Te fundit
Qyteti serb dëshiron të rivendosë statujën e Titos
20 Tetor 2015, 16:21Rajoni
TEMA
Nikola Gogic, drejtori i muzeut në qytetin serb të Uzices, tha për BIRN të hënën se stafi i muzeut është optimistë se një statujë pesë metra e lartë të ish-presidentit Josip Tito do të kthehet në sheshin kryesor të qytetit, ku ajo ndodhej dikur.
“Kjo do të jetë një mënyrë që Uzice dhe e gjithë kjo zonë t’i bëjë homazh Titos dhe të gjithë asaj periudhe komuniste kur për Uzicen u bë vërtet shumë, i cili nga një fshat i vogël u shndërrua në një qytet të vogël me fabrika,” tha Gogic.
Statuja e Titos u hoq në vitin 1991 kur Jugosllavia filloi të kalonte në luftë civile dhe kur shumë serbë iu larguan trashëgimisë së Titos.
Ka pasur përpjekje më parë që statuja të vendosej përsëri në shesh. SUBNOR, organizata që përfaqëon ish luftëtarët partizanë të Luftës së Dytë Botërore, i bëri njëë peticion presidentit serb Tomislav Nikoliç që ta rivendosë përsëri në shesh statujën, por kjo përpjekje dështoi.
Nisma më e fundit vjen ndërsa muzeu i Uzices përgatitet të hapë një Muze të “Republikës së Uzices”, një territor jetëshkurtër i çliruar nga partizanët i ngritur gjatë pushtimit gjerman në Luftën e Dytë Botërore.
“Nëse nuk arrijmë ta vendosim statujën në Sheshin Partizani (sheshi kryesor), ao do të vendoset në një vend shumë të dukshëm në muzeun e ri,” tha Gogic.
“Ne po i lutemi autoriteteve vendase të rishqyrtojnë vendimin vitit 1991 për të hequr statujën. Ne kemi mbështetjen e një numri të madh qytetarësh dhe shpresojmë që së shpejti ata t’i përgjigjen kërkesave tona,” tha Gogic.
Gjatë periudhës komuniste, qyteti njihej si “Uzice e Titos” për rolin e tij në luftën e partizanëve jugosllavë kundër forcave okupuese të Boshtit.
Uzice thuhej se ishte qyteti i preferuar i liderit të ndjerë në Jugosllavi, dhe pothuajse çdo rrugë mbante emrin e një luftëtari partizan.
Tito sundoi Jugosllavinë nga riformimi i saj në vitin 1945 në vdekjen e tij në vitin 1980, pasi udhëhoqi partizanët gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Për shkak të qëndrimit të tij diplomatik të mos angazhimit, ai u adfmirua nga shumë në Perëndim si një diktator beninje, dhe u lavdërua për ruajtjen bashkëjetesën paqësore mes popujve të Jugosllavisë.
Si një burrë shteti i suksesshëm, vdekja e të cilit tronditi të gjithë ish-Jugosllavinë, ai ishte subjekt i dhjetëra monumenteve në të gjithë Ballkanin.
Një nga memorialët më të mëdhenj dhe të mbajtur më mirë i dedikuar Titos ndodhet në Beograd, ku ndodhet gjithashtu edhe varri i tij. Një statujë e Titos ndodhet gjithashtu në fshatin e tij të lindjes në Kumrovec në Kroaci. Ajo u sulmua në vitin 2004, por u restaurua jo shumë kohë pas.
Disa monumente të Titos ndodhen ende në Bosnjë dhe Hercegovinë, tre prej tyre në Sarajevë, ndërsa në kryeqytetin maqedonas në Shkup, një statujë e vogël ndodhet jashtë një shkolle që mban ende emrin e ish-udhëheqësit jugosllav.
Edhe pse u akuzua për burgosjen dhe vrasjen e kundërshtarëve politikë dhe për zbatimin e një politike të dobët ekonomike që la vendin në një krizë ekonomike, shumë njerëz e kujtojnë sundimin e tij 35-vjeçar si një kohë paqeje dhe besojnë se vdekja e tij shënoi fillimin e shpërbërjes së Jugosllavisë.
Jugosllavia ishte i vetmi vend socialist që i shpëtoi me sukses dominimit të Bashkimit Sovjetik, ndarjes me Stalinin në vitin 1948 për të ndjekur një politikë të jashtme neutrale gjatë Luftës së Ftohtë. Vendi u shpërbë pak më shumë se dhjetë vjet pas vdekjes së Titos në vitin 1980.
Dekada më pas, shumë njerëz në Serbi dhe në të gjithë rajonin organizojnë festimke të sundimit të tij, sidomos gjatë ditëlindjes së tij çdo 25 maj.
7 komente në “Qyteti serb dëshiron të rivendosë statujën e Titos”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
lexoni me kujdes te nderuar lexues.
Titos i thone lider komunist (antishqiptar i betuar)
Mao se dunit i thone Kryetari Mao ( ka vrare 60 miljon veta )
fidel kastros i thone udheheqsi i revolucjonit kubanes (edhe pse ka vrare qindra amerikane)
****************
per enver hoxhen thuhet stalinist,komunist,diktator,punist….ist..ist.
pse ky kanibalizem elezbiberian per “diktatorin” tone.
a nuk ishte enver hoxha qe deboi ruset ne 1961
a nuk ishte enver hoxha qe doli nga traktati varshaves de juro ne 1968 kur u pushtua cekosllovakia…
a nuk ishte fashistet shqiptare ne mergim + zogu me titon dhe cia amerikane qe donin te pushtonin shqiperine me keto titiste “te mire”
stalini eshte diktator nuk e luan topi..por ai na shpetoi nga pushtimi serbo-jugosllav ne 1948…per interesat e tij por shqiptareve i doli mire
ne 1992 elezbiberamerikanet na prune saliserbin nga beogradi dhe tani therrsin
rrofte tito..poshte enveri…..
eeeeeh ca i ka bo KURACI HRVAT serbve ……i ka lene me pasoja traumatiko-vagin-anale !
Ne serbi nuk perdoret shprehja – Once you go black you never come back por perdoret kjo shprehje –
” Po t’qiiu KROATI nuk cohesh ma prej shtrati “
eeeeeh ca i ka bo KURACI HRVAT serbve ……i ka lene me pasoja traumatiko-vagin-anale !
Ne serbi nuk perdoret shprehja – Once you go black you never come back por perdoret kjo shprehje –
” Po t’qiiu KROATI nuk cohesh ma prej shtrati ”
Eh Ky Tito , Kurac Vigan
Shkinat q..iinte nen Jorgan
Me mall sot te kujton shkinia
Mbas vdekjes tane na u q.iii krejt familia
Kuraci jot monument kulture
shkinine e bone “shtet pagure”
Dragana , Jelena e Kosturica
Bertasin me te madhe : HAJT MARSHALL NA KAFSHO N’CICA
Po ku je bre Druzhe Legjendar
Bertet Dacici – T’PUTHSHA M’NAT KAR
Hajde o Druzhe na shpeto
Se Siptari sot po na perdhuno
Na moren Kosmetin , token e Llazit
Ne bythe na e futen rroten e PRASIT
eeeeeh ca i ka bo KURACI HRVAT serbve ……,i ka lene me pasoja traumatiko-vagin-anale !
Ne serbi nuk perdoret shprehja – Once you go black you never come back por perdoret kjo shprehje –
” Po t’qiiu KROATI nuk cohesh ma prej shtrati ”
Eh Ky Tito , Kurac Vigan
Shkinat q..iinte nen Jorgan
Me mall sot te kujton shkinia
Mbas vdekjes tane na u q.iii krejt familia
Kuraci jot monument kulture
shkinine e bone “shtet pagure”
Dragana , Jelena e Kosturica
Bertasin me te madhe : HAJT MARSHALL NA KAFSHO N’CICA
Po ku je bre Druzhe Legjendar
Bertet Dacici – T’PUTHSHA M’NAT KAR
Hajde o Druzhe na shpeto
Se Siptari sot po na perdhuno
Na moren Kosmetin , token e Llazit
Ne bythe na e futen rroten e PRASIT
TITO–NJE SUPER -UDHEHEQES EUROPE-.-VEPRA E JASHTEZAKONSHME E TIJ DO TE KUJTOHET PERJETE-.-ME TITON NE KRYE U KRIJUA NJE SUPER-JUGOSLLAVI-E PASUR-.
DEAR BOBOVIC
pasi te lexosh materialin e meposhtem do kuptosh se kush ishte me I madh se Titovici qe edhe pse bashkpunoi me Cian dhe zogun I rrujten lesht enverin…keto e bene dhe enverin “dictator” qe ju qinte nenen dhe sot as te gjalle nuk e munden:
Dokumenti i sotëm që vjen nga Arkivat e Deklasifikuara Amerikane dhe që vazhdon të sjellë informacion mbi bashkëpunimin e ish-Mbretit Zog me liderin e njohur komunist jugosllav Tito, ofron detaje të reja mbi bisedimet që bëheshin në pranverën e 1952-it midis dy palëve.
Dokumenti është një raport ditor i hartuar për drejtuesit e lartë të OPC, Drejtoria e famshme e CIA-s që merrej me Operacionet Klandestine dhe tregon disa detaje mjaft interesante. Fatkeqësisht, ashtu si edhe në dokumente të tjera të dala nga ky arkiv, emrat e personazheve amerikanë të OPC janë të fshirë dhe në këtë mënyrë e kemi paksa të pamundur për të kuptuar dinamikën e zhvillimeve brenda Drejtorisë së OPC, e cila drejtonte Operacionet Klandestine kundër Shqipërisë. Megjithatë, nga dokumenti i botuar sot, shikojmë se amerikanët kanë pasur mjaft interes për të vëzhguar negociatat e ish-Mbretit shqiptar me liderin komunist të Jugosllavisë, Tito. Nga burime agjenturore të rrjetit amerikan në Turqi, ata informohen mbi përbërjen e delegacionit të Zogut, i cili përbëhet nga një turk me emrin Tozani, Irfan Bej Ohri, një pasues i njohur i Zogut si dhe ish-Konsulli i Mbretërisë, Avni Dërhalla, i cili gjatë Luftës së Dytë Botërore ka qenë i rekrutuar nga Shërbimi Sekret Britanik me mision informimin e britanikëve mbi mërgatën shqiptare të Turqisë. Nëse Avni Dërhalla ka pasur akoma në këtë periudhë lidhje me Shërbimin Britanik apo jo, nuk ka ndonjë të dhënë të saktë për të gjykuar nëse britanikët ishin në dijeni të këtyre negociatave.
Megjithatë, surpriza më interesante e këtij dokumenti është fakti se sipas burimit të amerikanëve, delegacioni shqiptar i Zogut ka qenë i autorizuar për t’i kërkuar Titos armatosjen dhe përgatitjen ushtarake të 8000 kosovarëve me të cilët Zogu shpresonte të hynte në Shqipëri. Ideja e Zogut për krijimin e një ushtrie private me kosovarë nuk ishte e re. Dihet se Zogu kishte ardhur në fuqi me ndihmën jugosllave edhe në të kaluarën. Megjithëse faktorët politikë ishin shumë të ndryshëm, përsëri Zogu shpresonte në një aleancë me komunistët jugosllavë për t’u rikthyer edhe një herë në Fronin Shqiptar.
Elementi kosovar, i njohur për problemet e shumta që i sillte faktorit serb në pushtet, do të ishte një problem i madh për Titon nëse ai do të dërgohej me mision rrëzimin e pushtetit të Enver Hoxhës. Përfshirja e amerikanëve në këtë mision i komplikonte edhe më shumë gjërat, pasi Tito do ta kishte të vështirë për të kontrolluar rrjedhjen e ngjarjeve në Shqipëri nëse ky mision në fjalë do të kishte sukses. Në këtë mënyrë, forcat kosovare të armatosura dhe të përgatitura prej tij, mund të sillnin probleme nëse Zogu vinte në pushtet dhe mbështetej nga amerikanët për t’u ringjitur në fronin e lënë bosh pas ikjes së turpshme të 1939-ës. Në rast se Zogu do të vinte në pushtet dhe do të garantonte një Shqipëri projugosllave lidhja e tij me amerikanët si sponsorizuesit kryesorë të kësaj aventure do ta bënte atë më të paqëndrueshëm në marrëdhëniet me jugosllavët. Përvoja historike e marrëdhënieve të Zogut me jugosllavët për ndihmën që ata i kishin dhënë për të ardhur në pushtet, nuk ishte shumë pozitive dhe me sa duket për të garantuar besnikërinë e Zogut ndaj jugosllavëve, Tito i kërkon Zogut përfshirjen në qeverinë e ardhshme të një numri personash të njohur si besnikë të çështjes jugosllave. Se kush ishin ata dhe se çfarë kërkoi Tito në shkëmbim të kërkesës së Zogut, do ta lexojmë në numrin e ardhshëm, i cili do të sjellë surpriza të reja me botimin e dokumentacionit të deklasifikuar nga Arkivat Amerikane.
Dokumenti
Memorandum për: Zv.Drejtorin e Koordinimit të Politikave, SE
Lënda: Progres-raporti ditor për të mërkurën, 28 maj 1952
BGFIEND: Një kabull nga ( ) na këshillon se ( ) Sekretari i BGFIEND shkoi në Romë në 27 maj për të bashkëbiseduar me ( ) për shkëmbimin e informacionit midis ( ) dhe ( ) IN 46418
Një kabull prej ( ) raporton informacionin e mëposhtëm nga Tozani nëpërmjet një burimi turk: Takimi midis përfaqësuesve të Mbretit Zog dhe atyre jugosllavë, do të mbahet jo më shpejt se 28 maji dhe ndoshta edhe pak më vonë.
Përfaqësuesit e Zogut janë Safet Lutfi Tozani, Irfan Bej Ohri dhe Anvi Dërhalla. Ata janë instruktuar që të përpiqen që të marrin nga Tito premtimin për të armatosur dhe trajnuar 8000 shqiptarë në Jugosllavi.
Nëse kjo nuk është e mundur përfaqësuesit e Zogut duhet t’i sugjerojnë Titos nëse është e mundur që këta shqiptarë të armatosen dhe trajnohen nga amerikanët jashtë Jugosllavisë.
Përfaqësuesit e Zogut janë të autorizuar që t’i garantojnë Titos se nëse këta shqiptarë në Jugosllavi do të armatosen dhe trajnohen sa më shpejt, regjimi shqiptar do të rrëzohet në shtator të 1952-it.
Tito ishte diktatori ma liberal i gjith diktatorve!