Te fundit
INTERVISTA/ "Bukë, arsim, liri – Jashtë nuk kuptohet, por Athina e ka parë disa herë Luftën Civile”
25 Gusht 2015, 19:29Rajoni
TEMA
Kriza greke ka tanimë vetëm një pasuri: mbitrajtimim e saj në media, në analiza, shkrime e diskutim institucionesh. Ajo është kryelajm prej shumë kohësh. Por shkrimtari grek Petros Markaris e sheh atë nga një optikë tjetër, gërrmon pak më thellë, për ta parë sëmundjen te vetë greku i sotshëm, të cilit “i mungon kultura” e grekut të djeshëm. Është ajo Greqi, që sipas Markarisit, folën poetë të tillë si Kavafis, Seferis apo Elitis. Në një intervistë për “Avvenire”, Markaris, që është diplomuar për ekonomi, flet për atë që po ndodh dhe shton se grekët duhet të kujtojnë atë që ndodhi në kohën e kolonelëve. “Bukë, arsim dhe liri” thërrisnin njerëzit asokohe. “Ky është defekti. Në vendim tim mungon kultura”, thotë Markaris. Më poshtë një pjesë nga intervista:
Edhe dorëheqja e Tsipras ishte e parashikueshme? Po mbështetja e gjermanit Schäuble për shpëtimin e Greqisë?
Jo, si romancier duhet të pranoj se ka patur dy të papritura, secila që mund të shpjegohet. Në cilësinë e tij si ministër Financash i vendit më të pasur europian, Wolfgang Schäuble, bëri gjithçka për të imponuar një mbrojtje deri në ekstrem për të ashtuquajturën Eurozona, por në fund u bë e qartë se mbizotërimi i kësaj strategjie do të çonte në disintegrimin e Unionit. Edhe këtë e kisha parashikuar në një roman, e dini? Në librin “Shlyerja e Llogarive”(Resa dei conti), i vitit 2012, imagjinoja ëë Greqia, bashkë me Spanjën dhe Italinë, të hiqnin dorë nga euro. Ktheheshim te monedhat e vjetra kombëtare, në Athinë qarkullonin vetëm dhrahmitë.
Nuk ishte ky plani i kryeministrit Tsipras?
Objektivi i tij ka qenë vetëm ai i forcimit të vetes, për të marrë më shumë pushtet në vend dhe më shumë prestigj në nivel ndërkombëtar. Kësaj duhet t’i shërbente i famshmi referendum, që nuk vonoi të zbulonte kotësinë e tij. Tani, pasi është mundur në tavolinën e madhe, Alexis Tsipras, pretendon të zgjidhë problemet e brendshme të partisë së tij, Syriza, duke shkuar drejt zgjedhjeve të parakohshme. Akoma nuk arrin të kuptojë që grekët nuk munden më. Kemi një vend që po rrënohet dhe politikanët këmbëngulin me truket e vogla monstruoze dhe me humbjen absurde të kohës.
Për çfarë ka nevojë tani Greqia?
Më vjen ndërmend slogani që të rinjtë rebelues thërrisnin kundër diktaturës në vitet ’60. “Bukë, arsim, liri” – këtë kërkonin. Përshtypja ime është që në këtë moment, ajo që vërtet çalon në vendin tim është shkolla, pra kultura. Greqia e gjysmë shekulli më parë ishte akoma më e varfër se kjo e sotmja, por si mesatare, arsimimi ishte shumë i lartë sesa sot. E dini çfarë më impresionon? Më impresionon ajo që shumë prej bashkëqytetarëve të mij, akoma kanë iluzionin për t’u kthyer në jetën e ëmbël të viteve ’90, kur dukej se edhe në Greqi, paraja rridhte lumë. Por shkatërrimi që po përjetojmë nisi pikërisht atëherë, kur na u desh të bindnim veten se heqja dorë nga kultura në këmbim të një pasurimi të lehtë, do të ishte punë me leverdi për të gjithë.
Greqia megjithatë ka qenë djepi i kulturës europiane…
Po, dhe Thomas Edisson ka shpikur llambën. Po sa vetë e kujtojnë emrin e tij në momentin që lundrojnë në internet? Nuk dua të them që e kaluara, sidomos nëse ka qenë e lavdishme, nuk është e rëndësishme, por ajo nuk mund të kthehet në një alibi për të shmangur përballjen e problemeve të së tashmes. Kush na qeveris sot nuk mund ta hedhë thjesht duke cituar Perikliun sa herë ka mundësi, se kështu nuk ka për t’u zgjidhur ndonjëherë ndonjë gjë. Dhe e përsëris: grekët janë të dëshpëruar. Ndoshta jashtë nuk është e qartë, por në Athina e ka parë disa herë luftën civile.
D.m.th intelektualët nuk shërbejnë për asnjë lloj ndihme?
Përkundrazi, ata janë të nevojshëm për të kuptuar kontradiktat që qëndrojnë në zemër të përvojës moderne greke. Nga njëra anë qëndron krenaria legjitime e të qenit trashëgimtarë të një tradite mijëvjeçare, që është pikërisht tradita mbi të cilën themelohet Europa. Nga ana tjetër qëndron vetëdija e të gjendurit në pozitë minorance brenda vetë Europës, me të gjitha kufizimet apo edhe poshtërimet që kjo sjell. Nëse lexohet me vëmendje poezia greke e ‘900-ës, nuk mund të mos vihet re sesi kjo mosmarrëveshje ka qenë temë qendrore e autorëve si Kavafis, Seferis dhe Elitis. Ishin ata të parët që interpretuan sëmundjen tonë, duke treguar atë që Greqia po bëhej.
http://www.respublica.al/2015/08/25/buk%C3%AB-arsim-liri-%E2%80%93-jasht%C3%AB-nuk-kuptohet-por-athina-e-ka-par%C3%AB-disa-her%C3%AB-luft%C3%ABn-civile%E2%80%9D
14 komente në “INTERVISTA/ “Bukë, arsim, liri – Jashtë nuk kuptohet, por Athina e ka parë disa herë Luftën Civile””
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
clidhje kane refugjatet evgjito grek me europianet. 1.5 milione te ashtuqujatur grek erdhen ne vitin 1922 nga anadolli aziatik turk dhe sot hiqen si europiane te lashte…..
sot perbejne reth 6 milione banore keta njerez me origjine aziatike jo me shume se 80 vjet akuzojne shqiptaret po harrojne nga e kane prejardhjen.
si mund ti thuash kombit grek europian ku me satistika te verteta gjysma jane me origjine aziatike anadolli
Po nga Anadolli nuk erdhi ndonje Grek, apo anadolli si pas teje nuk ka qen kurre i banuar nga Greket e lashte ?
Shqiptar i trashe, qe harron morrat e tua dhe shan mizat e kalit te komshiut. Fakti qe greket jane sipas teje jevgj nga Anadolli nuk te nuk te ben ty me te mire si shqiptar. Edhe pse ti je shqiptar bjond arian, prapeseprape ti vendin tend e shkaterrove ne 1991-92 kur te mesoi Azem loqja se cfare eshte demokracia, plehrat i hedh ne rruge ku te mundesh si zaberhan, gocen e dajes e ke cuar ne Itali per te nxjerre pare trotuareve qe ti te besh palle, femijen tend nuk guxon ta cosh te ato shkolla gjysme te mjeruara qe i shkaterrove vete, nuk guxon te cosh mamin tend te ato spitalet e lemerishme se ta mbledh doktor kerma 8 me 2, dhe ne pergjithesi jeton ne vendin me te shemtuar te Evropes, qe mban era mut kudo. E vetmja gje qe ke bere deri me sot ti per te treguar vlerat e tua eshte burgu per ndonje sherr me ndonjerin, dalja nga burgu, lenia e mjekres, vajtja ne Siri me grua a kalamaj, dhe renia shahit dhe varri pa emer. Dhe gruan tende me gjith kalamaj i merr ndonje Abdurrahman ose Xhamshid nga Iraku. KUPTOVE O MUT?
Cpate ti mo bithekir fakt te kryer tha apo tet dogji ty se i ben pipa edhr ti janulles per 300 evro?
Nuk kane ngordhur te gjithe plerat greke kujt po i rruhet per rracat anadollake parazite mashtrues fallsifikatore sherrxhinj te gjithe te keqijat tipik rraca lindore
Si mund te kuptojn shqipfolesit turkoshk kete shkrim, dhimbjen dhe problematikat, ADN historike te ngjarjeve qe shtron nje Grek qe i drejtohet popullit Grek?
He pra ate pyetje i bej dhe une vetes: si ka mundesi qe nje bithekir shqiptar i shitur si puna jote ben sikur kupton problemet e Junanistanit?
Greket e sotem jane komplet injorante…e kane mendjen vetem tek qyli…rrace evgjitesh ordinere..ua ka fajin bota pse jane te paafte te ndertojne ekonomine e vendit?!
kam jetuar ne greqi me perpara se te vija ketu ku jam e me marrin 30% takse nga rroga.ne greqi nuk ekzistonte taksa progresive ne te ardhurat ;ne prone etj.Shteti atje mbidhte taksa formale dhe me ane te rritje cmimesh te produkteve te konsumit.shkoje ne dyqan kepucesh dhe po ti jepje pare kesh ta ulte cmimin (horis apodhiksi). greqia si ajo amvisa e keqe plehrat e shtepise i fshehte poshte krevatit qe mos tja shifte komshiu per dekada te tera…ai shtet eshte i falimentuar dhe eshte nga te vetmit qe ka pretendime teritoriale ndaj shqiperise.nuk kam as me te voglen simpati per ta.Megjithate e them se ai vend u be dhe eshte strehe per mijera emigrante shqiptare te asaj kohe dhe tani dhe kolapsi i tyre nuk con uje ne mullirin tone.Respekte
Taksa ekzistonte por ishte shumë e lartë shumë e të ardhurave që nuk takosoheshin, diku te 12000 euro, plus që ulej në bazë të shpenzimeve, plus nëqoftëse kishe fëmije etj, prandaj arriti në këtë gjëndje, pak a shumë shoqëria si në Shqipëri, preferojnë të kursejnë dhe të fshehin se sa të japin taksa në shtet.
Greqia eshte vend I Anadollakeve Evgjite,te Sllaveve te jugut dhe te shqiptarve Native (pronaret origjinale te atij territory)Greqine e shkaterruan evgjitet Greke te anadollit sepse ata quheshin “Helenet e vjeter” dhe ata katpuluan ne majat e pushtetit ne Greqi.Ata per gati70 vjet e kishin mbuluar fytyren e tyre si Arabet dhe tani atyre ju hoq ajo ferexheja dhe ju zbulua fytyra e tyre e vertet dhe tani na del se fytyra e tyre e vertet ishit fytyre pa asnje culture dhe bashkohem me Markaris se grekerve u ka pas munguar dhe i mungon Kultura e vertet njerzore(civilizuese) prandaj sot Greqia eshte nje vend I deshtuar,edhe pse Europa I jepte 17 miliarde dollar ne vit si kompesim qe ata te rritnin GDP ata jo vetem qe nuk I investuan ata para per te zgjeruar prodhin e hapur vende pune por ata I bene rrush e kumbulla te korrupsonit.E kemi fqinj dhe kur greqia demtohet demtohet indirect edhe shqiperia prandaj neve kerkojme nje greqi te mire ekonomikisht dhe temos nderhyje ne punet e tona se as neve nuk i nderhyjme atyre ne punet e tyre.
Kjo qe thua ti eshte pjeserisht e vertete.Gjendja e veshtire ne greqi I shtyn ata shqiptare qe jane atje te shkojne ne pjese te tjera te botes Evrope,Australi e Amerike…Pastaj nuk e shihni qe ata po asimilohen dhe kjo eshte arsyeja kryesore qe dergesat kane mare tatepjeten…Ata dhe ne Amerike e paraqesin veten si greke dhe mohojne prejardhjen apo kombesin shqiptare te pakten ne public…Ata 500 mije shqiptare a jane a s jane 200 mije shqiptaret…300 mije te tjeret jane konvertuar ne grek tashme kot I quani shqiptare,as ata s duan te njihen si te tille….Puna asimiluse e grekeve eshte per tu admiruar…
shtet konglomerat, normale qe se kane per gje edhe po plasi prape lufta civile. “greket” bullgare, turq, sllave do vriten si qente rrugeve me njeri-tjatrin
Njerzimi kërkon të jetoj mir pa u lodhur