Te fundit
A do ta shkatërrojë projektligji “i Madh e i Bukur” i Trump-it energjinë e erës dhe atë diellore?
4 Korrik 2025, 22:25Bota
TEMA
Nga Richard Heap
Presidenti Trump ka detyruar një ndryshim në draftin e fundit të projektligjit të “Madh dhe të Bukur” që premton një taksë të re mbi zhvilluesit e energjisë së rinovueshme, ndërsa gjithashtu heq gradualisht kreditë tatimore të energjisë së erës dhe diellore më shpejt
“Më jepni liri, ose më jepni vdekje”.
Babai themelues i SHBA-ve, Patrick Henry, bëri këtë deklaratë të famshme gjatë një fjalimi në vitin 1775, si një thirrje të zjarrtë për armë kundër sundimit britanik gjatë Revolucionit Amerikan. Kjo është fryma që amerikanët vazhdojnë të festojnë deri më sot pas miratimit të Deklaratës së Pavarësisë në vitin 1776.
Por firmat amerikane të energjisë së rinovueshme mund të humbasin së shpejti një pjesë të lirisë së tyre.
Të premten (27 qershor), republikanët në Senatin e SHBA-ve publikuan draftin e fundit të projektligjit “të Madh dhe të Bukur” të administratës Trump. Paketa e taksave dhe shpenzimeve prej 940 faqesh përfshin një gamë të gjerë ndryshimesh për t’i mundësuar Presidentit Trump të ndjekë agjendën e tij politike, duke përfshirë ndryshimet në financimin e sigurisë kufitare, ndryshimet në financimin e kujdesit shëndetësor dhe ulje të tjera të taksave.
Paketa gjithashtu përfshin ndryshime të rëndësishme për projektet e energjisë së rinovueshme.
Së pari, po premton shkurtime të mëdha në kreditë tatimore për energjinë diellore dhe të erës, që u prezantuan në Aktin e Reduktimit të Inflacionit të miratuar në ligj nën administratën Biden në gusht 2022.
Drafti i ri i OBBB-së angazhohet të heqë gradualisht kreditë tatimore për projektet e erës dhe të diellit më shpejt se draftet e mëparshme, duke shtuar se kreditë do të zbatohen vetëm për fermat e erës dhe të diellit që fillojnë të prodhojnë energji elektrike para fundit të vitit 2027.
Për shembull, drafti i parë që thoshte se projektet do të ishin në gjendje të kërkonin kredinë e plotë nëse ndërtimi fillonte në vitin 2025; të kërkonin një kredi prej 60% nëse ndërtimi fillonte në vitin 2026; dhe të kërkonin një kredi prej 20% nëse ndërtimi fillonte në vitin 2027. Vendimi për të ndryshuar kreditë tatimore për zhvilluesit e erës dhe të diellit vjen pasi vetë Trump loboi për një përfundim më të shpejtë të kredive. Kjo do të hyjë në fuqi për projektet ku ndërtimi filloi pas 16 qershorit të këtij viti.
Së dyti, paketa do të eliminonte stimujt tatimorë për konsumatorët për të blerë automjete elektrike dhe për t’i bërë shtëpitë e tyre më efikase nga ana e energjisë duke përdorur panele diellore, pompa nxehtësie dhe teknologji të tjera.
OBBB-ja do t’i jepte fund kredive për këto qëllime në vitet 2026 dhe 2027, në vend të periudhës midis viteve 2033 dhe 2035 sipas ligjit aktual.
Dhe së treti, legjislacioni premton të vendosë një taksë të re mbi projektet e energjisë nga era dhe dielli të porositura pas vitit 2027, bazuar në përqindjen e vlerës së tyre që vjen nga komponentët e prodhuar jashtë SHBA-ve. Kjo synon të dobësojë varësinë e SHBA-ve nga komponentët e importuar për parqet diellore dhe të erës, por ka shkaktuar paralajmërime se mund ta “shkatërrojë” industrinë.
Shpërdorimi i energjisë nga mesnata
Përçmimi i Trump për burimet e rinovueshme tregon se kjo nuk është rastësi.
Jason Grumet, drejtor ekzekutiv në Shoqatën Amerikane të Energjisë së Pastër, tha se ndryshimet në tekstin e përditësuar të projektligjit do të ngrinin investimet në energjinë e rinovueshme, do të zvogëlonin prodhimin e energjisë në SHBA dhe do të rrisnin faturat e energjisë: “Pa asnjë paralajmërim, Senati ka propozuar një gjuhë të re që do të rriste taksat mbi prodhimin vendas të energjisë. Në atë që mund të përshkruhet vetëm si ‘shpërdorimi i energjisë nga mesnata’, Senati ka propozuar një rritje ndëshkuese të taksave, që synon sektorët me rritjen më të shpejtë të industrisë sonë të energjisë”, tha ai.
Grumet shtoi se taksa e re do të “lëndonte qindra miliarda dollarë në investime aktuale, do të kërcënonte sigurinë energjetike, do të minonte rritjen e prodhimit vendas dhe do të ndikonte më shumë në komunitetet rurale” që kanë përfituar nga investimet në energjinë e gjelbër. Ai i kërkoi Senatit të mos nxitohej me ndryshimet.
Ray Long, president dhe drejtor ekzekutiv i Këshillit Amerikan për Energjinë e Rinovueshme, u pajtua se projektligji do të “rriste kostot e energjisë elektrike për të gjithë në një kohë kur çmimet janë tashmë të larta” dhe “do të rezultonte në qindra mijëra vende pune të humbura dhe mbyllje fabrikash”.
Për më tepër, Long tha se kjo do të “luante në duart e Kinës duke zvogëluar rëndë aftësinë tonë për të konkurruar globalisht në një kohë kur Kina po ndërton të gjitha teknologjitë e energjisë për të mposhtur SHBA-të”.
Dhe Adrian Deveny, themelues dhe president i kompanisë këshilluese të politikave Climate Vision, u citua në një artikull në Politico duke e quajtur këtë veprim një “goditje vdekjeprurëse” për energjinë e rinovueshme: “Kjo taksë e re akcize mbi erën dhe diellin është projektuar për ta shkatërruar plotësisht industrinë”, tha ai.
Ata që janë në industrinë e erës kishin frikë nga ndikimi i politikave të Trump përpara se ai të vinte në pushtet në mandatin e tij të parë presidencial që filloi në janar 2017. Këto frikëra po bëhen realitet për herë të dytë.
Ndryshimet paraqesin disa sfida të reja për erën, ku 1.3 GW të zhvillimeve të energjisë së erës në tokë u përfunduan në tremujorin e parë të vitit 2025. Kjo vjen pas një viti të vështirë 2024 për sektorin, i cili pati vitin e tij më të keq për instalimet në një dekadë me vetëm 4 GW.
Megjithatë, parqet e erës mund të mbrohen nga taksat e importit pasi shumica e turbinave në tokë të përdorura në SHBA në vitin 2024 u prodhuan nga firma amerikane GE Vernova (56%) ose në objektet amerikane të Vestas (40%).
Ndikimet e plota ende nuk janë zbuluar, por taksat ka të ngjarë të jenë më ndëshkuese për energjinë diellore dhe ruajtjen e energjisë, ku Shoqata Amerikane e Energjisë së Pastër raportoi instalime në SHBA prej 33GW dhe 11GW përkatësisht.
Pavarësisht rritjeve të fundit në prodhimin vendas të energjisë diellore, vetëm një pjesë e vogël e fermave diellore në SHBA, të porositura në vitin 2024 përdorën panele të prodhuara në SHBA. Shumica u importuan nga Azia Juglindore.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje