DOSSIER/ Kur Fan Noli i shkruante Enver Hoxhës: Mos më dërgo budallenj si Tuk Jakova

17 Shtator 2015, 15:47Dossier TEMA

Kjo letër e Fan Nolit dërguar Enver Hoxhës 69 vjet më parë, me 30 shtator 1946 dëshmon ndër të tjera angazhimin e pakushtëzuar të Fan Nolit në ndihmë të ngritjes dhe forcimit të shtetit shqiptar të sapo dalë nga lufta.

Në këtë periudhë ai i besonte Enver Hoxhës dhe dukej se besonte edhe në rrugët demokratike që do të ndërmerrte ai.

Noli shfaqet si një atdhetar që interesohet për çështjen shqiptare, anëtarësimin e Shqipërisë në OKB dhe njohjen e shtetit shqiptar.

Ai ia lejon vetes t’i japë këshilla Enver Hoxhës, sa u përket rrugëve që duhet të ndjekë në punë të diplomacisë dhe tërheq vëmendjen, madje duke shprehur një revoltë të papërmbajtur për personat që dërgohen si dnërmjetës në këto bisedime doplomatike, persona që duhet të zgjidheshin me kujdes, dhe jo si rasti i Tuk Jakovës.

Me këtë të fundit Noli kishte pasur shumë fërkime gjatë qëndrimit të Jakovës në SHBA, për bisedime dhe të cilin e quan një “barbar” dhe “kërcu të pagdhendur”, raporton Shqiptarja.com.

Letra është shkëputur nga vëllimi me letërkëmbimin e Nolit përgatitur nga studiuesi Nasho Jorgaqi dhe po botohet si një kujtesë për përvjetorin e 69-të të që shënohet këtë vit, mbi përpjekejet e shtetit shqiptar për t’u njohur nga fuqitë e mëdha dhe për t’u antarësuar në OKB.

14 komente në “DOSSIER/ Kur Fan Noli i shkruante Enver Hoxhës: Mos më dërgo budallenj si Tuk Jakova”

  1. Jose says:

    Ate qe nuk e arriten serbet dhe greket per shekuj nga kufiri toksor e arriten me lobin serbo-amerikan dhe greko amerikan .

    Autoqefalia shqiptare u arrit me gjak nga Noli dhe e fali sali monstra ne 1992…

    Janullatos ne 100 vjetorin e Nolit ne Boston. Komuniteti shqiptar ne protesta. ‘Janullatos go home’

    8 Mars 2008 – Këtë te diele ne Boston, për te gjithë shqiptaret dhe veçanerisht, per ata te besimit te krishtere ortodoks ka nje feste, nje kremtim, nje përshpirtje me emrin e te nderuarit Imzot Nolit. 100 – vjetori i krijimit te katedrales se Shën Gjergjit nga shqiptari i shquar Theofan Stilian Noli.

    Duke marre referime nga nje artikull me titull “Elegji per Nolin – Ose buzëqeshja e vrerosur e IMZOTIT” nga Bostoni, thuhet se ata janë njoftuar se ne festen e besimtareve shqiptare, do te marre pjese edhe prifti greke, hirësia e tij – Kryepeshkopi Anastasio Janullatosi, i ftuar nga kisha shqiptare ortodokse Shën Gjergji ne Boston. Ky lajm ka tronditur thelle bashkësinë shqiptare , te kësaj zone. Te gjithë pyesin se “Ç’pune ka Janullatosi me Nolin? Ç’pune kanë besimtaret shqiptare me Janullatosin? Pse duhet drekuar me te? Shqiptaret shkojnë te nderojnë Nolin e jo atë njeriun qe diten e pare qe mori kishën shqiptare ortodokse, e hoqi portretin Nolit nga çdo zyre. Pse Janollatosi nuk e pavarësinë e Kosoves? Pse Janullatosi nuk mori pjese ne lutjen e përbashkët ne Shqiperi, kushtuar gjenocidit te vëllezërve e motrave tona, prindërve tanë Çameve te martirizuar?

    Sipas te njëjtave burime thuhet qe ceremonia do te filloje me nje meshe ne katedralen Shën Gjergjit, e me pas do te vazhdoj me nje dreke ne lokalin e famshëm PIER -4, njohur si restoranti i patriotit te shquar Anthony Athanas. Organizatoret, nga frika e protestave anti Janullatos, dhe reagimeve kundra Janullatosit e prezencës se tij ne kjo feste e bashkësisë shqiptare, ne Boston, është mbajtur e fshehte dhe çdo detaj mbi këtë aktivitet ende nuk është bere publik. Madje nje artikullshrues per HermesNews, ka pohuar se s’ka nje program, te njoftuar, s’ka nje agjende te ditës për te madhin tone Nolin, dhe krijesën e tij, katedralen e Shën Gjergjit. Sipas artikull shkruesit, konspiracioni me i madh, për këtë feste është se çdo pjesëmarrës duhet te jete aty kundrejt nje shume te vogël te $65, te cilat kërkohen për te ngrenë dreke me Janullatosin.

    Nder te tjera thuhet ne letrën e botuar nga HermesNews, se bashkësia shqiptare ne këtë zone ka bere nje reagim qe me tepër se sa fetar është i pastër, shqiptare. Thuhet se shume shqiptare e kane bojkotuar festen ne prezencën e priftit grek Janullatos, pasi megjithëse ata me pare kishin bere rezervime kur kane mësuar lajmin, shume vete i kane anuluar prenotimet ne lokal.

    Ne këtë lokal ku nuk ka guxuar me pare te shkele këmba e Janullatosit, jo se nuk ka dashur, por nuk ka qene aspak i mirëpritur nga shqiptari i madh Athanas, shkruan nje besimtare nga Bostoni. Ai thotë se nuk do te ishte pjese e asnjë grupi, por mesa duket qenia e Janullatosit ne keto kremtime, e paska krijuar tashme përçarjen. Shume vete e kane marre vesh me vonese prezencën e tij. Organizatoret kane tre muaj qe e mbajnë te fshehte këtë fakt, megjithëse pranojnë me krenari kur i pyet se e kane ftuar ata Janullatosin grek, ne kremtimet për panshqiptarin Noli, thekson artikullshkruesi.

    Me tej thuhet se besimtaret shqiptare, atdhetaret e patriotet ne Boston e zonën përqark tij, megjithatë te dielën e kësaj jave ne Boston, simboli fetar i festes te zbehte, për t’i lënë vend Nolit Shqiptar, qe Janullatosi nuk e pranon si figure te kishës autoqefale shqiptare. Madje dhe portretin e tij e ka hequr nga muret. Për te vetmen arsye, sepse Noli me shume se sa Imzot, ishte udhëheqës, politikan, shkrimtar, opinionist, krijues etj, etj. E megjithëse Janullatosi, thuhet se ka ardhur për kurim pasi vuan nga nje sëmundje e rende, ai do te jete prezent ne Kishën e Shën Gjergjit. 100 vjet pasi Noli fitoi aq mundimshëm pavarësinë e nje kishe shqiptare drejtuesit aktuale te saj, ftojnë nje prift greke me emrin Anasatasios Janullatos. Nuk ka ofendim me te madh. Me kujtohet Odisea i lashte, dhelpër dhe krijimi i tij djallëzor Kali i Trojës. Nje kalë Troje modern, qe nuk pranon te beje përshpirtje fetare, për viktimat çame te gjenocidit grek, por e politizon qenien e vet, duke mëshiruar çështjen politike te Qipros Veriore. Nje Kalë Troje qe ka ngulur këmbët e veta ne fshatin Kosine – Përmet, dhe zhvarros te vdekurit e lashte te ‘fakirëve’ përmetare dhe u ve emra luftëtaresh greke, qe kane mbrojtur te ashtuquajturin ”Vorio Epir” ne Luftën e Dyte Botërore.

    “Imagjinojeni Imzot Nolin, sot te kthehet përmbys ne varr”- tha nje bashkombase e nderuar kur mori vesh se kush do te merrte pjese ne 100 vjetorin Nolian. Te gjithë qe ata kane vendosur te bojkotojnë festen ne kishe aty te jete prezentë prifti greke Anastasios Janallatos, te dielën, kane vendosur te shkojnë tek varri i Imzotit Nolit, dhe do te vendosin tufa me lule ne emer te gjithë bashkëkombësve. Ata thonë se ende shohin fytyrën e Nolit te gjalle, e kane parasysh tashme Nolin tone, me ato vetulla te ngrysura, nje rrudhe me shume dhe nje nënqeshje te vrerosur ne cep te buzëve te lodhura. Vështrimi i syve te tij pyet: ”Edhe këtë ma bëtë o vëllezër ???”

    Çirem, digjem i vrerosur,
    Sakatosur, çarmatosur,
    As i gjall’ as i varrosur,
    Pres nje shenj’ e pres nje drite,
    Pres me vjet’ e pres me dite,
    Se ç’u tera, se ç’ u-mpaka,
    Se ç’ u-çora, se ç’ u-mplaka….

    Mendohet se asgjë me shume se ky varg i madhërishëm i Imzot Nolit nuk do ta përshkruante me mire gjendjen shpirtërore te tij nëse do te ishte gjalle

    1. Like Jose !

      shume bukur e ke bere komentin.

    2. Zigur Qarri says:

      Rrofsh per shkrimin Jose.Eshte ne nderin e shqiptareve te vertete,qe te vendosin aty ku duhet ikonen e shqiptarizmit,Zotin F.S Noli.

      Kam nje kujtim te bukur ne feminine time,ne nje takim te organizuar me shkrimtarin Sotir Andoni(ndjese i paste shpirti).Te magnetizonte kur fliste.E kam para syve ate fytyre te kendeshme dhe njerezore qe te bente per vete.Na tregoi nje ngjarje te feminise se tij,per gramafonin e pare qe solli nje emigrant shqiptare nga Amerika,por qe kurioziteti yne
      (shpjegoiZ.Andoni) nuk u shua,sepse gramafonit thane,nuk i funksiononte zemreku,qe ne e ngatrruam me fjalen pezemreku,qe ne anet tona i thone ushkurit.Dhe ne(kalamajt)hapem lajmin ne Fshat(vazhdoi te tregonte Z.Andoni),se ai burri i gramafonit nuk kendon sot,sepse i eshte keputur ushkuri.
      Pershtypja pozitive qe me ka lene Z.Andoni nga ai kujtim i bukur nga feminia,ma shtoi edhe me shume rrespektin kur po lexoja nje leter te tij
      derguar gazetes “Koha Jone” ne 2001.

      Leter e shkrimtarit Sotir Andoni
      derguar gazetes “Koha Jone”:

      Leter nga Amerika:
      At Liolini po shkel vepren e Peshkop Fan Nolit

      Ne ceremonine qe u zhvillua me 17 shkurt 2001 ne hotelin
      Hilton, ne New York, per dhenien e cmimit
      “Athanagoras Human Rights” Hiresise se tij Anastas
      Janullatos, Kryepeshkop i Kishes Orthodokse Autoqefale
      te Shqiperise,foli dhe At Arthur Liolini, Kujdestari i
      Kryekishes orthodokse Shqiptare te Amerikes.
      Deri me sot shqiptaret e Amerikes dhe ata te Shqiperise
      e kane konsideruar At Arthur Liolinin si nje pasardhes
      dhe vijues te vepres patriotike te Hiresise se tij Fan Noli,
      por cudia ndodhi pikerisht me 17 shkurt,kur At Liolini,
      jo vetem mori pjese ne kete ceremoni,por dhe i thuri lavde
      Hiresise se tij Janullatos,pa shprehur asnje verejtje
      ndaj punes se nendheshme qe po kryen prej 10 vjetesh
      me djallezi ky misionar i fese Orthodokse ne Shqiperi.
      Ndersa shume shqiptare po demonstronin jashte godines
      per te treguar se nuk ishin dakord me dhenien e ketij
      titulli Hiresise se tij Janullatos,sepse ky eshte thjesht
      nje uzurpator i postit te Kryepeshkopit ne Shqiperi, eshte
      i padenje per te vijuar mbajtjen e ketij titulli te larte;
      brenda ne salle,At Arthur Liolini po i thurrte lavde agjentit
      te shovinizmit grek. Per cudine tone po i jepte kurajo
      duke i thene “Molles qe ka kokra e gjuajne me gure”,
      d.m.th. le t’ju shajne shqiptaret,ju zoti Janullatos vijoni
      punen tuaj.
      Zoti Liolin,mos i perdorni shprehjet e gjuhes shqipe
      ne dem te shqiptarizmit,sepse ajo molla me kokra nuk
      eshte Peshkop Janullatosi,por Peshkop Fan Noli dhe
      Kisha Shqiptare Orthodokse Autoqefale,te cilen e kane
      gjuajtur dhe vazhdojne ta gjuajne shovinistet greke me
      gure dhe popla.
      Fjalimi juaj prej lajkatari qe mbajtet ne ate ceremoni te
      turpshme,zoti Liolin,tregon qarte se jeni thjesht nje
      kokerr molle qe rate nga pema Noliane ne preherin e
      shovinistit Janullatos.Mos kini vendosur ta hiqni edhe
      bustin e Hiresise se tij Fan Noli nga hyrja e Kryekishes
      se Shen Gjergjit,per t’ia bere qejfin z.Janullatos,i cili,si
      e dini,e ka zhdukur portretin e ketij vigani te Orthodoksise
      Shqiptare nga cdo kishe orthodokse ne Shqiperi.
      Nese keni vendosur nje gje te tille,ju lutem te me
      lajmeroni,se jam gati te vij e ta marr ate bust te heroit
      qe flet me cdo shqiptar te vertete,por mbase jo me ju.

      Sotir Andoni
      Worcester MA – 03/03/2001

    3. kevin says:

      O jos cfar ke ber mor burr, e bere gazetarin ijnorant po skuqet nga turpi c’eshte gjith ky shkrim or ti.

      Gazetari ka ber copy end past se kte shkrim e kam lexuar ne nje gazet tjeter.

      Nje pyetje jose, po ti hoxhe je ???

  2. Moisi Golemi says:

    Ne leter i thote “Me dergo dike qe flet shqip, sepse Tuk Jakova nuk di shqip. U mundova te komunikoj ne disa gjuhe, por prape s’u morem vesh”.

  3. F says:

    A e lexon njeri kete qe ka shkruar Kadareja 2,me emrin Jose ?

    Zhoze, te keshilloj te shkruash me shume.

    1. Gjergji says:

      O “F” Shkurtimi i fjales “Fëndë”, d.m.th. pordhe pa ere, mos na e qelb ambientin.

  4. .... says:

    Noli dhe brezi politikaneve te tij pamvarsisht qe kishte dhe perjashtime, ishin ne pergjithesi patriot dhe njerezor. Por Enver QENI ishte ai qe i vuri shklemin Autoqefalise duke ndryshuar ligjin me mashen e tij JOSIF PASHKON qe e cfuqizoj Autoqefaline dhe e la nen ndikimi Grek. Ky ishte antiShqiptari i kohrave Ver LLAPA.
    Por per 1 gje u tregua p… some qe u SHK….EU robt te gjithe kriminelave qe kishte me vete gjate luftes, ish politikane apo general LESHI. Te vetve ua q.. robt deri ne 4 BREZA. Cuditerisht jane pinjollet e tyre sot qe cirren per te ngritur lart bemat e DIKTATORIT. Keshtu qe shprehja qe atyre qe ua q… nenen te therrasin babe aplikohet plotesisht per kete kategori te persekutuarish…..Ptu plehra!!!!!

  5. Jose says:

    PER KOMENTUESIN DETARI & F

    nqs janullatos eshte nje personazh ne sfondin politico-fetar-sherbime inteligjente nje tjeter eshte regjizori per fat te keq nga amerika mike I cili po per fat te keq ka nje ndikim te jashtzakonshen ne politik berjen amerikane ne ballkan,,,dhe berisha eshte vecse nje kapterr I tyre ….materiali I meposhtem flet shume..

    Dioguardi: SERBerisha na tradhtoi

    “Të takosh Geixh është njëlloj sikur t’i kërkosh avantazh politik Milosheviçit”

    TIRANË – SRBBerisha duhet të bëjë publike se çfarë ka folur me Nikolas Geixh. Kështu u shpreh dje në një intervistë për ish-kongresmeni amerikan Xhozef Dioguardi, i cili është presidenti i “Liga qytetare amerikane-shqiptare”. Dioguardi njihet si një prej mbështetësve kryesorë të SERBerishës në lobin shqiptar në SHBA, por duket se takimi i para dy ditëve mes Berishës dhe Geixh ka ngjallur revoltën e Dioguardit. “SRBBerisha ka tradhtuar interesat e shqiptarëve të Amerikës dhe ato të Shqipërisë që është takuar me armikun e shqiptarëve Nikolas Geixh”, -u shpreh dje Dioguardi.

    Zoti Dioguardi, Nikolas Geixh deri para pak ditësh nuk ka qenë i mirëpritur në Shqipëri për shkak të shpalljes së tij “non grata” nga qeveria e zotit Berisha më 1994, por ai ka zhvilluar një takim edhe me zotin SERBerisha, ku nuk dihet se për çfarë është folur, por në një deklaratë të SRBBerishës lihet të kuptohet se Geixhi ka ndryshuar. Cili është komenti juaj për këtë takim?

    Jam shumë i shokuar dhe i hidhëruar që zoti SRBerisha ka takuar zotin Geixh, i cili përfaqëson pjesën më radikale të lobit grek në Amerikë. Dhe dua t’u kujtoj një artikull që ka shkruar Geixh në gazetën “Nju Jork Times” në tetor të vitit 1994 ku ai akuzon Sali Berishën që është përpjekur për të fituar Shqipërinë e Madhe dhe ai sulmon qeverinë demokratike drejtuar në atë kohë nga SRBerisha, ku shkruan se doktor SERBerisha fliste shumë keq për minoritetin grek. Ai pretendonte se minoriteti grek përbëhej nga 450 mijë njerëz, kur dihet se janë vetëm 58 mijë banorë sipas statistikave të asaj kohe të OSBE-së.

    Dua t’ju bëj të ditur që zoti Geixh ka akuzuar qeverinë shqiptare për diskriminim të të drejtave të minoritetit grek, ai ka mbështetur përfaqësuesit e “Omonia”-s në ’94 kur ushtarët shqiptarë u vranë dhe u sulmuan dhe për këtë arsye SERBerisha kërkoi që Geixh të largohej menjëherë nga Shqipëria duke e quajtur atë një armik të popullit shqiptar dhe i kërkoi që të mos shkelte më këtu derisa të mbarojë mandati i qeverisjes demokratike. Çfarë ka ndodhur për të ndryshuar situatën, Geixh është akoma problem shumë i madh për Shqipërinë dhe popullin shqiptar, përveç Serbisë. Në fakt është lobi grek në kërkim të lobit serb dhe maqedonas në Uashington.

    Ne dimë se kush e mbron SHBA-në, janë shqiptarët dhe jo grekët, ne dimë kush i mbron shqiptarët, ata janë amerikanët dhe jo grekët, tani zoti SRBerisha nuk mund të ndryshojë mendje. Por ai e bëri, nuk arrij ta kuptoj këtë veprim të SRBerishës. Shqiptarët në Amerikë mendojnë se ai i ka tradhtuar, por Sali Berisha ka tradhtuar Gjykatën Kombëtare të Shqipërisë dhe atij i duhet të shfajësohet përpara popullit, pasi njihet në historinë shqiptare si njeriu që kritikoi ashpër diktaturën komuniste dhe regjimin grek.

    Nuk e kuptojmë si e ka bërë këtë ndryshim të madh, prandaj jam shumë i zhgënjyer si president i lobit shqiptar, si ish-kongresmen i SHBA-së, si shqiptaro-amerikan dhe si president i lobit shqiptar “Liga qytetare amerikane-shqiptare”. Dhe është e vërtetë që ky takim u nxit nga ambasadori amerikan dhe për këtë do të ankohem në Departamentin e Shtetit në Uashington

    1. Jose ,te falenderoj jo vetem si shqiptar – ortodoks,por dhe si veteran i forumit ,qe me eshte dashur dhe me duhet te merrem me lloj lloj skorjesh antishqiptare !

      Te falenderoj ,si nji komentues gjuhe-brisk , realist ne koment dhe patriot.
      Po mos ti kishe keto virtyte,nuk mund te shkruaje kaq paster e rrjedhshem.

      Te uroj miresi personale e familjare,dhe te dukesh nganjihere ne forum ,sepse ngre larte edhe nivelin inteligjent te komenteve…qe eshte pertoke !

  6. Bardhi Tolabi says:

    Me e forta eshte,se Noli,i shkruan se Jakova,”…i ka bere korrigjime ortografike…”.

  7. Po,Po says:

    Me sa duket,hiresia e tij nen hijen e Janullatosit,at Liolini,ka degjuar per nje fjale te urte,…per pemen qe qellohet me gure,per t`i rrezuar kokrrat,por ajo peme eshte arra,nuk eshte molla.Ne se molla qellohet me gure,ajo jo vetem do te coptohej pa rene poshte,por kur te binte ne toke,do coptohej serisht e do ndotej ,nuk do te ishte me molle.Arra eshte frut i mbuluar me disa shtresa te forta,qe s`do t`ia dije prej gureve nga poshte dhe…,per me teper,arra eshte peme e larte,me dege te shtrira,qe nuk i merren lehte kokrrat,kurse molla eshte e ulet e dege jo fort te gjata.
    Kam lexuar diku,tek Noli,qe me beri pershtypje,se fliste me skepticizem per Liolinin,duke e patur parasysh si pasardhes te tij.Koha vertetoi parashikimin gjenial te Nolit.Ne,vertet jemi te indinjuar nga uzurpimi i kreut te KOASH nga nja nje klerik grek,armik i ceshtjes shqiptare,por nuk jemi me pak te indinjuar nga shitja e shpirtit te Lilolinit,tek armiqte tane te perbetuar.Jo vetem Janullatosi qe duhet bojkotuar e perbuzur,por edhe vegla e tij e bindur dhe e perunjur para tij,turpi i shqiptareve te Amerikes,LIOLINI gjak prishur.

    1. E gjete , 2 patate..... says:

      Dole nga vrima e miut ti Arber Dhjespoti hahaha
      yyyyyyyyyyt palo vrromjar spiun.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje