Mbetet ende mister jeta e Nebojsa Minic, i njohur ndryshe si “Mrtvi” (I vdekuri), një prej oficerëve të Ushtrisë Jugosllave i dyshuar për përfshirje në masakrat më brutale në Kosovë – siç shfaqet edhe në dokumentarin e ri të BIRN.
“Ne i jepnim llogari vetëm komandantit Mrtvi (I vdekuri). Ai ishte Zoti, ligji, Alfa dhe Omega, quajeni si të doni,” tha gjatë realizimit të dokumentarit të ri “Të Paidentifikuarit” Zoran Raskovic, një prej ushtarëve në njësinë e Minic, i cili u bë një dëshmitar kyç i prokurorisë në gjyqet për krime lufte të shokëve të tij në Beograd.
Minic ishte komandant i Skuadrës 177 të Ndërhyrjes të Ushtrisë Jugosllave, nëntë prej ish-anëtarëve të të cilës u shpallën fajtorë në shkurt të vitit 2014 për vrasjen e mbi 100 civilëve shqiptarë në prill dhe maj të vitit 1999, gjatë sulmeve në katër fshatra në Kosovë – Ljubenic, Qyshk, Pavljan dhe Zahac.
Megjithatë, muajin e fundit vendimi u anulua dhe çështja u dërgua për rigjykim.
Shumë aspekte të jetës së Mimic mbeten ende mister. Ai vdiq në Argjentinë në vitin 2005 nga SIDA, ndërsa ekstradohej në Serbi se akuzohej për krime lufte. Megjithatë, disa refuzojnë të pranojnë se ai s’është më gjallë.
“Minic me siguri është strehuar gjëkundi, dyshoj shumë të ketë vdekur. Asnjë s’e pa trupin e tij. Nuk erdhi as këtu në Serbi te gruaja dhe vëllai i tij, ku duhet të ishte,” tha për BIRN Ranko Momic, një tjetër ish-ushtar i njësisë së tij.
Lufta në Kosovë nuk ishte e vetmja ku Minic mori pjesë. Ai kishte luftuar më parë në të përgjakur serbe Gardës Vullnetare, një njësi paraushtarake e drejtuar nga Zeljko Raznatoviç, i njohur ndryshe si Arkani, i cili u akuzua nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë për krime lufte gjatë konflikteve në Kroaci dhe Bosnje.
Minic u rikthye në qytetin e tij të Pejës pas luftës në Bosnje, që është edhe koha kur ai mori pseudonimin “Mrtvi”. Historia që fshihet pas pseudonimit të tij është po aq e frikshme sa edhe vetë emri.
“Ai ishte në mbrojtje të Arkanit dhe më pas familjes së tij i vjen një raport mbi vdekjen e tij, kështu që në Pejë u organizua një rojë. Mendoj se ai u kthye në shtëpi ndërsa familjarët qanin fotografinë e tij. Kështu e mori atë pseudonim,” shpjegoi Raskovic.
Shokët e tij të kohës së luftës e përshkruajnë si një njeri të mbrapsht dhe problematik, nevrik dhe të rreptë ndaj ushtarëve të rangut më të ulët. Momic tha se marrëdhëniet midis anëtarëve të njësisë së tij në Kosovë ishin të këqija, që ishte edhe arsyeja pse shumë ushtarë u larguan nga ajo.
“Minic ishte një person tepër i tensionuar dhe të gjithë duhet ta dëgjonin. Kushdo që nuk e dëgjonte, kishte probleme,” tha ai.
Kur u firmos Marrëveshja e Kumanovës, më 9 qershor 1999, duke shënuar fundin e luftës në Kosovë, trupat jugosllave u tërhoq dhe Miniq dhe disa nga shokët e tij shkuan në Mal të Zi, pastaj në Beograd.
Gjatë viteve 2000, “Mrtvi” dhe Rashkovici kishin një bandë kriminale që grabiste dyqane stolsh dhe banka. Ai rifilloi gjithashtu ish-karrierën e tij si truprojë – në Pejë ai kishte mbrojtur shefin e policisë Borislav Vlahovic, ndërsa në ditët e tij të pasluftës ai shërbeu si truprojë e Branislav Ivkovic, një ish-ministër i cili tani është anëtar i Partisë Progresive Serbe, që ëhstë edhe partia në pushtet.
Sipas burimeve të BIRN, Minic ishte informuar nga miqtë e tij të fuqishme se për të ishte përgatitur një aktakuzë për krime lufte dhe se ai duhej të largohej nga Serbia. Fillimisht, ai gjeti një strehë të sigurt në Afrikën e Jugut, ku vazhdoi karrierën e tij kriminale, dhe pastaj, disa vite më vonë, ai u vendos në Argjentinë.
Qentë e luftës
Ndërsa gjykata serbe vendosi se Minic dhe shokët e tij ishin anëtarë të Ushtrisë Jugosllave, disa ende dyshojnë se dikush tjetër ka pasur kontroll mbi veprimet e tij gjatë kohës së luftës. Edhe prokuroria serbe në fillim të gjyqit në Beograd filloi të besonte se skuadra e tij nuk ka qenë pjesë e Ushtrisë Jugosllave, por një njësi paraushtarake e njohur si “Çakallët” – emri që përdorej në radio si shenjë e tyre dalluese gjatë kohs së luftës.
Raskovic deklaron se “Çakallët” u krijuan në një tavernë në Pejë, kur “Mrtvi” u caktua komandanti i tyre.
“Çakallët” vepronin në mënyrë të pavarur nga komanda e Ushtrisë Jugosllave, por “Mrtvi” megjithatë kishte lidhje me ushtrinë, duke qenë se ai shkonte në komandë për këshilla,” shpjegoi Raskovic.
“Disa pjesë të shtetit në atë kohë krijuan qenë lufte. “Mrtvi” ishte qeni i tyre, që u shndërrua në një Cerberus dhe humbi kontrollin,” tha Raskovic, duke kujtuar kohën e “Mrtvi”-it në Kosovë.
Goran Petronijevic, avokati i ish-komandantit të Ushtrisë Jugosllave Toplica Miladinovic, i pandehuri kryesor në gjyqin për krime lufte, gjithashtu mendon se njësia e “Mrtvi” ishte një njsi paraushtarake.
“Ne pretendojnë se sulmet mbi fshatrat e Kosovës ishin një veprim i një grupi njerëzish të mbledhur përreth të ashtuquajturit “Mrtvi”, Nebojsa Minicit,” tha për BIRN Petronijevic.
Petronijevic tha se “Mrtvi” ishte një kriminel që para luftës, një njëri që komanda e ushtrisë s’mund ta urdhëronte të bënte asgjë, ndërsa vartësit e tij s’mund ta kundërshtonin apo refuzonin urdhrat e tyre.”
Megjithatë, anëtarë të tjerë të njësisë së tij shprehen se ata ishin anëtarë të rregullt të Ushtrisë Jugosllave, këmbëngulja më e madhe vjen nga Srecko Popovic, i cili pretendon se është ofenduar nga emri i “Çakallëve”.
“Emri “Çakallët” është përçmues për mua,” tha Popovic në gjykatë, duke shpjeguar se emri në fakt u referohet rrethit të ngushtë të “Mrtvi”-it brenda njësisë.
Momic gjithashtu beson se “Mrtvi” kishte grupin e tij brenda në skuadër, por se skuadra e tij ishte pjesë e Ushtrisë Jugosllave.
“Ai kishte një grup prej pesë deri në shtatë vetë që duhej të bënin gjithçka që thoshte ai. Komanda i jepte atij urdhra dhe ata ndoshta ata merrnin urdhra nga një nivel më i lartë,” tha Momic.
Megjithatë, gjykatësi vendosi se të akuzuarit ishin anëtarë të rregullt të Ushtrisë Jugosllave, duke qenë se ata të gjithë kishin karta identifikimi ushtarake dhe merrnin rroga nga ushtria.
Raskovic tha se ai kishte qenë dëshmitarë në disa raste kur njerëzit zgjidheshin për t’u ekzekutuar dhe vendimi nëse ata do të jetonin apo vdisnin varej nga humori i “Mrtvi”-it.
“Fjalia e tij e preferuar që i thoshte një të burgosuri ishte: ‘Sa vlen jeta jote?’ Dhe pastaj qëllonte të vëllanë ose të birin e të burgosurit dhe ai i jepet “Mrtvi”-it gjithçka që kishte,” risolli në mendje ai.
Edhe pse “Mrtvi” luftinte Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, si Raskovici ashtu edhe Petronijevici janë të bindur se arsyet pse ai iu bashkua luftës nuk ishin patriotike.
“Nëse “Mrtvi” do të ishte gjallë, unë nuk do të dëshmoja sot, sepse ai ishte një fanatik kokëkrisur,” tha Raskovic.
Krim dhe ndëshkim
Sipas Fred Abrahams nga “Human Rights Ëatch”, i cili investigoi krimet e luftës në Kosovë, emri i Minic u përmend më shpesh nga ata që i mbijetuan luftimeve në Pejë.
Abrahams ishte ai që e identifikoi “Mrtvi”-n si një prej komandantëve që ishte i pranishëm gjatë sulmeve në fshatrat Qyshk, Pavlan dhe Zahac.
Ai mblodhi fotografi të forcave serbe të pranishme në zonë dhe ua tregoi ato të mbijetuarve, të cilët njohën Minicin, gjë e cila e inkurajoi Abrahamsin të nxiste autoritetet serbe të ndiqnin penalisht komandantin.
Masakra e Qyshkës s’ishte krimi i vetëm për të cilin Minic nuk do të dënohet kurrë.
“Një rast që hetova ishte në qershor të vitit 1999, ishte familja e Isa Balaj. Bëhej fjalë për gjashtë anëtarë të familjes së tij, katër prej të cilëve ishin fëmijë, të cilët u mbajtën në një shtëpi, u plaçkitën dhe u vranë. Ka prova të fuqishme që e lidhin Nebosja Minic me atë çështje,” Tha Abrahams për BIRN.
Autoritetet serbe nuk i ndaluan veprimet e tij gjarë luftës dhe nuk e deklaruan atë përgjegjës për to pas saj.
“Policia e dinte që ai po i bënte këto gjëra dhe e dinin se çfarë njeriu ishte ai. Kishin dosjen e tij. Ata duhet ta kishin ndaluar, jo unë, dhe nuk e di pse më pyetën në gjykatë se pse nuk bëra diçka për ta ndaluar, kur ata vetë nuk e bënë këtë gjë,” tha Momic.
Por Mimic nuk e pa kurrë veten si një kriminel, as në luftë apo paqe. Ai i përdori fjalët e tij të fundit për median ndërsa ndodhej në krevatin e një spitali në qytetin Mendoza në Argjentinë, për të këmbëngulur se ai nuk ishte njeri i keq.
kta shtetet shqiptare kane bere nje liste me fytyrat e ktyre shtazeve???
eshte detyra jone ti zbuloje ku fshihen ashtu si bene hebrejte me nazistet sepse serbet do i mbrojne perhere
ai paska qene edhe truproje e ish ministrit dhe tani antar i PPS .
Dijeni qe sa me shume anti-shqiptar te jesh aq me shume karriere ben ne serbi .
Anti-shqiptarizmin ata e kan VLERE TE PACMUESHME !!!
nuk kan bole sa te HEBREJVE shqipK…rt !!!
asnji lloj maredhenie me serbet !
ata ,nuk kane qrnr , nuk jane dhe nuk do te tregohen kurre njerez me ne shqiptaret.
450 Milion euro blerje ben vetem Kosova ne Serbi. Miell edhe Mish qe mund jet me kancerogjeni ne Evrope edhe Afrike… HAJT JU BEFTE MIR MALLI I SERBIS SE NUK HIQNI DORE KEHT NGA SERBI!!!
Shikoni njeher qfare rrace muti jan keto qelbanike slllavo orthodoks.
Sa te luftoni me njeri tjetrin tani mbas lufte dhe te ngrini gjykata te posacme per te denuar vetevehten, ne doni qe te respektoheni si popull, ngrini nje komision special dhe evidentoni ata Serbe qe kane kryer masakra ne Kosove ndaj njerezve te pafajshem dhe grave e femijve dhe ndiqini dhe vrajini ku te jene, jo vetem ne Ameriken Latine por edhe ne jane futur aty nga kane dale. Veproni si Izraelitet me kriminelet Gjermane dhe te gjithe do t’ju respektojne por dhe do te ruhen per te mos pasur pune me ju.
Serbet kan prirje per sjellje barbare ose ma mire tejet barbare dhe jonjerzore ne kuptimin e fjales human dhe e tejkalojne kete sjellje dmth si perkasin kesaj kategorrije.Trimerija e burrerija e aftesite luftarake te tyre shfaqen kur populli eshte duarthate siq ishin shqiptaret e Kosoves e boshnjaket ne luften e fundit ,per kete arsye ne duhet ti hapim syte qe historija te mos perseritet .
Ky me shpate ne dore qenka byrazeri i muhaxherit.
shoqi e lem vetem sllave. se sa per ortodoks, kampet e refugjateve kosovare u ndertuan edhe ne zonene e semanit ne fier s’di e ke degjuar ndonjehere. zone autoktone ortodokse. dhe para se te mesonit nga turqit me ngrit bythen perpjet 5 here ne dite edhe ju ne kosove ortodoks keni qene, dhe me keta xhaxhat serbe here jeni perleshur e here keni qene miq, si e kish ajo kohe, po qekur u bete tyrq u kane hipur bota ne kurris e u ka mbytur pislleku e injoranca. qe ta marresh vesh ti ne ortodoksine apo katolicizmin e kemi fene e te pareve dhe s’na rruhet kari per jevgjit e arabise dhe mongolet e stepave. he te keqen. dhe e fundit ik te varri i katragjyshit po e di se ku e ke, hape dhe do shikosh qe eshte kthyer permbys, dhe eshte varrosur me kryq, si shqiptar si burre mes burrave dhe i barabarte mes te barabarteve e jo si zhele anadolli.
ps. dhe hiqe nick dardani, se s’i mbajne dot mbetjet e flliqura te spermes mongolo-anadollake emrat e fiseve autoktone ilire, se ju rrine rende.
Ik o xhaxhi. Ske nevoje ti mu kompleksu une di te bej dallimin mes ortodoksve shqiptare dhe orthodoksve jo shqiptare. Une jam nga kosova dhe ka vite qe shkruaj komente ketu asnjeher deri sote kur kam share orthodokset nuk e kam shkruar “Ortodokset shqipe” por gjithmon “Orthodokset” qe do te thot jo shqiptare.
Gjithe strategjia e urrejtjes serbe ndaj shqiptarve eshte ndertuar mbi fen orthodokse manastirat orthodokse dhe pan sllavizmin. Mos prite qe ndonje kosovare te ket simpati ndaj orthodoksve jo shqiptare.
> Eshte nji nga komentet me kociz ,te formuluar me aesyeshem e llogjikshem vs islamisteve koqevare ,te vetmit fajtor kryesore te shkaterrimit te kosoves dhe sigurishte miqte e bashkpuntoret me te dashur te serbise.
Ik o xhaxhi,
Me mire s’mundet ti pergjigjesh injoranteve ,kermave te islamit.
Sa i takon temes lart ,
jo pak nga ne shqiptaret dijne mire se kta kriminele serb ,
pasi i injektuan Heroin ne damare,
fjeten qener rrugace ,e u zgjuan “Tigra”-t e kArkanit.
(Ky eshte realiteti ksaj ushtrie .)
Shqiptari i mirfillet me ndjenja kombetare ku bukes i thojne buke e ujit uje njiher e mire e din dhe e ka ne shpirte e ne zemer se shqiptari eshte shqiptare e shqipe mali pa marre parasyshe se a i takom fese muslimane,katolike e ortodokse pra eshte shqiptare me shpirte e zemer per jete te jeteve.Kurse sllavet ortodokse konkretishte serbet jan njerez pa njerez me veti teper te liga dhe pa kurrfar karakteri,ata e shajne token ,buken , ,hanen e diellin dhe zotin me nji fjale jan ne menyre univerzale jo falenderues .Kush nga Kosovaret e ka kryer sherbimin ushtarak i ka pare per se afermi keto veti tipike sllave.Edhe ne punet e perditshme sishin te dalluar kurse per trimeri as flitet as kan keto karakteristika por ushtrija ishte faktikisht e tyre dhe kur populli ishte duarthate ata me mjete stimuluse me droga dhe me afinitetin shtazarak bene masakrat mes EU e tani po lemohen nga disa pseudoeu.Perndryshe ne ushtrine e JU serbet i bejshim llom dhe sbenin ze ..
Nje mut jane ortodosket .shyqyr qe ne shpqiperi kane ngelur shum pak.
po mos ishin ortodokset sdo kishte shqiperi, po ske faj se je injorant dhe sdi as historine, se pavaresine nga ortodokset e morem
Ato qe ne ngriten flamurin e pavaresise ishin 99.9% mysliman c’ne po te mos ishin ortodoksit, s’do te kishte Shqiperi!Kush e thote kete Janullatosi?
me pelqejne bijte e janulles se edhe kur behet fjale per serbe keta qe te duken shume na shkruajne nga kater komente me emra te nderyshem
greket e vjeter dhe iliret nuk identifikohen me njeren fe apo tjetren por nga gjaku ndersa per ato qe sot identifikohen si grek thone qe jane vellezer me serbet armenet dhe koptet e egjyptit dhe shqiptareve u thone turq
ndersa shqiptaret edhe pse te tre besimeve i identifikojne veten per nga lija gjakut dhe grekeve u thone aziatik jo pse feja por ngjyra e lekures tani del pyetja
kush mendon se eshte me i vjeter ai qe identifikohet me fe apo me gjak?????????????????????????????????
Te lumte he bur,ky eshte komenti me i drejt e me domethenes qe demaskon aresyen e thjeshte e komentuesve orthodoks shqiptare(nese jan te tille) qe gjoja ne mbrojte te shqkptarizmit qirren dite e nate
ne ket forum per zhdukjen e ”turqve”kosovar,ne fakt prapa gjith ketij budallalleku qendron endrra fashiste
e orthodoksve te lindjes dhe fallangat e tyre ne Serbi e Greqi dhe ca te mjere ne Shqiperi qe kan zbuluar zotin ne shekullin 21 se me par ishin ateist.Kosovaret as nuk frigohen as nuk zhduken as nuk mund te fyhen
nga ca specie te felliqura ne ket forum,logjike do te ishte qe te gjithe shqiptaret te bashkuar te gjykonin vasjet dhe maskrat serbeve ne Kosove,ata qe mbrojne krimknelet serb ne kete forum jan me kriminel se vet ata qe ben krime sepse serbet paten nje qellim zhdukjen e shqiptareve per te mbajt territorin e Kosoves pa shqiptare,Serbia nuk i ndoqi kosovaret si musliman por shqiptar,fakti qe ne luften e Kosoves muslimanet,boshnjaket musliman.turqit,romet etjishin te mbrojtur nga serbet dhe shum nga ta indihmuan serbet tregon me se miri se cili ishte qellimi i vertet i serbve.Komentet antikosovare te ca mjeranve ne ket forum tregojne sa te ligj jan keta mjeran qe perdorin fen edhe sty ku nuk e ka vendin.Kosovaret nuk kan
asnje problem me shqiptaret ortodoks por kan problem me filogreket dhe proserbet qe per hir te fes shesin gjuhe e komb siq kan ber ca te tjere ne Greqi.
shqiptaret skane qe ateiste por te krishtere, mos mohoni krishteriminin se mohoni kombin
me cfare gjaku identifikohesh, shqiptaret jena raca me e qelbur se jane perzier me 700 raca
Duhet te shkaktojme nje lufte civile ne Serbi dhe ta ndajme midis Shqiperise, Bullgarise dhe Rumanise! Rrofte Bashkimi Kombtare!
Ksaj i thon endra me bythet perpjete or taj !
ty te paskan hik te gjitha dhite nga kasollja .
Sepse keni kto koka ,mbush me pordh ju idiotat e ksaj bote ,
prandaj perfundoj ktu ku eshte harta e Shqiperise .
Mbeshtes kuq e zi
Duhet te identifikohen dhe te ekzekutohen kudo qe gjenden ne bote.
Keta kane kryer aq krime ne civile, sa jeta e tyre nuk vlen as sa nje mi.
Kush eshte ai komb ne europe qe vret femije,pervec kesaj kopeje qensh apo muzhikesh.
Vec bashkimi kombetar do e shpetoje rracen Tone
Injoranca dhe idiotësia “butaforike”, në tërë madhështinë e saj…
Kita jane sllavet ortodoks poplli ma i ndyt ne rruzllin toksore ,ku eshte BE qe po formon gjykat speciale per UCK e ku kriminelat serrb i mshef turp nga shtriga plak .