Efekti domino: Pavarësia e Katalonjës mund të destabilizojë gjithë Europën

28 Shtator 2015, 15:51Politika TEMA

Kërkesa e Katalonjës për pavarësi mund të hapin të tjera skenare në Europë që mund ta destabilizojnë edhe më shumë atë.

Skocia dhe Vendet Baske nisin të ëndërrojnë ndërkohë dhe Europa i trembet një efekti domino.

Pas Katalonjës thuajse gjithë lëvizjet independiste do të kërkojnë autonominë nga Shteti në të cilin ndodhen dhe ndjehen më të shtrënguar se sa nga Bashkimi Europian.

Katalanasit gjetën një burim frymëzi në referendumin skocez të shtatorit të 2014 dhe tani pas Katalunjës edhe skocezët po mendojnë të riprovojnë të kërkojnë pavarësinë.

Një efekt domino, ose thuajse. Krizat ekonomike dhe humbja e besimit në politikë rezikojnë të rimodelojnë shtetet sovrane. Në Bashkimin Europian një gjë e tillë ka ndodhur vetëm një herë, në 1962 kur Algjeria theu lidhjen me Francën dhe Traktatin e Romës. Por tani korniza është komplet ndryshe. Skocezët dhe katalanasit duan të shkëputen në mënyrë demokratike nga shteti ku janë për të kërkuar pavarësinë. Nuk është një arratisje nga Brukseli. Është një arratisje nga Londra dhe Madridi.

Vështirësitë e Eutopës në lëvizjet në tregjet ndërkombëtare dhe recesioni kanë lehtësuar çështjen e vendeve që kërkojnë pavarësi.

Kufijtë e lëvizshëm

Prej shekujsh në kontinentin e vjetër kufijtë janë të lëvizshem. Rasti më i freskët është pavarësia e vendeve balltike, ndarja mes sllovakëve dhe çekëve dhe shpërbërja e ish-Jugosllavisë. Por aty ku ambiciet lokale shndërrohen në nacionalizma loja bëhet e rrezikshme. “Shoh liderë që shesin kthimin në të shkuarën që nuk ka ekzistuar kurrë në një të ardhme që nuk do të jetë”, shprehet Frans Timmermans, zv/president i Komisionit Europian. Por nuk është ky rasti i skocezëve dhe katalanasve. Ata janë kundër qeverive të tyre, por me një logjikë demokratike dhe proeuropiane.

Skocezët

Pas humbjes së referendumit një vit më parë lideri i nacionalsitëve Nicola Sturgeon ka kërkuar sërish një referendum të dytë dhe i ka kërkuar opozitës ta mbështesë në këtë nismë. Por përgjigja për të nuk ka qenë pozitive. Dëshira për pavarësi por jo për të dalë nga BE është e lartë te skocezët. Shpejt ose vonë do të vijë dita e pavarësisë, thotë Sturgeon.

Baskët

Është një problem spanjoll megjithëse ata shtrihen në toka franceze, përtej Pirenejve. Që prej 2011 terroristët e “ETA-s” nuk godasin më. Partia nacionalsite baske e lindur në 1895 ka kërkuar në 2008 një referendum, por qeveria spanjolle nuk e lejoi. Shembulli i Katalunjës ringjall shpresat e tyre. Kryeministri rajonal Inigu Urkullu kërkoi dje një “vetëqeverisje”.

Flamingët

Në Belgjikë flamingët kanë nisur të mendojnë seriozisht për ndarjen nga Belgjika. Sipas sondazheve ata që kërkojnë ndarjen rrallë e kanë kaluar 20 përqind.  Divorci është i mundur, por jo për momentin.

Slaskët

Lëvizja slaske në Polonia evokon pavarësinë por duke qendruar në BE. Rajoni industrial minerar i Slaskut që gjendet në lindje të Krakovës me shpirt gjerman është i fortë. Në votimet e 2010 slaskët morën 10 përqind të votave totale. Dyfishin e atyre që kishin marrë në zgjedhjet e mëparshme. Kjo rritje në votë mund të kërcënojë seriozisht shkëputjen nga Polonia.

Të tjerë

Të tjerë rajone që mund të kërkojnë ndarjen janë edhe edhe Korsika apo Bavaria. Një në pesë qytetarë në Bavaria e mendon ndarjen nga Gjermania, por partia që i përfaqëson ngelet ende e dobët. Ndërkohë në Korsikë ka edne shprersë për t’i thënë “Adieu” Francës. Pas dështimit të referendumit të 2003 pavarësia është dukur një hipotezë e largët për ta. Por Katalunja ka ringjallur shpresën e fjetur./a.l

*La Stampa

19 komente në “Efekti domino: Pavarësia e Katalonjës mund të destabilizojë gjithë Europën”

  1. tfgs says:

    KRISTIANET SHQIPTARE:
    Pavaresi dhe shtet me vete nga sunitet shqipfoles!
    Nje shtet kristian,te qete,demokrat,pa sunite,pa xhamia,pa leshqene arabe,pa trecereksha mjekerroshe,pa pallma hoxhe e muftiu,pa teqe e korrake baba Mondi,pa kriminele,pa te pabese,pa qafpalare,pa droge….

    1. tis says:

      o tfgs, ke shum te drejte. Nje shtet thejsh pa kaurre si ty.

    2. Dervish Malluta says:

      Hi Tourkopordhos, a oshte ky leshqeni ketu mo posht ne “syret” baba yt?

      http://www.pravda.rs/wp-content/uploads/2014/03/Amfilohije-medija-centar.jpg

    3. Toni KS says:

      Modelin ta merrni nga shteti i shkerdhyer Yunanistan alias ISISi orthodhijaks.

  2. taksirat kusuri says:

    Po tfgs endra jote dhe e janulles eshte prefekte dhe reale.Ky shtet ekziston dhe quhet shteti i pushtave,ai ekziston nga preveza deri ne qipron jugore.Sa per ishujt i eshte vene nje pikpyetie e madhe nga inglizi dhe heroi juaj ERDOGAN>Me fal qe te permenda erdogane semos pesoni ndonje infark kombetar

    1. tfgs says:

      o kusur i bukes,ishujt greke i ndajne metra nga Turqia dhe kilometra nga Greqi,por dylberet e Erdoganit te hane kkkkkkkkkkkk…………

    2. undefined says:

      E provuat ne Qipro me “dylberet ” e Erdoganit 74 dhe e pate se kush ja hengri kkkk njeri- tjetrit rrini urte se per 24 Ore ju vjen ne Athine dhe feston Bajrom ne Akropolis ore SHURRTORE e Janulles

  3. beni says:

    Ka mundesi qe vorjo epiri te kerkoj pavarsin si ne 1914 besoj qe shumica kerko

  4. ligji says:

    do ndahet edhe zona e bllokut ne tiron nga pjesa tjeter e shtetit duke kriju “principaten e monte bllokut” ose “bllokato”.
    kush bano jasht bllokut duhet t hjyj me viza n bllok.
    kurse territoret te banum nga cecent si bathorja apo paskuqani me mamurras fushkruj.. do te rrethohen me tela me gjemba dhe do ti jepen per administrim afrikes per me akomodu refugjatet. do perjashtohen nga europa pra.

  5. Lm says:

    “tfgs”, gjithmone te kam urryer per komentet e shpifura qe ke bere ne vazhdimesi. Sot, eshte hera e pare qe me pelqeve me komentin e pare te bere nga ana jote. Brravo, jam plotesisht dakort me ty.

  6. Taulant/Tirane says:

    Shqiptaret thjesht do bashkohen,per fat te keq te grekerve dhe serbeve…

  7. Ironik says:

    O kara Skocia e tha fjalen e vet dhe ne menyre demokratike…ska efekt domino te pakten jo ne Skoci..

  8. Mini says:

    Asgje nuk e destabilizon Europen.
    Nuk e destabilizon Europen pasi tani ne ekonomine globale eshte koha e kontinenteve.Shtetet te vetmuara te hane mune.
    Detyrimish dhe Europa do te qendroi e bashkuar jo per deshire po per domosdoshmeri dhe me monedhen e saj unike.
    Ceshtja e ktyre minorancave qe bejne e kujtojne sikur do dalin me vehte eshte nje pese me hiç, hiç fare.
    Sot po nuk qendrove i bashkuar si kontinent te mer lumi sikur te mare fijen e barit.
    Katalonja, batalonja, laalonja jane nje pese me hiç, e perseris hiçfare

  9. petrit says:

    Te gjtha Shtetet qe jan bashkuar me B E Jan futur ne B E per te Skllaveruar familjet me te vjetra te Continentit. Me kujtohen fjalet E Kadares ku degjoj Shqipetarin qe fliste me vete Ah moj Evrope sa e Bukur je .po kur te futemi NE do jesh Gjall .

  10. kuq e zi says:

    e vetmja ardhme e europes eshte stili gjerman pra federale ajo kerkohet ne itali france dhe spanje pra me fuqi pushtetit lokal
    psh. greqia nxjerr 5 shtete tre ne kontinent dhe dy ne ishuj
    shqiptaret dy shtete te fuqishem maqedonia i bashkohet kosoves cameria dhe pjese e malit te zi shqiperise dhe kto te dyja formojne federaten shqiptare
    kurse tfg do ngrihet ne detyre

  11. crtlt says:

    tfgs.ktheje koken pas. janullatosi i ka vene mamas tate doren te plaga. jaur pedofil..majmun.kaur leshi qe nuk di ditelindjen e krishtit.

  12. asafi says:

    monarkite e medhaja dhe te vjetra duhet te shperbehen dhe dobesohen perndryshe nuk behet dot rendi i ri boteror…te lene keto me gjithe ato enturazhe, tradita dhe privilegje e histori ruajale…shih ca ben Kameruni ne Angli, hedh vickla e shqelma gjithandej…nuk zuri mend nga referendumi i fundit(yes)…

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje