Te fundit
«Unë jam fëmijë i një përdhunimi»
22 Korrik 2018, 11:05Politika
TEMA
E lindur në Sarajevën e kohës së luftës nga një nënë që ishte përdhunuar në një kamp ndalimi, më pas e rritur nga prindër birësues në Britani, Lejla Damon u rikthye në Bosnjë-hercegovinë për të kërkuar të vërtetën rreth origjinës së saj. «Unë jam fëmijë i një përdhunimi. Ja se çfarë jam unë», thotë Lejla Damon. «Është një term i tmerrshëm sepse ato janë dy fjalë që s’do të doje kurrë t’i bashkoje. Por realiteti…»
Damon, tani 25 vjeçare, është e qetë kur flet me BIRN në Frontline Club të Londrës, pas një eventi për të shënuar përvjetorin e masakrave të Srebrenicës – por ajo ka luftuar me këtë përkufizim për shtatë vjet. Ajo u rrit në Britani, ku prindërit e saj birësues i treguan në moshën shtatë vjeçare se ajo ishte birësuar nga zona e luftës në Bosnjë. Më pas, në moshën 18 vjeçare, ajo mësoi më shumë. Ajo ka lindur në Sarajevë në ditën e Krishtlindjes së vitit 1992. Nëna e saj ishte përdhunuar në një kamp paraburgimi në Foçë nga ushtarët serbë para se të arrinte disi t’ia mbathte në kryeqytet, ku solli në jetë foshnjën e saj në Spitalin Koshevo.
Dy gazetarë britanikë, Sian dhe Dan Damon, të cilët ishin të dy me bazë jashtë spitalit atë vit, ndodhën të intervistonin nënën e saj. Gruaja boshnjake e traumatizuar tha në xhirim se druhej se mund «ta mbyste» fëmijën disa ditësh ose se foshnja mund të rritej dhe mund të bëhej si burrat që e përdhunuan atë. «Ne ishim në Sarajevë, duke filmuar skena të tmerrshme në jetimore dhe vuajtjen që po ndodhte dhe pastaj u shfaq kjo foshnja. Çfarë mund të bënim?» – shpjegoi Sian Damon, duke folur në eventin e mbajtur në Frontline Club. «Nuk mund ta linim këtë foshnjë të vogël nëntë ditëshe», tha ajo për publikun.
Me bekimin e zyrtarëve boshnjakë, dy shtetasit britanikë morën dokumente të evakuimit emergjent dhe ikën me Lejlan në Slloveni më 3 janar 1993 dhe pastaj në Hungari. Ata u kthyen me të në Mbretërinë e Bashkuar, ku vajza e vogël pati një fëmijëri të mirë në zonën Manor House në verilindje të Londrës, larg nga lufta që përfundoi në vitin 1995, pasojat e saj të tmerrshme dhe vuajtjet emocionale të nënës biologjike të vogëlushes.
Por kur Damon arriti moshën e adoleshencës, kureshtja po e gërryente.
«Fillova të lexoja literaturë mbi gjërat që ndodhën në Bosnjë – gratë që u përdhunuan, kampet», thotë ajo. Ajo mund ta imagjinonte atë nga larg. «Kur prindërit e mi më ulën dhe më thanë: ‘Mamaja jote biologjike u përdhunua në një kamp përqendrimi’, kjo nuk erdhi si një tronditje e madhe. Nuk u ula dhe u mbyta nga lotët, por ndoshta kjo ishte kështu sepse nuk jetoj në Bosnjë.» Sipas Bosnia UK Network, në Britaninë e Madhe jetojnë rreth 10 mijë boshnjakë, një numër i konsiderueshëm i të cilëve kanë humbur familjen ose miqtë ose vuajtën vetë gjatë luftës.
Por teksa rritej, Damon nuk njihte asnjë prej tyre. Në vend të kësaj, ajo jetonte një jetë në Londër, ku miqtë e saj adoleshentë nuk ishin të vetëdijshëm për konfliktin, ndërkohë që në të njëjtën kohë ajo ndiente se «një tjetër pjesë e jetës sime vazhdonte në Bosnjë».
Pra, kur ishte 18 vjeçe, Damon shkoi tre javë me pushime në vendin e saj të lindjes. «Në atë kohë isha më e vetëdijshme në një nivel femëror, mendoj, sepse isha në fillimet e viteve të mia të rinisë dhe kisha filluar të mendoja se ç’kuptim mund të kishte kjo», thotë ajo. Me «ajo» nënkupton përdhunimin – një temë që ka rezonuar me të, sidomos gjatë lëvizjes #MeToo që filloi në tetorin e kaluar. Përdhunimi nuk merret seriozisht, sepse shihet në kuadrin e seksit dhe jo si dhunë, beson ajo – një perspektivë që padrejtësia brutale e përdhunimit gjatë një gjenocidi në kohë lufte mund të ndihmojë të hidhet dritë mbi të, thotë ajo. Askush nuk e di se sa gra u përdhunuan në Bosnjë gjatë konfliktit, por vlerësimet variojnë nga 20 mijë në 50 mijë.
Këto gjëra nxitën Damonin të ndërmerrte një aventurë për të gjetur nënën e saj. Kur ajo ishte 19 vjeçe, një mikeshë e universitetit bëri një dokumentar për historinë e saj për të cilën ajo udhëtoi drejt Sarajevës, duke vizituar Spitalin Koshevo me një agjent shtypi. Çuditërisht, kur ajo foli me një infermier, ai e mbante mend atë. «Ai tha: ‘O Zot! Ti je ajo që doli…» – kujton ajo. Ambasada e Bosnjës në Mbretërinë e Bashkuar ndërkohë gjurmoi nënën biologjike të Damonit me emrin që ajo kishte dhënë. Ata dërguan një oficer policie për të kontrolluar nëse adresa ishte e saktë dhe më pas dorëzuan disa detaje kontakti. Damon i shkroi asaj dhe ato mbajtën korrespondencë në atë mënyrë për tre vitet e ardhshme. Por, ajo thotë se «ishin gjëra sipërfaqësore. Shpresoj të jesh mirë. Dua të dish që jam mirë. Kaq ishte.» Damon donte më shumë. Pra, në gusht 2017, një mikeshë që ajo kishte takuar në një nga udhëtimet e saj në Bosnjë – gjithashtu një fëmijë përdhunimi i kohës së luftës – shkoi të takonte nënën e Damonit në emër të Damonit.
«Ajo tha, ‘Kam takuar Lejlën. Ajo është e mrekullueshme’. Po përpiqej të më rriste vlerat para saj dhe e pyeti nëse ajo dëshironte të më takonte. Kjo ishte e rëndësishme, sepse në letrat e saj, ajo thoshte që do të më takonte, por nuk e dija nëse ajo thjesht po përpiqej të tregohej e dashur».
Kur, më në fund, erdhi dita tetorin e kaluar, ishte aq e sikletshme sa mund të imagjinohet. «Kishte shumë ankth në lidhje me faktin nëse ajo do të tërhiqej në minutën e fundit. Ajo nuk ishte e detyruar të më takonte. Nuk kishte asgjë për të thënë se ajo kishte nevojë ta bënte këtë». Prindërit e saj birësues hynë në dhomë të parët, pasuar nga shoqja që kishte ndërmjetësuar takimin dhe Damon ishte e fundit nga të gjithë. «Ishte një nga ato gjëra ku unë ngurrova. Pastaj ajo më mbajti dorën dhe më dha një përqafim. Dhe ishte pikërisht ai çast kur ne shembëm aq shumë kufij që kishin ndërtuar gjatë dhjetë viteve të fundit, që kur unë kisha mësuar për origjinën time,» thotë ajo.
Ato u ulën bashkë me një përkthyes duke i treguar njëra-tjetrës fotografi nga 25 vitet e fundit. «E keni parasysh atë programin ‘Kush mendon se je?’. Ishte diçka e tillë», thotë ajo, duke iu referuar një programi televiziv britanik, në të cilin njerëzit gjurmojnë rrënjët e tyre familjare dhe shpesh habiten nga ajo që mësojnë për trashëgiminë e tyre. Ka ende shumë gjëra që Damon nuk i di. Kush e përdhunoi nënën e saj, e cila tani vuan nga epilepsia dhe parkinsoni, apo se si ajo arriti në Sarajevë nga kampi i përqendrimit në Foca. «Është ndoshta shumë më e lehtë në këtë mënyrë», pranon ajo.
Por edhe pse nëna e saj është relativisht një e panjohur, Damon u prek shumë nga aftësia ripërtëritëse e gruas boshnjake. «Forca e asaj gruaje, thjeshtë për të vazhduar para…», thotë ajo duke i hapur sytë fort. «Ajo nuk është mirë fizikisht dhe jam e sigurt që e njëjta gjë është edhe emocionalisht, por forca për të vazhduar para dhe forca për të parë mua… Kjo kërkon shumë. Mendoj se ajo është një njeri i mrekullueshëm dhe është një frymëzim dhe një model»,
Gjatë përkujtimores së përvitshme të gjenocidit të Srebrenicës, Damon foli në një sërë eventesh me organizatën jofitimprurëse me bazë në Mbretërinë e Bashkuar «Remembering Srebrenica», e cila rrit ndërgjegjësimin për masakrat. Ajo thotë se puna që ajo ka bërë deri më tani e ka ndihmuar atë të kuptojë se kush është ajo dhe i ka sjellë një ndjesi paqeje. «Unë e kam pranuar dhe mendoj se kjo është arsyeja pse njerëzit e kanë kaq të vështirë të kuptojnë pse s’jam ulur këtu duke qarë», shpjegon ajo. «Nuk them që nuk ndihem e zbrazët ndonjëherë.
O Zot i madh! Është e vështirë të flasësh për përdhunim, gjenocid, dhunë seksuale dhe maskilizëm toksik. Kjo të shteron, sepse nuk ka asnjë përgjigje». Ajo bën një pauzë, pastaj pyet: «Por në të njëjtën kohë, nëse jo unë, atëherë kush?» (BIRN)
24 komente në “«Unë jam fëmijë i një përdhunimi»”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Pyetja eshte nese ka vend per nje komb barbar si serbet ne europe, qe edhe sot pas kaq vitesh nuk kane kerkuar falje per genocidin, perdhunimet, varrezat masive?!
Te mos kerkosh falje do te thote qe mendon se ke pasur plotesisht te drejte te masakrosh, perdhunosh, torturosh, shfarosesh popuj te tere, duke i dhene mundesi vetes ti perseritesh krimet e tua.
Krimet e perbindshme te serbeve, nuk Jane vetem pergjegjesi e tyre, por dhe pergjegjesi e tmerrshme e Europes se qyteteruar, me ate qe ndodhi brenda kufijve te saj gjeografike.
Serbia eshte padyshim, se bashku me krimet naziste, historia me e turpshme dhe poshteruese e Europes.
Europa vazhdon te jete ne kaos, Serbia eshte gjithnje e njejta, ndersa ne fqinjet e saj, duhet te jemi te pergatitur dhe vigjilente.
Serbia duhet te carmatoset, te kerkoje falje, te demshperbleje viktimat dhe mbi te gjitha te ndryshoje mentalitet, ndryshe te gjithe e dime se cduhet te bejme me te…. Nje rrezik kaq potencial sa Serbia mund ti vere perseri flaken Ballkanit, te hedhe ne ere Europen dhe te provokoje luften e III Boterore.
Jemi akoma ne kohe…
Te njejtat barbarizma kryen edhe boshnjaket ne fshatrat me pakice serbe por me qe ishin pala qe hengu drurin ne prapanice u quajten viktima ,bandat e naser oric boshnjakut famekeq ishin te parat qe ju versulen minorancave serbe sapo deklaruan pavaresine nga republika boshnjake por historia do medoemos te na servire nje fajtor dhe keta ishin ata me te armatosurit ,serbet
Ti ‘historian’ mi halesh… Kush ishin serbet e sulmuar…joteme???? Gjith bota e di se kush jane kriminelet humbes te ballkanit! Keta humbes kurre me nuk do guxojne te shikojne me nga trojet tjera…por kane borxhe per krimet dhe trojet e huaja qe perkohesish i mbajne te pushtuara….
Llogjika e boshnjakeve muslimane ishte gjeniale. Sipas tyre, Bosnja kishte te drejte te ndahej nga Yugoslavia por serbet e Bosnjes nuk kishin te drejte te ndaheshin nga Bosnja. Per 1 milione muslimane boshnjake duhej rishikuar harta e ballkanit. Pak a shume si u be ne kosove qe turkosovaret ikin nga serbia po serbet e kosoves nuk kane te drejte te bashkohen me serbine.
shikoni qimen ne ball te tjetrit,por harroni traun mbi koken tuaj…………..turqit shkerdhyen,perdhunuan dhe masakruan per 500vjt ne Albanistan duke e katandisur vatanin me 90% sunite[dobica] !!!!
dobica te cilet sot qelbin cdo cep te vatanit,dhe sikur mos te mjatonin keto,sot GYLEN dhe FATIR vazhdojne te ”mesojne” alla tourca gyzelet/dobica qe lane pas paaradhesit e tyre turq………..!!
ky llum turkoshakesh nuk mund te behet pjese e evropes as per 500vjt…………
@Plato. Ti je palle more i shkrete. Per 500 vite kane qene shqiptaret qe kane udheheq perandorine osmane.Me 44 kryemimistra plus me qindra te tjere qe kane qene te punesuar neper admimistrat e asaj perandorie. Prandaj sot gjen shqiptare kudo. Qe nga Ukraina Rumania Egjipti Libani etj.Truqit ne ate perandori e cila ishte sa gjysma e botes ishin minoritet.Mos na shit ketu perrallat e kohes se miqesise Rusi-Shqiperi. Sapo Shqiperia u nda nga Bashkimi Sovjetik. Jo vetem qe Enveri filloj ti quante turqit vellezer. Por dhe filmi skandaloz Skenderbeu qe ishte nje mashtrim i historise u ndalua. Thellohu pallosh pastaj komento.
Ore fisqir arumun, qe te kane shkerdhyer motren, mamane dhe gjyshet shqiptaret dhe turqit jet e mot, vertet i beson keto qe thua mor fisderr??
Ngaqe je bir kurve vet dhe ngaqe neo greket jane jevgjit qe jane shkerhdyer nga gjithe bota, ti do qe edhe shqiptaret te jene te tille?
Shqiptaret jane rrac e paster dhe nder me te pasterit genetikisht ne europe, dhe u konvertuan, pikerisht qe te beheshin sundues ne perandorine osmane dhe qe te mos perfudnonin si neo greket, qe jane produkt perdhunimi shqiptaresh dhe osmanesh te tjere.
Se je bastard, dhe se neo greket jane bastarde dhe sperm shqiptaresh, kjo nuk do te thote qe duhet te jen edhe te tjeret keshtu.
Kam pershtypjen o arumun, se ti vertet i beson keto qe thua, se do kesh sindrome mendore, po po ta perseris, shqiptaret jane baballaret e tu dhe te kane shkerdhyer fisin nder breza.
Biles edhe nje pjese shume e madhe e ” turqeve” jane shqiptare ne gjak, per shka te administrates osmane plot me shqiptare dhe te shqiptareve qe emigruan me vone atje.
Serbia ka marre fund. E ka futur veten me mendjelehtesi mu ne mes te ferkimeve te superfuqive, qe mund ta kthejne ne nje viktime te ngjashme me Sirine.
Ekonomia Serbe eshte pertoke. Borxhet marramendese. Papunesia e larte. Shtesa natyrore negative.
Ushtria e saj, nje institucion medioker dhe krejt inegzistent perballe forcave qe e rrezikojne me te vertete, dmth NATO, USA dhe Rusia.
Strategjikisht eshte nje vend totalisht i rrethuar nga NATO, pa asnje dalje ne det.
Ne kufijte e saj rrethohet nga fqinj qe i ka kthyer ne armiq te betuar.
Ne arenen nderkombetare per Europen dhe Ameriken, vlen sa Kosova dhe flet vetem me Kosoven, ndersa per Rusine vlen edhe me pak se Kosova. Vlen si arene beteje. Si mish per top.
Mendoj se Serbia eshte shteti me depresiv i globit. Keshtu qe rrezikun e vetem Serbia e ka me veten, nese nuk do te vazhdoje vetshperberjen dhe krijimin e shteteve te tjera si Sanxhaku, Vojvodina, Lugina e Presheves.
Mbi Serbinë rëndojnë krime të rënda historike, masakra të pavarrosura, që poshtërojnë gjithë Europën. Ndaj të njëjtin mendim, se Serbia nuk ka ndryshuar. Mund ta kishte shpëtuar egzistencën e saj vetëm një pushtim amerikan gjatë luftës së Kosovës dhe imponimi i një kulture filoperëndimore, si Japonia pas luftës së dytë botërore. Por në këto kushte mendoj se proçesi i shpërbërjes së Serbisë do të vazhdojë. Ne si shqiptarë nuk jemi më të zhvilluar se ata, por po i dominojmë edhe kështu më të dobët siç jemi, sepse serbët nuk arrijnë të kontrollojnë instiktin e tyre vetshkatërrues, kulturën e shovinizmit dhe të kenë një vlerësim recional për veten dhe realitetin.
Zbulohen në vazhdimësi varre masive dhe viktima të serbve dhe do vazhdojnë të zbulohen varre dhe flasin duke ulëritur viktima edhe për një shekull akoma. Kaq e tmerrshme dhe masive ka qenë ajo çfarë serbët kanë bërë.
Si do jetojnë brezat e ardhshëm serbë me këtë lloj përgjegjësie të tmerrshme?! Duke u bërë edhe më tekanjozë, irritues, destabilizues, kërcënues si sot me komunitet serbë, politikanët e tyre apo qeverinë serbe?!
Ka, pseudo kombi I janulles,, jevgjit e kostandinlit qe mongolet turq na I sollen ne athine e peloponez..
Ja prit te dal ai handikapati yne Muqi e te thote, qe keto jane frytet e dashurise dhe vellazerise Serbo-Bosnjake.
Nje shkrim mjaft i bukur per nje ngjarje te tmerrshme.Komplimenti per pershkrimin e kesaj ngjarje rrenqethese.
e dhimbshme per nje femije,por ndoshta rrethinat e nje lufte ‘justfikojne’ ne nj fare mase kete akt qe normalisht eshte i denueshem.
por cfare do te thoshnin dhjetra femije [ndoshta edhe 100] te paligjshem lindur nga lidhjet e ”VIP”-ve turkoshake[ madje te martuar] me vajza apo te dashura neper shqiperi apo evrope!!!!?
keta femije nuk do te munden kurre te mesojne te verteten……..
“,,,, askush nuk urrehet me shume ………… ” [PLATO ]
Mos kerce nga tema ne teme. Perqendrohu ne artikull.
Turqia ka me teper se 100 vjet qe ka ik nga ne. ata qe kan lan mbrapa, sot nuk jane turq. ( Shembull ) Nqs gjyshi im ka pas origjine Turke, kjo nuk do te thote qe edhe une jam Turk. Un kam lind ne Shqiperi, jam rrit ne Shqiperi dhe kam kulture Shqiptare dhe flas gjuhen Shqipe.
Cdo pellembe toke asht vazhdimesi e nje pellembe tjeter. Une i perkas dhe i sherbej atij vendi ku kam lindur.
Logo-ja jote : ” askush nuk urrehet ma shume se ai qe thote perhere te verteten ” [ PLATO ], asht sa hipokrite aq edhe bastardhe. Ti nuk thua kurre te verteten, ti vetem shpif, dhe pa dasht me t’fy, tregon nje karakter te keq.
Nje karakter i keq, tregon shume per gjendjen ku asht rrit.
mos u merr shume me ket fisqirin arumun, kete e le Baze ne menyre te peshtire te komentoje ketu, qe shqiptaret te vijne dhe ti qijne motren me te shara, eshte strategji.
Ku hajdari eshte bir bushte arumune, qe bejleretshqiptare te Libohoves ja kane palluar mamane dhe femrat per 400 vite.
Turkoshak i thote shqiptareve qe kane lidhje me femra ne shqiperi dhe europe.
Ky vet eshte bastard dhe gjysma e neo grekeve jane sperm shqiptari, dhe kjo eshte faktike, jo fantazi si keto qe ka ky
Ti qe citon Platonin, nuk thua te verteten, ti thjesht spekulon me te verteten. E verteta nuk ka as fe dhe as rrace, eshte e vertete dhe kaq. Ktu kemi te bejme me rrefimin e jetes se nje njeriu konkret, me emer dhe mbiemer. Nuk ka rrethana lufte qe justifikojne krimet mbi civilet ashtu sic nuk ka justifikim per vete luften. Inatin tend me turqit apo turkoshaket nuk mund ta perdoresh si barazpeshe per krimet ne bosnje, ku pergjegjesia eshte e barabarte si per vendet kristiane ashtu edhe per vendet muslimane. Thene troc te gjithe bene sehir se si kryej nje genocid para syve te te gjithe botes. Ti mund ta thuash perhere te verteten por nuk ke te drejte qe te verteten ta perdoresh per te mbjelle urrejtje.
ne dy rreshta kam thexuar ose denuar veprimin,por ty nuk te le hunda te shikosh ose je koqe kandari e nuk kupton,ok!
pra,e thexoj: edhe pse ne rrethana lufte nuk mbrohet perdhunimi[gjermanet kryen qindra] te cilat ndodhen ne te dyja krahet.
Gjermanet kane perdhunuar kurva greke me se shumti.
Por italianet kane perdhunuar edhe me shume kurva greke.
Gjermanet i konsideronin neo greket bastarde dhe Jo tè denje per spermen gjermane.
Ata pak grek qe jane te bardh jane sperme shqiptare dhe gjermane.
Te pakten mijra kurva neo greke gjeten pune si prostituta me gjermane dhe italiane.
Se ne kohen e arnauteve stergjyshet e tua mbushnin haremet e shqiptareve
Ju ” … askush nuk urrehet..” Jeni krijesë e poshtër, pranadaj dhe s}guxoni të dilni me emër të vërtetë, vegjetoni si mi gjerizesh në këto komente pa emër. Platoni i takon Europës së sotme që e ka zhvilluar mendimin e tij dhe jo ju grekëve të sotëm e spiunëve të shkërdhyer që ju urren gjithë bota. Perëndimi ju ndëshkoi, asnjë vend në botë nuk ka borgje sa ju. Sundimi turk ju ka denaturuar. Në studimet e Institutit për Gjenetik “IGENEA” gjentik të Zürich-ut doli se vetëm 10% e grekëve kishte gjene greke, mirëpo pas protestave nga Greqia kjo përqindje u rrit në 30%. Grekët dhe serbët, siç dëshmon historiografia, janë kombet më të dhunuara nga turqit, të dhunuara seksualisht. Dhe një pasardhës i këtyfre viktimave të dhunës tani del e na përkrah kriminelët serbët.
Prinderit e nenes time te ndjere tashme ne moshe te vogel ,feminore ,10 vjecate ne vitin 1912 kur sundimi turk u shua krejt ne ballkan e tutje iken nga Bosnja e u vendosen ne Shqiperi .Sot ajo Bosnje Hercegovine eshte ndare ne tre pjese e ne tre shtete ! Pse ???? Qe te kete vend per provokime ,per sulme e situate te ndere . Nesje vitet kane kaluar e ne Kroaci ka nje stabilitet por ne pjesen tjeter Serbe ??? Shkrimi i mesiperm prekes e ne lufte sic ka vrasje ka dhe perdhunime qe sot qeverite duhet te tregojne pendese e te kerkojne falje publike .
Ne 20 rjeshta nuk te kam ofenduar asnjehere, jo se kam respekt per ty, thjesht nuk doja te ofendoja koqet.
Shvejk, ai qe keqperdor thenien e Platonit, ska asgje te perbashket me te verteten, eshte thjesht nje klysh serbi qe urren deri ne vdekje Shqiperine dhe shqiptaret.
Vetem se perkthimi i artikullit le per te deshiruar.
Boshnjaket zgjodhen islamin si doktrine per ngritjen e shtetit muhexhajdin mu ne mes te europes duke aluduar Se jan pasardhesit e osmaneve dikur fitimtare, dhe hengren keq nga Te gjithe jo vetem nga Serbet.