Te fundit
Komisioni i Venecias publikon dokumentin final: Meta tejkaloi kufijtë e ligjit, anulimi i zgjedhjeve cënoi të drejtën e shqiptarëve
14 Tetor 2019, 13:20Politika
TEMA
Komisioni i Venecias ka publikuar opinionin final për presidentin Ilir Meta, lidhur me veprimet e këtij të fundit sa i takon zhderkretimit të datës së zgjedhjeve të 30 qershorit.
Në dokument thuhet se rregullat kushtetuese për situata emergjente nuk ishin ndjekur dhe se Meta ka cënuar të drejtat e shqiptarëve.
“Duket se fuqia e Presidentit të Shqipërisë për të caktuar datat e zgjedhjeve duhet të jetë në përputhje me kërkesat e rrepta kushtetuese dhe fuqinë
për të caktuar datat e zgjedhjeve i jep Presidentit vetëm një diskrecion të kufizuar, veçanërisht të zgjedh datat brenda kornizës së periudhave zgjedhore, duke mos i tejkaluar mandatet zgjedhore”, citohet në dokument.
“Një e drejtë e Presidentit për të shtyrë ose madje anuluar zgjedhjet është e diskutueshme dhe nuk mund të themelohet pa një bazë të veçantë ligjore. Është e nevojshme të ekzaminohet nëse një fuqi e tillë mund të rrjedh në situata emergjente”, thuhet më tej.
Në përfundimet që komisioni i Venceias nxjerr thuhet se: “Në përgjigje të kërkesës për një mendim nga Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Komisioni i Venecias arrin në konkluzionin se, në mungesë të një dispozite ligjore për këtë çështje, Presidenti mund të anulojë zgjedhjet vetëm për organet e qeverisjes vendore në një situatë që takohen kriteret për marrjen e masave emergjente. Edhe atëherë Presidentit i duhen baza ligjore për të shtyrë zgjedhjet”.
Konkluzionet
94. Në përgjigje të kërkesës për një opinion nga kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Komisioni i Venecias arriti në përfundimin se, në mungesë të një dispozite statutore për këtë çështje, presidenti mund të anulojë zgjedhjet vetëm për organet e qeverisjes vendore në një situatë gjatë të cilës plotësohen kriteret për marrjen e masave emergjente. Edhe në këtë rast, presidentit i duhet një bazë ligjore specifike “ad hoc” për të shtyrë zgjedhjet.
95. Ky përfundim mbështetet në rregullin e përgjithshëm të interpretimit, sipas të cilit rregullimi i kompetencave të urgjencës, i shprehur në Kushtetutë dhe ligje, kufizon rekursin ndaj çdo kompetence plotësuese të pashkruar të emergjencave në situata të jashtëzakonshme; kryesisht për një situatë të një pamundësie faktike ose juridike, që nuk parashikohen në mënyrë të qartë nga ligji i shkruar i emergjencës
Anulimi i zgjedhjeve është i mundur vetëm në situata që plotësojnë kërkesën për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme. Sidoqoftë, rregullat e zbatueshme kushtetuese për situata emergjente nuk janë ndjekur në këtë rast. Nuk ka patur as një konsensus politik, që do të lejonte krijimin e një baze ligjore “ad hoc”.
96. Anulimi i zgjedhjeve gjithashtu prek të drejtat elektorale të njohura nga instrumentet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe vetëm zbatimi i “actus contraries” është i ndaluar nga parimi i proporcionalitetit të çdo ndërhyrjeje.
97. Mungesa e një baze ligjore dhe disponueshmëria e alternativave (shtyrja e zgjedhjeve sipas masave emergjente sipas nenit 170 të Kushtetutës ose rifillimi i dialogut politik pas zgjedhjeve) e bëjnë ndërhyrjen me të drejtat elektorale joproporcionale.
98. Bojkoti zgjedhor nga partitë politike, edhe nëse ato përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të elektoratit, nuk mund të pengojë që të zhvillohen zgjedhje të rregullta. Përndryshe, këto parti do të merrnin kompetencat për të parandaluar plotësisht çdo zgjedhje.
99. Mbetet në dorën e Kuvendit dhe më pas të Gjykatës Kushtetuese për të përcaktuar nëse anulimi, shtyrja e zgjedhjeve lokale është një shkelje e Kushtetutës dhe nëse shkelja është e një karakteri serioz, i cili do të lejonte shkarkimin e Presidentit.
100. Siç përcaktohet në këtë opinion, një numër faktorësh tregojnë se ato mund të kenë qenë të një karakteri të tillë, që jo domosdoshmërisht vërtetojnë një shkelje serioze. Lidhur me, veçanërisht, thirrjet e Presidentit për dialog, pritshmëritë për shtyrjen e zgjedhjeve do të kontribuonin në arritjen e një kompromisi midis palëve, mungesën e një sfide të drejtpërdrejtë të dekreteve të Presidentit para gjykatës dhe statusin kushtetues të zgjedhjeve lokale krahasuar me zgjedhjet parlamentare.
101. Të marra së bashku, kjo mund t’i sigurojë Kuvendit elemente që kanë tendencë për pikëpamjen se – megjithëse Presidenti mund të ketë tejkaluar kompetencat e tij kushtetuese duke anuluar dhe shtyrë zgjedhjet lokale përtej mandatit zgjedhor të autoriteteve lokale pa një bazë të veçantë ligjore – këto akte mund të mos plotësojë kriteret e kërkuara të një serioziteti të mjaftueshëm në rrethanat për të kërkuar një shkarkim të Presidentit.
102. Së fundmi, edhe nëse është konstatuar serioziteti i shkeljeve, kjo nuk duhet të çojë domosdoshmërisht në një shkarkim të Presidentit duke marrë parasysh kompetencat e Sesionit Plenar të Kuvendit, duke u mbështetur në parimet kushtetuese, siç janë kontrollet dhe ekuilibrat.
103. Komisioni i Venecias mbetet në dispozicion të autoriteteve shqiptare për çdo ndihmë të mëtejshme për këtë çështje.
(TemA)
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
