Nga aleatë në rivalë – Pse u përplasën Arabia Saudite me Emiratet e Bashkuara Arabe

30 Dhjetor 2025, 18:32Bota TEMA
Nga aleatë në rivalë – Pse u përplasën Arabia

Një sulm ajror saudit ndaj asaj që Riadi e përshkroi si një dërgesë armësh të lidhur me Emiratet e Bashkuara Arabe në Jemen, shënoi këtë të martë përshkallëzimin më serioz deri më tani mes Arabisë Saudite dhe Emirateve.

Dikur shtylla binjake të sigurisë rajonale, dy fuqitë e Gjirit kanë parë vitet e fundit një largim gradual interesash, që variojnë nga kuotat e naftës deri te ndikimi gjeopolitik.

Më poshtë paraqitet një kronologji e zhvillimit të marrëdhënies mes Riadit dhe Abu Dhabit:

Në vitin 2011, me përhapjen e Pranverës Arabe, Arabia Saudite dhe Emiratet formuan një front të përbashkët kundër lëvizjeve islamiste.

Forcat e tyre ndërhynë së bashku në Bahrein për të shtypur një kryengritje dhe koordinuan mbështetjen për përmbysjen ushtarake të qeverisë së Vëllazërisë Myslimane në Egjipt në vitin 2013.

Në mars të vitit 2015, dy vendet nisën një ndërhyrje ushtarake në Jemen për të rikthyer qeverinë e rrëzuar nga rebelët Huthi, të mbështetur nga Irani.

Trupat e Emirateve udhëhoqën operacionet tokësore, ndërsa fuqia ajrore saudite kontrollonte hapësirën ajrore.

Në qershor të vitit 2017, aleatët kryesuan bojkotin ndaj Katarit, duke e akuzuar Dohën për mbështetje të terrorizmit, akuza që Katari i mohoi. Ky veprim forcoi më tej aleancën mes princit saudit Mohammed bin Salman dhe liderit të Emirateve, Sheikh Mohammed bin Zayed.

Në vitin 2019, Emiratet reduktuan praninë ushtarake në Jemen, duke ndryshuar strategji, por duke ruajtur ndikimin përmes Këshillit Tranzitor Jugor (STC), një lëvizje separatiste. Kjo la Arabinë Saudite të mbante barrën kryesore të luftës kundër Huthive.

Në shtator të vitit 2020, Emiratet normalizuan marrëdhëniet me Izraelin përmes Marrëveshjeve të Abrahamit, të ndërmjetësuara nga SHBA.

Arabia Saudite refuzoi të ndiqte këtë hap, duke këmbëngulur se normalizimi duhet të vijë vetëm pas krijimit të një shteti palestinez, çka i dha Abu Dhabit një kanal diplomatik unik me Uashingtonin.

Në janar të vitit 2021, Arabia Saudite udhëhoqi samitin e Al-Ula për t’i dhënë fund krizës me Katarin. Emiratet e nënshkruan marrëveshjen me hezitim, duke ruajtur një qëndrim më të ftohtë ndaj Dohas.

Në shkurt të vitit 2021, Riadi sfidoi dominimin tregtar të Dubait, duke u kërkuar kompanive të huaja të zhvendosin selitë rajonale në Arabinë Saudite deri në vitin 2024, përndryshe do të humbnin kontratat shtetërore.

Në korrik të vitit 2021, rivaliteti ekonomik u thellua. Arabia Saudite hoqi lehtësitë doganore për mallrat që vinin nga zonat e lira, duke goditur modelin tregtar të Emirateve. Në të njëjtën kohë, shpërtheu një përplasje e rrallë brenda OPEC-ut, kur Emiratet bllokuan një marrëveshje të udhëhequr nga Riadi, duke kërkuar një bazë më të lartë prodhimi të naftës.

Në prill të vitit 2023, në luftën e Sudanit, Arabia Saudite organizoi bisedime për armëpushim duke mbështetur ushtrinë, ndërsa ekspertë të OKB-së akuzuan Emiratet për armatosjen e Forcave të Mbështetjes së Shpejtë, akuza që Abu Dhabi i mohoi.

Më 8 dhjetor 2025, tensionet arritën kulmin në Jemen, kur STC-ja e mbështetur nga Emiratet mori kontrollin e fushave të naftës në Hadramaut, duke kaluar atë që Arabia Saudite e konsideron si një “vijë të kuqe”.

Më 30 dhjetor 2025, avionët sauditë goditën një anije në portin e Mukallës.

Koalicioni deklaroi se anija po transportonte armë të rënda për separatistët, duke shënuar për herë të parë një përplasje të drejtpërdrejtë mes interesave të dy partnerëve tradicionalë në terren.

Reuters

4 Komente

  1. d
    dsa

    O Mero Gelbaza (gelboqja) leri more jevgjit e shkretetirave se ja u ka bo Zoti kismet hapin puse per uje te pijshem dhe u del nafte, jane super miliard-derra duke shkerdhyer zockat e Evropit dhe keto te show-t ne Shqiperi, merru me hajdutin grabitesin dhe zhvatesin e te madh ne historine e Shqiperise, Edvin kristaq Rama, ja ka kaluar edhe Ali Babes me 40 hajdute. Ka legjitimuar vjedhjen ne bashkepunim me Kartelet e droges dhe grupet kriminale, me Samira e me Kar-strata shofer kontrabist nafte i fuqizuar ne fushen e ndertimit fale aleances me Palloshin e Gjate.

    Përgjigjjuni
    1. R
      Replike me to dsa

      Dsa: Me qe I di tere keto vjedhje , shko DENONCOJE tek SPAKU pse meresh me llogje Kavaje ose muhabete kafenesh ketu tek Tema ? Apo je sali krimineli se ai fleet pa dogane ???

      Përgjigjjuni
      1. B
        BE

        Po ty dsa çfarë të ka vjedhur Rama, pidhin e satëme,, zagar I qelbur .

        Përgjigjjuni
      2. l
        labi

        dsa edi nuk kavjedhur 3 miliard $ si saliu ne1997 dhe 1 miliard $ zeni , sa ka vjedhur gita me picken e saj fal fazllicit por 15 shtepi i ka Saliut nuk i duhet numri i te vrareve ,zeni 26 , gita nuk e besoj se nuk e le hunda te marr nishan Edi nuk ka vrare asnje Per lindjen e mesme ka nje shtet qe i fut ne grindje dhe fiton miliarda dhe amerika per nje vit 3300 miliard $.Servilizmat e fundit te koke portokalles ndaj bibit jane per aresye se ne 1 vit bibi ne amerike vete me arkat me $ per te dy nga katariDjemt e izraelit u vrane bibi ben shetitje ne amerike 50 % te gazes do ndertoje vila gjigante koqe fishkuri i ivankes , hebrei kushner.Eshte e veshtire politika burazer si per mua dhe per tyTa gezosh vitin e Ri burazer se udheheqsit vetem vjedhin

        Përgjigjjuni

        Lini një Përgjigje