Ka një çast në jetën e çdo populli kur lodhja bëhet më e fortë se shpresa. Kur mllefi i grumbulluar ndër vite shpërthen dhe arsyeja rrezikon t’i nënshtrohet zemërimit. Pikërisht atëherë lind dilema më e rrezikshme: a na shpëton dhuna apo arsyeja?

Le të imagjinojmë një karvan njerëzish që ecën prej ditësh në shkretëtirë. Etja u ka tharë buzët, dielli u ka djegur lëkurën dhe këmbët u rrjedhin gjak. Përpara tyre është udhërrëfyesi. Ai nuk ua hoqi vuajtjet, nuk ua lehtësoi barrën dhe nuk mundi ta shkurtonte rrugën. Por një gjë e bëri: nuk e humbi drejtimin.

Kur në horizont shfaqen pemët e gjelbëruara dhe burimi i ujit, ndodh paradoksi. Në vend që të vrapojnë drejt jetës, turma ndalet për të gjykuar udhërrëfyesin. Dikush ngrihet dhe, në emër të popullit, rendit të gjitha vuajtjet e rrugës: diellin përvëlues, etjen, këmbët e gjakosura, netët pa gjumë. Të gjitha janë të vërteta.
Por, pasi i numëron fajet, ai nuk paraqet një rrugë tjetër. Nuk ofron një burim tjetër. Nuk sjell një alternativë. Thotë vetëm: “Ta vrasim udhërrëfyesin.”
Ky është momenti kur zemërimi fillon të maskohet si drejtësi.

Historia është e mbushur me popuj që, në emër të revoltës, kanë rrëzuar udhëheqës, kanë djegur institucione dhe kanë duartrokitur dhunën si mjet shpëtimi. Shumë prej tyre, pak vite më vonë, kanë kuptuar se nuk kishin ndërtuar lirinë, por kishin hapur derën e një tiranie tjetër. Dhuna është mjeshtre në rrëzimin e urave; është thellësisht e paaftë në ndërtimin e tyre.

Më e rrezikshme se një udhërrëfyes me gabime është turma që bindet se nuk ka më nevojë për asnjë drejtim. Sepse në atë çast nuk fiton liria, por kaosi. Dhe në kaos nuk sundon populli; sundon ai që bërtet më fort, ai që godet i pari ose ai që manipulon më mirë zemërimin e të tjerëve.

Një popull nuk matet nga aftësia për të ndëshkuar gabimet, por nga aftësia për të mos i zëvendësuar ato me gabime edhe më të mëdha.
Sot, shumë shoqëri gjenden pikërisht në këtë udhëkryq. Nga njëra anë qëndron arsyeja, e lodhur, e ngadaltë dhe shpesh zhgënjyese. Nga ana tjetër qëndron dhuna, e shpejtë, emocionale dhe joshëse, sepse premton drejtësi të menjëhershme. Por historia ka dhënë gjithmonë të njëjtin verdikt: dhuna nuk prodhon drejtësi; ajo prodhon vetëm fitues të përkohshëm dhe humbës të përhershëm.
Prandaj pyetja nuk është nëse udhërrëfyesi gaboi. Asnjë udhërrëfyes nuk është i pagabueshëm.

Pyetja është shumë më e rëndë: a do të vazhdojmë drejt burimit, apo do të humbasim edhe një herë në shkretëtirë, vetëm sepse zemërimi na bindi se hakmarrja është më e rëndësishme se mbërritja?
Kjo është dilema e çdo populli që përballet me zgjedhjen mes dhunës dhe arsyes. Dhe përgjigjja që jep në atë moment nuk përcakton vetëm fatin e një udhërrëfyesi; përcakton fatin e vetë kombit.

2 Komente

G
Graria

5 Korrik 2026, 17:00

Dilema është e thjeshtë fare: vrite udhërrëfyesin

Përgjigjjuni
K
Komentuesi

5 Korrik 2026, 17:04

DREJTE ,POR KA RASTE KUR UDHERREFYESI E DI RRUGEN E LEHTE DHE TE DREJTE ,POR KETE RRUGE E KANE BLLOKUAR OSE E KANE PRISHUR DHE UDHERREFYESI GJEN NJE RRUGE TJETER DHE DEL ME RRUGEN E GABUAR ,...POR KETU FILLON NDESHKIMI I UDHETREFYESIT DHE ATYRE QE E NDOQEN NGA AFER.... DOJA TE KUJTOJA KETU( JO VETE ENVERIN) POR TE GJITHE POPULLIN QE PAS LUFTES SE DYTE BOTERORE , JU MBYLL RRUGA EUROPIANE DUKE JA LENE VENDIN TONE LINDJES DHE BASHKIMT SOVJETIK SIPAS ZONAVE TE INFLUENCES.....ENVERI NUK MUND TE THUHET SE KESHTU DESHI ,SEPSE AI ISHTE RRITUR ,SHKOLLUAR DHE JETUAR NE PERENDIM , POR KESHTU U VENDOS DHE PASTAJ SKISHTE NGA TJA MBANTE ME

Përgjigjjuni