Te fundit
Dalja e Greqisë do ta “vdesë” Euron!
31 Maj 2015, 21:24Rajoni
TEMA
Njihet si një ndër ekonomistët më kontroversë, me librin e tij bestseller “Kapitali”. Ekonomisti i famshëm për qëndrimet kundër masave shtrënguese, thotë se vendet e mëdha të BE-së, nuk duhet t’u japin leksione të tjerëve.
Prej kohësh, Tomas Piketi paralajmëron mbi paqëndrueshmërinë e situatës për shoqërinë greke dhe Evropën. Ekonomisti majtë, shumë kritik ndaj politikës ekonomike të presidentit socialist Fransua Holond, autori i librit bestseller në mbarë botën “Kapitali në shekullin e XXI-të”, thotë se e cilëson “të pabesueshme që sot t’i shpjegohet Spanjës dhe Greqisë që zgjidhja e vetme, është të paguajnë të gjitha borxhet deri në euron e fundit, kur ne e dimë se kjo nuk do të funksionojë”.
Dhe për të frenuar ndjenjën e pakëndshme, se lehtësimi i borxheve do të ishte një dhuratë shumë bujare për Greqinë e evazionit fiskal, Piketi nënvizon se vendet e mëdha evropiane, nuk kanë kualifikimin e duhur për të dhënë leksione: Masat që sot i imponojnë Athinës, nuk i patën aplikuar – për fat të mirë – për veten e tyre, kur ishin edhe më keq se kaq.
Pas luftës, Franca dhe Gjermania, kishin një borxh publik që e tejkalonte me 200 përqind Prodhimin e Brendshëm Bruto, por në vend të përdorimit të masave shtrënguese, aplikuan inflacionin dhe ristrukturimin e borxhit. Insistimi evropian kundër Greqisë të bën të qeshësh, thotë Piketi. Dhe pavarësisht se prej disa muajsh, shprehen se një dalje e Athinës nga eurozona, nuk do të ketë pasoja serioze për pjesën tjetër të BE-së, Piketi e gjykon këtë ngjarje të mundshme, një katastorofë për të gjithë zonën e monedhës së përbashkët.
Cilat do të ishin pasojat e falimentimit të Greqisë?
Një dalje e Greqisë nga Eurozona do të kishte pasoja të pallogaritshme. Kriza e besimit, që po minon zonën e Euros prej 5 vitesh, do të merrte përmasa edhe më të të mëdha. Gjatë çdo procesi zgjedhor, të gjithë do të pyesnin veten se cili do të jetë vendi i ardhshëm, që do të dalë nga Eurozona. Një dalje e Athinës, mund të përfaqësonte “vdekjen” e Euros.
Në përballjen e ashpër, mes kryeministrit grek Cipras dhe kreditorëve ndërkombëtarë, cilat mund të jenë lëshimet e arsyeshme nga të dyja palët?
Greqia gjendet aktualisht në situatën e një teprice të lehtë primare, ose thënë ndryshe grekët paguajnë pak më shumë taksa, sesa përfitojnë në kuadër të shpenzimeve publike. Është e arsyeshme të kërkosh prej tyre të mbajnë këtë prirje, por për ta bërë këtë, duhet arritur sa më shpejt një marrëveshje. Problemi është se marrëveshjet e vitit 2012, parashikonin një tepricë primare gjigante ose rreth 4 përqind të PBB-së për dekadat e ardhshme! Për krahasim, buxheti i përgjithshëm i të gjitha universiteteve në një vend si Greqia apo Italia, është vetëm 1 përqind e PBB-së. Marrëveshjet e 2012-ës duhet të rinegociohen, dhe sa më shpejt të ndodhë kjo, aq më mirë do të jetë.
Mendoni se është i pashmangshëm një ristrukturim i borxhit grek?
Historia ekonomike është e mbushur me ristrukturimet e borxhit publik apo dhe fshirjen e tyre, si në rastin kur Gjermania përfitoi pas Luftës së Dytë Botërore. Në vitin 1953, aleatët hoqën dorë nga pretendimet për borxhin që u kishte Gjermania këtyre vendeve, dhe kjo bëri që vendi të investojë në rritjen ekonimike, infrastrukturë dhe aftësim profesional. Ne duhet të bëjmë të njëjtën gjë tashmë në nivel evropian, duke bashkuar të gjitha borxhet publike të Eurozonës në një fond të përbashkët, prej nga ku mund të fillojë ristrukturimi.
Cilat mendoni se janë përgjegjësitë e Trojkës (FMN, BQE, BE) në njërën anë, dhe qeverive greke nga ana tjetër?
Qeveritë greke para vitit 2010, mbajnë një përgjegjësi të madhe për gjendjen aktuale të vendit. Por të kërkosh, që pasojat e kësaj katrahure të paguhen nga brezat e rinj për dekada të tëra, kjo nuk është zgjidhje. Nga viti 2010 e këtej, Gjermania, Franca dhe Italia i kanë imponuar Greqisë një kurë masash financiare shtrënguese, të cilat e kanë përkeqësuar më tej situatën.
Edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar pranoi se e kishte nënvlerësuar ndikimin e masave të diktuara ndaj Greqisë në drejtim të recesionit ekonomik. Problemi është se vendet e mëdha evropiane refuzojnë të pranojnë gabimet e tyre dhe pjesën e tyre të përgjegjësisë.
Zakonisht priren të fajësojnë Gjermaninë…
Nuk është vetëm Berlini, që ka një rol në gjithë këtë. Italia, Franca, Greqia dhe Spanja tashmë janë thirrur të paraqesin propozime për rithemelimin demokratik të Evropës. U takon atyre të veprojnë, për të mundësuar që politikat e kursimit të përkrahen vetëm nga një pakicë, në kuadër të një Dhome Parlamentare të Eurozonës, që është e domosdoshme, por që mbetet për t’u ndërtuar.
bota.al
39 komente në “Dalja e Greqisë do ta “vdesë” Euron!”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
ky ekonomisti i famshem nuk shpjegon se pari qe ne greqi nuk paguan njeri taksa shqiptaret kane 25 vjet qe punojne atje dhe gjysma nuk paguajne taksa sepse pronaret grek fitojne me shume shteti grek humb miliona
2 nuk eshte faji europes qe shteti grek paguan mbi 300 milione euro pensione ne vit per gjoja grekrit e shqiperise kur dihet qe nuk kane asnje dit ne pune ne greqi dhe shumcia jane vlleh dhe jane pensione fallco
nje shtet me gati 11 milione banore ka nje administrate te fryre ku gati 1 milione punojne ne shtet dmth 10 perqind e vendit ku edhe anglia qe eshte 60 milione ka 1 milione nenpunes
3 gjysma e trojve me te bukura ne greqi jane te kishes greke qe edhe ajo nuk paguan asnje takse
4jane ne krize po kane harxhuar miliarda euro per armatime bile duke marre edhe borxh sepse donin te rivalizonin turkun
5 mbi 600 miliarde euro te fshehura nga grekt ne zvicer per te gjitha keto ka faj europa
Shtar ksi Dhia mas!!! Islamiket e Janullatosit u kenaqen me mpouzika a la mpouzuki buzuki!!! Se c thone pasardhesit e rraces numer 1 ne bote, ate ze SS eve;)
ajo i vrau…e kane fajn shqiptaret.nga dole ti mor djale,vete keq ekonomia greke se u paguajne pensionet shqiptarve!
mire thua ti Piketi,por hajde e mbushu mendjen suniteve bithcpuar te Zikes,keta njethundrake sa me shume ore rrine me sumen perpjete aq me ”ekonomiste” behen…………..!!!!!!!!!!
ja,shikoni kete bithshqyerin e pare……………..
A e more pension in moooo?
PUCOFAGO ketu ne Tirane qeneve ja u kane cpuar veshin dhe ju kane vena nga nje pulle plastike me ngjyre, qe do te thote i kane regjistruar dhe kontrolluar dhe kane nje pulle plastike me ngjyre simbas preferencave etnike qe kane. Ato qe kane preferenca greke jane te gjitha buce dhe kane nje pulle boje qelli ne vesh, dhe gjithmone marin nga nje sakulaqe te pa hapur ne plehra nuk jam i sigurte e shoqerojne me uzo apo jo por jam i sigurte qe ngrofin munine e tyre ne djell dhe e kruajne nga qefi sikur thone sto muni mas.Sa here qe i shof me kujtohesh ti, po te me thuash se cfar ngjyre je te gjej per nje here, te gjithe jane zagar rrugesh ose bastard si i thone ne gjuhen popullore. NJeren nga ato e shkerdhejne te gjithe qente meshkuj kam pershtypjen se kjo do te jesh ti sepse shquan nga te tjerat per zgjuarsi dhe meshkujt qe e shtypin rrine te gjithe rrotull plehrave te ambasades greke ne Tirane.
Mire qe ben krahasime me Gjermanine ky ekonomisti i “famshem”, por Gjermania doli nga lufta boterore e humbur dhe detyrimisht qe do te kishe nje gjendje ekonomike te tille, por e ka pyetur veten ekonomisti se pse Greqia u katandis ne kete gjendje? Greqine e vodhen politikanet dhe populli grek duhet tu a rrembej edhe me force atyre, ndryshe duhet ta paguaj vete se s’kane borxhe te hane mbi kurrizin e popujve te tjere. Per çdo tolerance qe do ti behet Greqise, atehere do te jete katastrofe se dhe te tjeret do mendojne, he se Greqine e shpetuan parate e te tjereve. Mblidhni mendjen. Te dali nga zona e euros dhe ne stodhjavol te veje. Tu a marre atyre qe i kane depozituar ne bankat e Europes, Karamanlisit me shoke.
O sefer ziu…laje bythen mos fol kot, o shqypo.Lexon seferi lexon..
STARKIDIA MAS….USTTTT VRE MUNOPANA….SA KEQ ME QEN KORRAK….BUKESHKELUR..
Ussssssssssssssssssssssssssst, “bre jebem te u usta kretenu jedan” me tespih ne dore si turqit ulesh ne trot
Usssssssssssst……….ulesh ne trottoire dhe tere diten numron
rruzat e tespihve duke i shiquar rete ne qiell se ne cilin drejtim fluturojne!
Frankofon i ndyre. Vec kundra Europes e Shqiperise punoni, pro sllave e proevgjiter.
vetem okonomist nuk duhet te thojne ty o debil,sipas teje shtetet e tjera qe paguajne borxin jane budallenje,kurse ata qe nuk paguajne borxhin jan te zgjuar,ku e paske gjetur kete formul si zotrote ekonomist,borxhi eshte borxh dhe duhet paguar qoft greqia shqiperia apo kush do tjeter,ishe mire kur i more dikur per hall,ktheu mbrapsh tani se nuk jane leket e tua,nuk ke,gjini nga te duash,shit edhe nderin fundja fare,se nuk ke ce do as nderin kur je i dhjere,greqia me sa po kuptoj une qe mbas vitit 1950 ka jetuar qyl,me leket e te tjereve,kur i moren u kenaqnin pa menduar pasojat,tani nuk duan ti kthejne mbrapsh,po sikur greket te ishin super fuqi berthamore o analist,europa as qe do merrte gucimin ta diskutonte per borxhin se ata do te shpallni lufte,por megjithate kush shtet nuk ka byth te paguaj borxhin duhet te dorezohet dhe ti lejne menjeane pordhet me rigon,me mire nje europe me 7 apo 8 shtete te sakta,sesa me 30 shtete plera kur 5 shtete punojne dhe 25 te tjeret dun me i ren qylit dhe te hajne ne kurriz te ketyre shteteve puntore,nje nga keta qylsat eshte edhe greqia zotrote analist,dhe nje keshill,nqs europa dhe euro do tronditen nga dalje e greqise,atehere greqia do te copetohet ne 2 apo 3 shtete,kreta eshte e para qe do bej ndarjen nga greqia,uroj mos te ndodhte kurre,por shenjat jane afer,pasojat e greqise jane te pa imagjinueshem.
JA fut kot ky ekstremisti o njerez duke i ber presion europes ti fal borxhet greqis,por me parat qe kan shterenguar rripin shum popuj ne europ greket kan mbushur banken e zvicres duke i hedhur parat ne llogari private, llogari pa fund jo populli grek por politikanet dhe zyrtaret qe kan drejtuar greqin dhe populli grek ne do qe te jet ne rregull me europen pashk me farufakin le te mbledhin parat e vjedhura nga ish drejtusit e tyre ose populli te paguaj ate qe paguan popujt e europes duke dendur grekun pa mbarim me para.as qe behet fjal se rrezikohet euro kta ekonomist jan nga ata ekstremistet qe bejn vetem prapagand kunder kshillit europes po jan ca plera qe nuk mendojn per pjesen tjeter qe kur japin borxh shtrengojn rripin e popujve te tyre, ka shkuar kilja domates neper europ sa nje kile mish.
Ky esht nje ekonomist i njohur ne bote edhe pse mund te jete extremist… puna e atij nuk esht te thote kush duhet te ndeshkohet dhe kush jo. Ai po thote se si e sheh ai situaten e evropes ne te ardhmen. Kam mendimin se evropa nuk do e leje greqine to dali nga euro po para se ta bejne kte, evropa don ta lodhi e shtrydhi greqine dhe gjithashtu ta bejne shembull edhe per vendjet e tjera to evropes qe mos te behen si greqia se ka pasoja…
Me bejne per te qeshur komentet per Piketty-n ku ca e quajne frankofon te ndyre, ca e quajne debil, ca thone qe ky eshte askushi. Ta dini ju more zoterinj ky eshte nje nga ekonomistet me brilante te momentit. Fajin e ka redaksia qe fut mes lajmeve mediokre te fushates ne Shqiperi nje interviste qe i drejtohet eksperteve te fushes. Intervista eshte marre nga konferenca e shtypit qe Piketty dha dje ne Festivalin e Ekonomise ku kisha fatin ta ndiqja personalisht. Leksioni qe mbajti ne mbrembje Piketty ishte me i prituri i 5 diteve te Festivalit ku relatoret e tjere ishin te kalibrit te larte (kryeministra, cmime Nobel, miistra ekonomia e eskperte finance).
Tani, une nuk po them qe te gjithe duhet te jemi dakord si delet me ato qe lexojme, por une do te kisha shume kujdes te kritikoja punen gjigande 15 vjecare qe ka bere Piketty me stafin e tij.
Per me teper : http://2015.festivaleconomia.eu/it
Ne nuk na duhet Piketty dhe librat e tij, ne dum Nard Ndokën, Genc Rulin, Ridvan Boden dhe Anastas Angjelin, dhe Ben Malajn.
Ça ti thush ca shqipove… Shqipove i duhet Xhorxh Bushi, se këta tjerët u duan veç të keqen.
Me se do konkurojn tregun evropian greket me domate salce dhe me pambuk kan mbaruar se Jane popull dembel dhe merren vetem me llafe kafeneve duke pire 1 birre 5 veta tani.
duhet ti fshihen borxhet greqise, qe te filloje zhvillimi, te perfitojne edhe ata 600 mije emigrante qe do sjellin edhe ndonje kocke ketej nga shkretetira.
Cfare pergjigje ti japim.
Na kenaqi dhe BE si koperativat e monizmit qe perfundoi me tufza dhe areza.Dhe ne fund bosh fare,kertolle(patate,kompire).
Europa duhet te mesoje nga Amerika dhe nga Kina,shtete keto qe perbahen nga shume shtete te tjera.Po Amerika ka nji prioritet se ekziston vetem nji gjuhe e perbashket.Ndersa Kina ka nji gjuhe dhe kjo te perbashket por te mos ish kjo gjuhe aty ka shtete qe nuk mirren vesht.Origjinal si Europa per nga larmia e gjuheve.Ndaj keshilla asht e domosdoshme per te huazue nga dy shtetet,Amerike dhe China si ne centralizimin dhe shperndarjen e te ardhurave si nji shtet i vetem unik.PSh.ne Amerike personi apo familja levizen mbrenda Amerikes si ti doje qefi,sa ne juge sa ne veri,ne lindje apo perendim te vendit.Kete nuk e gezon Europa dhe asht kunder ketij fenomeni.Sepse nuk ka ngritje niveli sic e ka Amerika.Ndaj duhet te mesoj.Para se te niset ne vendbanim te ri sigurojne punen dhe strehimin.Me te merritur fillojne normal jeten sikur te ishin perjetesisht aty.Europa te shgul me viza.PSh.Rasti i Greqise mileti grek do levizte pa kurrfare veshtirtesie po te ishin kushtet ne Europe si ne Amerike.Ndaj Europa duhet te mesoj.
Ky nji mendim imi i thjesht por teper i rendesishem e shume domethenes.
Dalja e Greqise eshte “Shpetimi i Euros”.
Komenti i pare ishte i shkurter dhe shume i sakte duke treguar me saktesi arsyet e gjendjes se greko-qenerise. Te lumte o trim dhe respekt.
Kta ekonomistet vipa …
Na doli njeri ne greqi qe dove rregullonte pas 6 muajsh e zhyti me keq tani doli ky te beje karriere
Do kiptoni apo jo qe kush te jep borxh nuk don te dije per lloqe por don fakte dhe nuk don me dite se cpolitike ke ti me popullin ai qe jep bborxhe ka politiken e vet ate te parase
Ekonomistet jane figurat me te pushtuara nga injoranca globale. Megjithate, nese ekziston nje i vetem qe nuk din asgje nga ekonomia ky eshte profesor Pikety.
Komenti im nuk eshte sharje por logjika me e thjeshte qe mund te ekzistoje.
Paska dale gazeta Tema ne mbrojtje te grekve…. Kesaj i thone ha ha ha c’na bone me qesh (eshte barcalete Tirane).
Pooor, Tomas Piketi ne Kapitalin e shekullit 21, nuk e ka pasur qellimin tek mbrojtja e Greqise.
Ndihma per Greqine ka qene dhenie lekesh per pushtetare e hajdute te taksave. Evropa ne realitet, eshte duke i dhene ndihme financiare Greqise, por me kushtin e pageses se borxhit.
Me kete teori idjote qe do vuaj Evropa shkuan mashtruset grek, por e pane se loja kujt fitoj…..
Djema, kuptohet se me futjen e Greqise ne Eurozone, dhe m.q.s mbas shitjes se bonove te thesarit grek, qysh nga viti 2001 ( kur u fut Greqia ne Eurozone ) qendronte si garanci BQE, atehere normat e intereseit te bonove greke (borxhit grek ) u ulen shume, bile ne fillim derine 1% si Gjermania.
Thone se marrja e borxhit nga qeverite eshte si puna e droges, sa me shume merr aq me shume do te marresh akoma. Pra per borxhin grek fajet i kane qeverite greke qe deshen te zgjidhnin problemet socjale duke ritur borxhin publik, sic bente fatkeqesishte edhe Sala, i cili rritjen e pensioneve dhe rrogave e financonte nga rritja e borxhit publik.
Nga ana tjeter, specialistet ekonomike thone se kete situate e krijuan edhe te METAT E MEDHA te konstruksjonit te Euros. Keto te meta jane :
– Dihet se monedha e cdo vendi duhet ti pershtatet saktesisht performances ekonomike te ketij vendi,ndryshe kemi probleme. Ne rastin e Euros nuk kemi nje shtet nje monedhe por disa shtete me nje monedhe.
– ¬Kur u fut Euro nuk u muar parasysh fakti qe shtetet e ndryshme te Eurozones ( 18 shtete ) kane performanca te ndryshme. Konkretisht Gjermania ka nje ekonomi me performance te larte dhe keshtu Euro per te eshte e nenvleftesuar prandaj prodhimet gjermane jane te pakten 20% me te lira se ato te vendeve te Eurpes se jugut si Franca, Italia, Spanja, Portugalia, Greqia, Qipro etj.
– Euro eshte monedha e perbashket e disa shteteve (18). Ne Amerike, Gjermani dhe Zvicer kemi po ashtu monedhe te perbashket. Keto vende kane mekanizmin e BARAZIMIT FINANCJAR, ne kuptimin qe ne se nje shtet ne Amerike ka performance te mire ky shtet ndihmon me leke shtetet me performance te keqe, ne Gjermani ne se nje Land ka performance te mire ndihmon Landet me performance te keqe dhe ne Zvicer nje Kanton me performance te mire ndihmon Kantonet me performece te keqe. Kjo gje nuk behet me vendet e Eurozones sepse Gjermania nuk do.
– Para futjes se Euros, p.sh. ne se Italia kishte probleme ekonomike Banka qendrore e Italise ulte vleren e Liretes Italjane, prodhimet beheshin me te lira dhe pra rritej konkurenca e tyre deri sa stabilizohej gjendja. Kete te drejte te gjitha vendet e Eurozones nuk e kane me sepse uljen ose rritjen e vleres se Euros e ben VETEM banka qendrore europjane ne Frankfurt.
– Perpara se te behej bashkimi monetar ( futja e Euros ) duhet te ishte bere bashkimi fiskal ( taksave ) dhe bashkimi politik.
Pikety i kerkon vendeve te ndershme te financojne hajdutllekun. Kjo do ti inkurajonte te gjithe ata ne dyshim qe te ndiqnin hajdutllekun si strategji e jetes se ardhshme dhe do te shkaterronte jo vetem euron por edhe Europen e Bashkuar.
Plani Marshall financoi vendimin e drejte te vendeve te sapo dala nga lufta. Gjermania sot eshte nje vend i ndershem dhe nuk vidhet, aresye per te cilen eksporton gati sa Shtetet e Bashkuara me nje diference elokuente ne popullsi.
Fakti qe Japonia dhe Gjermania, vende te mundura e te pushtuara ne fund te luftes se dyte boterore, sot jane aleatet me te mire te SHBA dhe te perparimit eshte shume mesimdhenes. ShBA dhe Winston Churchill (qe ishte udheheqesi i vertete fitimtar i luftes) nuk shin ne kerkim te kolonive por te aleateve per te ardhmen.
Ata financuan vendimin e drejte te vendeve te pushtuara.
Ka dy zgjidhje me dy drejtime krejt te ndryshme si rezultate. Te financosh hajdutllekun eshte shkaterrimtare. Nese Greqia e kupton qe hajdutlleku nuk funksionon dhe merr vendim per ndershmeri te paster e te besueshme jam i sigurte qe bota do te pranonte menjehere te eliminonte borxhet e Greqise dhe ta ftonte ne parajsen Nordike te bazuar ne ndershmerine dhe inteligjencen me te paster.
Greqia ka probleme te thella. Modeli klasik grek, qe injorantet e sotem globale e quajne djepi i qyteterimit, ka qene ndertuar thjesht mbi vjedhjen dhe grabitjen. Dhe perfundoi ne shkaterrim. Qe nga pavaresia e Greqise buxheti shteteror ne numurin me te madh te viteve ka qene ne humbje.
Fakti qe ne vitet e fundit Greqise i jane dhene kaq shume para pa e kuptuar se si do te silleshin ata me kete investim eshte nje shenje e qarte e injorances globale qe po shkaterron te ardhmen.
Pesha e rende e historise greke (qe u peshon dhe ka fituar edhe koken e injoranteve borxhdhenes) i terheq mbrapa greket dhe nuk i lejon te shohin zgjidhjen e vetme drejt te ardhmes.
Vendet e ndershme jane injorante te thelle.
Eshte nje fakt i pamohueshem se qytetaret private gjermane kursejne ne vit nje vlere prej 10% dhe firmat gjermane ne vlere prej 2%. Eshte gjithashtu fakt se normat e interesit per kursimet private dhe te firmave jane momentalisht shume te ulta. Firmat nuk investojne ne industri. Atehere keto 12 % kursime i dergojne ne banka te cilat blejne neper bote bono thesari me norma te mira. Kjo gje ndodhi edhe me Greqine. Kursimet gjermane ( 12% ) nuk shkuan per investime ne Gjermani por per blerje buono thesari greke ne sasira te medha edhe ne Greqi.
Eshte fakt se Greqia ka blere me borxhe sasi te madhe mallrash gjermane si ushqime, ilaçe, arme etj. Gjermania nuk u ndie deri sa plasi skandali. Pra ne krijimin e borxhit greke kane pergjegjesi, sic thote Pikety edhe gjermanet, francezet, italjane etj. dhe per te gjitha keto poshtersi duhet te paguaje tani populli i thjeshte grek??!!
Bile, ne nje shkrim tjeter Pikety thote : ” Mos valle vetem pse une jetoj ne Greqi jam nje njeri i keq ? Sepse disa politikane kane gabuar dhe duhet te pranoj te jetoj keq ?
Shume ekonomiste thone se Gjermania nuk duhet te krijoje “teprica” monetare sepse keto shkojne dhe financojne borxhet e qeverive te korruptuara. Gjermania e ben kete sepse ajo do te financoje sistemin e saj shume te shtrenjte socjal (pensione etj ) me fitimet qe nxjerr nga vendet e varfera. Gjermania ka filluar e ndjeje tashme faktorin demografik sepse grate gjermane nuk lindin shume femije, pra po ndihet faktori DEMOGRAFIK.
Pra sic shifet ky problem nuk eshte aq i thjeshte dhe nuk zgjidhet duke share popullin e thjeshte grek. Bile, cmimi Nobel per Ekonomine Paul Krugman i quan masat e kursimit qe propozon Gjermania per Greqine dhe vendet e Europes se jugut si “BARBARE”.
Nje ekonomist qe nuk kupton ndryshimin midis vendimit qe çon poshte dhe atij qe çon perpara nuk kupton asgje nga ekonomia.
Jam shume i lumtur te shoh se si Krugman merr çmimin Nobel. Eshte nje shembull i shkelqyer injorance.
Steve Jobs, ne vitet e fundit te jetes se tij, vuri ne veshtiresi jetike ndermarrje te shkelqyera si Nokia dhe Blackberry thjesht duke shumefishuar çmimet dhe kurre duke i reduktuar ato.
Po te uli çmimet sot Apple i ulen shitjet. Interesante eshte qe 70% te elementeve te iPhone jane te prodhuara nga Samsung. Vlera e iPhone qendron ne menyren se si vihen gjerat bashke. Kompozimi eshte ndryshimi i vertete midis Beethoven dhe Njeriu-Orkester qe perdorin te njejtat nota muzikore.
Ai qe sheh vetem çmimin ne nje mall perjashton, si injorant i thelle, vleren intangibile brenda mallit, dhe gjykon vetem per ate qe sheh dhe jo ate qe gjendet brenda.
Zhvleresimi i monedhes qe u provua dy mije vjet me pare ne pearandorine romane ne veshtiresi te thella u provua si deshtim i plote dhe u mor ne dore nga qeveritaret italiane gjate shekullit te shkuar si hileqarllek nga injorante qe nuk e kishin kuptuar nga leximi i historise ekonomike qe ky model nuk funksionon.
Ne fund te viteve 90te Gjermania e kishte monedhen DEM me te kushtueshme se kurre dhe u kthye ne vendin e pare eksportues ne bote me çmime shume me te larte se te gjithe te tjeret.
Faktori kryq nuk ishte çmimi por vlera perbrenda mallrave te ofruara ne treg.
Ne nje special report te The Economist ne Qershor 2013 permendet nje studim i McKinsey se si brenda 2025 eksportet e Gjermanise parashikohen te rriten me 80%.
Sot Italia enderron te arrije 500 miliard eksporte… nje injorim total i realitetit. Hollanda eksporton 570miliarde edhe pse ka nje popullsi prej vetem 16 milion banoresh, vetem nje e katerta e popullsise italiane apo franceze.
Kriza e sotme eshte krize sjelljeje dhe jo ekonomike. Ekonomia eshte nje sistem vazosh komunikuese. Ndryshimi mes vendeve ne krize dhe ne perparim te paster e te pandalshem eshte thjesht sjellja dhe jo ekonomia.
Injorantet qe duan te perdorin lirine per te peshtyre dhe jo per te perdorur trurin duke vene bashke gjerat e qarta mbi sofren e jetes perbejne nje mase te madhe te popullsise boterore.
PLAKU
une nuk di shume te ”fantazoje per ekonomine” por per mua disa
pyetje me lindin thjesht nga jeta e perditeshme
1) Pse greket duhen ta kene rrogen me te larte ne ballkan biles edhe shume me te larte se edhe nga disa shtete te BE-se
2) Perse greket nuk duhet te pagujna taksa rroge taksa shtepie , perse duhet tu falet borxhi? ” edhe ne e duam nje gje te tille pse vetem greket’ mua banka nuk me fal asgje
3)Perse greku del kunder politikes BE-SHBA ( njohja e kosoves ,macedonia, dmth, dashnore ruse)
4) BEja asnjehere nuk ka funksionuar si shtet sidomos greqia e ka
pare BE ne si nje lope qe duhet vetem ti vjele quneshtin ( ka kerkuar
vetem te drejta , leke ,veto dhe asnjehere nuk i ka bere detyrat e shtepise
5) SI mund te egzistoje BE ja kur te gjitha shtet shikojne interesin personal ” kete e dine edhe gjermanet edhe greket prandaj mundohen te perfitojne sa me shume me nje fjale tja futim njeri tjetrit
6) Po qe se greket e shikojn qe BEja po i shtrydh perse nuk largohen me deshiren e vetenga BEja nuk besoj se i mbajne me zore ne BE
Njeshi, e gjej te drejte pyetjen tende. Modeli grek bazohet prej mijera vjetesh ne vjedhje. Sot per sot mund te vjedhin vetem veten dhe BE-se vetem mund ti lypin. Hajt ti gjykojme keto gjera mbas dhjete vjetesh.
Une nuk dua te kem te drejte, por thjesht te dialogoj me njerezit e mij dhe te kuptoj kush eshte injorant dhe kush inteligjent.
Por jo se dua te mburrem. Vendi im i adhuruar ka nevoje per nje mase kritike shqiptaresh qe te marrin vendimin e duhur dhe te çojne vendin tone perpara.
Gjermania ka nevoje per partner per blere e shitur dhe jo per skllever.
Po te arrijme ti kthejme te gjithe te afermit ne skllever, kush mbetet per te blere ate qe ne krijojme?
Greket e akuzojne Zonjen Merkel si naziste sepse nuk pranon te paguaje per ate qe ata i vjedhin vetes. Zonja Merkel, motra ime e adhuruar e lindur si ne ne anen e gabuar te Perdes se Hekurt, e njeh ne menyren me te thjeshte ate qe te çon mbrapa ne jete. Eshte ndershmeria dhe inteligjenca ajo qe po i çon perpara vendet e sukseshme.
Zonja Merkel eshte me Hebreje se kurre edhe pse e akuzuar, ne menyre peshtyrese dhe jo inteligjente, si naziste. “Pse s’me lejon te bej te njejten gje qe ma ka çuar ne fund te gropes?”
Rregulli no.01 i gropes? Kur gjendesh ne fund te gropes gjeja e pare qe duhet te besh eshte qe te nderpresesh germimin.
Ore ju shkenca e gjallë, pse nuk botoni një libër si Piketty që ti jepni mend botës.?!
e drejt eshte qe greqia po e vdes euron, sa me pare jashte ec ec ..
Eklipso, kujtoj se me drejtohesh mua. Ne mos gabofsha te pergjigjem ne menyre familjare. Ne kete rast eshte kenaqesi vetem te bisedoj me njerezit e mi.
Nuk duhej ta thoja se si shqiptar duhet te mos mburrem duke valevitur mburrje. Ne fakt po notoj nje liber per ekonomine dhe marketingun.
Mbas nje eksperience si kurbetlli si punetor bujqesie, hamall, tornitor, portier hoteli, ndihmes llogaritar, manager e me pas drejtues ndermarrje kam bredhur ne 70 vende te botes dhe kam shume te njohur por vertet shume pak miq. ne 1997 kam pasur rastin te takoj ne nje hotel ne Hong Kong kryeministrin shqiptar dhe disa ministra.
Ajo qe me ndryshon jeten nuk eshte qe une te jem numuri nje ne shesh por te jem i rrethuar nga njerez te mij shuuuume me te mençur se une. Eshte nje mase vellezerish qe me çon perpara ne jete dhe jo nje njeri i vetem qe te terheqi nje mase perpara.
Im ate, kur une mburresha neper bote si shqiptar me bese, me tallte e me thoshte: “Mos e valevit flamurin, mjafton te sillesh si shqiptar e ke per te pare efektin e sjelljes”.
Dalja e greqis nga eurozona nuk demtone euron,por perkundrazi europa do te jete akoma me e forte.greqia problematike e njesojte me sirine.
Greqia i ngjan Shqiperise ne kohen e Amet Zogut.
çmimet? Nje Mercedes kushton 20 perqind me shume se nje alternative me te njejten skede teknike ama vlera e ciklit te jetes eshte e nje diference te jashtezakonshme. Mercdesi ben 500mije kilometra ndersa makina me e lire ben vetem 160mije kilometra.
Cila eshte makina me e lire ne bote?