti kemi te gjitha menjehere.
      po te keni dhe pak durim,pak a shume nja 20 vjet ,sa ti ktheje patkojt vete ,ateher do te shohesh majat qe kemi arrit!

  5. isoj tetre says:

    Vete fjala KA NUN do te thote qe pervec babes eshte dhe nje tjeter qe duhet te jete ne mbrojtje te femive nuk po flas per procesin e prerjes se flokeve mundet edhe te mos behet(nese e shikojme qe eshte i vjeter) por ai femi qe ka nje baba te denuar duhet te kete nje Nun….

  6. Deni says:

    vetem ne shkoder e ka humb kanuni kuptimin fillestar, filluan te vrasin edhe gra, turp. beni nji statistik dhe do shihni se shkodra ka me shume hasmeri se te gjith rrethet e veriut se bashku. Pse??
    ne Diber thone se pushka sa ka gryken ka nafaken (fatin), do te thot qe mosmarrveshjet duhet te zgjidhen me kok e po kalove te pushka mos prit shum prej saj.
    ne fund te fundit asgje nuk eshte me e shenjte e me me vlere se LIRIA ose nuk shpenzohen 100 lek per te fitu 10 lek.

  7. mendimi_im says:

    Te nderuar miq:
    Nuk ka ilac me te mire, kure me te mire dhe sistem me te mire se ajo cka ofron islami per hakmarrjen.

    Pyetja:

    Selam alejkum e nderuara redaksi!

    Desha t’ju drejtohem me një pyetje. A lejohet hakmarrja te muslimanët?

    Përgjigjja:

    Falënderimet i takojnë Allahut, paqja dhe bekimet e Tij qofshin mbi të Dërguarin e Tij Muhamed, mbi familjen, shokët dhe të gjithë ata që ndjekin rrugën e tij deri në Ditën e Gjykimit!

    Në Islam e drejta për të jetuar është një nga të drejtat më themelore për çdo njeri, prandaj mbytja e një personi konsiderohet si një nga mëkatet më të mëdha që mund të bëjë njeriu.
    E si mos të jetë kështu kur ky krim shkaton shumë të këqija; i le fëmijët jetim, gratë të veja, përhap trazira, ngatërresa, armiqësi, konflikte madje edhe luftra. Për këtë shkak edhe në Kuran thuhet:

    “Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Izraelit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë (pa të drejtë), është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit.
    Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve.” (Maide, 32)

    Gjithashtu thotë: “Kushdo që vret një besimtar me qëllim, ndëshkimi i tij është xhehenemi, në të cilin do të qëndrojë përgjithmonë. Allahu është zemëruar me atë, e ka mallkuar dhe i ka përgatitur një dënim të madh.” (Nisa, 30)

    Pasi këtij sqarimi themi se hakmarrja apo gjakmarrja me formen se si perceptohet ajo te ne; që nëse dikush e vret dikë, atëherë e tërë familja e vrasësit të jenë objekitv për t’u hakmarrë nga ana e familjes së të vrarit.
    Kjo nuk është fare islame dhe është e ndaluar.
    Prandaj është gabim që ky gjest t’i atribuohet Islamit, ashtu si mendojnë shumë njerëz.

    Fatkeqësisht kjo traditë ka bazën në kanunin e Lekë Dukagjinit, pasi në të specifikohen kritere dhe rregulla se si duhet vepruar në raste gjakmarrjeje.
    Prej tejkalimeve të cilat përligjen e kultivohen në kanun është parimi se gjakmarrja bëhet me vrasjen e dikujt apo disave që kanë lidhje familjare me vrasësin sikurse, babai, vëllai, etj.

    Gjithashtu duhet të dimë se gjakmarrja me këtë kuptim nuk është traditë vetëm shqiptare, pasi po t’i referohemi te dhënave rreth historikut te hakmarrjes, shohim se kjo dukuri ka qene shumë e perhapur në provinca te ndryshme mesdhetare si p.sh Sicilia, Korsika, Mali i zi, Turqia dhe te shumë popuj tjerë, por fatkeqësisht ajo te ne është kultivuar madje edhe duke i vënë kritere dhe kondita.
    Pa hyre më thellë në këtë, mendojmë se rrethanat politiko-shoqërore kanë luajtur rol te ne në vazhdimin e aplikimit të saj nga familjet, pasi rastet e gjakmarrjes janë rrjedhojë e mosfunksionimit të ligjit dhe mosvendosjes së rendit, me një fjalë mosmarrjes së dënimit të merituar nga ana e vrasësit.

    Sido që të jetë, themi se Islami kundërshton që hakmarrja të bëhet duke tejkaluar kufijtë dhe bërë mizori me të tjerët nga familja e vrasësit ashtu si është traditë te ne.
    Në Islam është parim se secili njeri është përgjegjës për veprimet e tij dhe ai nuk përgjigjet për mëkatin dhe krimin që bën tjetri, përderisa nuk është pjesëmarrës, qoftë ai person edhe i afërm i tij. Allahu i Madhërishëm thotë:

    “Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj…” (Enam, 164).

    Mirëpo këtu duhet ta kemi parasysh se kur themi se nuk lejohet gjakmarrja në Islam me formën se si veprohet te ne, kjo nuk nënkupton se jurisprudensa islame nuk parasheh dënim ndaj këtij krimi.
    Në iigjin Islam janë të përfshira të gjitha format e mundshme të vrasjeve të cilat mund të ndodhin dhe për secilën rast ka sqarime të thukta dhe juridiksione se si duhet veprohet.
    Në jurisprudencën islame ekziston një nënkapitull në Kodin e së Drejtes Penale dhe të Krimeve (Kitabu Xhinajat), që quhet “Nënkapitulli i Ndëshkimit për Vrasje”-“Babu Kisas”.

    E domosdoshmja që duhet të përmendet në këtë problematikë është ajo se për krimin e vrasjes ndiqet dorasi dhe nëse ekziston lidhja, atëherë ndiqen edhe bashkëpjesëmarrësit.
    Në këtë, në asnjë formë nuk akuzohet ndonjë person tjetër, qoftë prindi apo vëllai vetëm për faktin se është i afërm i dorasit.

    Pas gjykimit të vrasësit dhe konstatimit se ka bërë vepër penale pa të drejtë; ka marrë jetën e njeriut të pafajshëm, atëherë denimi i vrasësit është ekzekutimi me vdekje. Allahu i Madhëruar në Kuran thotë:

    “O besimtarë! Është caktuar për ju kisasi (ndëshkimi) për vrasje: I liri për të lirin, skllavi për skllavin dhe femra për femrën.” (Bekare, 178)

    Mirëpo sipas dispozitave islame, familja e të vrarit ka të drejtën ekskluzive ta falë vrasësin apo të kërkojë për këtë vrasje, në vend të ekzekutimit me vdekje, shpagimin e gjakut me të holla.
    Për këtë në vazhdim të ajetit të sipërpërmendur thuhet:

    “…Ai (vrasës) që falet nga farefisi i të vrarit, duhet të sillet njerëzishëm dhe le të zbatojë dëmshpërblimin me të mirë. Kjo (falje) është një lehtësi dhe mëshirë nga ana e Zotit.
    E kushdo që pas kësaj (faljes), e kapërcen kufirin, do të marrë një dënim të dhembshëm.” (Bekare, 178).

    Kjo ishte çfarë arritëm të përmbledhim në lidhje me pyetjen tuaj, përndryshe të flasësh rreth çështjeve të cilat kanë të bëjnë me këtë problematikë ka shumë çfarë të thuhet, pasi ligjet dhe rregullat janë të detajizuara mjaft mirë në ligjin islam, Allahu e di më së miri!

    1. albert says:

      Nuk ka ilac me te mire … dhe vazhdon me fjale bajate per disa rregulla qe definitivisht jane me te prapambeturat ne bote. E pyes vehten dhe cuditem se si ka njerez ne kete bote qe nuk e shofin se perfaqesuesit e ketioj besimi jane me te pacivilizuarit ne tere rruzullin e botes.
      Edhe dicka , kur te pershendete , te lutemn pershendet shqip e jo ne gjuhen e njerezve te shkretetires.

      1. mendimi_im says:

        Un te ofrova informacion.
        Eshte pergjegjesia dhe zgjedhja jote ta pranosh apo jo. Por nuk eshte e drejta jote te ofendosh.
        Prandaj ai qe ofendon ne vend se thjeshte te pranoj ose mohoj dicka qe i serviret eshte robi me i humbur i shkretetires, me fal i xhungles desha te them…

        Kurse ajo pershendetja eshte universale.
        Por per dijetaret dhe jo injorantet.

        Me kete jan pershendetur dhe kan pershendetur te tere dijetaret e koharave, nder ta Isa(Jezus) dhe Muhamed paqja qofte mbi ta.

        1. albert says:

          Kete informacion qe ma afrove ti , ka shume vite qe e kam te qarte.
          Nuk jam prej atyre qe ofendojne, por , realisht te te them se une ndihem i ofenduar kur dikush mban ligjerata dhe i lavderon aktet e dhunes ; goditje me kamxhik, prerje te gjymtyreve, prerje koke, vrasje makabre me gure …
          Edhe une e pranoj qe ajo pershendetje eshte universale dhe me kuptim shum te mire, por , ama thuaje shqip.

          1. bazarhesap says:

            Ke haruar kariken elektrike,varjen,neper peme,injeksionin,dhomen e gazit,injeksioni me potasium te gjitha keto jane denime me vdekje te dhena ne Amerike.Po te duash dalim te turmat e drureve.
            Problemi i tipave si ty eshte se (you can’t smell your own shi.. in your pants)

          2. mendimi_im says:

            Esselamu alejkum =paqja qofte mbi ju.

            Pershendetja mund te thuhet ne shqip, nuk ka nje transmetim qe ndalohet ne gjuhe te tjera, por perderisa eshte gjuha e Kuranit e cila eshte edhe gjuha e profetit ton te dashur per respekt dhe dashuri e perdorim ne origjinalitet ashtu sic eshte.

            Nese njerezit sot vrapojn pas origjinales si addidas, puma, nike, nokia, apple, mercedes, airbus etj edhe ne ne aspektin fetar vrapojm dhe zgjdhim origjinalen.
            Cdo gje origjinale eshte edhe klasike eshte edhe moderne eshte edhe e drejte edhe e thjeshte.
            Qe kur njerezit fillojn te kopjojn bjen cilesia e mallit dhe besueshmeria ne te njejten kohe.

            Prandaj nese je njeri i zgjuar besoj se e kuptove “persene”.
            Po te kishte dashur Zoti profetin apo profetet i zgjidhte shqiptar dhe edhe Kuranin edhe Biblen edhe Teuratin e dergonte ne gjuhe shqipe…
            Perderisa nuk eshte ashtu atehere ne i bindemi dhe pranojm ate qe ka zgjdhur Zoti vete dhe jo njerezit.
            Nese fillojm tu bindemi deshirave te njerezve atehere duhet te besh ate qe thojn miliarda njerez dhe automatikisht behet KAOS pra rremuje.
            Prandaj qe te mos kete rremuje kodet, parimet, rregullat apo KUSHTETUTA, nder to ligjet e pershendetjes apo ligjet e HAKMARRJES jan standarte per te tere ata qe duan te binden.
            Ata qe nuk binden do te kerkojn sisteme ne mendjet e tyre por nuk do te gjene rezultat dhe as PAQE.

            Nderime.

  8. preng sherri says:

    Nuk i kuptoj keta anglezet!
    flasin per gjakmarrjen dhe ne foto vejne dy femije rom.Me ben pershtypje,pasi pata lexu nje liber te nje gazetari anglez,Kristian Jennings,i cili mundohej te na paraqiste si race e zeze,madje dhe nje foto qe kishte vu ne liber paraqiste nje grup shqiptaresh me tipare te zeza.Nuk besoj qe kjo eshte politike zyrtare e Britanise,por thjesht gazetare te shitur per 5 euro,megjithate nuk ju ben nder anglezeve.

  9. ladi says:

    ka vrare 2 vllezer te pafajshem, me vjen keq per kete djalin 16 vjecar, por jam kurioz me e ditur ky 16 vjecari a do kishte marre gjak nqs do i kishin vrare baben edhe te vellane?.

  10. star says:

    Ti qe po i ben kaq reklame islamit. Na jep pergjigje nga islami kur vritet ndonje jo besimtar qe do te thote jo i fese islame si trajtohet ? Po per kamikazet islamike qe bejne vrasje masive duke ju shpelare me pare trurin me propoganden e fese se vet cfare pergjigje ke.Na fol per realitetin tokesor sot ne bote dhe jo me ato qe na lexon nga kush e di se ku.

    1. mendimi_im says:

      I nderuar star,

      nuk jam ketu ashtu sic mendon ti per te dhene mesime fetare se nuk jam hoxhe apo teolog.
      Kam puen per te bere dhe nuk kam kohe shum.
      Por ti nese me ndjek ne komente do te gjesh edhe pergjigjen e pyetjes tende.
      Nese ti nuk ke kohe te kerkosh vete gje qe eshte pergjegjesi e jotja te kerkosh te verteten apo te drejten un perseri nuk po te le, por do te mundohem te te jap info apo referenca.
      Edhe nje her:

      eshte detyre per secilen te stuioj qofte fene qofte pjese te tjera sociale te jetes…
      mos pritni te merrni pergjigje qe jan llokum direkt ne goje,
      nese me kupton drejte dua te te keshilloj qe njeher bej kerkime vete pastaj ato qe nuk kupton mi drejto mua, apo te tjereve qe din me shum se une.

      Kerkimi i dijes eshte pergjegjesi personale. Nuk jan mesuesit te obliguar te mesojn te tjeret.
      nderime.

    2. deso74 says:

      e ca merresh me ate ”NJERI” more vella?ai gjoja ben master ne USA,shife ca mendimesh ka!!!nqs ben master dhe ky TALIBAN,u mbyllshin shkollat e USA,MOS U HAPSHIN KURRE!!DHE SI SHAN NEPER FORUME!!!po te ishte me te vertete njeri i zotit do te dinte nga toleranca!!!se ka idiota si ai,kemi SALE BISHEN NE KRYE DHE PO NA HA GJAKMARRJA!!

  11. D says:

    ti myftiu im je ne marrsh te peste drejte shekullit te shtate islami eshte problemi me i madh ne bote eshte pjedhe e terrerrit e pasigurise ne bote . a e mbani mend se si kemi udhetuar neper aeroporte ? islami eshte me problem se komonizmi sepse eshte me i poshtur dhe me brutal . por do te shkoje poshte si nazizmi dhe komunizmi , te tri regjimet jane kunder te drejtave themelare te njeriut …………

  12. geno says:

    ligji dhe vetem ligji po u zbatua gjakmarrja zhduket gradualisht…….sa ishte merumi gjalle te tere gjak dhisnin ske ci thua trimat ishin lepuj ne ate kohe……………….

  13. Saligrad says:

    nuk behet ai vend me kurre ne kete far feje qe e katandisi spiuni i Serbise Sali ram berisha ..as Rama As dreqi nuk ben dot gje ..vetem po doli ndonje Enver se ndryshe nuk merr vesh ai popull..eshte mesuar vetem me dhune dhe i shtypur perndryshe del nga shinat dhe vete ne kete ekstrem qe eshte sot…kot grime sallate ne ketu vime lexojme dhe idotizma te nje pederasti katunar qe e mban veten per grek dhe budallalliqe me allah dhe shen Vasil

  14. Shpresa says:

    Si historiane shqiptare duhet te plotesoj dy mangesi te artikullit: e para, Kanuni, i quajtur i Leke Dukagjinit, nuk ka 5 shekuj qe vepron ne trojet shqiptare, por 23 shekuj, pasi eshte i Lekes se Madh te Maqedonise se Vjeter; e dyta, ne kohen e Shqiperise, e quajtur Socialiste, plages se Gjakmarrjes sipas Kanunit te Lekes iu vu nje kore e forte, te cilen e theu shpellari Sali Berisha.

  15. ujk marsi says:

    i nderuar mendimi-im , ma sa po kuptoj nga shkrimet e tua ti je nje person i pregatitur, ti e di me mire sesa une cfareroli ka luajtur feja tek ne,mos te largohemi shume po qe nga koha e rilindjes feja ne na ka bere gjemen, kane arritur deri sa ta mallkojne gjuhen Shqipe. ketu nuk dua te bej ndo nej dallim secila nga keto fe. italianet thone , la religione e l’oppio de poveri,s’kemi pare hajer nga fete ne,dhe kur degjoj per harmoni fetare me kallaisen nervat, eshte nje harmoni fetare se ne nuk e cajme koken per fete, pik.per sa i perkete gjakemarrjes per keta delexhinj e dallkauke qe syrgjynosin gra e femije se gjoja e thote kanuni, keta duan te mos kesh meshire, toskeria ta kanunin e vet po keto gjeranuk ndodhin ,une kam nje kopje te kanunit te leke dukagjinit , e kam lexuar dhe jam habitur, konsiderohet nje nga kushtetuatat me te vjetra ne bote. keta qe vrasin dhe zene ne goje kanunin jane kafshe, njesoje si puna e talebaneve qe zene ne goje kuranin

  16. PrapambetjetOsmane says:

    Ne shqiptaret nuk duhej te ishim ketu. Ne jemi ne krahun e gabuar te historise se shekujve te fundit. Ne skulptoret e ferrit po krijojme Statujen e Djallit, sepse nuk qenka e thene qe edhe shqiptari te ece me kohen dhe te korigjoje gabimet e se kaluares, si menyre e vetme per ta shkurtuar distancen e madhe qe kemi me Europen Tone.
    Kohet e fundit , sic veprojne provincialet dhe shpirtshiturit, Hashimi deklaroi se ‘’Turku eshte Vellai im’’ dhe me gjithe seriozitetin e nje ‘’burri shteti’’ arriti edhe te lutet per Sulltan Muratin apo Mehmetin. Nuk shkohet ne Europe me objekte qe ulerasin Azi, njekohesisht objekte qe perfaqesojne 100% pushtimin osman, naten e zeze 500 vjecare shqiptare. Cdo Kryeqytet i Botes qendren e ruan per Vlerat e Pasterta Autoktone.
    Hoxhallaret Shefqet Krasniqi dhe Naim Ternava jane perfaqesues te denje te paraardhesve te tyre, te cilet historikisht kane punuar non-stop per tjetersimin e shqiptarit. Hoxhallaret (shumica e tyre) gjate pushtimit osman dhe pas tij kane shkelqyer ne punen e tyre djallezore, saqe shqiptari eshte shnderruar ne ‘’njeriu me i urryer i Ballkanit’’. Popujt kane luftuar kunder njeri-tjetrit, por urrejtja ndaj shqiptareve ka qene e pazakonte, te vrasesh nje shqiptar ka qene nje Akt Special. Hoxhallaret e Kosoves dhe Maqedonise jane perfaqesuesit kryesore te Perandorise Osmane dhe misioni i tyre sapo ka filluar. Ardhja e Lirise ne Kosove dhe ardhja e demokracise ne Maqedoni na ka treguar se jemi prane ri-pushtimit osman. Te gjithe popujt me-pak-mend-ne-koke pas pushtimit jane rikthyer tek vetevetja dhe kane refuzuar te rikthehen tek tjetersimi. Sic duket kombi yne eshte ndryshe.
    Sinjalet e shembjes se Diktatures se Dyfishte ne vendet myslimane nuk mirepriten nga shume njohes te ceshtjeve nderkombetare. Duke pare abuzimin e tmerrshem me lirine ne Kosove e Maqedoni, Bota trembet nga ekstra-radikalizimi i myslimaneve, te cilet sic duket Lirine do e Perdorin per te Vrare e Shkaterruar, per te Hapur Luftra te reja, sepse, sipas tyre, ne parajse shkohet vetem duke Urryer e Vrare.
    Sigurisht ka edhe mijera hoxhallare te tjere, politikane, akademike, shkrimtare, lopaxhinj qe i jane bashkuar ketij misioni islamo-monstruoz.
    Kryeqendra e islamo-harbuterise eshte Forumi Islamik, ne te cilin jane grumbulluar te gjithe hoxhallaret e Maqedonise dhe Kosoves, por ka edhe qindra faqe te tjera ku kendohen kenge per Osama bin Laden, thuren poezi per Xhihadin, behet thirrje per lufte, analizohet ne menyre islamo-otomane e ardhja e shqiptareve.
    Pavaresisht numerit te myslimaneve ne trojet tona, ekstremistet islamike per momentin fatmiresisht jane pakice. Nese do arrijne shumicen, atehere Shqiptaret me te drejte do Lahen ne Gjak nga ata qe na sollen Lirine dhe nuk perjashtohet mundesia qe kombi shqiptar te shuhet perfundimisht dhe tokat tona t’i gezojne ata fqinjet tane qe nuk abuzojne me lirine.

    Abuzimi me Lirine degjohet (por edhe shikohet!) ne kengen (qe do hedh me poshte) per Bin Laden, kenduar nga Myslimanet Shqiptare te Kosoves apo Maqedonise. Kjo eshte kenga e dyte per ate qe ishte Njeriu me i Kerkuar ne Bote, njekohesisht kunder Shpetimtareve te Kombit Shqiptar, por mbi te gjitha eshte kenga Kunder Kombit Shqiptar.
    Do citoj fragmente ‘’poetike’’ per Xhihadin, shkruar ne forumin islamik:
    ‘’Në emër të All-llahut / Pushkë do të qesim / Në rrugë të All-llahut / Të gjithë do të vdesim
    Jetën e duam / Por vdekjen më shumë / Vall-llahin për islam / Gjaku do rrjedhë lumë
    Se gjaku ynë nuk është ujë – Mjaft më o pabesimtarë / Do t`iu luftojme anëkënd / Kokat kemi për t`ua marrë
    Se ne nuk jemi horra / E as figura të shahut / Kemi të drejta mbi ju / Se jemi robër të All-llahut
    E dua xhihadin dhe nxis për të / Edhe nëse më urrejnë dhe askush nuk më do / Të më dojë Krijuesi ky është qëllimi im / E dashuria njerëzve është vetëm një mashtrim
    Xhihadi vëlla është koka e Islamit / Pa të hiq nuk bënë kështu thonë edhe ulemaja / Omeri r.a ka thënë: çdo popull që lënë xhihadin anash / Ata do të mposhten, pra kjo të tregon se pse sot ne jemi këtu
    Përse e urrejnë xhihadin o vëlla më thuaj.. / Përse deri këtu kanë mbërri këta mysliman të moderuar / Pse vallë Xhihadin e mohojnë!! / Kur çdo besimtar duhet të jetë i përgatitur për të.
    O Zot më mundëso të takoj Muhamedin alejhi selam / Prijësin e Muxhahidave në gjithë këtë dynja / Më mundëso të takoj të gjithë luftëtaret që luftuan në rrugën tënde / E mos më largo prej këtij shpërblimi që është shpresa ime.
    (All-llahu Veq Mundet Meta Shperbly Mundin Hilme met Vertet Shume Vargje te Prekshme..!!)
    Allahu na urdhëroi, xhihadin na e obligoi / Pejgamberin e dërgoi shembull për ne si të luftojmë / Pasurin dhe fëmijën që shumë i dëshirojmë / Për Allahun e madhëruar duhet t`i sakrifikojmë
    Frikacaket që Allahut nuk i frikësohen / Thonë që s`ka mejdan ku të luftohet / O ju te mjerë, Palestina na thërret / Iraku e Afganistani për ne po pret / As Qeqnin nuk do t`a harrojmë / Edhe në Nigeri inshAllah do të triumfojmë
    (Allahu te shperbleft per keto vargje kaq prekese dhe nxitese!!!!)
    (All-llahume Amin..! Edhe juve All-llahu(subhane we teala)ju shpërbleft për leximin….)
    Une dua te rritem, / Te behem i madh, / Ne kodra te ngjitem, / Te marshoj pa frike, / Te shkoj ushtar, / Vullnetar te dale, / Pjesetar i Muxhahideve, / Une qe te jam, / Te jem me burrat, / Burrat e Islamit, / Qe ne safet e para , / Ti ndal hovin Kufarit.
    të vdesin në xhihad / si shehid të Allahu t`shkojnë / vriten e plagosën / me gjakë e lajnë fushën / në njerën dorë mbajnë Kur’anin / e në tjetren pushkën
    (Allahu te shperbleft oj moter e nderune me qdo te mir te Tij ne dunja dhe ne Ahiret)
    veten me fliju, / n’xhennet mu taku, / po rrugës të juve po ecim shum, / po ju perkujtojm dhe dua po bajm qe edhe ne shehida te shkojm, / pjeset e trupit për Allahun ti dhurojme.
    (Mashall-llah.. Edhe juve motër All-llahu(subhane we teala) ju shperbleft… Selamu Alejkum..!) (Allahume Amiiiin) (Xhezek Allahu harren ja uhti filah)
    Perse vella I dashur ne Xhihah nuk del / per hir te Allahut ta mbrojm ket fe / Te gjith te bashkuar me arme ne dore / me emrin e Allahu deri ne fitore
    Dhe nese bim ne luft si muxhahid / lusim Allahu te na pranoj shehid / Se vertet shehidet nuk jan te vdekur / po ata furnizohen te zoti vertete
    Oj nënë mos më prit / E kam shitur shpirtin për ngritjen e fesë / e sakrifikoj atë me gjakun dhe sytë e mi / deri sa të pajtohet me mua Zoti
    Por ku jeni ju o te turperuar….. / Du ate shkoj ne XHihad te luftoj, / Te luftoj per hi rte Allahut xh.sh / Per hi rte Allahut xh.sh dhe jeten te flijoje
    (Selamu Alejkum po organizojeni nje ushtri luftar te allahut qe ti mposhtim qafirat jam i pari qe dot vi me pelqyn shume poezit allahu ju shperbleft selamu alejkum)
    (ALLAHU JU shperbleft me xhennetin firdeus dhe ju begatoft ne kete dunja dhe ne ahiret se shumm te bukra jan ALLAHU ju jept dituri te hajrit selam alejkum)
    Të ngrihen vëllezërit nga janë nëpër botë / Ta mbrojmë tokën tonë (Palestine), mos ta humbim sotë…
    Jerusalemi po më thërret mua / O Luan i Çeçenisë / Xhihadi është ku është dashtë të jesh / Eja dhe lirojë të robëruarit
    Jam ushtar musliman / Mbroj islamin dhe vatan / Lufta jone eshte jete a vdekje / Per ALL-LLAHUN .xh.sh.do te tretem / Jam shehid per se gjalli / Armikut kurre hakun s,ia fali / Kush e don ALL-LLAHUN .xh.sh. me te vertete / Le te shkoje si shehid ne xhenet
    (Ummu-Hejja Allahu ju shperblefte per Cdo Shkronjë qe keni vendos ketu ne Poezit e Xhihadit. Ne jemi te kenaqur me Shkrimin tuaj, qe na rikujton Obligimin tonë, prej te cilit nuk mund te ikim edhe nese dojmë, por nuk don te thot edhe te bejm diq shkel e shko. Allahu qoftë i kenaqur dhe ju shperbleftë per Shkrimin tënd ne cdo Pikë, inshaAllah. Ose kemi Fitore Liri, ose kemi Xhennet. Jo i lirë dhe i ngrirë -kështu ka thënë Jakup Hasipi rahimehullah. Ne jemi te Allahut dhe tek Ai kthehemi dhe i respektojmë Poezit tuaja ne cdo Rast… esselamu alejkum)
    Lamtumir familja ime / Se po shkoj ne shtepin / e perjetshme me shum gezime / e ju merzi mos keni inshalla / ne Xhenet me gjeni’’
    Nuk ka fund injoranca dhe dhuna islamike, por nga mungesa e kohes u perqendrova vetem tek nje teme ‘’Poezi Xhihadi’’. Bie ne sy se jane femra disa nga ‘’poetet’’ e xhihadit, te cilat nuk do te cudisin boten nese sakrifikohen per allahun ne vende publike ne Shqiperi, Kosove, Maqedoni, Europe apo Amerike.
    Sigurisht qe femra te tilla jane per te ardhur keq sepse e shnderrojne veten ne funderrima te shumefishta.
    Megjithate luftetaret e vertete te allahut padyshim qe jane meshkujt, te cilet kane arritur te ndermarrin disa sulme terroriste, por kulmin, sic e dime, e arriti Shqiptari nga Kosova Arid Uka me vrasjen e dy amerikaneve dhe plagosjen e dy te tjereve… Nga K. Myftaraj.

  17. andi says:

    Kur gjakmarrja eshte shteterore ne shqiperi si ne 2 prill 1992, 96, 97, 98 (me vrasjen e Azemit) apo Gerdeci dhe 21 janari i 2011, ç’far pret nga nje qytetar i thjeshte. Pse te mos vrasi, jeta s’ka vlere ne Shqiperi. U vrane 4 burra te pafajshem ne mes te dites te filmum me kamera TV dhe ai thoshte i vrau me çadra pistolete apo thika me helm. Askush s’eshte denu. Pse nuk kishte gjakmarrje ne kohen e Enverit ??

    1. aleksander says:

      Ne kohen e Enverit nuk kishte gjakmarrje!!?? mbi 20 000 te vrar e mijera te tjer te persekutuar, pa llogaritur te vraret per shkelje kufiri etj etj..sipas teje cfar jan?? Ta them un: terrorizem shteti dhe shteti veshi rrobat e kriminelit duke ja futur ket kultur edhe popullsis.

  18. D says:

    PRAPAMBETJA OSMANE komenti me i sakte qe kam lexuar ne jeten time shkruaj me shpesh . you are great ……

    1. PrapambetjetOsmane says:

      Ky eshte shkrim i z. K. Myftaraj. Nuk dua te them ne anje menyre qe myslimanet shqiptare jane taleban, por qe islami permban elementin e dhunes, e cila dhune shfaqet ne shume aspekte te jetes se perditeshme shqiptare, edhe kur i meson femijes qe “mbroje me fanatizem gunen ton te arnosur dhe veri zjarrin xhaketes se fqinjit”… Tek artikulli me tem pensionet qe jep greku ke nje artikull te nje profesori zvicerian lidhur me islamin.

      1. Zigur Qarri says:

        Problemi eshte si do te jetojme me kete realitet.Ky realitet ka koh ne Shqiperi dhe nuk ka treguar raste konfliktesh si ne ish Jugosllavi,Sri Lanka,Pakistan apo ne Irlanden e veriut.Do ti fryejme urrejtjes qe te con ne rruge pa krye,apo do luftohet ne menyre intelektuale per harmoni e mirkuptim?
        Fituesi i cmimit nobel,filozofi dhe shkrimtari i njohur francez Jean-Paul Sartre ka thene:ne i kemi perdorur myslimanet deri tani si gjysem majmune.(e kishte fjalen per kolonializmin).Ka qene pikerisht ky shkaku qe ka prodhuar agresion nga ana e tyre.
        Megjithese skllaveria i perket nje kohe te kaluar,zezaket e USA-se nuk e kan harruar.Eshte pikerisht ky shkaku qe nga 10-te xhamija ne 1960-ten sot jan ndertuar afersisht 2000 mije te tjera.Shqiperia do zhvillohet nje dite si vend ne teritorin Europian.Dhe kjo do te terheqi emigrante nga vendet e varfera qe do ta gjejne nje menyre per te ardhur ashtu si e gjetem ne ne Itali,Greqi e gjetke.
        Si do te merremi vesh,kur nuk po gjejme gjuhen e perbashket me vellezerit e nje gjaku por me besime te ndryshme?
        Kujt i interson vellavrasja ndermjet shqiptareve?

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje