Te fundit
Përmeti ka fatin të jetë i pari
3 Mars 2014, 20:35Kulturë
TEMA
Nga Zamir Dedej
Drejtor ekzekutiv,INCA/Albania
Përmeti dhe treva e tij gjithmonë janë shquar edhe për respektin e tepërt që tregojnë ndaj natyrës. Popullsia lokale e ka lidhur të djeshmen dhe të nesërmen fort me natyrën e madje vetë natyra i ka bekuar me më të mirat e saj të mundshme.
Të angazhuar për të kontribuar më tepër, para pak kohësh pranë Qendrës Multifunksionale të Bashkisë Përmet, ka hapur dyert për të gjithë vizitorët Ekomuzeumi i Lumit Vjosa/Aoos i pari ekomuzeum në Shqipëri. Ai vjen si një perpjekje dhe entitet ndërkufitar, i cili mbulon një pjesë të madhe të basenit ujëmbledhës të lumit Vjosa/Aoos, një zonë prej 3.540 m2 dhe kërkon të evidentojë dhe mbrojë trashëgiminë natyrore dhe kulturore të zonës, në të dyja krahët e kufirit Greko-Shqiptar.
Ekomuzeumi i Lumit Vjosa/Aoos është produkti kryesor i një projekti të bashkë-financuar nga Bashkimi Europian dhe fonde kombëtare, si pjesë e Programit IPA Ndërkufitar Greko-Shqiptar, 2007-2013. Projekti u zbatua nga Instituti Mesdhetar për Natyrën dhe Antropologjin (Med-INA), Pindos Perivalloniki– OJQ Mjedisore Pindos, Instituti i Ruajtjes së Natyrës të Shqipërisë (INCA), dhe Drejtoria e Sherbimit Pyjor, Përmetit, me mbështetjen e Bashkive të Konicës, Zagorisë, Përmetit dhe Kelcyres, Komunat perreth, si dhe institute të tjera, nga individë të shquar të letrave e arteve, si edhe banorë të zonës.
Stuktura e Ekomuzeumit përfshin katër rrugë tematike që do të ndiqen në natyrë (dy për çdo vend) dhe ku tregimi mbi këto rrugë ndriçon mbi identitetin e zonës, ashtu siç ajo perceptohet nga banorët, dhe kombinon elementet natyrore dhe mjedist të ndërtuara nga njeriu (hapësira-peisazhe, monumente, ndërveprime mes njeriut dhe natyrës) etj. Pjese e ekomuzeumit është edhe nje guide mbi rrugët tematike, në tri gjuhë në Greqisht, Shqip dhe Anglisht. Një tur virtual i ekomuzeumit u lejon vizitorëve të kenë mundësi përdorimi të informacionit dhe të përjetojnë katër rrugët tematike, para ose pas vizitës së tyre ne terren. Një faqe interneti, siguron informacion mbi projektin dhe zonën si dhe ndihmon vizitorët te marrin të gjithë informacionin për ekomuzeumin (turin virtual, guidën informative, veprimtari paralele) si edhe zonës përqark tij (www.ecomuseum.eu). Një rrjet ndërkufitar organizatash dhe njerëzish jane zotuar dhe kanë firmosur një Marreveshje Bashkëpunimi tashme që të administrojnë, mirëmbajnë dhe të zhvillojnë më tej ekomuzeumin. Dy seminare trajnuese qe nxorren ne pah gjithë mundësitë e ekomuzeumit dhe zhvillimi i një Konferencë Ndërkombëtare në Janar 2014, u siguroi aktorëve të përfshirë në rrjetin e ekomuzeumeve, mjete dhe udhëzime për lehëtsimin e bashkëpunimit mes tyre si dhe eksplorimin e mundësive dhe perspektivave të tjera, që mund të dalin në dritë, kur muzeu të fillojë të operojë ne vazhdimësi.
Ekomuzeumi i Lumit Vjosa/Aoos është ndarë në katër shtigje tematike me pikënisje në Greqi e në Shqipëri. “Uji dhe kultura”, “Lëvizja dhe rruget”, “Frutat e natyrës” dhe “Toka dhe Uji” janë konkretisht kategoritë tematike qe vizitorët do të jenë në gjendje të përzgjedhin, për të drejtuar udhëtimin e tyre drejt gjurmëve të zbulimit dhe eksplorimit të mrekullive natyrore, historisë, kulturës dhe mënyres se jetës bashkëkohore të njerëzve që jetojnë rreth pellgut të lumit Vjosa / Aoos.
Uji dhe Kultura një nga shtigjet tematike me pikënisje ne Greqi i referohet raportit harmonik mes natyrës dhe kulturës në zonë, përmes përdorimit të kujdesshëm të burimeve në dispozicion të shoqërive lokale dhe respektit të tyre të thellë për mjedisin natyror që u ka dhënë atyre materialet e nevojshme për jetesë. Rruga i referohet në veçanti tematikave specifike si sharrat e ujit në Luginën e Vjosës, aspektet jomateriale të ujit, lumi si burim i jetës (ketu jepen referenca speciale të faunes dhe florës lokale).
Rruga tjeter tematike me pikenisje Greqine është “Lëvizja dhe rrugët”. Ajo eksploron se si karakteri malor i luginës së Vjosës/Aoos ka ndikuar në lidhjen dhe lëvizjen e njerëzve, kafshëve dhe mallrave përreth zonës dhe më gjerë. Kjo çështje e veçantë është në qendër të identitetit kulturor dhe është ilustruar në rrjetin e pasur të rrugëve malore të punuara me dorë, urat me hark te punuara në gur dhe shtigjet dredha-dredha. Rruga i referohet në mënyrë të veçantë tematikave si rrugët e ndërtuesve dhe artistëve, rrugët e barinjëve, rrugë të reja dhe të vjetra.
Frytet e Natyrës është pikënisja e parë e rrugëve tematike për Shqipërinë. Kjo rrugë shqyrton se si harmonia e peizazhit natyror është reflektuar në mënyrën e jetesës të popullsisë lokale, dhe tregon se si mjedisi natyror ka qenë jo vetëm shporta e bukës, por edhe një burim kryesor i frymëzimit drejt artit dhe veprave artizanale të popullsisë së zonës. Rruga i refereohet vecanërisht tematikave qe te dhurojne informacion mbi “Dhuratat e Pyllit”, natyrën si burim frymëzimi dhe muziken, atje ku natyra bashkohet me kulturën.
Pikënisja tjeter në Shqipëri është Toka dhe uji. Ku jepet marëdhënia që ekziston mes lumit me vetë peizazhin dhe popullsinë përrreth tij. Uji i lumit shikohet më tepër si një burim atraksioni për vizitorët, si një burim për zhvillimin bujqësor si dhe për prodhimin e energjisë që është edhe një nga elementet kyç për zhvillimin ekonomik lokal. Rruga i referohet vecanërisht ujërave termale, tokes së begatë, si baza e prodhimit bujqësor dhe kultures se përdorimit te ujit nder vite.
Burimi kryesor i frymëzimit për krijimin e ekomuzeumit mbeten njerëzit e kësaj zone, të cilët siguruan njohuritë dhe shfaqën vizionet e tyre shumë të çmuara, që i kanë ruajtur me traditat dhe historinë e tyre, nëpërmjet krijimtarise dhe punës së tyre. Si në çdo muze, edhe Ekomuzeumi i Lumit Vjosa/Aoos synon të siguroje kushtet për një komunikim efektiv të plotë me të gjithë. Ai krijon një akt kulturor dhe arsimor, qe sensibilizon si vizitorët, po ashtu dhe njerëzit e zonës në forma të ndryshme te njohurive për vendin, kulturën, natyrën dhe evoluimin e përkohshëm të tyre. Për të arritur këto parametra ekomuzeumi u ndertua ne bashkepunim te ngushte me te gjithe aktorët lokalë (bashki, komuna, agjensitë e menaxhimit të zonave të mbrojtura, muze, shoqata kulturore ose mjedisore) dhe e njerëz e individualë (akademikë dhe studiues, prodhues vendorë, artistë dhe mjeshtra artizanë, qytetarëve të zakonshëm, etj.)
Me përfundimin e projektit në Shkurt 2014, kujdesi i eko-muzeumitt ka kaluar në duart e “rrjetit nderkufitar të eko-muzeumit. Pritet që në të ardhmen kjo iniciative të ketë ndikim pozitiv në aspektin socio – kulturor, ekonomik dhe mjedisor në këtë rajon kufitar dhe ky bashkëpunim të përmirësojë komunikimin midis popujve të të dy rajoneve dhe të kontribuojë në përgjithësi në zhvillimin e bashkëpunimeve të reja në të ardhmen. Ekomuzeumi i Lumit Vjosa/Aoos do të ndikojë pozitivisht në zonën ndër-kufitare në nivel socio-kulturor, ekonomik dhe mjedisor, dhe përvoja e punës së përbashkët do të ndihmojë në përmirësimin e komunikimit mes popullsisë që jeton në të dy anët e kufirit, duke kontribuar edhe në shfaqjen e bashkëpunimeve të reja në të ardhmen.
19 komente në “Përmeti ka fatin të jetë i pari”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lumi e ka merin Vjose , jo Aaos . Nuk e kuptoj perse i jep lumit dy emra ,
apo e ben si puna e pashaportave te femijeve te emigranteve tane qe i kerkon greku me emra te shprehur ne greqisht..?
Ca eshte kjo menyre e te shkruarit te shqipes ..?
Ne e quajme lumin me gjuhen tone, jo me gjuhen e te tjereve .Kjo eshte skandaloze …..
Sic duket e ka fajin Sala
Prite tani kur te dale Mero me editoral….
Kudo qe ka permendur emrin Vjose te lumit ky Dedej na ka vendos prane dhe emrin Aaos , sikur ushte me kos ..lol
Si nuk ka pertuar te vendos dy emra –Duket qe e kane futur greket ne thes
Sic duket ky Dedej , mer pension nga greku …..
Ja me keta Dedej duhet te meret sherbimi sekret , se ky duket qe eshte nje sherbetor i politikes greke ne Shqiperi
Turp te te vije more bastard ! –
-Ca prinder paske pasur ti more, te paskan edukuar me frymen e dhjakut grek !!??
Shko mi kukumjacke. Aoos e ka pasur emrin ne lashtesi.
Qepeni ore kelyshet e grekut, se do po ju vjen ora e do ju shkerdhejme cu mban pragu juve bashke me keta politikanet kaure
U bete ju byjq te ndyre te na ndryshoni gjuhen tone…
Flisni ju per turq, kur ju keni qene Janissari te Turqise per 500 vjeta , qelbesira te pista
Shume gabim ben edhe Tema qe e boton kete artikull, ku perdoren dy emra per lumin
Lumi e ka emrin Vijose dhe nuk ka asnje lidhje me shtremberimin gjuhesor qe i bejne grekt me gjuhen e tyre te pjerdhur ….
o rai mondo turku
dhe te mendosh qe vete ky zamir dedej eshte turk.
Rajmond vlonjati, mos u habit, se Permeti, Korca e Kelcyra ka edhe nga ata lloj shqiptaresh qe e lejuan grekun te ndertoje varreza greke me kockat e shqiptareve e te ngrere manastire greke mu ne mes te Shqiperise.
Bravo ksaj treve …jan me te vertet njerez te SHKELQYER ! SHQIPTAR ASHTU SIC JU KA HIJE ! Njerez te ndershem , punetore , te urte dhe shume te rrespektushem . POGRADECI , KORCA , PERMETI , ERSEKA , E GJITHE JUGLINDJA SHQIPTARE ESHTE TREVA ME E VECANTE NE SHQIPERI !
Ne tjert jemi per pushke e per grindje , kta jan per pen dhe per pune !
Juglindja e Sqiperise= qyteterim, emancipim.
Nga jeni ju wendy ?
Ky Dedaj trapi kujt publiku i drejtohet me emrin e dyte Aos,o njerez te shitur deri ne ekstrem po pse more si kujtoni ju se duke futur fjale greke pak e nga pak ne fjalorin ton do harrini asimilimin total te popullsi ehhhh? Ah ju dueni pastruar komplet po skeni faj ju po fai e ka Mero Baze qe pranon cdo lloj editoriali me qellim propagandistik e asimilues.Mos kujtoni se antikombetaret e te shiturit kan brir,ata gjenden fare kollaj ktu neper gazetat virtuale,pa lere ate gazeten Shekulli atie kane filluar hapur propagante pro ruse me lajme te filterura direkt nga parafbrikimet e athines zyrtare………
Lumi i Vjoses konsiderohet si Princesha e lumejve te Ballkanit.Fatkeqesisht ky lum eshte demtuar shume duke e devijuar(ne pjesen greke).Perfaqesuesit tane,Ne vete po heshtim perpara kesaj grabitje dhe qe heshja jone te jete akoma me e thelle disa organizma te financuara mire,shpenzojne financa per muzeume.Sot Vjosa ulerin qe Ne ta mbrojme ate,e duke mbrojtur ate kemi mbrojtur jeten.
O “Rajmond vlonjati” projekti nderkombetar e ka emrin “Viosa-Aos” se eshte i perbashket per te dy shtetet.Autori shkrimit eshte korrekt me termin dhe jo me “patriotizmin” e mediokerve si ty.
Ore lere ti si e ka emrin projekti –Ketu ,po flet shqip dhe kur permend emrin e lumit, duhet ta thuash sic e thone shqiptaret,ok/
Kur te permendesh emrin e projektit permende ashtu sic e kane vendosur, por emrin e lumit duhet ta thuash vetem ne gjuhen tone ….
Edhe mos em trego mua mediokritetin ti bashke me kete deficnetin tjeter qe ka bere keta rtikull qesharak se me fyen intelektin e koqeve
Ca njeres te poshteruar si puna juaj, me mungese totale personaliteti po na bejne edhe bythen e zgjuar
duke na shitur servilizmin e tyre per zjguarsi ..!
Qepeni ore bujqit e grekut se ju jeni njerez zvarranike !
Jam i netuziazmuar me këtë projekt dhe ndjehem i privilegjuar që më është dhënë rasti ta vizitoj këtë zonë. Po ashtu ndjehem krenar që edhe komuna ime (Rahovec-Kosovë) është e vëllazëruar me Përmetin, me perlën e Shqipërisë. Vërtet njerëzit janë të mrekullueshëm dhe natyra të lë pa frymë me bukuritë që ka. Teksa i shihja ato male e rrjedha ujore, i jepja të drejtë Naimit.
Shqipëria është e bukur, duhet ta ruajmë dhe ta duam.
Përmetarëve ju dëshiroj shëndet e mbarësi!
@raimondi Vlonjati
Që të kesh kaq urrejtje e kompleksitet me grekun, duket që diçka të ka bërë dhe të mundon, se nuk mund ta thuash…Vizitohu tek ndonjë mjek psikolog-neurolog dhe thuaja, se mbase çlirohesh…Seriozisht, më vjen keq për ty…
Greqia eshte nje shtet Armik i shpallur ligjerisht, dhe eshte qesharake te kesh respekt per armikun.
Ketu nuk ka azgje per kompleks, se une kam neveri per ta,
kompleks keni ju qe i doni , jo une qe i urej
Une jam ne regull me normat morale te kohes qe jane :
Armiku urrehet , pike.
Ata qe kane dashuri per armikun duhet te vizitohen tek psikologu se vuajne nga….
,…..Cmenduria morale…
Zoti Rajmond pak me shtruar dhe me kembe ne toke.
Lumi i Vjoses e ka burimin nga Greqia sic kane te gjitha emrat Theater,Demokraci.Alfa-Bet,Filozofi,Lojera Olimpike per Zeusin,Drama,Komedi etj,etj,etj,etj,etj,etj,per dheka mije vjet.
Tani ti zgjidhe dhe merr ose hiqi keto nga TurkoAlbania ose rri dhe respekto Shqipetaret e vertete me rrenje Pellazge dhe identitet Greke d.m.th Ilyro-Epirot.
Degjo ore!
Atje ku ka burimin kt lume ka pasur vetem popullsi shqiptare ne qindra mijera vjet,
Greket aty erdhen para 100 vjeteve,
Biles edhe tani atje shumica jane shqiptare
por nga terori i shtetit kriminal greke nuk e deklarojne kombesine e tyre shqiptare…
Te vetmit turq ne Ballkan jane greket qe jetojn ne veri te Greqise , se ata jane te gjithe te ardhur nga Azia e vogel kur u be shkembimi i popullsise
ndaj edhe megjithe spastrimet qe ka bete kisha greke ,
prape ju dalin emrat e drejtuesve greke politikane me mbeturina turke si psh Simit-is,Kahraman-lis,Karaxhaferi, Haxhikosta,Qederi-s etj etj
Jeni mesuar tu udheheqin turqit,
edhe ne Shqiperi keni Dulen me emer superturk…Keni gjet rehat me turqit
pse i permendni greqerit ,kur greqerit erdhen nga azia vjosa rridhte ne trojet pellazge, dhe banoret kishin ngjyre te bardhe,
Lexova shkrimin sa komentet qe do te thoja, paraqisin interes.Kjo per faktin se duhet kuptuar mire qwllimi i kesaj NISME,qe flet per mire.Studimi dhe perkujdesia per ekollogjine ne ate lugine, vertet PERLE e NATYRES SHQIPTARE,ka iteres;na ben ta bejme me ne sherbim te njeriut,qw natyra ia ka falur.
Ne ka qwllime prapa kuinteve, eshte tjeter pune.Cdo shqiptar vertet shqiptar,duhet te jete vigjilent.Me kete fjalen “vigjilent”,dua te them, kujdes per prapaskenat… rasti i devijimit te ujerave te burimeve te vjoses nga rrjedhjet shekullore,qw pretendohet. Kjo duhet te na shqetesoje.
Pune te mbare asaj NISME,nese vertet VJOSES i RUHET VIRGJERIA e SAJ.Ato prioritete parashikuar per zhvillim ,kane te miren e tyre.Populli thote : “MATE SHTATE here e prite NJE HERE”.
DASHAMRESI D.