Te fundit
INTERVISTA/ Kadare: Shqipëria e ngatërruar dhe e korruptuar ëndërron Europën, por ajo s’ka pikën e dëshirës të na presë
17 Shkurt 2013, 15:52Politika
TEMA
Nga Frederic Ferney
Shkrimtari i rikthehet me një “sprovë letrare” historisë dhe mitologjisë së këtij vendi të vogël – antik, i trazuar, i harruar nga Europa – që është i tiji: Shqipëria. Për të thuhet se është i errët, lunatik, i humb durimi me budallenjtë. Nuk gënjejnë. Ismail Kadare di edhe të jetë i ngrohtë, i gëzuar, ironik e i këndshëm. Është shpifur rreth tij për një kohë të gjatë, jashtë dhe brenda vendit të tij, është akuzuar dikur (ndonjëherë nga të njëjtët!) për “modernizëm”, për “antisocializëm” dhe pastaj për “nacionalizëm”. Ai u ka ikur gjithmonë kategorive ku e vendosnin. As shkrimtar zyrtar, as disident, sot ai u ka mbyllur gojën të gjithë përndjekësve të tij. Në krah të Philip Roth ose Haruki Murakami në listën e shkrimtarëve kandidatë për ‘Nobel’, Ismail Kadare, 77 vjeç, mbetet një autor i paklasifikueshëm dhe enigmatik. Është një bir Homeri që ka shkruar Iliadën me bojën e Orwell ose Huxley. Vepra e tij – madhështore, paralajmëruese, muzgore, flet për të. Më tepër se 100 libra, ndër të cilët rreth 40 të botuar në frëngjisht – një Komedi Hyjnore në erën e stalinizmit. Thoni Shqipëri dhe mendja ju shkon menjëherë te “Kadare”; shohim të valëvitet shqiponja me dy koka, emblema kombëtare ndërmjet djallit (Enver Hoxha) dhe ikonës (Nënë Tereza). Kadare ka mishëruar, dhe kjo ndonjëherë kundër dëshirës së tij, ndjenjën e fajit të Shqipërisë, skllave dhe zonjë në të njëjtën kohë; Koha nuk i ndan të gjallët nga të vdekurit. Historia është populluar nga fantazma dhe nga krime që i rivizitojnë njerëzit: udhëtohet ndërmjet qiellit dhe tokës – madje dhe nën tokë, sikur Zhyl Verni të kishte njohur Plutonin. Gjithçka fillon nën shi dhe në baltë, gjithçka përfundon me erën, në një vjeshtë të përjetshme, a thua autori u mohon heronjve të tij ëmbëlsinë e një vere. Libri i tij i ri (Mosmarrëveshja, La discorde në frëngjisht, botimet Fayard), është një ese njëherazi kritike dhe satirike, ku ai na rrëfen peripecitë e një kombi të përçmuar nga Europa: Shqipëria. Me këtë rast, ai na priti në shtëpinë e tij, në Quartier Latin, ku jeton që prej vitit 1990.
Frederic Ferney: Si mund të jesh shqiptar?
Ismail Kadare: Sa për këtë, edhe unë vras mendjen! E dini se çfarë shkruante në shekullin II një autor latin, në Nuits attiques: “Në fund të botës, ndodhet një vend i quajtur Shqipëri, ku lindin burra të cilëve u zbardhen flokët që fëmijë dhe që shohin më mirë natën se ditën…”
Nuk është shumë e gëzueshme…
Çfarë t’i bësh fatit, atje u linda!
Ju vetë thoni për Shqipërinë: “Është një vend heroiko-absurd”
Dhe përsëri jam treguar modest! Shqiptarët i janë nënshtruar zgjedhës turke dhe gjuha e tyre kombëtare ka qenë e ndaluar për 5 shekuj. Gjatë shekullit XX, ata përjetuan, njëra pas tjetrës, republikën, monarkinë, pushtimin hitleromusolinian, komunizmin stalinist dhe maoist – një nga më të këqijtë që ka ekzistuar ndonjëherë. Shqipëria është një vend me histori të gjatë dhe tradita; qoftë brenda vendit, qoftë me pushtuesit tanë apo me fqinjët që kanë dashur të sillen si të tillë, përballjet për pikëpamjet janë zgjidhur, për një kohë të gjatë, me armë dhe me kufoma të dergjura anëve të ndonjë lumi!
Nga e ka origjinën urrejtja shekullore e serbëve dhe shqiptarëve?
Ah, kjo… fillon që në shekullin VIII dhe IX, kur pushtuesit sllavë, të ardhur nga stepat e Uraleve, ushtruan mbi shqiptarët një trysni që tkurri territoret e tyre. Pati luftëra pa fund. Sllavët pushtuan përkohësisht Kosovën dhe një pjesë të Shqipërisë, pa arritur ta shkatërrojnë këtë vend të vogël që i ndan nga Adriatiku. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, gjermanët çuditërisht donin të bënin për vete shqiptarët dhe, akoma më e çuditshme, i klasifikuan ndër “racat superiore”. Ata donin që shqiptarët të kishin nën Rajhun e tretë, të njëjtin pozicion si nën Perandorinë Otomane. Ata bashkuan Kosovën me Shqipërinë. Nuk është nevoja t’ua them se nuk na leverdis t’ia dimë për nder Hitlerit këtë bashkim të përkohshëm. Historia e Shqipërisë është e mbrujtur me aleanca të tradhtuara, me pashallarë me koka të prera, mekalorës mizorë, me masakra, me mesha. Çfarë thesari për një autor romanesh! Ndikimi i Perandorisë Otomane në Shqipëri është i pamatshëm, është një trashëgimi tragjike, groteske, burokratike, që at’herë totalitare, që ka rënduar mbi ndërgjegjet dhe ka ravijëzuar mentalitetet më fort se komunizmi. E dini, ka ende nostalgjikë për gjumin e thellë turk! Por, e vërtetë, është një rezervuar mitesh, heronjsh, tradhtarësh. Një thesar për letërsinë shqiptare që kumbon nga thirrjet dhe betimet për besnikëri ndaj Nënës Shqipëri, nga premtimet e ujitjes së saj me gjak, nga këngë të pasionuara ku ëndërrohet çlodhja mbi gjirin e saj. Por të gjitha këto himne të zjarrta, thjeshtmaskojnë realitetin: robërimin, diasporën, mërgimin. Kjo është e kaluara… Posi, vetëm me fjalë! Në shqip, numërojmë nga 2 në 5 në latinisht, më pas në turqisht, më pas në sllavisht, por shifra “1” thuhet njëlloj si para tre mijë vjetësh. Është një gjuhë më e vjetër se gjuha e Homerit.
Si mund ta harrojmë të kaluarën?
Ajo që europianët kanë harruar, është se Shqipëria është një zgjatim mitologjik i Romës dhe Greqisë.
Sot Shqipëria është një republikë parlamentare demokratike dhe përfaqësuese që aspiron të pranohet në Bashkimin Europian, apo jo?
Le të themi: një republikë e ngatërruar dhe e korruptuar, që ëndërron Europën, por që, për fat të keq, komuniteti europian nuk ka pikën e dëshirës për ta pritur krahë hapur.
Përse ky rikthim i përjetshëm tek e kaluara, kur ajo është e dhimbshme, ky trazim i hirit, ky lëndim i plagëve të vjetra? Është mazokist shqiptari?
Po. Pyetje tjetër? Popujt, nëse refuzojnë të gënjejnë veten, duhet të jenë të aftë për një ekzaminim të tillë. Ju mund të më thoni: është si të zbresësh në fund të një shpelle të mbushur me skelete dhe flamuj të rreckosur, me armë të ndryshkura, me gazeta të vjetra të mbajtura nga spektrat. Po, objekte të panevojshme dhe që u përkasin legjendave, por që i duhen të vërtetës. Është pikërisht kjo që quajmë histori ose destin. Kësaj s’ke çfarë t’i bësh.
Si do t’i përgjigjeshit ju atyre që mendojnë se kombi është vetëm një mbijetesë barbare?
Ne kemi njohur shumë versione mitologjike dhe të njëpasnjëshme të kombit: feudal, republikan, perandorak, komunist.Është gjithmonë një ndërtim. Dhe një mister. Në Ballkan është thirrja e gjakut. Është Lufta e Trojës. Edhe te ju (në Francë), çështja e identitetit kombëtar ngjall akoma debate pasionante, ngjall “mosmarrëveshje”. E pamë shumë mirë gjatë presidencës së Nicolas Sarkozy, në një vend si Franca, që e mban veten demokratik, europian, universalist. Shmangia e këtyre pyetjeve është e rrezikshme, edhe nëse ato bëhen nga njerëz idhnakë dhe antipatikë, të nisur nga prapamendime kobzeza.
Kush është ky Skënderbeu që e kërkojnë shumë vende si hero kombëtar dhe që ka ngjallur kaq shumë grindje?
Është pak si Karli i Madh ose Rolandi për ju. Do të më duheshin orë të tëra për të shpjeguar arsyet e qarta ose të errëta të grindjes për këtë përkatësi të lashtë ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve. Druaj se, për një francez do të jetë po aq e paqartë sa luftërat Pikrokroline te Rabelais, ose grindjet midis Gelfëve dhe Gibeli-nëve te Dante. Për shembull, në vitin 1999, gjatë luftës në Kosovë, mbajta një ditar (i botuar me titullin Ra ky mort e u pamë, botimet Fayard). Gjithçka filloi nga një shkrim në Le Courrier International, që i dha shkas një polemike të egër në faqet e periodikut nju-jorkez Illyria. Titulli i tij ishte: “Nëna e Skënderbeut ishte sllave”.
Ju vjen për të qeshur?
Kaq mjaftoi për t’i çmendur njerëzit dhe për t’u trajtuar, reciprokisht, si tradhtarë dhe fashistë. Në atë kohë, ishte kulmi i fushatës së bombardimeve të NATO-s mbi Serbi. Natyrisht, faturën e paguan shqiptarët e Kosovës. Hakmarrja serbe është e papërfytyrueshme: foshnja të shkuara në thikë, gra të përdhunuara, shtëpi të djegura, dëbime masive. Një makth!
Pse serbët treguan kaq tërbim kundër Kosovës?
Pa dyshim, ata donin të hakmerreshin ndaj dënimit të Europës dhe Aleancës Atlantike. Argumenti më i vjetër i propagandës së tyre është se Kosova qenka djepi historik i Serbisë dhe “serbizmit”.
Po si qëndron puna?
Është një përrallë që rrëfehet për të përkundur budallenjtë. Për ta, Kosova është shpirti i pavdekshëm dhe origjina e Serbisë! Për ta, është lugthi ku filloi gjithçka dhe ku do të përfundojë gjithçka; është një kauzë e shenjtë, gjë që, sipas tyre, justifikon kryqëzatat dhe spastrimin etnik. Kosova qenka serbe jo vetëm prej varrezave, manastireve, fshatrave, por për më tepër, Skënderbeu, heroi kombëtar i shqiptarëve, qenka edhe ai serb! Më kujtohet në atë kohë, shkrimtari dhe ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Duk Draskoviç, më akuzoi se u isha dorëzuar mirazheve të nacionalizmit shqiptar. Sipas tij, ishte e thjeshtë, unë isha në kampin e atyre që kishin vrarë Arkimedin, kishin djegur Xhordano Brunon dhe torturuar Tommaso Campanella, gjë që, edhe ju e kuptoni, është shumë e tepruar! Kur lexon librat tuaj, historia e Shqipërisë është e mbushur me fantazma, me të rikthyer prej botës tjetër, që në të vërtetë nuk janë larguar kurrë.
Po ju, ku e vendosni veten? Cili është vendi juaj?
Për një kohë të gjatë, për perëndimorët, fakti që kisha jetuar në Lindje, në epokën komuniste, më jepte menjëherë rolin e shkrimtarit zyrtar ose disident. Unë vendosem gjetkë. Do t’ju rrëfej një të fshehtë: unë jetoj në një planet tjetër… Kam njohur “shpirtrat e vdekur” para se të lexoja Gogolin. Nuk më është dashur të shpik në romanet e mi një konte imagjinare, Yoknapatawpha, si ka bërë Faulkner. Në një farë mënyre, unë nuk jam larguar kurrë nga Gjirokastra, qyteti im i lindjes. Në një farë mënyre dhe cilidoqoftë emri i saj, është gjithmonë “kryeqyteti i Perandorisë”, ka vetëm një lumë, Ullana, dhe vetëm një urë: ajo me tri harqe, e kuptoni besoj. Edhe kur jam në Kinë! Pikërisht, ju e keni lexuar Makbethin kur ishit ende fëmijë, tiranët, kështjellat, mjegullat, vrasjet, fanfantazmat. A thua gjithçka filloi prej këtej, dhe me këto tema dhe me këto klima shekspiriane, ju keni shkruar njëqind libra! Madje e kopjova fjalë për fjalë në një fletore, pa e kuptuar se çfarë bëja. Isha 11 vjeç. Nuk e kisha idenë e Shekspirit, as të tragjedisë. Madje, as nuk dija se ç’ishte leximi ose shkrimi i një libri. E kisha gjetur atë gjë në bibliotekën e gjyshes sime – në shtëpinë e prindërve nuk kishim libra. Ne banonim në një shtëpi të madhe, me gjithë të ardhurat modeste të prindërve. Kishte gjithë ato dhoma bosh, të braktisura, dhe që unë i mbushja me imagjinatën time. Nuk janë shtëpitë të pushtuara nga të përtejmit, por njerëzit.
Në veprën tuaj, gjithçka është fabul dhe alegori. Ju jeni një rrëfenjatregues…
Po, kështu thonë. Është deri diku një komoditet gazetarësh, një klishe. Gjithashtu, më pyesin shpesh për ndikimin e traditës gojore në romanet e mi. Por meqë jam nga Ballkani, duhet të jem medoemos një farë rapsodi, apo jo? Ajo çka shkruaj është shumë larg realitetit, por, sigurisht gjithçka varet nga ajo se çfarë quajmë realitet. Krijimi letrar është një proces kompleks për të cilin thuhen broçkulla që unë nuk i pranoj. Ajo që ke përjetuar vetë është njëkohësisht një rrugë dhe një pengesë, elementet autobiografike i japin shtysë frymëzimit dhe në të njëjtën kohë e frenojnë. Mekanizmat e fiksionit janë të çuditshëm. Dhe të pabesa. Kështu që nuk është për t’u çuditur që të duket gjurma e peizazheve të fëmijërisë sime, aty-këtu shpate të shkreta dhe malore, por kush e di nëse, në të vërtetë, nuk jam frymëzuar nga leximi i Servantesit? Më kanë vënë në dukje praninë e shpeshtë të disa motiveve në romanet e mi, shiu, i ftohti, bryma. E keni vënë re që nuk përkon plotësisht me klimën e Shqipërisë.
Metaforë e stalinizmit?
Jo, vetëm një kundërshti meteorologjike. Në kohën e komunizmit, shkrimtarët flisnin vetëm për diellin dhe qiellin blu, at’herë…
Nuk keni dyshuar kurrë që jeni shkrimtar?
Kur isha student në Institutin ‘Gorki’, në Moskë, aty nga mesi i viteve ’50, më vinte pak turp t’u thosha vajzave që u vija rrotull se isha shkrimtar. Shkrimtarët e njohur sovjetikë kishin pamje burokrati, me bark të dalë. Nuk ishte as erotike, as romantike!
Je keni njohur suksesin shumë herët me romanin Gjenerali i ushtrisë së vdekur botuar në vitin 1963. Jeni prej një kohe të gjatë në listën e shkrimtarëve të mëdhenj kandidatë për çmimin ‘Nobel’. Fama është e rëndë apo e lehtë par t’u mbajtur?
Kjo më sjell ndërmend kalcunias të stërgjyshit… Më falni? Kalcunias ishin si punë çorape që vishnin burrat dikur. Kur botova vargjet e para, mikesha të gjyshes sime, thoshin: do të bëhet i famshëm, ky vocërrak, si Ismail Kadare – stërgjyshi të cilit i kam trashëguar emrin. Ky kishte fituar famë një Gjirokastër për elegancën e tij, aq sa një këngë e kohës i lavdëronte kalcunias të Ismailit, ndër gjërat që mund të bëjnë një njeri të lumtur, si sarajet e vezirit, kopshti i Cela Kaili, gratë e Dank Bakir, ose kënga e Bilbilit.
Pasi pësuat censurën dhe terrorin komunist, a mendoni ju se demokracia, barazia e kushteve, reale ose imagjinare, është një kërcënim për letërsinë, siç besonin Alexis de Tocqueville ose Henry James ?
Shoqëritë tona kanë prirjen të përçmojnë enigmën, misterin, të mohojnë kompleksitetin e gjërave. Mendohet se ka një shpjegim për gjithçka, ka një shkak, për shembull ekonomik ose sociologjik. Unë nuk besoj asgjë nga këto. Nuk është liria ajo që bën të mundur letërsinë, por letërsia që mundëson lirinë. Në të gjitha rastet, shkrimtari është atje për të marrë goditjet, si boksier. Ai është i dobët dhe në të njëjtën kohë, i paprekshëm. Ndonjëherë, ai arrin pavdekësinë me anë të vdekjeve të njëpasnjëshme. A duhet besuar në veçantësinë e totalitarzimit, ashtu si e njohëm gjatë shekullit XX? Format e terrorit mund të ndryshojnë nga njëra epokë në tjetrën, por seç ka një diçka të pandryshueshme. Komplotet, proceset e sajuara, krimet politike, madhështia e Shtetit, nuk kanë qenë shpikje komuniste. Për aq sa di unë. Agamemnoni që flijoi të bijën nuk ishte komunist. As ideja e sakrifikimit në emër të Partisë, ose Atdheut ose të Perëndive nuk më duket shumë e re. Në të gjitha kohërat, shkrimtarët janë persekutuar. Egjipti i faraonëve ose Kina kanë njohur gjithashtu pushtete që shkatërronin trupat dhe sfilitnin shpirtrat me punë të detyruar. Ajo çka unë besoj ose dua të besoj, është se frika që ndien tirani është gjithmonë më e fortë se ajo që ngjall.
* Përktheu për Mapo: Blerta Hyska
72 komente në “INTERVISTA/ Kadare: Shqipëria e ngatërruar dhe e korruptuar ëndërron Europën, por ajo s’ka pikën e dëshirës të na presë”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
“Ah, kjo… fillon që në shekullin VIII dhe IX, kur pushtuesit sllavë, të ardhur nga stepat e Uraleve…”
hahahaha,i madh je ISMAIL KADARE…
Fjalet e Gjeniut Kadare,duhet te kuptohen keshtu.
Frika qe ndjen Sal-Tirani eshte me e madhe se frika qe ai perpiqet te na ngjall ne te gjithve.
Ju kujtohet si fliste dje per 21 Janarin Berisha …Cadrat pistoleta ,thikat me helm,puçi shtetit,dhe kemi sot gjygjet farse duke nxjerr te pafajshem vrasesit dhe kriminelet,keshtu kerkon te gjunjezoj nje popull te tere Demoni yne.
Me te vertete e pakuptueshme se si mund ti pergjigjesh pyetjeve rraciste ndaj Shqipetarve. Dhe te thuash se “nuk kam se c’te bej se u linda atje”. Kadare ka qene krenaria ime por jo me. Jo me k’to qendrime mosperfillse. Ai duhet ta fillonte i pari jehonen kunder Sali Serbit. Por jo, ai preferon Nobelin me shume. E turpshme.
Agron!!!!!
…eshte shume me i madh se gazetari qe e interviston…, pa diskutim.
Sa per shprehjen qe te ka bere pershtypje, te cilen e ke vene dhe ne thonjeza(“nuk kam se c’te bej….”)- shiko romanin “I huaji” i Kamy-se, faqen 2 apo 3, nuk me kujtohet egzakt, pergjigjen ndaj pronarit, per telegramin e vdekjes se nenes, te personazhit te romanit ne fjale…Dhe do jete perseri krenaria juaj, Agron. Ismaili, pra.
jorgji komenti tënd është i fortë!thot shumë,jashtëzakonisht shumë!ti je aq përpra nesh sa,unë personalisht,nuk kuptova gjë fare!sidomos atë “gjeopolitikën kombëtare”e madhe të molit!
do të ta dija për nder të ma shpjegoje një çikë!?
mund të arrij dhe vetë ta kuptoj,por do të më duhen nja dy ose tre dhjetvjeçarë!duke pasur frikë se nuk mund të rroj kaq gjatë,nuk dua të vdes injorant!prandaj të lutem hollësoje pak,për ne të treshët!
ps:me sa ma pret rradakja mua smojli,ose moli merret vetëm me mjeljen e “Çfarë thesari për një autor romanesh!”
Verejtje me shume vend nga intelektuali Kadare!Jam i mendimit se ne te gjithe se bashku duhet te kontribuojme qe te dalim sa me shpejt nga kjo situate!Te rrezojme saliun si nje e keqe e madhe qe na ka rene per pjese e me pas te shohim nga evropa!
ore e keqja e ketij vendi eshte saliu ai eshte shkaktar i gjithckaje nuk na mbetet gje tjeter vecse te rrezojme sistemin e kalbur e te degjeneruar te sali kryehajdutit!
Po ngelet duke i then i madh njerit i madh tjetrit duke mos dit asgje…shko e lexo njeher pastaj jepi meritat te madhit o injorant
rilindje rilindje rilindje!
Po ç’i madh eshte o njeri!
Ja, le te lexojme kete frazen e “forte”, permbyllesen e intervistes:
“Në të gjitha kohërat, shkrimtarët janë persekutuar. Egjipti i faraonëve ose Kina kanë njohur gjithashtu pushtete që shkatërronin trupat dhe sfilitnin shpirtrat me punë të detyruar. Ajo çka unë besoj ose dua të besoj, është se frika që ndien tirani është gjithmonë më e fortë se ajo që ngjall…”
Mendo tani friken qe ka ndjere shoku Enver nga Kadarea!!!
Apo, me qe jemi tek TEMA e sotshme,friken qe ka ndjere Sali Berisha apo Ilir Meta kur ishte kryeminister nga Ismail Kadareu!!!
Asnje per be!
Nenteksti?! Lere te rri aty ku eshte, se na sherben me mire me nentekst letersia e tij ne Paris!
Jepjani vien shumekalimshme, per ne Paris, jepini nje vile ne Golem, dhe nje apartament tek Kulla, se mos na grindet me Driteroin ne shtepine qe ka!!! Ah, emeroni gocen ne Ministrine e Jashtme/ dega e Parisit, dhe kaq do ai…per Shqiperine!
Ama papute pyete ti? Kaq dembel je te lexosh ndonje liber (homo-gjen). Ke prift pyete, ata qe kane ardhur nga greqia apo ndonje homo-gjen tjeter te vendit. Gjuha e djallit!!! Akoma te djalli beson ti. Djall jane vete njerezit qu e mohojne gjuhen dhe zakonet te tjereve. Po ngele duke pyetur prifterinjte injorant do ngelesh tere jeten. Na perdor dhe fjalen allvanos (te thuash kush eshte rracist pastaj). Allvanos qe na hiqesh homo….gjen. Shko hap ndonje grope dhe gjej ndonje ushtar se skeni pune tjeter.
o pallosh a nuk arrin ta kuptosh auto-ironine e janaqit ?
hajde pall hajde !
Te faleminderit o Janaq Dhimitraqi( Homogjen)!
Urtesia dhe miresia e shkrimeve dhe komenteve te tua me vene drejt e ne zemer, si gjak i pasuruar me oksigjen dhe sikur te jene fjale perendie.
Ndaj, ketej e tutje, me vjen më për shpirt te te therras, jo Janaq Dhimitraqi Homogjeni, por Janaq Dhimitraqi, Oksigjeni.
Qofsh i bekuar, o Janaq Dhimitraqi, Oksigjeni!
Me ne fund foli dhe miza nga qypi,shtepia jote duhet te jete restauruar nga qeveria,kur te vish me pushime shko e beji ne Gjirokaster se u lodhe me jeten mondane Pariziene,po ku i ke intelektuHALET e profesoret miqte e tu or ti shoq,qe sna pret EU e di dhe BUFI,po ku eshte Akademia e leshit per ti bere rezistence kesaj maskarade ?????
Apo……varja eshte e kote te bisedosh per ju IntelektuHALET shqiptare,ngateroni veten me Nolin,Konicen etj,ppffff ik o Ismailo
hajd GOMAR hajde… ?
si gjithmone, i paarritshem i madhi Kadarè…!!!
Zoti Kadare, ju duhet te filloni te shkruani romanin e dyte te Gjeneralit te ushtrise se vdekur, se sic e di kane ardhur gjeneralet greke me ftese te dyshes Janullatos-Berisha, per te hapur varre.
Por tani jo per te gjetur kufoma me nje cope metali ku tregon edhe numrin e indentifikimt se nga vjen kjo kufome, por duhet te gjeni nje tjeter model, se kufomat kete rradhe nuk kane numra indentifikimi, sic kishin ushtaret italjane e gjermane, por jane vetem kocka, qe i bie qe ish banoret e vdekur shqiptare te vdekur para 70-vjetesh, te rivarosen me ceremoni si ushtare greke te rene ne lufte si trima ne token shqiptare.
Ka shume mundesi qe te merren edhe kockat e qenve te ngordhur si eshtra qensh greke, qe kane zbuluar armikun shqiptar.
Besoj se kur te shkruhet pjesa e dyte e ketij romani, meqe tani rruget jane te hapura ka shume mundesi qe vete Holliwudi te interesohet per ta bere film.
Ismaili nuk shkruan kurre kunder, kur diktatoret jetojne. Te gjitha veprat e tij i ka bere ne kohe te socializmit qe e shan.
Nese ti do thuash dy tre fjale perbuzese (jo sharje apo kritika) per kombin tend, eshte e natyrshme se nuk mund te gjesh arsye te ankohesh se europiani te thote edhe dy tre fjale te tjera permbi fjalet e tua perbuzese. Ti mund te behesh shume i vecante duke thurrur me mjesherine tende qe te karakterizon nej tis ireal apo mjegullor midis reales dhe ireales, por pervec se terheqjes mbi nje enigme ti nuk ofron dot me vlera te mirfillta. Sa me shume enigmatik perpiqesh te behesh aq me shume do terheqes studjues per te zbuluar enigmen, por nga ana tjeter, zbulimi i enigmes sjell edhe zbulimin e vlerave njerzore ne shkallen e mediokritetit.
Shyqyr.
Po ku je bre Ismail, menduam c’ka ndodhur,menduam eshte bere komete e Allenit qe shfaqet aq ralle reth tokes,e c’fare s’menduam.
Po kemi nevoje mor Kadare ja qe te beri kismeti te tille te presim fjalen tuaj si ujin ne shkreteire.
Po shkretetire e kemi allbanine mor Kadare,derisa ketu pa qene dobic nuk ulesh ne krye te vendit.
Po shyqyr mor Kadare qe po flet ne pikun e krizes 22 vjecare me keta sharlatanet klepto qe ka parlamenti apo kovacana parlamentare mbushur me frikamane se pa karigen e parlamentit s’rojne dot dhe u mesuan parazite,saprofite,qe nga jenver kasapi.
Po shyqyr mor Kadare paska qene dit me fat kjo e sotmja te kthellojme trute e kalbura nga agjitacion propoganda 72 vjecare vecan agjitacion propoganda 22 vjecare ngaqe eshte e lyer me sheqer,me mjalte,me kerthize nxjerat, me shale e bythe,e gjokse hapura e po s’qe e bukur s’ha dot buke ne allbani vecan ngorth ne tiranistan.
shyqyr,shyqyr,shyqyr…………….
Po ca interviste eshte kjo ? Po burre je ti? Nuk the asgje per shendetsin, per maloket per Doktorin per Rilindjen. Nuk ke vend tek TemA ti more tradhtar
po pse kryetar partie eshte kadare qe te flas per shendetesine e per uje e drita ?????
Dhimbshem(me ndjeni) po ju them se me ngjani me ate “brejtesin e vogel” e te llangosur,qe jo krejt rastesisht eshte shkelur nga thundrra e cikllopit qe sapo ka lene shpellen e tije,dhe akuzon Diellin si tradhetar vetem e vetem pse ai u ndodh pas malit, ne rrugetimin e zakonshem te tije.
“Kosova eshte djepi i tyre qe perkund budallenjet”. je i modh Kadare.
Me ngjan si plaku mere ose si e ema e zaqos maje thanes. Merret me mite dhe legjenda, te qena e te pa qena, duke harruar se nje popull i tere eshte ne udhekryq.
Populli po masakrohet fizikisht dhe intelektualisht. Nuk ka as buke te mbushe barkun, ndersa ky kullot ne grazhd te huaj.
Na flet per mite e legjenda, te shkuara e te harruara; duke shperfillur legjenden e pa degjuar me pare, te nje viktime ne gjendje kome, qo po sjell ne jete nje qenie njerezore “pa ngjizje mashkullore”; sipas pretendimit te ambasadorit te shtetit tone ne Austri qe ve doren ne zjarr per ndershmerine e spitalevce atj.
Te vetmen gje te sinqerte ne kete interviste, eshte gjuha qe ka perdorur- jo shqipe.
KU je o Qosje! Per intrelektuale si ty ka nevoje Shqiperija!
…jam plotesisht dakord, me pershkrimin e Agollit, ” ishim me fat qe patem nje Kadare…”. Por, dua te them dhe dicka tjeter. Te thuash sot per Shqiperine, vetem qe eshte e ngaterruar, eshte shume pak. Demokracia ishte endrra e ketij shqiptari te madh, prandaj duhet te ju thote shqiptareve sot , ate qe mendon. Sot qe Shqiperia dhe shqiptaret, po perdoren si prone private, nga nje familje e nje ish-komunisti te diktatures, Kadare duhet te thote shume me teper. Nuk pati frike nga diktatura, kur shkruajti “Pallatin e endrrave”, nga c’fare ka frike tani?…
SPIUNI!!!!
Plehrë!
Nuk e di por ky njeri ose shkruan per lexuesit e shekullit te dhjete ose te shekullit te pesedhjete.
Une kam lexuar atehere ne shqip shkrimtare se Heminguej, Xhek London,Tolstoi, Pushkin dhe jam mrekulluar prej tyre. Ka shume mundesi, qe une nuk kam nivelin e duhur kulturor, qe te vleresoj dhe kuptoj kete korespondence te Ismailit.
Thote, se jeton ne nje planet tjeter. Une jetoj ne kete planet dhe do isha shume i interesuar te di, se cfare mendon ky njeri ne lidhje me politiken e qeverise se vendit te tij, visionin e tij per te ardhmen e vendit te tij.
Di,se ka nje vajze ne France ose diku ne Europe, si perfaqesuese e Shqiperise ne nje organizate nderkombetare. Mos valle ky eshte shkaku, qe nuk jep nje mendim, edhe sikur ta vrasesh, per Salen dhe politiken shqiptare.Une mendoj se ky eshte nje borxh qe ai i ka vendit te tij.
Me kujtohet, se cmimi Nobel gjerman, Grass, dha mendimin e vet personal duke kritikuar Israelin. Te gjithe mediat dhe politika gjermane ju leshuan per ta shqyer, sepse per aresye historike ( Hitleri ) dihet, se ne Gjermani, Israeli eshte nje tabu. Grassi dhe mendimin e tij dhe nuk kishte frike.
Me vone, Grasssi, u mbrojt nga shume intelektuale te majte gjermane dhe doli, se ai kishte te drejte. Kam mendimin, se Ismaili eshte nje pene e fuqishme, por persa i perket detyrimeve, qe ka ai karshi vendit te tij le shume per te deshiruar. Mendoj, se ka manine te perdori emra dhe fjale te medha dhe historira te harruara per ti dhene rendesi vehtes.
Me vjen keq,mund ta kem gabim, por Ismaili duhet te flasi dhe shkruaje ne nivelin mesatar te popullit te tij dhe jo vetem ne nivelin e super te shkolluarve. Shkruan dhe thote ndonje shprehje te bukur dhe te thelle dhe ne te gjithe bertasim ne delir vetem sepse e ka thene Ismaili.
Horri i Bulevardit,
Me behet shume qejfi, qe je dakord me mendimin tim. Kuptohet, se Ismaili eshte shkrimtari me i madh qe kemi. Por ama kjo nuk do te thote, se shpesh nuk jemi dakord me te.
Te uroj nje jave te kendeshme.
Pershendetje
plako
ndryshe nga kohë e tjera kësaj rradhe moli ka thënë dy të vërteta!
që të dyja janë për leverdi të tij!
njëra të paktën është pjesërisht dhe për leverdinë tonë!
_”Le të themi: një republikë e ngatërruar dhe e korruptuar, që ëndërron Europën, por që, për fat të keq, komuniteti europian nuk ka pikën e dëshirës për ta pritur krahë hapur.”
leverdia e molit në këtë rast është e dyfishtë
-punë për të bijën dhe legalizimi i një vile në breg të detit,që moli e dinte fare mirë kur e bleu se ishte një ndërtim paleje!
-leverdija tonë tregon për herë të parë që qeveria shqiptare është e korruptuar!
_“Çfarë thesari për një autor romanesh!”
me këtë të vërtetë të dytë ne shohim se moli thënjen e tij “Çfarë t’i bësh fatit, atje u linda!”(nuk kemi dëgjuar tonin e thënjes,nëse ka qënë fat i mirë a fat i keq)ai po e shfrytëzon për mirë këtë “fat lindje”!po mbush xhepat me shkrimet e tij!kurse ne na shet gjëagjëza se çfarë ka dashur të thotë!
por sido që të jetë ai na tregon githnjë zgjiidhjen e gjëagjëzave të tija!pasi pushteti ka këthyer patkojtë!për enverin na tha “ishit gomerë që nuk arritët të kuptoni atë që unë u thash”,sala akoma si ka bërë këmbët bigë,kur ti bëjë,moli na tregon se çfar duhet të kuptonim nga luftä që ai bëri kundër diktaturës së dytë të jetës së tij!kësaj radhe nga disident vëndas do të jetë disident i “jashtëm”!
ps:gjëja që mua më bën të më kërcejnë bubat me këtë është se merr përsipër rrole që nuk i ka!thejsht gënjen!sikur ky pseudolog,të mjaftohej duke thënë”unë shkruaj atë që më pëlqen dhe atë që unë e shkruaj e shkruaj për zanat,për të siguruar jetesën time”nuk do të kishte asgjë të keqe!mund të shkruaj sa të dojë dhe si i kam lexuar shkrimet e hershme,të tij,do të lexoja dhe të më pasmet!por të dalësh e tëe thuash “unë isha disident,isha i persekutuar”kjo të bërn të të hikë kapaku i kokës!
ANALIZE : Une kam nje pyetje per z. Ismail Kadare.
Une kam shkruar libra per fiziken e biofiziken e kur bie fjala per te folur rreth ketyre gjerave menjehere mundohem te jap pergjigje. E bej kete pasi keto libra i kam shkruar sepse me pelqen fizika …
Z. Ismail Kadare ka shkruar nje liber i cili pastaj u be dhe nje film shume i njohur ” Gjenerali i ushtrise se vdekur “. Libri ben fjale per kerkimin e eshtrave te ushtareve te vrare gjate luftes se Dyte Botrore. Shume fraza te ketij filmi u bene shprehje te dites.
Disa vite me perpara kur filluan pune trafikantet greke te eshtrave z. Kadare heshti.
Teshti situata po rendohet akoma me shume dhe z. Ismail Kadare jo vetem qe hesht perseri por merr arratine duke kaluar ne muhabete qe nuk kane te bejne fare me realitetin per te cilin ai u be aq i njohur dikur.
Jam dakort qe ne kohen e diktatorit Enver Hoxha ishe i gatshem dhe i detyruar te shkruash per gjeneralin e ushtrise se vdekur, po tani perse nuk e thua nje fjale per gjeneralin trafikant te asfalias Janullatos ???
A po s’ta mba b …
Fjale te forta e te mencura (kulturore e historike, politike e diplomatike) te ketij intelektuali e patrioti modern.
Nga keto pak fjale ketu, ne kete interviste , dhe nga e tere vepra e tij letrare e publicistike shihet e ndjehet nje dashuri marramendese (deri ne obsesion) e tij ndaj Gjuhes, Popullit dhe Tokes SHQIPE.
Te lumte dhe pershendetje nga zemra, i nderuari Kadare, ne kete (17 shkurt) dite te shenuar jo vetem per Kosoven, por per gjithe Shqiptaret anekend botes!!!
vetem duke lexuar keto komente kuptoj cila eshte shoqeria shqipetare dhe aresyeja per te cilen ne jemi ata qe jemi…..jam burre e me vjen per te qare
Kadare e humbi shansin e tij per ti sherbyer vertete Shqiperise, dashuria per atdheun nuk ishte me e forte se dashuria per vetveten. Nuk jemi toke qe te prodhojme njerez te medhenj! Per mua Kadare eshte thjesht nje shkrimtar, patriot i nje populli te palexuar.
Pra thelbi i intervistes eshte qe shqiptaret, per fajin e tyre, vetem te tyre, te askujt tjeter, nuk bejne cap per tju afruar qyteterimit.
po , ke shume te drejt , faji eshte i joni dhe vetem i joni edhe pse je filo-hellenass , kte radhe te jap te drejt , edhe tourkofagos vetem komentit tend i eshte pergjigjur sepse ai kalon ne orgazem kur flitet keq per shqiptaret por megjithate ai mbetet nje shqiptar i vertet si Marko Gojecari , Bocari se u ngatrrova , te me falesh ! ?
Une jam filo i te gjithe botes, i njerve te edukuar, te drejte, jo hipokrite.
ore c’u be me komentin e tourkofagos ? e fshiu vet ai apo e fshin kta te temes ? SHUME E CUDITSHME ! zakonisht kta te temes ja aprovojn te gjitha komentet .
Nejse nejse , mos thuaj qe je filo i gjithe botes se ashtu i takon te jesh edhe filo i Tourkias – OBOBOBOBOOBOBOB BOBOOBOBOBOBOBO BOOBBOOBOBOBOBOB MU THAFTE GOJA QE E PERMENDA EMRIN E QOFTELARGUT !
te me falesh , njerez jemi , me shkau , ……. ?
Do na i thuash nja dy fjale dhe per ate djalin qe i shkaterrove jeten pae vajza jote i shkonte ne krevat ?
E mbyti ne tortura sigurimi se ju tek vajzes tende te bente romance dhe ti nuk denjoje ate njeri. Nuk jane shpifje. I ke te dokumentuara keto pislliqet qe ke bere.
Ç’të ka gjetur nga Shqipëria, Ismail?
Që mallkon,se atje linde.
S’të ka faj,Shipëria, more bir
Po mos rri larg e lëshon “xhinde”.
Une jam perpjekur… I kam nisur te 100 ti lexoj por nuk kam arritur te mbaroj asnje deri ne fund. Po ti ?
Nje ironi gjirokastrite e perzier me libra e personazhe e huaja. Nuk paska mundesi, qe duke marre nje intervistues shqiptare(nivelit te larte letrare), dhe te trajtoje probleme, jo si keto qe pa asnje dyshim vene ne vesh te shurdher, duke qene me vonese, por me ne fund do te themi se shyqyr, Kadare e hapi thesin nje here, dhe u tregua si vershimet e perrejve, ku Torriceli italian beri hidrocentrale. Akademiku i Kosoves, keto gjera, por jo me fjale te “medha”, here pase here i ka vene ne dukje dhe qe nje dite do te vinte mosdeshira e Evropes per te na pranuar, por as nuk e ke mbeshtetur, sepse je pjese e asaje agjende politike. Sikur te kishe dy jete, do te ishte e bollshme te beje nje veper te dyte, per thenjen e Vaslavit,-komunisti antikomunist eshte ma i keq se komunisti. Per 45 vjet Shqiperia udheheqeshe nga nje person, por ishte e vertete, nuk eshte genjeshter, ashtu ishin ato lider. Por zotri u permbys ai sistem dhe drejtuesit vihen sipas kushtetutes…, por ke 22 vjet qe po shikon shpikjen tjeter moniste, se dhe nese nuk te japin voten, duhet te vjedhish per vazhdimsi dhe kjo nuk te bene pershtypje? Jo, jo nuk te bene se do te kishe leshuar rrufe diten me dielle! Po ajo Evropa qe ska deshire per te na afruar, nuk i shehe keto “neokomunizma”? A e ke marre ndonje here ne telefon Berishen dhe t’i thuash kur do te keshe ndonje takim te rendesishem ne Evrope, me bej telefon qe ta shikoi fjalimin ma perpara se ta kendosh, se vjene puna dhe ta kendojne ata?! Pra, ja qe zotri, tani kohet e fundit u hapen dy sinjale STOP me te kuqe per Berishen, njeri nga Evropa ne moment mbas fjalimit dhe tjetri nga Amerika, duke i thene mos na beni te denojme publikisht! Jo Kadare, te notojme ne situata te favorshme dhe ne qetsi per rromane, por rromanet t’i kethejme ne favor te kohes dhe te hapsires! Nuk di se perse i ka shpetuar intervistuesit, pyetja, kur do te mesoheni te vetqeverisni ju shqiptaret?! Une nuk dua te mbroj sistemin komunist, por nuk e ke pare zoti shkrimtare deritani(sodisni nga te doni), se sitemi me i pershteshem dhe permbledhes ishte per shqiptaret ai i kaluari me thelbin e diktatures! Pse i shkoi pershtat dhe e permblodhi ate komb? A, ka te perbashketa ai sistem me trashigimine kulturore te kombit tone? Pse nuk u jep shpjegim, dhe a te bene pershtypje gjithe ai kriminalitet, pastrim e largim ne mase me teper se gjysma e kombit, qe kjo do te ishte absurde, nuk ndodhen ne diktature e meparshme? I huaj nuk e dine gjendjen e vertete ne Shqiperi, per pasoje ju nuk jeni serioz dhe kjo eshte nje forme, per t’ju shmang realitetit dhe per te bere sofizma! Asnje gje nuk keni pranuar deri me sot, vetem justifikme per deshtimet, te pakten te kishit ndihmuar, duke u atashuar keshilltare prane kryeministrit!
Respekt per z.Kadare.
Ky eshte nje shkrimtar dhe jo nje anlalist e banalist qe flasin e komnetojne e analizojne e filozofojne e shkretojne sic u teket cdo dite neper media…..Ata qe kuptojne gjuhen e penes e kane kuptuar edhe kete interviste.Prandaj duhet t’jemi krenar per nje gjeni te penes qe vjen nga Shqipria……turp per disa komentues qe mendojne se z.Kadare eshte ndonje militant partiak apo nje analist ( te varur si prostituta nga barkmdhenjet pasanik)qe flasin e krokrasin pa ndal cfare u thote dikush nga larte….
Ismail Kadare eshte krenaria kombtare prandaj mos pritni velresime banale per sherbimet publike te perditshme ….
-Edhe viza e kacamillit eshte e ndritur,,thone.
****
-mbaj mend kur ike ti erdhi nje shoqe tironce dhe bertiste,,ka ik Moli
-Cili Mol e pyeten grate,,ai mo Mol Kadarja,,ai qe i quajti te gjith jashteqitje e kombit(emigrantet) dhe me ne fund ivuri kapak jashteqitjes me veten,,,
si perfundim them se je i vogel,ike si frikacak se ke bere keq ,ike nga frika,,,
-Nuk mund te ritesh ne syte e brezit tone ne shqiperi,por ndoshta atje ku ti jeton,..nuk them se sje i talentuar ne profesion,por se c ka qe nuk shkon tek TI ,
-,,,,Jetoje jeten ne vetmine madheshtore..larg halleve te kombit ne rinine epleqerise..
Kadare na le ne balte kur kishim nevoje me shume se kurre. Skam asnje respekt per llafollogjite dhe historite e tua. Shqiperise ju shit gjithshka, u perdhunua dhe u tradhetua me shume se kurre, u neperkemb dhe u perbalt mizorisht nga nje njeri qe na shiti tek fazllicet e nikolicet. Ti jo vetem qe nuk u ndjeve por edhe u fshehe. Ka disa gjera qe marrin kuptim ne kohen dhe vendin e caktuar. Tiu nuk u duke dhe u struke i braktise ata qe te quajten te madh tere jeten.Ujku ja ben muuuu perpara syve tane dhe ai eshte Sali Ram Berisha por ti hesht dhe na del tani me historira pa kuptim. Po ke ndermend te thuash ndonje koment per kete perbindesh qe na ktheu nga Demokracia ne mjerim demokrature edhe mund te lexohesh, perdryshe komentet e tua nuk vlejne dhe jane nje hipokrizi e shpifur. Cfaqja jote ne gazeten Tema tregon se ti do te besh kritika tani qe kali po ngordh por perpara kalit kane vdekur ne mjerim mijera shqiptare. Personalisht jo vetem qe skam respekt por cfaqja jote ne kete situate me ngjall neveri.Hipokrizia jote eshte vertet revoltuese. Rri aty ku je dhe ngroje folene tende. Ketej nga ne mos u bej merak shume ne do dime te mbijetojme edhe pa ty.
E pra nqs na pelqen apo jo Kadare, sepse here here nuk eshte i bute ne shprehjet e tij me ne shqiptaret, duke perfshire dhe veten e tij…thote te verteten, e ka kurajon, bravo! sepse e dime qe JO CDO E VERTET eshte e mire per tu thene, por ai e ka AQ KURAJO ta thote; Kadare ngelet si nje nga shkrimtaret me brillante qe kam lexuar; nuk kemi pse te marrim personalisht e te rrembehemi sic e kemi zakon pa kuptuar mire ate qe thote, thote te verteten, e la ta pranojme ate;
Ismail ! Dhomat e shtepise te Ismailit te pare bosh Jane prap more te keqen. Ja ka ber catine ajo uneskua.Kushedi sa leke ka hengerr, edhe Ti nga nobeli nuk do ti kishe marre.e ka marre shtepia cmimin. Hajde ndonje Nate te flesh ne te se mbase te shpiket edhe ndonje roman me fantazma. Prishen museum in e Enver djalit dhe bejne muzeumin e Ismail shhkrimtarit. Nuk na le perendia pa te zgjuar.
E pershendes Kadaren me vargjet e shkrimtarit te talentuar Duka:
“Sa qe gjallë Enveri,
Tash e dinë të gjithë,
Edhe më trimoshat,
E puthnin në bythë”
Shume shume njerez mund te ankohen per diktaturen por jo ti, se bridhje 24 ore ne dite, 7 dite te javes me makine e shofer personal zotrote, pa permendur privilegjet e tjera qe ke pasur. Sa eshte Saliu i “shenjte” aq je dhe ti i “sinqerte”.
Se ku lexova ne nje nga komentet se Sali tirani na kallka apo na ngjall friken tek ne, Te qeshesh eshte pak mua me keta shkrues qe mendojne se Saliu eshte nje TIRAN DHE QE QENKA EDHE I FRIKSHEM me ngjall me shume se neveri! Saliu eshte nje sherbetor i rradhes i dehur nga begatia dhe luksi ku jeton, por qe ky mut te me ngjalli frike, KURRE! Nga muti ke neveri, te vjen vjellet, por frike?! KURRE! Kur te thone per ndonje faj qe ke bere ” C’me rri si muti ne shi?!” mund te thaush edhe ” C’me rri si Saliu ne shi?!”, Saliu i Temershem?!!Bah! Ka pasur dikur nje Ivan te Temershem nga stepat e rusise, por Sali te temershem nga vicidoli i tropojes hahahah zot mos me ler te thom ndonje llaf me te ndyre se muti! Trimi krijohet dhe behet qe ne vogjeli, ky mut kur ka qene i vogel dhe i ri u rrit ne mencat e Enver Hoxhes, ishte pa buks e barkthare, me nje fjale lindi e u rrit yzmeqar i komunizmit dhe po del ne pension si yzmeqar i kapitalizmit! Yzmeqari nuk eshte i frikshem ZOTNITE E TIJA PO!KANE QENE DHE JANE TEPER TE FRIKSHEM!
Shkrimtar i madh-Po, nuk mohohet. Shqiptar a eshte Smajli ? Nuk e pohoj me plot gojen vallahi. Mund te pohoj se eshte nje LEVANTIN. Po bie vdekur per europen (jo se ne se duam europen por nuk vdesim per te!). Pse bre usta i letrave shqipe jeton ne kozmos? Po shqipnia t’ lindi or Smajl e jo evropa. Pse luan pakjartesisht me keto intervista para te huajve (Evropeas). A thua bre Smajl se duke erresuar shqipnine e shqiptaret te duket se larteson veten (para europejve). Une them se nuk lartesohesh o usta i letrave shqipe, perkundrazi. Po pres me vite te ulesh prej qielli ne token tende shqiptare qe lengon perseri prej sulltaneve (te miratuar prej europejve qe ti po i don per kjamet). Por jo fatkeqesisht. Te ka pelqyer Qielli tek i cili zakonisht njerezit shkojne kur vdesin o USTA i letrave shqipe! Me duket i pa spjegueshem vendimi yt per te ndenjur nder te vdekur (ne qiell?!.
Toka yte lengon prej thundrave te barbareve te miratuar prej europejve tuaj te dashtun.
Keqardhje per “vdekjen”, me dashjen tende. I plotfuqishmi ta kthjellofte mendjen, dhe ta rritte burrnine qe te ka munguar e po te mungon, edhe pse je rehatuar ne qiell!!!..
I lutem gazetes tema ta lere qiellorin ne qiell, se ketu ne toke nuk na duhet shume!
Po si mund te na pranoje europa kur ti qelb te gjithe boten e jo europen,kur ti je me i korruptuari i kombit,po si nuk te bie rrufeja,por thone se rrufeja nuk bie ne hale.
shqiptar me kto nivele gjykimi nuk kame pare donje here qendron shume lart, per te qene nje shqiptar, por njekosisht ndihem i vleresuar qe eshte bashkombasi yne
kadare, je fishek rezerve, hiqet saliu se i doli kallaji dhe vihesh ti-ish fekale e enver hoxhes.
Per kuqloshet vetem ata qe i thurin lavdi veprave Marksiste-Leniniste jan te mire! Injoranca nuk ka brire por keshtu eshte me “analist” si kto kuqloshet ketu. Po ku keni byth o ju te pa brek te analizoni Kadaren se na qelbet.
Edhe letersia mund te ndodhi qe si cdo koncept ne jeten njerzore dhe dukuri mund te perdoret si “profesion” oportun per te vene ne funksion unin apo me thjeshte egoizmin .Keshtu eshte edhe Kadare nje i afte te mari pjese ne art(i cili nuk ka perkufizim )dhe te perfitoj e perfitoj ne thellsi prej tij fund e krye .Me gjuhen pa kocka dhe artin si imunitet Kadare breth ne historine e tij duke mare ne historin shqiptare vetem per lavdin e tij .Kryekeput i jep ushqim artistik te diktitatures deri sa pa dale mire dita e demokracise si dinak qe mendon pa u gdhire “vjell” me te ashtuquajturen arratisje qe do te qeshnin e i madh dhe i vogel i pa kercenuar askush behet “disident” nepermjet dykuptimsise qe mund te permbanin veprat e tij te fundit .Behet patriot kur ja do te mbaj popullaritet dhe ta mbaj akoma nje kembe ne popullin e tij ,nxjerr vrer per popullin e tij perpara nje obori te diskutuar si ai spanjoll si puthabythes per nje medalje dhe nje vemendje te te “huajve ” . Kujtoni ne cmimin “Asturias” c’thote per shqipetaret ,etiketa qe serbet do ti kishin zili.Te flasesh per kadaren e librit qe frymezon dhe djegjen e tij ne ndonje pezi per te fituar prestigjin e “qeses” se tij duhet ta kuptojme gjithmon ne analize si njeri me mendje te madhe dhe zemer te vogel ,keshtu eshte sjelle gjithmon me popullin e tij .Ai ngelet nje matrapaz i jetes pa fije sinqeriteti per popullin e tij fatkeq ,kjo mund te kuptohet fare mire dhe ne kete interviste .Ne qofte se do te ksihte nje cmim nobel per te do te ishte ai me motivacionin ” Lojtari i madh per ceshtje te vetvetes ne fushen e artit “.Nuk besoj te kete asnje lloj virtyti ne kete perpos te qe e kuptojne vetem qenie si ai dhe ndonje fukara mendor qe preset te frymezohet nga njerez si ai .Shoqeria shqiptare duhet ta perbuzi kete figure me indiference per gjithe indiferencen e thelle qe ka pasur ai per te qene i sinqertet dhe kontribues sadopak per atdheun e tij .
Shume analize e gjetur,
E vetmja gje qe une dua te kuptoj, por qe te Ili nuk e gjej eshte se Shqiperia per ate, per ne te gjithe eshte nje vend me kosto kur kerkon ta duash, por kjo nuk do te thote te ndihesh fajtor, sepse vlara e kostos ska kuptim ne kete raste. Pyetja qe shtroj eshte se, a e ka Ili kete ide?????
lexoj ketu disa pordhace qe perpiqen te luajne rolin e kritikut kundrejt kollosit boteror,na cani bythen duke shkruar perditete tema vetem idiotlleqe.mos prisni qe Ismali te marre flamurin e t’ju udheheqe per fitore. jam vertet krenar per ty,jete te gjate.
Ismail kadare eshte shkrimtar i madh, por shqiptar i vogel. Pavaresisht se çfare shkruan perkrahja dhe mbeshtetje qe i ka bere Sali Berishes gjate gjithe kohes ja ul vlerat, pastaj ka bere dhe budallalleqe plot. E rendesishme eshte te vleresohesh ne fshatin tend dhe jo çfare thone te tjeret nga larg.
Një njeri i vogel nuk mund të jetë nje shkrimtar i madh. Mund të botojë shumë, por botime që nuk kanë vlejtur për të frymëzuar e ndriçuar të paktën mëndjen e popullit të tij dhe jo më të popujve të tjerë. Trillime të thurura bukur që mund të kalosh një udhëtim të mërzitshëm në tren, por që s’ mëson asgjë, përkundrazi të ngatëron edhe në ato që ke mësuar dhe jetuar.
« Do t’ju rrëfej një të fshehtë: unë jetoj në një planet tjetër… »- thotë Kadare. Për asnjë lexues të tij kjo nuk ka qënë ndonjë herë e fshehtë.
«.. më vinte pak turp t’u thosha vajzave që u vija rrotull se isha shkrimtar »- thotë Kadare. E me ç’mund t’i tërhiqte tjetër, me pamjen, me inteligjencën, me karakterin apo beson edhe vetë në sukseset e shumta që tregon e shoqja për të ?
« Çfarë t’i bësh fatit, atje u linda! »- thotë Kadare. Ja pse nuk është shkrimtar i madh por një botues i më shumë se 100 veprave që pëlqehen dhe lexohen në metrotë e botës.
Isa?
Tipik shqiptar.
Shkerdhat.
Gjergji, Gonxhe dhe Ismaili, jane kurora e races shqiptare. Ata qe si kane duan ti kene, ata qe i kane i percmojne dhe nuk kuptojne qe Perndia eshte treguar shume bujare me racen tone.
Nje Europe neurotike, meskine, djallezore, banale qe spo kupton se nuk nderohet Kadare por shpirti humanist shqiptar.
Ismaili e ka vendin gjetke, aty ku i kerkoi te ishte, nga shtrati i vdekjes i perndrituri ati i nderuar shkodran,dhe per shqiptaret do te ishte nje dite tjeter.
Gjithsesi Faleminderit, Kadare foli dhe ka folur, kerkoi me te drejten e zerit te shqiptareve, edhe terheqjen e nje kokeboshi si nje fare basha nga nje maskarade politike qe vetem sa njollosi me teper Shqiperine.
Kadare flet pak e thote shume,nganjehere te qendruarit larg banalitetit eshte thelbesor per shpirtin.
ky kadare eshte vetem nje sharlatan asgje me shume ..mund ti sherbeje cdo njeriu qe ka nje pozicion nne qeveri …keta kane qene familje qesharake ne Tirane dhe ashtu ngelen
Ti Ismail, keshtu-ne menyre figurative ke folur gjith jeten, asnje here drejte dhe kuptueshem. Mendimi filozofik ne vepren tende me shume eshte marre me mend e te eshte atribuuar se sa ka ekzistuar realisht.
Ta thote mire nje komentues qe je treguar “kolaq” i vertete, nje servil konseguent i oboreve dhe ke share e perbuzur gjith kohen popullin tend.
Nese nuk mund te ne ndihmosh, mos na nxirr bojen neper gazeta te europes se ata kete duan.
Rri rehat dhe ngrysi ditet e mbetura aty ne France, e mos i bjer ne qafe njeriu.
Plaku…
Ne te gjitha komentet kam qene dakort me ty ,ketu do te kundershtoje.
kerkon nga Ismaili te komentoje Rregjimin e sotem te Saliut.
Ne pyetjen :Sot Shqiperia eshte nje republike parlamentare….
Ismaili pergjigjet:
-Le te themi: nje republike e ngaterruar dhe e korruptuar, qe enderron Europen,por qe,per fat te keq, komuniteti europian nuk ka piken e deshires per ta pritur krahe hapur.-
Ismaili jep nje interviste tek nje francez dhe jo te B. Fevziu.
Me poshte shkruan se ai shkruan per lexuesit e shekullit te dhjete ose te shekullit te pesedhjete,e me poshte shkruan se Ismaili duhet te flasi dhe te shkruaj ne nivelin mesatar te popullit…
Do te ta ilustroja me nje thenie te Marksit kur ne tren kishte hypur ne vagonin e klasit te pare.
-Marksit i thane se duhet te hypesh ne vagonin e fundit qe eshte per punetoret e fshataret se per ata lufton,Marksi ju pergjigj:
Une luftoje qe edhe punetoret dhe fshataret te vine ne mirqenien time dhe te kene mundesi te hypin ne vagonin e klasit te pare.
Ne kete interviste ishte ne lartesine dhe ne nivel te larte po si gjithmone pak apstrakt, veshtire intervistuesi ta kete kuptuar tek pyetja per suksesin qe shume heret me romanin ” Gjeneralin e ushtreise se Vdekur”
Dhe Ismaili i tregon per kalciunat e stergjyshit.
Do te desha te te shkruaja disa gjera interesante
per Shqiprine e per shqiptaret.
Gjera per te cilat ne shqiptaret (natyrishte ne bote tone te vogel )
te ndjeheshim krenar qe jemi Shqiptar.
Por vendosmeria me te cilen ti mohon vendlindjen tende
e te prinderve te tu ma kthen gjithcka ne……inutile.
Mundohu te me falesh per fjalorin, por per mendimin
tim ti ke qene, je, dhe do te jesh gjithmone nje
RROTE. KARI.
hahahahaha ju qe thoni non stop qe gjoja jeni krenar qe jeni shqiptar, po po thoni keshtu se vetem rracat inferiore si shqiptaret thone jam krenar, psh, arrixhinjte, afrikanet, shqiptaret nuk pushojne duke thene ne cdo moment jam krenar per origjinen, kur perseritet kaq shpesh tregon kompelks, jemi komb plot komplekse, prandaj dhe nuk na pelqen kurajo e zotit Kadare qe thote te verteten per shqiptaret qe po i urren gjithe bota. Nuk kemi degjuar as amerikanet as francezet as gjermanet as italianet asnje komb te zhvilluar te thone qe jemi krenar prej origjines sic e thoni juve mor qenie inferiore ku bota po ju mbyll dyert!!!
Po s’ke degjuar ti se je injorante.
Ku pret ta degjosh more idjot ne telrvizor ?
Lexo, informohu o kafshe pastaj komento.
Megjithese nje gje pozitive e paske, dike
te lexoshe nuk qenke analfabet.
Por kjo nuk me pngon aspak qe te ta
perserise edhe nje here :
Je kafshe pre historike ose me sakte
MAMUTH.
ME ERDHI KEQ PER INTERVISTEN E TE MADHIT KADARE ,NJI INTERVIST E CEKET ,NJI NJERI QE UL VENDIN KU KA LINDUR DHE ESHT RRITUR SI MUND TE JETOJ ,AI VEGJETON NE VEND TE HUAJ. SI SHKRIMTAR MENDIMI IM PERSONAL SHUM I ZOTI POR I KUPTUSHEM PER SHUM PAK LEXUS ,ROMANET E TIJ NUK MUND TI KUPTOJ QDOKUSH , DUHET TI RILEXOSH DISA HER .
Jam Krenar qe kam nderruar nenshtetesine!!! Rrofte Kadare!!!!
Ju e kenni ne terezi mo njerez ( ne se jeni te tille !) po si ore nuk u lodhet kurre me kesoj lloj arrogancash ! na hiqeni te gjith kritik, specialist, artiste,saldatore,tornitore,inxhiniere,doktore dhe ne fund ? ne fund jemi nje mut i madh intelektual.
Dhe ky mut i madh intelektual qe te gjithe sebashku nuk dime te bejme as nje germe te vetme si ajo e KADARE-S merr guximin e na jep edhe mend se si duhet te jete KADARE !!! mendova se do me zinte gjumi duke lexuar po ju te hipni nervat puh arrnautet e mutit
Ja cfare jemi ne ne thelb qe e kemi merituar arrnaute te ndyre