Te fundit
Leskoviku
19 Mars 2025, 13:22Blog
Nga Mitro Çela
Rrugës nga Përmeti në Çarçovë, na “shoqëron”Vjosa dhe Nemërçka.
Nemërçka ja lë vendin maleve të Pindit. Këtej buron Vjosa.
Më saktë pranë fshatit Vouvoussa.
Mos vallë këtej rrjedh emri i lumit?
Jo.
Emri i vjetër i Vjosës quhej Aoos.
Ja dhe Leskoviku. Një “pëllëmbë” qytet.
I pastër.
Shtëpi dhe ndërtesa tre kate, nga epoka e Enverit: gur dhe tulla.
Disa të rrënuara: plagë të emigracionit.
Mendoja, se fjala Leskovik, rrithte nga Greqishtja.
Për habinë time rrjedh nga fjala sllave: leska.
Bëra një shëtitje. Rrezë një rrapi shekullor, është busti i Jani Vretos-Rilindas i Madh.
Eca. Hapa sytë majtas e djathtas.
Kërkoja dy buste.
Së pari.
Bustin e Pandeli Sotirit. Mësues i Popullit.
Nuk e gjeta.
Së dyti.
Bustin e Asllan Rusit.
Volejbollisti më i madh në Shqipëri.
Pak a shumë si Panajot Pano në futboll dhe Agim Fagu në basketboll.
Asllan Rusi ishte stërnip i Naim Frashërit dhe Shahin Kolonjës.
Babai student në Francë. Hapi farmaci në Tiranë.
Asllani lindi në vitin 1945. I gjatë. I fuqishëm. I bukur. Atlet.
U bë kapiten i “Dinamos” dhe i kombëtares.
Volejboll luante edhe Pranvera Hoxha.
Vajza e Enverit.
U panë. U dashuruan me shikimin e parë.
U hap lajmi. Bombë?!
Kur e pikasi Nexhmija mori dy vendime.
E hoqi Pranverën nga volejbolli.
E “burgosi” në bllok.
Asllanit i vunë si “bodigardë” sigurimin.
E kërcënuan. E poshtëruan. E rrahën.
E përjashtuan nga sporti?!
E “burgosën” në psikiatri.
Ilaçe pa doganë.
I sëmurë, vdiq në vitin 1983.
Ju bë një varrim madhështor:
nga miqtë dhe shokët.
Në demokraci pallatit të lojrave me dorë i vunë emrin “Asllan Rusi”.
Leskoviku ka histori të lashtë.
Por u bë i njohur në mesjetë- falë tregëtisë dhe zejtarisë.
Ishte “nyje” mes Konicës, Korçës dhe Janinës.
Pasuria e bëri Leskovikun vendin e bejlerëve dhe pashallarëve.
Të pasur. Të mënçur. Të shkolluar.
Një pjesë bënë karierë në perandorinë osmane: politikanë, diplomatë.
Leskoviku u bë “kryeqyteti” i sazeve.
Sazet e Leskovikut i bëri me famë një grua dhe familja e saj.
Familja jetonte mes Stambollit dhe Leskovikut.
Quhej Hafize Leskoviku.
I binte violinës.
Në klarinetë Selimi-vëllai.
Në llahutë Asllani-babi.-
Shënim.
Në vitin 2016, këngëtari përmetar, Artur Zeqiri - nxënës i Laver Bariut-solli në “Muzeun Kombetar “ violinën e Hafize Leskovikut.
127 vjeçare.
-E ekspozova, por nuk e lashë në muze,-thotë Arturi.- Muzeu nuk ka kushte për të ruajtur veglat muzikore.
Hafizeja kishte një zë të rrallë. Një Vaçe Zelë e sazeve popullore.
Pak e njohur. Me afersi dihet kur lindi ( 1870-75) dhe kur vdiq. ( Iku në Stamboll në vitin 1922. )
Nuk u martua. Nuk bëri fëmijë. Këndoi vetëm këngë të pa vdekëshme.
Pak e dinë se në filmin “Gjeneral gramafoni” , skenari në zanafillë kishte edhe historinë e familjes së Hafize Leskovikut.
Leskoviku në vitet ‘90- të, kishte 10 mijë banorë.
Sot vetëm 399?! As fshat. As qytet…
Buzë rrugës hotel “Melesini”.
Dikur ka qënë fabrika e verës.
Në demokraci u rrënua. Në viti 1994 e bleu Ekerem Bardha. Prodhoi disa vite verë…
E braktisi.
Normale. Jetonte në Amerikë. Donte verë në Leskovik?!
Para disa viteve rrënojat i bleu Artan Gaçi.
Me fantazi bëri projektin e hotelit mbi rrënoja.
Çmënduri? Mundet. Por Artani shihte më larg.
Imagjinonte turistë.
Pse? Për ujrat termale. Për lëndinat. Për pyjet me pisha. Për Vjosën. Nemërçkën. Melesinin…Në kufi Greqia…
Por duhej së pari një hotel.
Ai projektoi diçka futuriste.
Rrënojat janë veshur me gurë, beton dhe hekur dekorativ.
Brenda në restorant është impianti.
Unikal në Shqipëri.
Impianti u importua nga Italia. U prodhua në Firence.
Më shumë duket si dekor për restorantin, se sa për të zier rrush dhe dëllinjë.
Në vitrina disa shishe xhin. Raki. Verë.
Janë me cilësi: Në kodrat e Leskovikut, rriten dëllinjat-lëndë e parë për xhin. Lëndë e parë bio.
Vreshti që të bëjë rrush cilësor kërkon:
Ditë te nxehta dhe netë të freskëta.
Këto kushte ideale i ka Leskoviku. Si rrallë në Jug.
U ulëm në restorant. Në menu 5-6 asortimene.
-Pronari na ka porositur. Mos u allakatni. Gatuani ato që dini: derr dhe lepur i egër, biftek, makarona, petulla…-Tha kamarierja.
-Je leskoviqare?
-E nakatosur. Mamane nga Permeti. Babanë nga Korça.
-Kur isha nxenëse në Tiranë, vija shpesh në Leskovik. Kam një hallë.
U dashurova me një djalë…Lashë shkollën….
-E kuptova. Të pickoi gjarpëri, -thoshte mamaja ime. Mbete shtatëzanë…
-Çfarë të duhet ty?!-Tha Ezmerka.-
-Sepse mu kujtua historia e motrës sime- Leonora.
Ishte nxënëse në shkollën Pedagogjike në Korçë.
Kur ishte në vitin e fundit i thotë masë.
-Më ka zënë qymyri me një djalë. Do martohem dhe do shkoj të jetoj në Vithëkuq.
-Na na! Kallogre. Lëre korçarin të gjëj unë një djalë në Tiranë.
-Ashtu?! Lëre dhe ti babain.
Dhe Lonora jetoi 8 vjet si mësuese në Mokërr…
I pyeta zonjat me radhë. Njera ishte nga Plugu-Lushnjë. Tjetra nga Topojani-Përmet.
Në një tavolinë bisedonin dy djem anglisht.
Ishin nga Tajlanda. Punonin në fermën “Sotiraj”…
Leskoviku është “tharë” për djem e vajza…
15 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nderime per Hafize Leskovikun!!! Lexues i dashur, lexoje tekstin e strofes se fundit te kengetares Hafize, e cila i dha lindjen muzikes popullare”, Viktori tu befte nena. Do kuptosh sa e madhe dhe e larte ishte patriotja Hafize (gjendet ne incizimet e viteve 1920, se pastaj kenga u censurua dhe u modifikua). Pershendes
Derr e lepur i eger nga duar e nje korraku sunit.....!? Cmenduri!!!
po vithkuqi nuk eshte mokerr, qe zdi dhe ta shkruash, o kurve plake...
idiot, shkruan qe u martua ne Vithkuq dhe e emeruan mesuese ne Mokerr!
PRA AS TI SE DI SE SLLAVISHTJA ESHTE DIALEKT I SHQIPES SIC EDHE TE GJITHE GJUHET E BALLKANIT....DUHET TE SQAROJE SE VJEN NGA DIALEKTI SHQIPETAR I VILAJETIT TE SERBISE.....
Cfar idjote njerez qe na japin "mend" per te na i nxjerre edhe keto qe kemi ! Po pse o Posseidon nuk na i ke thene me pare qe sllavet e ardhur shekuj me pare nga pertej maleve Ural , e paskan mesuar sllavishten nga shqiptaret dhe nga ajo muaren edhje emrin sllave ?! Kaq njeri pa tru te jesh , apo e ben me djallezi ne dem te shqipes ?!
Shkrim mjaft i bukur. Dhe tema… Me mire se politike.
E mrekullueshme ! Respekt për Mitro Çelën!
E or Mitro Cela , e shtyve gjith jeten vetem duke shktuar budallalleqe , pa pik lidhje fjalite me njera tjetra , nga nderzimi artificial te lufta ne Vietnam , pa le qe te duket vetja dhe shakaci por ben humor bajat pa humor . Dhe ne politike u perpoqe po sic hyre ashtu dhe dole tamam si nje koke loce . Zaten nga ai fshat qe je ti nga Mbrezhdani i Permetit vetem kallanxhinj kane dale , per vecse tet vellai te ndjerit doktor Polit qe ishte tjeter prerje nuk ngjasonte me ty . Dhe nje sqarim :Artur Zeqiri nuk eshte kengetar por instrumentist violinist dhe nuk eshte nxenes i Laver Bariut
Po i ben reklame Leskovikut apo po promovon hotelin e Artan Gacit o karagjoz i pa vlere
Po praaaa, ka honger qyl dhe i vjen zorr me tregu "bujarine" e Tanit te Firences (prandaj e permend edhe Firencen). Na mbyten ballistet, pulat dhe qyli.
leskovik eshte toponim i vene nga normanet e Robert Guiskardit qe e paten si baze kete vend-qytet per kryqezataen e tyre kundra lindjes... po ti o mitropano s'di gje nga historia se je shume i vogel ...
Vovousa ka lidhje me Vjosen dhe eshte toponim arumun...
Shkrim shume i bukur! Minjte dhe krimbat e rrjetit , asnjehere nuk do mungojne.
Leskoviku për të kaluar një fundëjavë është i bukur.Hotel Melesini ka ushqim dhe komoditet të shkëlqyshëm,kafja në hije të rrapit të shijon larg smogut e rrëmujës që ka Tirana