Kina i afrohet SHBA-ve në garën globale të Inteligjencës Artificiale

20 Prill 2026, 13:25Bota TEMA
Kina i afrohet SHBA-ve në garën globale të Inteligjencës

Në sfidën më vendimtare të kohëve tona, teknologjike, ekonomike dhe ushtarake, pra garën për epërsinë në Inteligjencën Artificiale, rikuperimi i Kinës ndaj Shteteve të Bashkuara duket se është tashmë shumë pranë përfundimit.

Është një diagnozë që është dëgjuar edhe më parë, me tone që variojnë nga fatalizmi te alarmizmi, shpesh edhe me përgjithësime të tepruara. Por këtë herë ajo vjen nga një prej vëzhguesve më autoritarë të revolucionit të algoritmeve: raporti vjetor AI Index i publikuar nga Universiteti i Stanfordit, një shtyllë akademike e Silicon Valley.

Viti 2025 nisi me zbulimin e DeepSeek, modelit kinez me kosto të ulët që arriti të sfidojë gjigantët amerikanë të teknologjisë.

Ky nuk ishte një sukses i izoluar, por shenjë e një ekosistemi teknologjik kinez të përbërë nga kompani të mëdha, startup-e dhe miliona programues, të orientuar nga shteti dhe të mbështetur me financime publike.

Që atëherë, gara mes modeleve më të avancuara të IA-së është kthyer në një duel mes SHBA-ve (OpenAI, Anthropic, Google, X) dhe Kinës (Alibaba, ByteDance, DeepSeek), ku amerikanët ruajnë një avantazh të lehtë prej 2,7% në indeksin më të përdorur të performancës.

Fuqi llogaritëse dhe investime

Nga disa këndvështrime kjo duket ende e vështirë ose e parakohshme.

SHBA-të vazhdojnë të prodhojnë më shumë modele të nivelit të lartë dhe të regjistrojnë më shumë patenta kyçe, si dhe të tërheqin investime private 23 herë më të mëdha dhe të ndërtojnë qendra të mëdha të dhënash me ritme të papara.

Megjithatë, në Kinë investimet shtetërore shpesh kalojnë përmes kanaleve të ndryshme dhe nuk pasqyrohen plotësisht në statistika. Ndërkohë, Pekini ka epërsi në disa fusha si numri i publikimeve shkencore dhe aplikimi i IA-së në robotikë dhe botën fizike.

Fjala kyçe në këtë garë mbetet “thuajse”, një avantazh që mund të zhduket ose të zgjerohet sërish.

Shumë do të varet nga aftësia e dy fuqive për të arritur inteligjencën superiore artificiale, si dhe nga shpejtësia e përhapjes së IA-së në ekonomitë e tyre. Po ashtu, rol të rëndësishëm luan edhe aftësia e SHBA-VE për të ruajtur avantazhin e mbetur.

Sipas analizave, politikat e Donald Trump kanë dëmtuar këtë pozicion, duke dobësuar kufizimet ndaj shitjes së çipave të avancuar në Kinë dhe duke ulur ndjeshëm, deri në 80%, ardhjen e talenteve teknologjike nga bota drejt SHBA-VE.

Shumë prej këtyre specialistëve ishin kinezë, dhe një pjesë e tyre tani po qëndron në vendin e origjinës.

Sipas shifrave, në këtë garë globale, Evropa po bëhet gjithnjë e më e parëndësishme, thekson La Repubblica.

8 Komente

  1. S
    Shkodrani

    Artikull i pasakte dhe totalisht propagandistik nga nji gazete gjysem komuniste qe ben tifozllek idiot kunder interesave te popullit te vet. Keta as nuk ja kane idene se cfare Deep Seek eshte dhe humbin ne disa statistika te pabaza qe ne shumicen e rasteve kerkojne te mbjellin frike dhe te terheqin investime ne nje sektor qe ushqehet me vetveten. Kina mund te dergoje spiune dhe hajdute ne SHBA, por sistemi Kinez eshte nuk prodhon gje te re sepse eshte sistem politik dhe shoqeror qe punon kunder mendjes se lire.

    Përgjigjjuni
    1. O
      Open Al

      Shkodra lere mënjanë ideologjinë por shiko realitetin- shkurt fare - Kina ka sot mbi 40 spitale vetëm IA ku pacientët marrin diagnozën 100% të saktë pas analizave që vetë IA rekomandon dhe tjetra ka disa fabrika që prodhojnë makina elektrike dhe robotë që punojnë 24/7 në errësirë (nuk ka nevojë për ndriçim) vetëm me robotë etjetj...kostua e 1 makine 5000 $

      Përgjigjjuni
      1. S
        Shkodrani

        Diagnozat me AI jane dicka qe nuk funksionon. I ashtequajturi AI nuk eshte gje tjeter vecse model i avancuar kerkimi gjuhesore dhe nuk ka permbushur askund pritshmerite. Nuk jam kunder zhvillimit te teknologjise, por jam kunder quajtjes AI, sepse nuk eshte dhe nuk mund te jete i tille. Fatkeqesisht degjohen shum perralla per AI por rrealiteti eshte tjeter. Kompanite bejne punen e tyre dhe terheqin para nga tregu dhe mire bejne, por cdo gje duhet pare me sy kritik dhe rrezultate te verifikueshme. Sicili ka mendimin e tij por duke qene se kam nji jete qe punoj ne sektorin teknologjik. kam miq qe merren direct me "AI" dhe kam nje femije qe po mbaron doktoraturen ne Stanford pikerisht ne kete fushe, ndoshta dicka mund edhe te kuptoj kur behet fjale per ate qe perben mjetin tim te jeteses. Megjithate le t'ia leme kohes dhe rrezultateve, gjykimin final.

        Përgjigjjuni
        1. G
          GoldenEagle

          Shkodra, jam nga Malesia e Shkodres dhe kam qenë vetë disa herë në Kinë. Të sugjeroj ta vizitosh edhe ti — një udhëtim atje mund të të ndryshojë këndvështrimin. Sistemi në Kinë mund të konsiderohet social ose socialist, sidomos për shtresat më në nevojë. Shteti nuk lejon që njerëzit të flenë në rrugë, nën ura apo në stacione metroje, siç ndodh në disa vende të tjera, pavarësisht se Kina ka rreth 1.4 miliardë banorë. Shërbime si energjia elektrike, uji, gazi për ngrohje dhe transporti publik janë relativisht të lira, sepse trajtohen më shumë si shërbime për qytetarët sesa si burim fitimi, ndryshe nga ajo që shpesh shihet në SHBA apo në Evropë. Infrastruktura në Kinë është shumë moderne — aeroportet, hekurudhat, rrugët dhe spitalet janë në një nivel shumë të lartë dhe duhen parë nga afër për t’u besuar. Edhe shërbimet publike janë mjaft efikase. Nga ana tjetër, konkurrenca është shumë e fortë, madje më e lartë se në SHBA apo në Bashkimin Evropian. Megjithatë, nëse je i suksesshëm dhe financimi nga bankat nuk mjafton, shpesh mund të ndërhyjë shteti ose pushteti vendor duke ofruar mbështetje financiare, madje edhe duke hyrë si partner në biznes. Ky është një nga dallimet kryesore mes Kinës dhe Perëndimit.

          Përgjigjjuni
          1. a
            anti25642654censurë

            GoldenEagle,e fitove dhe ti bukën kineze të lirë fare,të blerë në amerikë??a na rrofshi bolet me këtë mëndje prej zogu pule!sidoqoftë ti nuk refuzoke gjuhën standard!apo chat gpt nuk shkruan dot në dialekt??

            Përgjigjjuni
          2. a
            anti25642654censurë

            Shkodrani,një barsaletë me AI!!një burrë pasi i tregojnë se Ai i di të gjitha dhe mund të të japë përgjigje për gjithçka,provon ta vërë në provë AI përballë personit që po ia reklamonte!! i shtron pyetjen AIsë-më tradhëton gruaja??-AI i përgjigjet-jo ajo nuk të tradhëton!ky duke mos u bindur i thotë prezantuesit,po e provoj ta formuloj ndryshe pyetjen,kjo e para ishte shumë e thjeshtë!Ai,gruaja shkon çdo ditë me shumë burra të tjerë përveç meje!a më tradhëton ajo!Ai i përgigjet-jo mor budalla ajo nuk të tradhëton!ajo shkon në punë për të mbajtur familjen!

            Përgjigjjuni
            1. S
              Shvejk

              AI eshte kot para plakut erudit censoshurra.

              Përgjigjjuni
          3. a
            anti25642654censurë

            Open Al,dhe ilaçet që ju përshkruan pacientëve,me diagnoza 100% të sakta,janë çajra e dhe pina peshkaqensh,bri rinoceronti dhe karllëqe të tilla??

            Përgjigjjuni

          Lini një Përgjigje