Kur Rusia ndërhyri në Siri në shtator të vitit 2015, kjo erdhi si surprizë për pothuajse të gjithë. Moska kishte qenë jashtë loje për kaq shumë kohë saqë ideja se do të mund të projektonte fuqinë e saj përtej “zonave të huaja afër saj”, nuk i kishte shkuar askujt ndërmend për pothuajse 25 vjet. Vendimi i presidentit rus Vladimir Putin për të shpëtuar presidentin sirian Bashar al-Assad e ndryshoi gjithë këtë.

Që atëherë, janë shfaqur dy koncepte rrënjësisht të ndryshme të fuqisë ruse. Shumë analistë besojnë se fushata ruse e fuqisë dhe ndikimit në Lindjen e Mesme është një tregues se rivaliteti global midis Uashingtonit dhe Moskës i së kaluarës, është kthyer në të tashmen dhe të ardhmen. Megjithatë, ka edhe një grup të vogël kundërshtarësh – specialistë të Rusisë, ish-zyrtarë të SHBA-së dhe gazetarë – të kësaj pikëpamje. Ata besojnë se rusët janë në fakt mjaft të dobët, të varur financiarisht dhe të ngecur në Siri. Më e mira që ata mund të thonë është se Putin po luan ashpërsisht mirë.

Edhe pse ky pretendim mund të jetë tërheqës, është i pasaktë. Rusët kanë një strategji dhe fuqi të qëndrueshme. Pyetja është: Çfarë bëjnë Shtetet e Bashkuara për këtë?

Më 26 dhjetor 1991, çekiçi dhe drapri i Bashkimit Sovjetik u hoq nga flamuri në Kremlin për herë të fundit. Kjo ishte një ditë e tmerrshme për Putinin – jo sepse ai është një komunist i rafinuar, por më tepër për shkak se ai është një nacionalist krenar. Tani është koha e shpagimit për gati tre dekada të poshtërimit të Moskës. Dhe ku ka më mirë për të filluar se sa Lindja e Mesme, ku aleatët e Shteteve të Bashkuara tashmë janë shumë të pakënaqur.

Që nga demonstrimi i forcës së Moskës (me ndihmën e Iranit) në Siri, rusët kanë promovuar veten si një alternativë të besueshme për amerikanët në aleatëve tradicionalë të SHBA-ve. Me shitjen e armëve, marrëveshjet ekonomike dhe manovrimin diplomatik, Rusia ka qenë e efektshme në tërheqjen e Turqisë dhe Egjiptit nga Shtetet e Bashkuara, megjithëse jo plotësisht, më afër orbitës së Rusisë. Mbreti Salman i Arabisë Saudite udhëtoi për në Moskë tetorin e shkuar – vizita e parë ndonjëherë nga një mbret saudit – për të diskutuar mbi çmimet e naftës dhe për të mbrojtur shkurtimet amerikane. Dhe tani që Shtetet e Bashkuara janë prodhuesi kryesor i naftës në botë, ka të ngjarë që të ketë më shumë bashkëpunim midis rusëve dhe shteteve të Gjirit të Arabisë në një përpjekje për të siguruar që çmimet globale të naftës janë të favorshme për interesat e tyre. Edhe izraelitët kanë shkelur vazhdimisht mbi një rrugë që të çon drejt Moskës gjatë disa viteve të fundit, me shpresën e bindjes së Putinit për t’u kujdesur për interesat e tyre në Siri.

Ky është një rekord solid i arritjeve. Në hapësirën prej më pak se një dekade, Lindja e Mesme është transformuar nga një rajon në të cilin Shtetet e Bashkuara ishin mbizotëruese në atë që Uashingtoni dhe Moska konkurojnë. Në Siri, rusët kanë demonstruar vullnet politik dhe fuqi të qëndrueshme. Kjo është më e rëndësishme se, për shembull, madhësia e ekonomisë së Rusisë, e cila është përdorur si një tregues i dobësisë së Moskës. Të besosh se fuqia ruse është kalimtare rrezikon fuqizimin e ideve dhe supozimeve rreth botës që ngjall vetëkënaqësi. Uashingtoni ka nevojë për të kundërtën.

Pra, çfarë duhet të bëjnë Shtetet e Bashkuara për Rusinë në Lindjen e Mesme? Para se të bëjnë diçka, politikëbërësit duhet ta njohin realitetin: Rusët nuk po largohen, ata kanë një strategji për të dobësuar Perëndimin dhe ajo fillon me Lindjen e Mesme. Për më tepër, Moska nuk ka më bagazhin ideologjik të komunizmit, duke e bërë më të lehtë për të bërë ndërhyrje në rajon.

Hapi i ardhshëm është që të njëjtët zyrtarë të bëjnë vetes dy pyetje: Së pari, çfarë është e rëndësishme për Shtetet e Bashkuara në Lindjen e Mesme? Përgjigjja është mjaft e drejtpërdrejtë – përmbajtja e Iranit, lufta kundër terroristëve, ndihma për sigurimin e sigurisë së Izraelit dhe sigurimi që asnjë vend të mos dominojë rajonin. Së dyti, çfarë është ajo që i bën udhëheqësit në rajon të kërkojnë lidhje më të ngushta me Moskën? Përgjigja këtu është më pak e prekshme dhe disi e diskutueshme, por ajo minimizohet drejt lidershipit dhe angazhimit.

Turqit, egjiptianët, izraelitët, sauditët dhe emiratët janë vëzhgues të sofistikuar të politikës amerikane. Ata e pranojnë se mosfunksionimi politik i Uashingtonit mund të ndikojë në marrëdhëniet dypalëshe. Gjatë dekadës së fundit, Egjipti, Arabia Saudite dhe Izraeli janë bërë tema ndarëse në Shtetet e Bashkuara. Ekziston edhe spektakli i degëve legjislative dhe ekzekutive amerikane që nuk janë në gjendje të menaxhojnë detyrat më rutinore të qeverisjes pa harxhuar energji me luftën ideologjike. Kjo i bën udhëheqësit në Lindjen e Mesme të cilët prej kohësh janë mbështetur në sigurinë amerikane të shqetësuar se Shtetet e Bashkuara janë në rënie dhe kështu kanë filluar të ndjekin, pjesërisht, një opsion tjetër – Rusinë. Si rrjedhojë, një nga gjërat më të mira që amerikanët mund të bëjnë për t’iu kundërvënë rusëve në Lindjen e Mesme është të lënë mënjanë luftën partizane që po dobëson dhe destabilizon Shtetet e Bashkuara. Duke pasur parasysh rrethanat e tanishme, kjo është një detyrë e vështirë, por nëse Kongresi dhe Shtëpia e Bardhë nuk do të bëhen serioze për kërcënimin rus, ata do t’i dorëzojnë pjesë të Lindjes së Mesme Moskës, në atë që me siguri do të ishte një nga gabimet më të mëdha jo të detyruara në politikën e jashtme amerikane.

Në të njëjtën kohë, Uashingtoni duhet të angazhohet për sigurinë e miqve dhe aleatëve të saj, edhe nëse kjo kërkon një sasi të caktuar të kompromisit moral të stomakut. Nëse këto vende ndajnë interesat e gjera të Shteteve të Bashkuara, atëherë është e rëndësishme që Uashingtoni t’i mbështesë ato në fjalë dhe vepra. Dhe kjo nuk do të thotë vetëm t’i shesësh atyre “armë të bukura” siç tha Presidenti amerikan Donald Trump gjatë vizitës së tij në Arabinë Saudite në pranverën e vitit 2017. Kjo do të thotë marrjen e vendimeve të vështira si pranimi dhe mbështetja e pozicionit turk jo vetëm me Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK), por edhe bashkëpunëtorët e tyre, Njësitë për Mbrojtjen e Popullit (YPG), që ka shërbyer si aleati kryesor i Uashingtonit në luftën kundër Shtetit Islamik në Siri. Kjo, nga ana tjetër, do të kërkonte vendosjen e më shumë trupave amerikane në Siri për të mbajtur vijat kundër Shtetit Islamik dhe për të penguar Iranin.

Kjo gjithashtu do të thotë rivendosjen e ndihmës ushtarake ndaj Egjiptit pavarësisht brutalitetit të sundimit të Abdel Fattah al-Sisi dhe t’u japë izraelitëve një dritë jeshile për të bërë atë që ata besojnë se është e nevojshme për të mbrojtur veten nga Irani dhe Hezbollahu në Siri dhe Liban, duke shmangur nevojën për liderët izraelitë që të kërkojnë vazhdimisht ndihmën dhe sigurimin e Moskës. Dhe së fundi, do të thotë përdorimi i forcës ushtarake amerikane për të shkatërruar kapacitetin e iranianëve dhe Houthit në Jemen që kërcënon sigurinë e Arabisë Saudite, duke i lejuar sauditët që të nxjerrin veten nga një konflikt dobësues. Duke i lënë Sauditët të rrjedhin gjak në Jemen nuk është vetëm një fitim strategjik për Teheranin, por edhe për Moskën, e cila do të ishte shumë e lumtur të shihte aleancën primare arabe të Uashingtonit të mbërthyer atje dhe që ka nevojë për një litar shpëtimi që politikëbërësit e SHBA-ve janë shumë ambivalent për të ofruar.

Rusët janë më të fortë se çka qenë në dekadat e fundit, por kjo nuk do të thotë se ata janë të fortë. Demonstrimi i forcave ushtarake të Moskës në Siri është kryesisht kundër milicive të trajnuar keq, grupeve të ekstremistëve dhe fëmijëve të pafajshëm. Lufta midis “mercenarëve” rusë dhe ushtarëve amerikanë në shkurt që thuhet se vrau shumicën e forcave ruse dhe asnjë amerikan tregoi se çfarëdo forme brutale që Rusia mund të përdorë, ata thjesht nuk konkurojnë dot me Shtetet e Bashkuara. Ky është një fakt që ambasadorët e SHBA-ve, të dërguarit dhe dhëndrit duhet t’u përcjellin vendimmarrësve në Kajro, Ankara dhe kryeqytete të tjera ku Moska po shet pajisjet e saj ushtarake.

Për ta theksuar këtë pikë, Shtetet e Bashkuara duhet të nxjerrin në shesh blofin e Rusisë. Ka pasur shumë pak raste kur Uashingtoni ka protestuar në mënyrë të zjarrtë për “manovrat e pasigurta” të ushtrisë ruse në ajër ose në det të hapur. Ashtu si shkëmbimi i zjarrit në shkretëtirën siriane, Shtetet e Bashkuara duhet ta bëjnë të qartë se ka pasoja për këto provokime ushtarake. Natyrisht, ekzistojnë rreziqe të përshkallëzimit të kësaj qasjeje, por ka gjithashtu mangësi të konsiderueshme për të demonstruar dobësi përballë provokimeve ruse. Përfundimisht, Shtetet e Bashkuara do të bënin një farë të mirë nëse do të përfshiheshin në fushatën e vet të luftës së informacionit, duke theksuar se sa sirianë kanë vrarë rusët, sa shumë myslimanë Vladimir Putin ka vrarë në Çeçeni dhe sa ekstremistë ka krijuar Moska në këtë proces.

Nëse Shtetet e Bashkuara janë, siç tha Sekretari i Mbrojtjes James Mattis në janar, në një epokë të re të konkurrencës së madhe të fuqisë, është koha që Shtetet e Bashkuara të trajtojnë situatën sa më seriozisht. Putini duhet të çlirohet nga iluzioni i nocionit se Lindja e Mesme është vendi më i favorshëm për të filluar dobësimin e Perëndimit dhe Shteteve të Bashkuara. Amerikanët edhe më parë përmbajtën dhe larguan ndikimin e Moskës në rajon; nuk ka asnjë arsye për të besuar se ata nuk mund ta bëjnë atë përsëri – por vetëm nëse ata kanë urtësinë për të njohur atë që është e rëndësishme në botë tani dhe stomakun e përbashkët të fortë për të përmbushur sfidën. Nuk është më e qartë për aleatët në Lindjen e Mesme që ata e kanë diçka të tillë./Foreign Policy – Lexo.al/