25 vjet më parë dy piktorë të rinj, Bujar Luca dhe Edi Rama, mërguan duke zgjedhur Parisin që t’i jepnin liri artit të tyre. Pastaj rrugët e tyre u ndanë…
Artisti franko-shqiptar, Bujar Luca, dhe kryeministri aktual, Edi Rama, vijnë nga ai brez piktorësh i viteve ‘80-’90 që shënuan “krisjen” e parë në metodën e realizmit socialist, si Llambi Blido, Gazmend Leka, Zuzana Varvarica, Lekë Tasi, Ilir Pojani, Agron Jakupi, etj.
Bujar Luca rrëfen për “Shqiptarja.com” për ikjen në Francë me Edi Ramën në vitin 1990. Rama u kthye në vendin e tij dhe u përfshi në politikë, me një stil avangardë, duke sfiduar sulmet e pozitës dhe të opozitës.Piktori Lucaj rrëfen arsyet se pse u kthye Edi Rama nga Parisi, duke përgënjeshtruar ish-kryeministrin Fatos Nano, i cili vite më parë “e sulmoi” në Kuvend me batutën: “E mora Ramën me thonj të paprerë nga Parisi…, që shiste ikona të vjedhura dhe e bëra ministër”.
Përmes 1825 veprave të artistit Bujar Luca në ekspozitën që evokon kaq shumë emocione në Galerinë Kombëtare të Arteve, zhvillohet edhe kjo bisedë, duke na rikthyer në retrospektivë. Retrospektivë, që nuk mungon edhe në veprat e Lucajt, i cili edhe pse bën art në Paris, ka ditur të lidh elementët modernë me traditën piktorike shqiptare.
“Nuk është e vërtetë.
Edi Rama ishte thjesht një artist në Paris.
Nëse një politikan e quan artistin të mjerë, është problemi i tij.
Ai nuk ishte në gjendje të mjerë.
Ai zgjodhi kthimin për arsye individuale, siç janë kthyer shumë të tjerë.
Nëse e ka pasur fjalën se ai ishte në gjendje modeste ekonomike, siç është çdo artist, kjo varet si e koncepton ai artistin, por nuk mund të thuhet se një artist është në gjendje të mjerë, sepse artisti nga natyra e zgjedh vetë mënyrën e jetesës.
Unë kam zbuluar në fakt tek Edi Rama një karakter shumë shoqëror dhe një karakter tjetër, që prirej nga dëshira për të komunikuar forcën e tij dhe për ta ndarë me të tjerët.
Edi Rama nuk ishte aq i varfër, sa të pengohej për të zgjedhur cilën rrugë të donte në atë kohë.
Unë mendoj se zgjodhi rrugën e duhur.
Madje kur ishim në Paris me Edi Ramën, ne mundoheshim t’i sqaronim njerëzit e tjerë që vinin atje nga Shqipëria, se vërtet është mirë të vish në Paris, por është kjo e kjo lloj pengese.
Dhe kishte raste që u thoshim disa të afërmve se është mirë të kthehen në Shqipëri, saqë njëri nga të afërmit më tha: More ti ike se nuk e doje komunizmin apo se je komunist?!”, shprehet Luca.
Muhabet kafeneje…
Bujari nuk eshte ne pozicion per te thene te verteten.
Eshte ne konflikt interesi.
po cte vertet se na habitet..e po qe se ka qen i varfer? Qe kur na qeka kthyer varferia ne nje gje kaq te zeze dhe te turpshme. si shume emigrant ska qen as me i pasuri as me fukarai. fundi i historise
Jemi mesuar tashme,qe nje kundershtar politike ne kulmin e inatit te sajoj lloj lloj gjerash.
Personalisht kam jetuar ne Paris dhe kam te njejtin profesion artin, cfare shpreh Bujar Luca eshte e vertete :artisti e zgjedh vete rrugen e tij. Ne Paris duhet te njihesh nga Prefektura dhe piktoret duhet te kene diplome ose aftesi profesionnale si piktor dhe ne Montmarte eshte e nevojshme te kesh edhe lejen e Perfektures (Bashkise) te Parisit per pune. Piktoret nuk fitojne qe te gjithe aq shume te holla. Me shume fitojne ata qe bejne potrete si nje karikature . Edhe banesat jane te shtrejta ne Paris nje dhome e vetme shkon deri 600-700 euro dhe studiot 1800-2500 euro.Nje piktor nuk mund ti fitoje me shume se 3000-4500 euro mesaterisht ne muaj, ku natyrisht shpenzimet e blerjes te materialeve si ngjyrat dhe lendetsi vaji dhe kimiket apo karbonat jane te kushtueshme.
Bujar Luca ka qene dy vjet para meje ne Lice, mbaj mend qe kishte bere nje portret ne tone jeshile .Jeshilet qendronin aq harmonikisht ne portret qe ne na pelqeu , po nguroja t’ja thoshja se ishte nje rryme tjeter qe ne ate kohe ishte e ndaluar.
Bujari ka qene talent ,po ka patur dhe vullnet per punedhe aq me shume pas 90-es qe më i lirshëm.
Jane te verteta.Edi eshte nje potencial me ngjyren e virtytit.Koha po verteton
Po more mik por injoranca dhe mos kultivimi provincjal ne shqiperi eshte nje potencial disa dhjetra here me i madh se potencjali i Edit.Kete potencjal, te EDIT, e kuptojne nje pakice qytetare kjo eshte arsyeja qe Saliut i ndigjohet zeri akoma me gjithese ai tere jeten e tij ka qene produkt i kazanit te plehrave imagjino njerezit qe i shkojne pas cfar produkti jane
mi motra emigronte në paris
dhe ne këtë po themi!!
edi është potencial në pikturë,prandaj nuk duam që ta humbë talentin duke u marrë me një punë që nuk ja ka idenë!!
le të shkëlqehet a shkërdhehet në pikturë dhe ta lërë këtë politikë të qelbur që po e ndyn gjithnjë e më shumë!!
ps:nuke e ndaj dot kush po e ndyn njëri tjetrin!edi politikën a politika edin!?
vetem nje bajge si nano i mat njerezit me vleren e parase. ne rradhe te pare nuk eshte turp te jesh i varfer, me mire i verfer sesa nje mut i dhjere si nano.
e dyta, i varfer eshte ai qe e ka shpirtin dhe mendjen fend dhe endet i dehur dhe i droguar neper bordello si nano…
ai tos nano dobic esht dhe dobici ti nxjerr dobiclliqet n shesh.
Sali berisha mbetet virusi shkaterrimtar i moralit te shendoshe,nje kolere qe i duhet prere rrenja
E vetmja here qe NANO tha te verteten.
Nano nuk paska thene se ishte i varfer apo mjere. Nano ka thene se ishte pisanjos, me thonj te paprere. Nano paska thene qe nuk pikturonte por shiste ikona te vjedhura. Dhe kete e ka konfirmuar koleksionisti nga Korca qe Rama dhe Koco e arrestuan per ti marre ikonat. Nuk e mbroni Ramen me kete interviste por vetem konfirmoni ate qe ka thene Nano. Sepse te shesesh ikona nuk as i varfer as i mjere sepse ikonat e vjedhura mesa duket Rama i ka shitur shtrenjte….Bravo Bujar se ke thene te vertetat njelloj si Nano..
Je mire mo? Si i ftohur me dukesh! Deshe te thuash dicka, por aha. Nuk paske lexuar aq sa duhet qe te shkruash qarte. E mos u merzit se ka edhe me keq.
Po e zgjidhem kete problemin e artikullit, do na pranojne ne Europe pasta?
Hedh nje budalla nje gur ne lume, dhe 100 budallenj te tjere hidhen me gjithe rroba per ta nxjerre.
E gjetem ku eshte problemi tani. Rama paska qene i varfer ne Paris. Qysh guxoi ky varfanjak te behet kryeminister? Lul Basha po. Ai ka deklaruar qe erdhi i pasur ne Shqiperi. Une them ta bejme kryeminister qe tani. Pa zgjedhje fare. E cfare na duhen zgjedhjet? Qe te fitoje prape ky varfanjaku?
Me keto mend qe kemi ne, jo qe ne Europe nuk na pranojne, por do na perzene edhe nga Ballkani.
Ky piktori i madh qe sot po ja degjoj emrin per here te pare ose genjen ose e ka lene mendja si shokun e tij Rama.
Rama nuk ka vajtur ne paris ne 90.deri ne fund te vitit 90 e disa muaj me pas merte rrogen tek akademia e Arteve, me pas ka punuar tek Sorosi se bashku me gjithe mbeturinat e pinjollet e pushtetareve te komunizmit. eshte lehtesisht e verifikueshme.rama ka ikur ne Paris pasi e rrahen , nuk e mbaj mend vitin por duhet te kete qene 95-96. Ka ardhur ne 98 se i vdiq babai dhe Nanua e beri direkt minister.
Nuk ka qene i varfer thote debili, po i pasur me se u be ?
Pastaj cna duhet ne ne se ka qene i varfer apo i pasur ? Mos po i shkruan nekrologjine ?
o sale o hale
berisha eshte nje kriminel..nje kanibal…por edi rama po ben nje tradheti kriminale me shume se esat pashe tradhetari.
ti o sale ..o hale
duhet ti ngresh lapidarin edi pordhes qe nuk te ka prek asnje qime bythe nga tonelatat e krimeve te tua.
ti o sale o hale ke te perbashket me edi pordhen:
1-te dy keni bere qef ne kohen e enverit te madherishem
2-te dy jeni treguar vampire me varrin e tij
por ti sale hale mos u merzit…se nuk ka hak pa lare
ti nuk e rruan per disa dipplomate amerikane…nuk e rruajte as per FBI e21 janarit..i the NY-time-sit leter higjenike…
por nje gje e ke si shpata demokleut:
ke bere nje genocid te pashembull mbi fisin e haklave,,mulosmaneve,haxhijave..etj.pra je ne gjak me mbi 100 familje te tropojes….dhe fjala HAK-LAJ…do te thote qe haku lahet…
se po te jete per ediramen dhe donaldlute ti fshin menderen
pra mos harro se si azem hajdari do shkosh si qen rrugesh…
Nano mor urdhër nge nga djali i Ramiz Alisë për ta bërë Edin ministër. Kujt i plasi by se u ktheve nga Parisi????
Nuk,ishte urdher o Ramizit o shoku.Rama e ka te jemen cifute dhe ka bashkepunuar me Xhorxh Sorrosin.Ishte urdhri masonik i masoneve cifut
Se ka qene i varfer apo thonjpaprer kjo ska shume rendesi !
Gjeja e rencishme eshte se “cfare merite” pati ky barboni nga Parisi qe e bere minister kulture ?
Sa per ikonat kjo dihet , kot s’ja coi ushtrine ke shpia Gjergji Thimos , jo per gje po Kocua e deshi sezben nje ikone te Onufrit !!
shtet bordello me bashibozuke!
Ti genjen. Nuk ishte e hijeshme nga ana e Nanos te poshtronte personin qe kishte zgjedhur per minister kulture, por, …ti genjen..ajo cka Nano tha ishte e vertete…Edi ka filluar te shes piktura tani…si kryeminister..kersheria ndaj dikujt ae perfaqeson dicka me shume se art….hitleri shitet gjithashtu shtrenjte sot…
Pse, kur ka folur ndonjehere esell Nano? Kohe e humbur te merresh me te!
Rama ka qene shume i dehsperuar dhe i varfer kur iku ne France. Po ashtu u perballua qe ne vendet perendimore duhet te jesh shume i afte qe te hash buke dhe te ecesh perpara. Rama kete gje nuk e hante dot nuk kishte as cilisi si piktor dhe aq me teoper aftesi per te bere pune te tjera. Eshte e pakundershtueshme qe antari i komiteti qendror te PPSH se fats Nano si mik i familjes Rama i dha mundesine qe te kthehej ne Shqiperi dhe te USHQEHEJ E TE MBURREJ ME PARATE E TAKSAPAGUESVE ME TE VERFER TE EUROPES PARATE E SHQIPTAREVE QE NUK KANE BUKE PER TE NGRENE SOT E JO ME MOT. Me poshtersite dhe te hedhurit HI SYVE me penelata dhe duke mbuluar pluhurin nen qilim RAMA si c’do bir k….e tjeter komunist filloje qe te beje sikur te punoje por ajo qe eshte e sigurte qe ka bere duke ju referuar atyre qe thone vete ndertuesit dhe vete sherbimet e huaja ne Shqiperi (OSBE)ai u shqua ne te VJEDHURIT DHE ZHANTAZHIMIT TE NDERUESVE per te hapur rrugen ne karrieren e tij politike duke grumbulluar rreth vetesh banda te armatosura,trafikante droge e njerezish per te mbajtur nje KARTELE kriminele ne kembe ne krye te se ciles direk apo indirekt Rama ndodhej. Deputetet e inkriminuar nje minister i brendeshem qe eshte tashme jasht loje edhe sikur te ishte totalish i PASTERT bejne nje te vetme rruge zgjidhje per Ramen atew te DOREHEQJES QE DO TA JAPE SHUME SHPEJT SE ESHTE DHELPER DHE FRIKACAK E BURRACAK.
E e verteta eshte se rama eshte nje trap,dhe trapat e votuan